День:
Время: ч. мин.

Григорианский календарь: 16 января 2026 г.
День недели: пятница
Время: 3 ч. 06 мин.


Вселенский календарь: 17 З15 4729 г.
День недели: меркурий
Время: 2 ч. 26 мин.

КНИГА ПЯТАЯ
 
CJ. 5.1.0. О помолвках и сборах за помолвку.
CJ. 5.2.0. Если ректор провинции или связанные с ним лица объявляли о помолвке.
CJ. 5.3.0. О подарках до или в связи с браком и помолвками.
CJ. 5.4.0. О браках.
CJ. 5.5.0. О инцесте и бесполезных браках.
CJ. 5.6.0. О запрещенном браке между подопечным и опекуном или куратором и их детьми.
CJ. 5.7.0. Если какое-либо лицо, наделенное какой-либо властью, или связанные с ним лица пытаются заключить брак в пределах его юрисдикции.
CJ. 5.8.0. Если брак запрашивается по указу.
CJ. 5.9.0. О вторых браках.
CJ. 5.10.0. Если женщина выходит замуж во второй раз, и ее муж оставил ей право пользования и выгоды.
CJ. 5.11.0. О обещании или голословном обещании приданого.
CJ. 5.12.0. О законе о приданом.
CJ. 5.13.0. Об иске о праве собственности жены, переданном в иск условия и предоставленном в натуральной форме в качестве приданого.
CJ. 5.14.0. О соглашениях, достигнутых как о приданом, так и о дарениях до брака и связанных с ним предметах.
CJ. 5.15.0. О зарезервированном и нерассчитанном приданом.
CJ. 5.16.0. О дарениях между мужем и женой и родителями детям, а также о ратификации.
CJ. 5.17.0. О разводах и отмене решения о моральном ущербе.
CJ. 5.18. Как запрашивается приданое после расторжения брака.
CJ. 5.19.0. Если приданое было расторгнуто во время брака.
CJ. 5.20.0. Что не следует предоставлять поручителей или доверенных лиц по приданому.
CJ. 5.21.0. О вывезенном имуществе.
CJ. 5.22.0. О том, что имущество мужа не должно быть добавлено к женщине вместо приданого.
CJ. 5.23.0. О вдовьем имуществе.
CJ. 5.24.0. С кем должны проживать или получать образование дети после развода.
CJ. 5.25.0. О содержании детей и родителей.
CJ. 5.26.0. О наложницах.
CJ. 5.27.0. О внебрачных детях и их матерях и случаях, когда они становятся справедливыми.
CJ.5.28.0. О завещательной опеке.
CJ.5.29.0. Об утверждении опекуна.
CJ.5.30.0. О законной опеке.
CJ.5.31.0. Кто может просить опекунов или попечителей.
CJ.5.32.0. В случаях, когда запрашиваются опекуны или попечители.
CJ.5.33.0. О попечителях и кураторах выдающихся или наиболее известных лиц.
CJ.5.34.0. Кто может назначать попечителей или кураторов и кому они могут быть назначены.
CJ.5.35.0. Когда женщина может исполнять обязанности попечителя.
CJ.5.36.0. В каких случаях попечитель или куратор может быть назначен лицу, имеющему попечителя?
CJ.5.37.0. Об управлении попечителями и кураторами, а также о предоставлении займов или внесении средств на счет ученика.
CJ.5.38.0. О риске, связанном с попечителями и кураторами.
CJ.5.39.0. Когда несовершеннолетние могут подавать иски или быть ответчиками по искам на основании попечителя или куратора.
CJ.5.40.0. Если из нескольких попечителей или кураторов все или один может подавать иски или быть ответчиком по искам от имени несовершеннолетнего.
CJ.5.41.0. О том, что опекун или попечитель не может взимать
налог.
CJ.5.42.0. О опекуне или попечителе, который не уплатил достаточно.
CJ.5.43.0. О подозреваемых.
CJ.5.44.0. О привлечении опекуна или попечителя к судебному разбирательству.
CJ.5.45.0. О том, кто вел дела от имени опекуна.
CJ.5.46.0. Если мать обещала возмещение.
CJ.5.47.0. Если опекун был назначен против воли матери.
CJ.5.48.0. О том, что опекун может присутствовать в деле после достижения половой зрелости.
CJ.5.49.0. Где воспитываются сироты.
CJ.5.50.0. О предоставлении алиментов сироте.
CJ.5.51.0. Решение об опеке.
CJ.5.52.0. О разделе опеки и о том, на какое заседание должен быть вызван каждый из опекунов.
CJ.5.53.0. О принесении присяги в судебном процессе.
CJ.5.54.0. О наследниках опекунов.
CJ.5.55.0. Если опекун не предпринял никаких действий.
CJ.5.56.0. О ростовщичестве в рамках опеки.
CJ.5.57.0. О поручителях опекунов или кураторов.
CJ.5.58.0. О противоположном решении.
CJ.5.59.0. О полномочиях, которые должны быть предоставлены.
CJ.5.60. Когда кураторы или опекуны перестают существовать.
CJ.5.61.0. О предоставлении заявителю полномочий опекуном или куратором.
CJ.5.62.0. О причинах и сроках их предоставления.
CJ.5.63.0. Если он оправдан ложными заявлениями.
CJ.5.64.0. Если опекун отсутствует в общественных интересах.
CJ.5.65.0. Оправдание ветеранов.
CJ.5.66.0. Те, кто оправдывается количеством детей.
CJ.5.67.0. Те, кто по возрасту.
CJ.5.68.0. Те, кто по болезни.
CJ.5.69.0. Кто входит в число опекунов.
CJ.5.70.0. Попечитель сумасшедшего или блудного сына.
CJ.5.71.0. Имущество несовершеннолетних, не подлежащее отчуждению или передаче без постановления.
CJ.5.72.0. Когда постановление не требуется.
CJ.5.73.0. Если кто-то, не зная, что это имущество несовершеннолетнего, приобрел его без постановления.
CJ.5.74.0. Если, достигнув совершеннолетия, он совершил отчуждение без ратифицированного постановления.
CJ.5.75.0. О вызове судей.
 
CJ.5.1.0. О помолвках и плате за помолвки и сутенерство.
 
CJ.5.1.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Другим не запрещено отказаться от помолвки и вступить в брак с другими. * Диоклетиан и Максимиан. aa. и cc. Бианор. * <a 293 d. xviiik. mai. aa. conss.>
 
CJ.5.1.2: Император Константин
 
Если тот, кто обещал девушку в жены, проживая в той же провинции, в течение двух лет воздерживается от заключения брака, и по истечении этого срока девушка впоследствии вступает в брак с другим человеком, то нет никакого обмана в отношении той, кто, ускоряя заключение брака, не позволила своим обетам действовать дольше. * const. a. and const. c. to Pacatianum pu. * <a 332 d. prid. id. April. MarcianopolisPacatioanoandHilarianoconss.>
 
CJ.5.1.3: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Если жених и невеста к тому времени умерли, мы постановляем вернуть то, что было дано, если только умерший не предоставил причину, по которой он не стал проводить свадьбу. * Грат. Валентин и Феодосий ааа. Евтропий стр. * <a 380 d. xvk. iul. Салоники Гратиан V и Феодосий аа. конс.>
 
CJ.5.1.4pr.: Императоры Гонорий, Феодосий
 
Если отец заключил соглашение о браке своей дочери и, измученный судьбой, не смог исполнить свои обеты, то то, что считается определенным отцом, остается неизменным и ратифицированным между супругами, и ничто не должно иметь значения, что считается согласованным с ответчиком, которому принадлежат интересы несовершеннолетней. * Honor. and Feodosius aa. to Marinianum pp. * <a 422 d. iii non. nov. Ravenna Honorius xiii and Feodosius x aa. conss.>
 
CJ.5.1.4.1: Императоры Гонорий, Феодосий
 
Ибо весьма порочно, когда воля опекуна или попечителя выкупленного лица преобладает над волей его страны, поскольку зачастую даже сама женщина действует против собственных интересов. <a 422 d. iii non. nov. ravenna honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
 
CJ.5.1.5pr.: Императоры Лев, Антемий
 
Женщина, утвердившаяся в своем праве, несет ответственность за сумму брачного вклада в размере, не превышающем двойной суммы, то есть за то, что она получила, и другую сумму, равную ей, и не более того, если она получила такой вклад после достижения 25-летнего возраста или после получения помилования по достижении совершеннолетия и подтверждения в компетентном суде; но только за сумму брачного вклада, то есть только за то, что она получила, если она несовершеннолетняя, является ли она девственницей или вдовой, получила ли она этот вклад сама или через опекуна, попечителя или другое лицо. * Leo and anthem. aa. Erythrio pp. * <a 472 dk iul. constantinopoli marciano cons.>
 
CJ.5.1.5.1: Императоры Лев, Антемий
 
Согласовано, что отец или мать, то есть совершеннолетние лица, независимо от того, приняли ли они совместно или раздельно залог за свою дочь, но дед или прадед за свою внучку или правнучку, обязаны выплатить сумму вдвое больше. <из 472 г. до н.э. Константинополя, Марцианское соглашение>
 
CJ.5.1.5.2: Императоры Лев, Антемий
 
Мы считаем, что это условие сохраняется, если только будущий брак не запрещен законом или общими конституциями по причине личности, положения или какой-либо другой причине, запрещенной законом или общими конституциями: ибо в этом случае мы постановляем, что, следовательно, внесенные задатки должны быть возвращены как бы без причины, как будто без всякой причины. <из 472 г. до н.э. Константинополя, Марцианские конституции>
 
CJ.5.1.5.3: Императоры Лев, Антемий
 
Мы также добавляем к этому следующее: даже если предполагаемый брак не запрещен законом, но после обручения невеста отказывается от брака с женихом из-за его постыдного или нескромного поведения, или из-за различий в религии или секте, или потому что он не мог совершить половой акт, от которого возникает надежда на потомство, или по какой-либо другой уважительной причине, если будет доказано, что эта же женщина или ее родители знали об этом до того, как были даны обручения, они должны вменить это себе. <из 472 г. до н.э. Константинополя, Марцианское сословие>
 
CJ.5.1.5.4: Императоры Лев, Антемий
 
Но если, не зная об этом, они приняли обетные обещания, или если после принятия обещаний возникнет какое-либо уважительное основание для покаяния, они будут освобождены от ответственности только в том случае, если вернут их под страхом другого простого наказания. <из Константинополя, 472 г. до н.э., Константинополь, Марцианское соглашение>
 
CJ.5.1.5.5: Императоры Лев, Антемий
 
Мы считаем, что все это аналогичным образом соблюдается и в отношении невест, которые должны получать деньги сверх внесенных задатков: а именно, четырехкратное наказание, определенное предыдущими законами, в которые также вписывалась сумма задатков, прекращается, если иное специально не оговорено по взаимному согласию договаривающихся сторон на той же четырехкратной основе. <из 472 г. до н.э. Константинополя, Марциан, конс.>
 
CJ.5.1.5.6: Императоры Лев, Антемий
 
Но вне рамок данного закона, если было внесено соглашение, содержащее условие о невыполнении обязательств, оно не будет иметь силы ни для одной из сторон, поскольку при заключении брака должна быть свобода воли. <из Константинополя, Константинополь, Марцианское соглашение, 472 г.
 
CJ.5.2.0. Если ректор провинции или лица, связанные с ним, дали обручение.
 
CJ.5.2.1pr.: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Если кто-либо, занимающий государственную должность и обладающий честью управлять провинциями, кто может быть опасен для родителей, опекунов, попечителей или тех, кто собирается вступить в брак, допустил задолженность по браку, мы постановляем, что отныне, независимо от того, изменили ли родители или они свою волю, они должны быть не только освобождены от ловушек закона и от предписанных наказаний, но и должны иметь выгодные залоги, предоставленные извне, если они считают, что их не следует возвращать. * grat. valentin. and theodos. aaa. eutropio pp. * <a 380 d. xv k. iul.Thessalonikae gratiano v and theodosio aa.Conss.>
 
CJ.5.2.1.1: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Мы хотим, чтобы это имело настолько широкое применение, чтобы оно касалось не только администраторов, но и их детей, внуков и родственников, партнеров (то есть советников) и членов семьи, которым администратор, тем не менее, оказывал помощь. <a 380 d. xv k. iul.Thessalonica Gratian v and Theodosius aa.Conss.>
 
CJ.5.2.1.2: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Но мы не запрещаем заключение брака впоследствии, что во времена власти тех лиц, о которых мы говорили, было обязательным для супругов, если было получено согласие супругов. <a 380 d. xv k. iul.Thessalonica Gratian V and Theodosius aa.Conss.>
 
CJ.5.3.0. О подарках, сделанных до или в связи с браком и помолвкой.
 
CJ.5.3.1: Императоры Север, Антонин
 
Имеет большое значение, передал ли будущий муж своей жене то, что он передал, и впоследствии получил это в качестве приданого, или же он увеличил приданое с намерением передать его, так что может показаться, будто он получил то, чего не получил. В первом случае дарение не затруднено, и то, что в этом случае является приданым, может быть взыскано из приданого по решению суда; во втором случае дарение ничего не делает, и то, что не было передано в качестве приданого, не может быть возвращено. * sev. etant. aa. metrodorus. * <>
 
CJ.5.3.2: Император Александр Север
 
Если ты докажешь правителю провинции, что женишься на Евклии, что дарил подарки её родителям, то, если Евклия не выйдет за тебя замуж, он прикажет вернуть тебе то, что ты дарил. * Алекс. А. Аттало. * <>
 
CJ.5.3.3: Император Александр Север
 
Если ваш брат когда-то заключил помолвку с целью заключения брака, и если она не состоялась из-за того, что жена обманула мужа в вопросе приданого, вы имеете полное право заявить возражение против иска на основании этого соглашения. * Алекс. А. Марчелла. * <>
 
CJ.5.3.4: Император Гордиан
 
То, что дается невесте по этому закону, чтобы она могла затем получить свою власть после заключения брака, не имеет силы. * gord. a. marco. * <a 239 pp. viii k. dec. gordiano a. et aviola conss.>
 
CJ.5.3.5: Императорская доблесть., галлиен.
 
Та, которую он обещал тебе в невесты, которая, притворяясь безбрачной и оставив дома другую мать семейства, умоляла тебя выйти за нее замуж, не может претендовать на нее с полным правом, поскольку ты не была невестой и женой дома. * valer. and gallien. aa. theodorae. * <a 258 acc. xv id. mai. antiochae tuscan and basso cons.>
 
CJ.5.3.6: Император Аврелий.
 
Поскольку вы говорите, что в день вашей свадьбы был сделан простой подарок, и может быть неясно, кто его преподнес — жених или муж, различие должно быть сделано таким образом, что, если подарок был получен в вашем доме, то будет считаться сделанным до свадьбы, а если жених передал его, то его можно отозвать: ведь вы были женой. * aurel. a. donatae. * <>
 
CJ.5.3.7: Императоры, дорогие мои, их число.
 
Если при дарении подарков до свадьбы была достигнута договоренность и составлено письменное соглашение такого рода, согласно которому, если по какой-либо причине это произойдет против его воли и брак будет расторгнут, то подаренное останется у дарителя или его наследника, того, кто получит его наследство, которому девушка приняла подарки, оговоренные в вышеупомянутом законе, и он может по закону потребовать их возврата. * dearcarinusandnumer. aaa. iuncianae. * < pp. k. april>
 
CJ.5.3.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если до брака, будучи признанным мужчиной двадцати пяти лет, он передал ферму своей невесте, хотя и до помолвки, и ввел ее в свободное владение, то несомненно и очевидно, что переживший супруг не мог отчуждать ее по какому-либо праву собственности или завещанию. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Euphrosyno. * <a 293 dk mai. tirallo aa. conss.>
 
CJ.5.3.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Поскольку вы признаётесь, что подарили некоторые вещи невесте вашего сына, совершенный дар не должен быть отменён нашим указом, который был ратифицирован вашей волей и законными полномочиями. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Юлиан. * <а 293 viii к. иан. аа. конс.>
 
CJ.5.3.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если жених вашей дочери подарил ей раба, а вы из щедрости подарили ему скот и после свадьбы не отняли у него дар вопреки закону, то возврат даров не является взаимным, но уместно вернуть то, что он незаконно отнял. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Дионисий. * <>
 
CJ.5.3.11: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если ваш супруг/супруга передал/передала вам своё имущество из щедрости, поскольку впоследствии был/была убита врагами, то дарение не может быть признано недействительным. * diocl. etmaxim. aa. etcc. neae. * <>
 
CJ.5.3.12: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если ваша мать передала жениху или мужу своей дочери имущество без права на его возврат и ввела его в свободное владение, то дар не расторгается разводом освобожденного лица после заключения брака. * Диоклетиан и Максимиан, а. и ц. Тимоклея и Клеотима. * <a 294 s. viid. februarysirmicc. conss.>
 
CJ.5.3.13: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Из вещей, подаренных невесте, кредиторы мужа, если они предварительно не докажут свою обязанность перед ним, вообще не могут подавать на нее в суд. * diocl. andmaxim. aa. andcc. alexandro. * <>
 
CJ.5.3.14: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если жених с согласия матери отдал вашей дочери рабов, а получив их в качестве приданого и не оцененных при заключении брака, впоследствии умер, то мать и его наследник, предлагая цену, злонамеренно отказываются вернуть их. * Диоклетиан и Максимиан. Аврелиан и С. * <>
 
CJ.5.3.15pr.: Император Константин
 
Поскольку мнение древних, утверждавших, что дары невесте действительны даже после заключения брака, вызывает недовольство, мы постановляем, что законно заключенные между женихами и невестами с целью дарения даров должны быть приведены к таким условиям, чтобы, независимо от того, связаны ли они родственными узами или нет, живут ли они под властью отца или каким-либо иным образом установлены по собственному праву как будущие основания для брака, они дарили что-либо себе или друг другу с взаимного согласия родителей; если жених или его родитель не желает получить жену, то то, что было им дано, передается и не повторяется; если что-либо остается у дарителя, то это переходит к невесте и ее наследникам, без каких-либо неясностей. * const. a. ad maximum pu. * <a 319 d. xvii k. nov. constantino a. v et licinio c. conss.>
 
CJ.5.3.15.1: Император Константин
 
Но если невеста или лицо, от имени которого она действует, указало причину отказа от заключения брака, то они должны быть возвращены жениху и его наследникам без каких-либо убытков, условий или полезных действий. <a 319 d. xvii k. nov. constantino a. v et licinio c. conss.>
 
CJ.5.3.15.2: Император Константин
 
Это следует соблюдать так же, как и в случае, если невеста сделала подарок жениху. <a 319 d. xvii k. nov. constantino a. v et licinio c. conss.>
 
CJ.5.3.16pr.: Император Константин
 
Если после того, как жених передал невесте вещи, и между ними произошел поцелуй, невеста или жених умирают до свадьбы, мы постановляем, что половина подаренных вещей принадлежит пережившему, а половина — наследникам умершего, независимо от их ранга и права наследования, так что дарение считается средней частью и оплачивается за среднюю часть; но если поцелуй не происходит, независимо от того, умирает невеста или жених, все дарение аннулируется и возвращается дарителю, жениху или его наследникам. * const. a. to Tiberian, vic. Hispaniarum. * <from 336 d. id. jul. Constantinople, NepotianandFacundoconss.>
 
CJ.5.3.16.1: Император Константин
 
Но если невеста, с поцелуем, сопровождающим дарение (что случается крайне редко), или без него, передала что-либо жениху, и тот умирает до свадьбы, то право собственности на подаренные вещи переходит к невесте, которая их передала, утратив силу всех дарений, или к её наследникам. <из 336 г. н.э., июл. Константинополя, Непотиан и Факундо конс.>
 
CJ.5.3.17: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Для несовершеннолетних женщин, даже если отсутствует свидетельство участников дарения, сделанного им до замужества, и если они лишены помощи отца, справедливо рекомендуется, чтобы дарение было твердым. * Феодос и Валентин, aa. hierio pp. * <a 428 d. x k. mart. constantinopoli taurus and felice conss.>
 
CJ.5.3.18: Император Зенон
 
Если отец детей от предыдущего брака вступил во второй брак или не вступил в него, он обязан не оставлять детям от предыдущего брака абсолютно ничего из подарка, сделанного до брака, который он или кто-то другой передал от его имени его бывшей жене, матери общих детей, поскольку мать детей от предыдущего брака, оставшихся в живых после второго брака, и тем более, если она не состояла в браке с другим мужем, обязана не оставлять этим детям ничего из приданого, которое она или кто-то другой предложил от ее имени их отцу. * Зенон а. Себастьяно стр. * <a 479 dkmai. Зенон а. конс.>
 
CJ.5.3.19pr.: Император Юстин
 
Если во время брака жена или любое другое лицо от ее имени разработало план увеличения приданого, мужу, тем не менее, разрешается сделать подарок другому лицу до свадьбы, увеличив сумму приданого на ту же величину, на которую оно будет увеличено. При этом не имеет значения, запрещены ли такие щедрости, которые присутствуют во время свадьбы: необходимо учитывать общее согласие сторон, чтобы, поскольку возможность увеличения подарка будет исключена, увеличение приданого происходило еще медленнее. * Юстин А. Архелай, стр. * <a 527 ? >
 
CJ.5.3.19.1: Император Юстин
 
И мы постановляем, что то же самое допустимо и в тех браках, в которых иногда случается, что до брака не было никакого подарка, а женщина предложила мужу только приданое, так что даже тогда, когда женщина увеличивает свое приданое, мужу разрешается также сделать подарок жене на ту же сумму, в той мере, в какой увеличенное приданое содержит: а именно, соглашения о возврате или удержании увеличенного приданого или подарка, как договорились стороны, вместо заключения или принудительного исполнения старых соглашений, уже заключенных установленным образом, которые были заключены в начале брака относительно подарка до брака и приданого, которое должно быть установлено в первую очередь. <a 527 ? >
 
CJ.5.3.19.2: Император Юстин
 
Права по ипотечным кредитам, которые использовались для увеличения приданого или дарения, также должны начинаться с момента заключения этих кредитов и не должны относиться к срокам предыдущего приданого или дарения до брака. <a 527 ? >
 
CJ.5.3.19.3: Император Юстин
 
Но если же, наоборот, муж и жена договорились уменьшить приданое и сделать подарок до свадьбы, им разрешается уменьшить подарок до свадьбы так же, как и уменьшение приданого, так что соглашения, заключенные относительно уменьшения приданого обеими сторонами, могут считаться твердыми и законными: за исключением, а именно, случаев, когда либо муж, имея детей от предыдущего брака, вступил во второй брак, либо жена, также имея детей от предыдущего брака, вступила во второй брак. Ибо в этом втором браке, если это происходит как со стороны мужа, так и со стороны женщины, или со стороны обоих, мы считаем, что уменьшение приданого и подарок до свадьбы запрещены, чтобы не было замечено, что что-то замышляется против детей от предыдущего брака. <a 527 ? >
 
CJ.5.3.20pr.: Император Юстиниан
 
Поскольку к нам поступало множество обращений против мужей, которые, обманывая своих жен, делали пожертвования, которые в древности назывались «до брака», но не упоминали об этом в промежуточных актах, так что эти пожертвования оставались недействительными, и они фактически получали выгоду от приданого, в то время как жены оставались без средства правовой защиты брака, мы постановляем исправить этот вопрос следующим образом, предварительно изменив название, и чтобы это называлось не «пожертвованием до брака», а «пожертвованием после брака». * iust. a. johannipp. * <a 531533 >
 
CJ.5.3.20.1: Император Юстиниан
 
Почему женщине разрешено давать мужу приданое даже после расторжения брака, а мужу — нет, кроме как до свадьбы? И какое разумное различие можно найти в этом вопросе, если было лучше заботиться о женщинах, чем о мужчинах, из-за их слабости? <a 531-533 >
 
CJ.5.3.20.2: Император Юстиниан
 
Подобно тому, как приданое дается ради брака, и без брака, по сути, нет приданого, но браки могут заключаться и без приданого, так и в подарках, которые мужья или другие лица делают от их имени, должно быть открытое разрешение, и такой подарок должен быть сделан во время совершения бракосочетания, который можно понимать как антиферну, а не просто подарок. По этой причине древние законодатели также включали приданое в число подарков. <a 531-533 >
 
CJ.5.3.20.3: Император Юстиниан
 
Если, следовательно, подарок, сделанный до брака, ничем не отличается по названию и содержанию от приданого, почему бы не делать то же самое и после заключения брака? <a 531-533 >
 
CJ.5.3.20.4: Император Юстиниан
 
Поэтому мы постановляем, что все имеют право, как до заключения брака, так и после него, дарить женщинам подарки ради приданого, чтобы эти подарки не воспринимались как простые, а делались ради приданого и ради брака. Ибо простые подарки не делаются ради брака, а запрещены ради брака; они делаются по другим причинам, например, из-за похоти или бедности одной из сторон, а не ради самого брака. <a 531-533 >
 
CJ.5.3.20.5: Император Юстиниан
 
Следовательно, если муж, уже предоставивший приданое, не желает дарить женщине какое-либо имущество в качестве подарка, сделанного до брака, но таким образом, чтобы это не превышало сумму приданого, и он указал, что делает не простой подарок, а сам пришел сделать подарок в связи с уже зафиксированным приданым, ему будет разрешено это сделать, и такой подарок будет включен в соглашения о приданом. И если это действительно было специально оговорено, достигнутые соглашения должны соблюдаться. <a 531-533 >
 
CJ.5.3.20.6: Император Юстиниан
 
Но если такое пожертвование действительно было сделано, но поскольку после заключения брака и до составления документа о приданом в него не были включены никакие соглашения, то это соглашение можно считать фактом, и, согласно соглашениям о приданом, можно считать, что в отношении такого пожертвования были достигнуты договоренности, так что и приданое, и пожертвование могут осуществляться в равной степени. <a 531-533 >
 
CJ.5.3.20.7: Император Юстиниан
 
Однако, чтобы леонское учение, говорящее о выравнивании договоров не по количеству, а по частям, оставалось нетронутым в этих случаях, и не только оно сохранилось в неизменном виде, но и наше, которое мы истолковали, устранив его двусмысленность: ибо при заключении неравных договоров мы считаем, что большая часть выигрыша должна быть уменьшена до меньшей, так что таким же образом каждый получает меньшую часть. <a 531-533 >
 
CJ.5.3.20.8: Император Юстиниан
 
Аналогичным образом, если был сделан такой подарок, который был задуман до свадьбы, но теперь сделан в связи со свадьбой, и который не был предусмотрен до свадьбы посредством промежуточных действий, то будет допустимо предусмотреть его даже после заключения брака, без каких-либо препятствий, сделав его полностью вытекающим из промежуточного брака: ибо если его разрешено сделать после свадьбы, то вероятность того, что он будет предусмотрен, значительно выше. <a 531-533 >
 
CJ.5.3.20.9: Император Юстиниан
 
И подобным же образом пусть будет сохранено в неизменном виде и неизменным то положение, которое мы приняли для увеличения как приданого, так и подарков до брака: а именно, все положения, установленные древними или нами относительно простых подарков между мужем и женой во время продолжающегося брака, которые останутся в силе. <a 531-533 >
 
CJ.5.4.0. О браке.
 
CJ.5.4.1: Императоры Север, Антонин
 
Когда вопрос о замужестве девушки ставится под сомнение, и опекун, мать и родственники не приходят к согласию относительно выбора будущего мужа, необходимо решение главы провинции. * sev. and ant. aa. potito. * <a 199 d. non. mai. anulino et pedimento conss.>
 
CJ.5.4.2: Императоры Север, Антонин
 
Если ваш отец дал согласие на брак, ничего не потеряно, потому что он подписал документ, касающийся брака. * sev. etant. aa. trophimae. * <>
 
CJ.5.4.3: Императоры Север, Антонин
 
Освобожденного раба, осмелившегося жениться на своей покровительнице, или на дочери, жене, племяннице или внучатой ​​племяннице своей покровительницы, вы сможете обвинить перед компетентным судьей, который вынесет приговор в соответствии с обычаями моего времени, которые справедливо считали такие союзы отвратительными. * sev. et ant. aa. valeriae. * <a 196 id. nov. dextro ii et prisco conss.>
 
CJ.5.4.4: Император Александр Север
 
Дети не могут вступать в брак с наложницами своих родителей, потому что это кажется менее религиозным и вероятным поступком. В противном случае они совершают преступление изнасилования. * Алекс. а. вечно. * <a 228 iiiid. апрель. скромно и справедливо конс.>
 
CJ.5.4.5: Император Александр Север
 
Если, как вы предполагаете, отец вашего бывшего мужа, в чьей власти он находился, узнал о вашем браке и не возражал, вам не стоит опасаться, что он может не узнать своего внука. * alex. a. maximae. * <>
 
CJ.5.4.6: Император Гордиан
 
Даже если брак заключен в провинции вопреки повелениям князей с согласия женщины, тем не менее, после того как должность была передана, если она продолжает придерживаться той же воли, брак действителен: и поэтому ответ самого благоразумного человека, Павла, гласит, что дети, зачатые и рожденные от справедливого брака, законны. * Gord. a. Valeriae. * <a 239 xii k. sept. Gordiano a. et avoila conss.>
 
CJ.5.4.7: Император Гордиан
 
Если, как вы предлагаете, после того, как дочь подала вам жалобу на мужа, брак был расторгнут, и она не вернулась к нему с вашего согласия, то союз становится менее законным, если прекращается воля отца, в чьей власти он находится: и поэтому вам не запрещено повторять просьбу о вдовьем приданом, если дочь не раскается. * gord. a. apro. * <a 240 pp. iiii k. nov. sabino et venusto conss.>
 
CJ.5.4.8: Император Гордиан
 
В браке пары не может вмешиваться ни опекун, единоличный распорядитель семейного имущества, ни представители родственников или браков по свойству, но должна учитываться воля того, чей брак обсуждается. * Gord. a. Roman. * <a 241 d. v k. mart. Gordiano a. ii et Pompeiano conss.>
 
CJ.5.4.9: Честный император
 
Если с ведома соседей или других лиц у вас дома была жена с целью рождения детей, и от этого брака была удочерена дочь, даже если не был составлен брачный реестр и не были сделаны записи о рождении дочери, то подлинность брака или удочеренной дочери от этого не становится менее значимой. * probusa. fortunato. * <>
 
CJ.5.4.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Поскольку вы утверждаете, что не родились от отца-сенатора и получили имя знатнейшей женщины благодаря браку с сенатором, то слава, которая была вам уготована благосклонностью вашего мужа, если бы вы впоследствии унаследовали мужа второго сорта, низведенного до уровня вашего прежнего достоинства, была бы утрачена. * Диоклетиан и Максимиан, а также Паулина. * <>
 
CJ.5.4.11: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если вашу жену удерживают родители против ее воли, то наш друг, ректор провинции, после допроса, представив ей женщину, выполнит ее волю и удовлетворит ваше желание. * Диоклетиан и Максимиан, а. Александр. * <>
 
CJ.5.4.12: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Дисциплина законов не позволяет даже сыну из семьи быть принужденным к браку против своей воли. Поэтому, как вы того желаете, соблюдая предписания закона, вам не препятствуют вступать в связь со своей женой, какой вы пожелаете, если при заключении брака будет получено согласие вашего отца. * Диоклетиан и Максим. аа. Сабин. * <a 285 а. ii и Аристобул конс.>
 
CJ.5.4.13: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Брачные документы, составленные без венчания, не являются соответствующими доказательству и не содержат иной истины, равно как и брак, юридически заключенный без использования документов, не является недействительным, поскольку даже если письменное свидетельство отсутствует, другие доказательства брака не являются недействительными. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Онисим. * <>
 
CJ.5.4.14: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Никто не может быть принужден к заключению брака с самого начала, ни к примирению расторгнувшего его. Отсюда следует, что свобода заключения и расторжения брака не должна переноситься на необходимость. * Диокл. и Максим. аа. и т. ц. Тит. * <>
 
CJ.5.4.15: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Мужчине не запрещено жениться на женщине, отказавшейся от своей свободы, если она не относится к числу лиц, которым это специально запрещено, и совершенно точно, что от этого брака у отца родятся праведные дети. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Тициан. * <>
 
CJ.5.4.16: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Отец, отдавший свою уже взрослую дочь за ваш счет и труд, обязан оказывать предпочтение сыну, желающему жениться на ней. Если он сопротивляется, он должен выплатить алименты только в этом случае. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Родони. * <>
 
CJ.5.4.17: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Никому не разрешается вступать в брак с дочерью, внучкой, правнучкой, а также с матерью, бабушкой, прабабушкой, тетей и дядей, сестрой, дочерью сестры и ее внучкой, а также с дочерью брата и ее внучкой, а также с родственницами, падчерицей, мачехой, невесткой, свекровью и другими, что запрещено древним законом: от чего мы желаем всем воздержаться. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. * <a 295 dk mai. damasko tuscano et anulino conss.>
 
CJ.5.4.18pr.: Императоры Валентиниан, Валент, Грациан
 
Вдовы, проживающие в течение двадцать пятого года, даже если они пользуются свободой эмансипации, тем не менее, не должны соглашаться на второй брак без согласия отца. * valentin. valens et grat. aaa. ad senatum. * <a 371 d. xvii k. aug. gratiano a. ii et probo conss.>
 
CJ.5.4.18.1: Императоры Валентиниан, Валент, Грациан
 
Но если при выборе условий воля женщины противоречит мнению её родственников, то весьма приятно, как это священно в союзах девственниц, что к допросу добавляется также авторитет судебного знания, так что, если женихи равны по расе и характеру, тот, кого женщина, посоветовавшись, одобрит для себя, считается предпочтительнее. <a 371 d. xvii k. aug. gratiano a. ii et probo conss.>
 
CJ.5.4.18.2: Императоры Валентиниан, Валент, Грациан
 
Но чтобы те, кто призван к наследованию вдов в следующей степени родства, не препятствовали честному браку, если возникнут подобные подозрения, мы хотим унаследовать власть и правосудие тех, кому, даже если вмешается судьба, выгода от наследства недоступна. <a 371 d. xvii k. aug. gratiano a. ii et probo conss.>
 
CJ.5.4.19: Императоры Аркадий, Гонорий
 
Разрешение на заключение браков между двоюродными братьями и сестрами было предоставлено законом, так что, отменив авторитет древнего закона и пресекая клеветнические разжигания, брак между двоюродными братьями и сестрами может считаться законным, независимо от того, родились ли они от двух братьев, двух сестер или брата и сестры, и те, кто родился от такого брака, могут считаться законными и наследниками своих отцов. * arcad. and honor. aa. eutychiano pp. * <a 405 d. iii id. iun. niceae stilicho ii et anthemio conss.>
 
CJ.5.4.20pr.: Императоры Гонорий, Феодосий
 
При заключении брака между дочерьми, помещенными в священные места, ожидается решение отца: если девушка самостоятельна и ей не более двадцати пяти лет, необходимо также получить его согласие. Если же она лишена помощи отца, требуется мнение матери и родственников, а также её собственной взрослой личности. * honor. ettheodos. aa. adtheodorumpp. * <a 408-409 >
 
CJ.5.4.20.1: Императоры Гонорий, Феодосий
 
Однако, если она лишена обоих родителей и находится под опекой, и между честными претендентами на брак возникает спор о том, за кого следует выдать девушку замуж, и если девушка, из уважения к скромности, отказывается выразить свою волю, то судье, представленному перед ее родственниками, может быть разрешено рассмотреть вопрос о том, с кем ей лучше всего связать свою жизнь, когда она вырастет. <a 408-409 >
 
CJ.5.4.21: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
От простого солдата до покровителя, без каких-либо формальностей брака, мы допускаем свободную возможность заключения браков только со свободными женщинами. * Феодос и Валентин, aa. bassopp. * <a 426 >
 
CJ.5.4.22: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Если отсутствуют дарственные документы до свадьбы или приданое, а также пышность и другие свадебные торжества, никто не должен думать, что из-за этого отсутствует прочность брака, заключенного надлежащим образом, или права законных детей, рожденных от него, между равными честными людьми, и никакие законы не препятствуют партнерству, подтвержденному их собственным согласием и верностью друзей. * Феодос и Валентин, aa. hierio pp. * <a 428 d. x k. mart. constantinopoli felice et taurus conss.>
 
CJ.5.4.23pr.: Император Юстин
 
Полагая, что для императорской благосклонности характерно постоянное исследование интересов наших подданных и предоставление им средств защиты, мы также считаем, что недостатки женщин, из-за слабости своего пола избравших жизнь, недостойную чести, должны смягчаться с должной умеренностью и никоим образом не лишать их надежды на лучшее положение, чтобы, ожидая его, они могли легче отказаться от своего непредсказуемого и менее почетного выбора. Ибо мы верим, что благосклонность и чрезмерная милосердие Бога к человечеству в наибольшей степени подражаем нашей природе, которая всегда соизволяет прощать ежедневные грехи людей, принимать наше покаяние и возвращать их в лучшее состояние: если мы будем медлить и с тем, чтобы делать это по отношению к нашим подданным, находящимся под нашей властью, мы не будем казаться достойными никакого прощения. * Юстин А. Демосфен, стр. * <a 520-523 >
 
CJ.5.4.23.1: Император Юстин
 
Поэтому, поскольку несправедливо, что рабы, получившие свободу, могут быть восстановлены в своем первородстве по божественному благословению и, после этой главной пользы, жить так, как будто они никогда не служили, а родились свободными, в то время как женщины, которые действительно участвовали в театральных играх, но позже, презирая свое дурное положение, перешли в лучшее положение и избежали своего бесчестного занятия, не имеют надежды на главную пользу, которая восстановила бы их в том состоянии, в котором они могли бы оставаться, если бы не было греха: с нынешней самой милостивой поддержкой мы предоставляем им главную пользу по этому закону, чтобы, если они отказались от своего дурного и бесчестного поведения, приняли более комфортную жизнь и посвятили себя честности, им было позволено молить нашего божества о том, чтобы они, несомненно, заслужили божественную милость, позволяющую им вступить в законный брак: <a 520-523>
 
CJ.5.4.23.1a: Император Юстин
 
Тем, кто собирается вступить с ними в брак, не следует бояться, чтобы, зная законы прошлого, такой брак не показался им слабым, но следует быть уверенными в его действительности, как если бы они до брака не вели бесчестную жизнь, независимо от того, обладают ли они достоинством или им запрещено жениться на женщинах из высшего общества, при условии, однако, что такой брак одобрен всеми способами, включая приданое, но не без письменного подтверждения. <a 520-523 >
 
CJ.5.4.23.1b: Император Юстин
 
Ибо, полностью очистив этих женщин от всякого пятна и вернув им их родную землю, мы не хотим, чтобы в будущем к ним прикреплялось слово «бесчестие», и чтобы между ними и теми, кто не совершил подобного греха, не было никакой разницы: <a 520-523>
 
CJ.5.4.23.2: Император Юстин
 
Но также и то, что дети, рожденные от такого брака, являются его собственными и законными по отношению к отцу, даже если у него есть другие законные дети от предыдущего брака, так что они также могут получать его имущество как по завещанию, так и по закону без каких-либо препятствий. <a 520-523 >
 
CJ.5.4.23.3: Император Юстин
 
Но даже если такие женщины откладывают вступление в брак после божественного предписания, данного по их просьбе, мы повелеваем сохранять их репутацию во всех других отношениях, как при передаче имущества по их желанию, так и при предположении, что наследство, оставленное другими или переданное лицом, не имеющим завещания, принадлежит им в соответствии с законами. <a 520-523 >
 
CJ.5.4.23.4: Император Юстин
 
Мы также хотим, чтобы женщины, заслуживающие такой милости от императора, были подобны тем, кто, даже не обращаясь с просьбами к самому спокойному принцу, тем не менее заслужили некоторое достоинство добровольным пожертвованием до замужества, от которого должно быть полностью искоренено достоинство, а также всякое другое пятно, которым женщинам запрещается законно вступать в брак с определенными мужчинами. <a 520-523 >
 
CJ.5.4.23.5: Император Юстин
 
К этому мы добавим, что дочери таких женщин, если они действительно родились после того, как прошла прежняя жизнь их матери, не должны рассматриваться как дочери театральных актрис и не должны подчиняться законам, запрещающим дочери театральных актрис выходить замуж за определенных мужчин. <a 520-523 >
 
CJ.5.4.23.5a: Император Юстин
 
Но если они уже были рождены прежде, пусть будет дозволено тем, кто возносит молитвы самому непобедимому князю, заслужить без всяких препятствий священный указ, позволяющий им вступать в брак, как если бы они не были дочерьми театральной матери; и пусть им теперь не будет запрещено сожительствовать с теми, кому запрещено брать дочерей театральной матери, ни ради достоинства, ни по какой-либо другой причине, чтобы, тем не менее, между ними могли быть составлены документы о приданом всеми возможными способами. <a 520-523 >
 
CJ.5.4.23.6: Император Юстин
 
Но даже если она родилась от матери-театралки, которая продолжала заниматься этим ремеслом до самой смерти, и после смерти молилась о помиловании императора и заслужила божественное снисхождение, даровавшее ей свободу от материнского вреда и разрешение на брак, она тоже могла вступить в брак, не опасаясь прежних законов, для тех, кому долгое время было запрещено жениться на дочери театральной женщины. <a 520-523 >
 
CJ.5.4.23.7: Император Юстин
 
Действительно, мы также решили отменить то, что было установлено в древних законах, хотя и в более расплывчатой ​​форме, а именно, что браки между неравными, заключенные честно, не должны быть действительными иначе, чем если бы были составлены документы о приданом, но если бы такие документы были составлены, они были бы абсолютно действительными без какого-либо различия лиц, при условии, что женщины были свободны и целомудренны, и не было подозрений в нечестии или инцесте. <a 520-523 >
 
CJ.5.4.23.7a: Император Юстин
 
Ибо мы всячески пресекаем нечестивые и инцестуозные связи, а также те, которые были специально запрещены санкциями прежних законов, за исключением, а именно, тех, которые мы разрешили настоящим законом и предписали защищать законом законного брака. <a 520-523 >
 
CJ.5.4.23.8: Император Юстин
 
Поэтому, установив таким образом эти вещи данным общим законом и обеспечив их сохранение отныне, мы повелеваем, чтобы и прошлые союзы подобного рода, заключенные с подданной во времени, также оценивались в соответствии с вышеупомянутым распоряжением, так что, если кто-либо уже женился на такой жене с начала нашей империи, как было сказано, и родил от нее детей, отец должен иметь их как законных и справедливых наследников, как по завещанию, так и без завещания, и что законные дети, которые должны родиться в будущем, тем не менее, пока эта жена остается, также будут законными детьми. <a 520-523 >
 
CJ.5.4.24: Император Юстиниан
 
Мы постановляем, что если кто-либо упоминает брак в каком-либо соглашении, которое подразумевает дарование, исполнение, недарование или неисполнение, и независимо от того, упоминает ли он время бракосочетания или называет брак, то это не должно пониматься иначе, как то, что условие должно быть выполнено или уменьшено, если только не приближается сам свадебный праздник, и что время не следует считать временем, когда для женщин наступает брачный возраст после двенадцатого года, а для мужчин после четырнадцатого года, а временем, с которого фактически исходили брачные обеты. Ибо таким образом будет разрешен спор древнего права, и огромные тома книг, наконец, достигнут умеренного уровня. * iust. a. сенату. * <a 530 г. Константинополь 11 г. Августин Лампадий и Орест конс.>
 
CJ.5.4.25pr.: Император Юстиниан
 
Вопрос о том, могут ли дети разгневанного родителя, в чьей власти они находятся, вступать в брак, был предметом споров среди древних. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 dk oct. constantinopoli lampadio et orestes vv. cc. conss.>
 
CJ.5.4.25.1: Император Юстиниан
 
И почти все древние основатели права признавали, что дочь действительно могла выйти замуж за безумного мужа: ибо они считали достаточным, если отец не возражал. <a 530 dk oct. constantinopoli lampadius et orestes vv. cc. conss.>
 
CJ.5.4.25.2: Император Юстиниан
 
Но в отношении сына семейства возникли сомнения. И Ульпиан действительно сообщил о конституции императора Марка, которая говорит не о безумце, а в целом о сыновьях душевнобольных, будь то мужчины или женщины, вступающих в брак, так что они могут делать это даже без присутствия князя. Из этого возникает еще одно сомнение: можно ли получить то же самое, что конституция ввела для душевнобольных, и для душевнобольных, как бы по примеру душевнобольных и душевнобольных. <a 530 dk oct. constantinopoli lampadius et orestes vv. cc. conss.>
 
CJ.5.4.25.3: Император Юстиниан
 
Поэтому, разрешив эти сомнения и неясности, мы постановляем восполнить этот пробел, который, как представляется, отсутствует в конституции святого Марка, чтобы не только душевнобольные, но и свободные душевнобольные любого пола могли заключать законные браки, как с приданым, так и с пожертвованием, которое должен предоставить их опекун до брака: <из 530 г. до н.э., Константинополь, Лампадий и Орест, в. св. н.э., Конс.>
 
CJ.5.4.25.4: Император Юстиниан
 
Однако в этом царском городе самые выдающиеся префекты города, а в провинциях — самые знатные люди, губернаторы или местные префекты, как в личном мнении, так и в вопросах умеренности приданого и пожертвований, которые должны быть установлены до свадьбы, в присутствии как безумных или сумасшедших кураторов, так и тех, кто более знатен по своему происхождению: <из 530 г. до н.э., Константинополь, Лампадий и Орест, вторые века до н.э., конс.>
 
CJ.5.4.25.5: Император Юстиниан
 
Однако, чтобы по этой причине не возникло никаких имущественных потерь ни в этом царском городе, ни в провинциях, из-за душевнобольных или душевнобольных, а чтобы всё продолжалось безвозмездно, дабы такое несчастье людей не усугубилось увеличением расходов. <из 530 г. до н.э., Константинополь, Лампадий и Орест, в. н.э., Конс.>
 
CJ.5.4.26pr.: Император Юстиниан
 
Если кто-то давал своей ученице свободу и выдавал её замуж, у древних возникали сомнения, считался ли такой брак законным или нет. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 dk oct. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
 
CJ.5.4.26.1: Император Юстиниан
 
Поэтому, разрешив старую двусмысленность, мы не считаем брак запрещенным. Ибо если все браки заключаются по любви, и мы не видим в таком союзе ничего нечестивого или противоречащего законам, почему же мы сочли вышеупомянутые браки запрещенными? Ибо пусть никто не окажется настолько нечестивым, чтобы впоследствии жениться на той, которую он имел с самого начала как дочь, но пусть будет поверен тот, кто с самого начала не воспитывал ее как дочь, дал ей свободу и впоследствии счел ее достойной своего брака. <из 530 г. до н.э. Константинополя, Лампадий и Орест, в.в. н.э.
 
CJ.5.4.26.2: Император Юстиниан
 
Человеку, а именно тому, кто получил священное крещение, категорически запрещается приходить на свадьбу, поскольку ничто иное не может вызвать отеческую привязанность и справедливый запрет на брак, кроме такого рода связи, посредством которой их души соединяются Богом. <из 530 г. до н.э., Константинополь, Лампадий и Орест, в. н.э., Конс.>
 
CJ.5.4.27: Император Юстиниан
 
Мы одобряем браки, запрещенные юлианским или папским правом, между мужчинами и женщинами старше или моложе шестидесяти или пятидесяти лет, при условии, что мужчины желают заключить такой брак и никоим образом не лишены возможности его заключить. * iust. a. johannipp. * <a 531 or 532 >
 
CJ.5.4.28pr.: Император Юстиниан
 
Если у мужчины есть жена-вольноотпущенница, которая затем зачисляется в сенатский совет и отличается своим достоинством, то он жалуется Ульпиану на то, что папский закон не допускает браков между сенаторами и вольноотпущенниками. * iust. a. johannipp. * <a 531 or 532 >
 
CJ.5.4.28.1: Император Юстиниан
 
Поэтому мы, следуя Божьему суду, не позволяем счастью мужа стать несчастьем жены в одном и том же браке, чтобы, по мере того как муж возвышается, его жена уменьшалась, более того, она погибала совсем. <a 531 или 532>
 
CJ.5.4.28.2: Император Юстиниан
 
Поэтому пусть подобная грубость останется в прошлом, пусть брак останется крепким, пусть жена сблизится с мужем и почувствует его сияние, пусть брак останется стабильным, нисколько не ослабленным подобным натиском. <a 531 или 532>
 
CJ.5.4.28.3: Император Юстиниан
 
Аналогичным образом, если дочь частного лица выходит замуж за вольноотпущенника, а впоследствии отец женщины возводится в ранг сенатора, пусть даже самая жестокая санкция папского права умолкнет, и пусть брак между дочерью назначенного сенатора и вольноотпущенником не будет расторгнут таким образом, чтобы свекор не преуспел без зятя. <a 531 или 532 >
 
CJ.5.4.28.4: Император Юстиниан
 
Ибо лучше сдерживать строгость папского закона в обоих случаях, чем следовать ему и разрушать человеческие браки не по вине женщины и мужа, а по вине одной из сторон: ибо поскольку порок возникает из одного корня, то отсюда следует, что он устраняется одним законом. <a 531 или 532 >
 
CJ.5.5.0. Об инцесте и бесполезных браках.
 
CJ.5.5.1: Император Александр Север
 
Ваша жена, если она ушла от вас против вашей воли, не имеет права жениться на другой, если вы хотите взять её в жёны. * Алекс. А. Амфигени. * <>
 
CJ.5.5.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Общепринято считать, что никто, находящийся под властью римского имени, не может иметь двух жен, поскольку бесчестность таких людей отмечена в эдикте претора. Этого не оставит безнаказанным компетентный судья. * Диоклетиан и Максим Себастьян. * <из 285 стр. iii там же, декрет Диоклетиана II и Аристобула.>
 
CJ.5.5.3pr.: Император Константин
 
Не может быть брака со служанками, ибо от такого сожительства рождаются рабыни. * константа. а. Патрокл. * <a 319 дк июль. аквилеи константино а. vetlicinioc. конс.>
 
CJ.5.5.3.1: Император Константин
 
Поэтому мы повелеваем, чтобы декурионы не бежали в объятия самых могущественных домов, ведомые похотью своих рабов. Ибо если декурион, без ведома просителей и прокураторов, тайно соединился с рабыней другого человека, и женщина была доведена до рабства, мы повелеваем приговором судьи, чтобы сам декурион был сослан на остров со всем имуществом города, куриалом которого он был, и конфискован, если он был освобожден властью своей родины и не имеет детей, родителей или даже родственников, призванных наследовать ему по закону. <a 319 dk jul. aquileia constantino a. v and licinio c. conss.>
 
CJ.5.5.3.2: Император Константин
 
Но если лица, причастные к преступлению, или прокуроры места его совершения знали о раскрытом преступлении или не хотели его разглашать, уместно привлечь их к ответственности с применением насилия. <из 319 dk iul. aquileiae constantino a. v et licinio c. conss.>
 
CJ.5.5.3.3: Император Константин
 
Однако, если сеньор допустил это или скрыл это позже, после того как это было обнаружено, и если это действительно было совершено в сельской местности, то имение с крепостными, скотом и прочим имуществом, которое содержится за счет сельского хозяйства, должно быть конфисковано казначейством; но если это было совершено в городе, мы постановляем конфисковать половину всего имущества, увеличивая наказание, поскольку преступление было совершено в стенах дома, о чем он не желал сообщать после того, как оно было обнаружено. <из 319 dk iul. aquileia constantino a. v and licinio c. conss.>
 
CJ.5.5.4пр.: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
Если кто-либо заключил брак вопреки предписаниям законов или вопреки указам и уставам князей, то ничто из этого брака, заключенного до брака или каким-либо образом после него, не подлежит возврату, и все, что произошло от щедрости одного к другому, как отнятое недостойным или несправедливым лицом, мы постановляем, должно быть взыскано из казны: * Валентин Феодос и Аркадий ААА к Андромаху, комиссару по делам частного имущества.* <ум. VII век. Март.>
 
CJ.5.5.4.1: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
Исключение составляют как женщины, так и мужчины, которые либо совершили очень серьезную ошибку без всякого умысла или притворства, либо были обмануты по гнусной причине, либо заблудились на скользком пути старости. <d. 7 k. mart>
 
CJ.5.5.4.2: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
Однако, если они, в силу обнаруженной ошибки или достижения совершеннолетия, незамедлительно расторгнут подобный союз, то пусть будут освобождены от ловушек нашего закона. <7 марта>
 
CJ.5.5.5: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
Мы полностью отменяем разрешение на брак с женой брата или на брак с двумя сестрами, а также на расторжение брака каким-либо образом. * Валентин. Феодосий и Аркад. ААА. Кинегио стр. * <с 393 г. до... к. Дек. Константинополя Феодосий А. III и Абундантий Конс.>
 
CJ.5.5.6пр.: Императоры Аркадий, Гонорий
 
Если кто-либо совершил инцест и запретный брак, а также прелюбодеяние, он сохранит свои умственные способности до конца своей жизни, но не будет считаться имеющим от неё жену или детей. * arcad. and honor. aa. eutychiano pp. * <a 396 d. 6 id. dec. constantinopoli arcadius iii and honorius iii aa. conss.>
 
CJ.5.5.6.1: Императоры Аркадий, Гонорий
 
Ничто из вышесказанного, и даже через посредника, не может быть оставлено ни пережившим, ни умершим. <из 396 г., 6 г., там же, дек. Константинополь, Аркадий III и Гонорий III, предшественники.>
 
CJ.5.5.6.2: Императоры Аркадий, Гонорий
 
Если какое-либо приданое было торжественно дано или обещано, оно должно быть передано в нашу казну в соответствии с древним законом. <с 396 г. н. э. 6 г. н. э. Константинополь Аркадий III и Гонорий III, предшественники.>
 
CJ.5.5.6.3: Императоры Аркадий, Гонорий
 
В своем завещании он не должен оставлять ничего посторонним лицам, но независимо от того, было ли оно завещано или нет, они должны наследовать ему по закону и праву, если по счастливой случайности родились от справедливого и законного брака, то есть от потомков: сына, дочери, внука, внучки, правнука, правнучки; от предков: отца, матери, деда, бабушки; от бокового брата, сестры, дяди, тети. <из 396 г. н. э. 6 г. н. э. Константинополя. Аркадий III и Гонорий III, предшественники.>
 
CJ.5.5.6.4: Императоры Аркадий, Гонорий
 
Он, возможно, обладает способностью свидетельствовать таким образом, что может передать наследство только тем лицам, которым мы предписали наследовать согласно условиям императорского указа; однако таким образом, чтобы он был полностью исключен из наследования умершего, если будет доказано, что кто-либо из упомянутых нами лиц вступил в сговор с целью заключения инцестуозных браков, то наследником станет тот, кто окажется следующим по рангу после него. <из 396 г. н.э. 6 г. н.э. Константинополь Аркадий IV и Гонорий III г. н.э. конс.>
 
CJ.5.5.6.5: Императоры Аркадий, Гонорий
 
То, о чём мы заботились в отношении мужчин, пусть будет также отмечено в отношении женщин, осквернивших себя связями с вышеупомянутыми. <из 396 г. н. э. 6 г. н. э. Константинополь Аркадий III и Гонорий III, покойные.>
 
CJ.5.5.6.6: Императоры Аркадий, Гонорий
 
Но пусть казна будет открыта для упомянутых лиц, которых уже нет в живых. <из 396 г. н. 6 г. там же, дек. Константинополь. Аркадий III и Гонорий III, ас-конс.>
 
CJ.5.5.7пр.: Императоры Валентиниан, Маркиан
 
Мы не считаем, что следует понимать смиренную или презренную женщину, которая хоть и бедна, но родилась от благородных родителей. * Валентин. и Маркиан. аа. Палладио стр. * <a 454 г. прид. нет. апрель. Constantinopoliaetioetstudiovv. куб.см. конс.>
 
CJ.5.5.7.1: Императоры Валентиниан, Маркиан
 
Поэтому мы постановили, что сенаторам и любым другим лицам, наделенным наивысшим достоинством, разрешается брать в брак женщин, рожденных от свободных женщин, даже если они бедны, и что нет никакой разницы между женщинами, рожденными в богатстве, и женщинами, обладающими более состоятельным состоянием. <a 454 d. prid. non. april. constantinopoli aetio et studio vv. cc. conss.>
 
CJ.5.5.7.2: Императоры Валентиниан, Маркиан
 
Мы считаем смиренными и униженными только следующих женщин: служанку или дочь служанки, вольноотпущенницу или дочь вольноотпущенницы, театральную актрису или дочь театральной актрисы, лавочницу или дочь лавочника, сутенера или торговца песком, или ту, которая публично отвечала за товары: и поэтому мы запретили браки этих женщин с сенаторами, которых мы теперь перечислили. <a 454 d. prid. non. april. constantinopoli aetio et studio vv. cc. conss.>
 
CJ.5.5.8: Император Зенон
 
Хотя некоторые египтяне женились на жёнах своих умерших братьев, поскольку считалось, что те сохранили девственность после смерти, полагая, конечно, что это устраивало некоторых законодателей, поскольку они не встречались физически, браки не должны были казаться заключенными в действительности, и такие браки должны были быть заключены и подтверждены в то время, тем не менее, настоящим законом мы постановляем, что если такие браки были заключены, то их учредители и их потомки подчиняются положениям древних законов, и они не должны казаться подтвержденными или подлежащими подтверждению по примеру египтян, о которых говорилось выше. * Зенон а. Эпиник, стр. * <с 475 г. до н.э. Константинополь после консульства Льва Младшего.>
 
CJ.5.5.9: Император Зенон
 
Пусть все, кто находится под властью нашей империи, знают, как воздерживаться от инцестуозных браков. Ибо мы также постановляем, что все переписанные, будь то прагматические формы или нечестивые конституции, которые позволяли некоторым лицам во времена тирании навязывать имя брака преступному сожительству, так что разрешалось обнимать законную жену дочери или сестры брата и ту, которая ранее жила с братом в браке, в самом позорном союзе, или что совершались другие подобные вещи, являются недействительными, чтобы гнусная вседозволенность не укрепилась преступным лицемерием. * Зенон а. Себастьяно, стр. * <a 476-484 >
 
CJ.5.6.0. О запрете брака между подопечным и опекуном или попечителем и их детьми.
 
CJ.5.6.1: Императоры Север, Антонин
 
Авторитет декрета Сената, которым самым разумным образом был отменен брак между подопечным и сыном опекуна, не следует обходить стороной прикрытием простоты и неопытности. * sev. et ant. aa. mario. * <a 215 pp. vii id. febr. laeto ii et cereale conss.>
 
CJ.5.6.2: Император Александр Север
 
Матери подопечной не запрещено вступать в брак с опекуном своей дочери или с сыном опекуна. * Алекс. А. Буррио. * <a 223 pp. non. nov. maximo ii et aeliano conss.>
 
CJ.5.6.3pr.: Император Гордиан
 
Когда вы предлагаете ему, который, как вы утверждаете, состоял в вашем браке, что после зачатия детей опекуном был назначен ваш отец, которого, как вы утверждаете, у вас не было: поскольку должным образом заключенный брак не может быть признан недействительным впоследствии, вам не следует опасаться, согласно справедливому толкованию, что ваши дети могут оказаться зачатыми не в законном браке. * gord. a. rogatiano. * <>
 
CJ.5.6.3.1: Император Гордиан
 
Но чтобы развеять все сомнения, ваш отец и ваша жена должны настоять на назначении другого человека на его место: ведь у него будет возможность потребовать отчета о делах, которые вел замененный человек.
 
CJ.5.6.4: Император Филипп
 
Нет сомнения, что распутник, освободивший своего внебрачного сына, которого он усыновил в рабстве, и женившийся на своей подопечной и той же дочери своего покровителя, подчиняется мнению высшего порядка, считавшего такие браки запрещенными. * Филипп. а. гигии. * <>
 
CJ.5.6.5: Император Филипп
 
Вас ошибочно убедили в том, что опекун не может устроить брак своей совершеннолетней дочери. * Филипп А. и Филипп К. Апулей. * <a 245 стр. xvk. сент. Филипп А. и Тициан Консс.>
 
CJ.5.6.6пр.: Императорская доблесть., галлиен.
 
Если вы вступили в брак с подопечной вашего отца до или после возвращения опеки, но еще не достигли двадцать пятого или даже полезного года, то нельзя считать, что вы состояли с ней в браке или что у вас родился сын от такого союза. * valer. etgallien. aa. lucio. * <a 260 pp. id. mai. saeculareiietdonatoconss.>
 
CJ.5.6.6.1: Императорская доблесть., галлиен.
 
Действительно, если отец девушки, умирая, попросил об этом, то брак был должным образом заключен, и сын, по-видимому, был законно усыновлен. <a 260 pp. id. mai. secular ii and donated conss.>
 
CJ.5.6.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если опекун или попечитель вступает в брак с подопечным или совершеннолетним, который когда-то был его, с самим собой или со своим сыном, не получив при этом никакой божественной благодати, то позор для него остается таким же, как если бы он признался в опекунстве, поскольку таким союзом он пытался скрыть мошенничество в управлении, и данное приданое может быть возвращено при определенных условиях. * Diocl. etmaxim. aa. etcc. paregorio. * <>
 
CJ.5.6.8: Императоры Лев, Антемий
 
Если кто-либо, присвоив себе имя опекуна или куратора, то есть действуя от имени опекуна, куратора или управляющего делами, распоряжается имуществом подопечного и объединяет его с собой или своим сыном, такие браки остаются в силе и не могут быть признаны недействительными по примеру опекунов, чтобы такое коварное или злонамеренное обращение не причинило вреда или не опорочило браки, потомство, рожденное от них, или приданое, данное или обещанное при них. * leo et anthem. aa. erythrio pp. * <a 469 dk iul. marciano cons.>
 
CJ.5.7.0. Если какое-либо лицо, наделенное властью или принадлежащее ему, попытается заключить брак в пределах его предполагаемой юрисдикции.
 
CJ.5.7.1pr.: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Если кто-либо, обычный или иной, наделенный властью в отношении браков, заключенных против их воли или против их родителей, будь то сироты, девственницы со своими отцами или вдовы, или вдовы по праву рождения, короче говоря, любого рода, использует повод своей власти и будет установлено, что он проявил или проявлял свою угрожающую благосклонность против воли тех, чья выгода поставлена ​​на карту, мы постановляем, что это лицо, хотя и не совершило запрещенного брака, тем не менее, подлежит штрафу в размере десяти золотых фунтов за такую ​​попытку, и, если он уйдет с честью, мы запрещаем ему узурпировать достигнутое им достоинство, а именно, таким наказанием, что, если он откажется соблюдать наши уставы в отношении злоупотребленной им чести, ему запрещается проживать в провинции, в которой он ее узурпировал, в течение двух лет. * grat. valentin. and theodos. aaa. neoterio pp. * <a 380 d. xv k. iul. Фессалоники Гратиано V и Феодосио аа. конс.>
 
CJ.5.7.1.1: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Добавляя, что даже если человек все еще находится у власти и пытается обойти эту область, он может немедленно, подав протест, избежать ее юрисдикции в отношении себя и своей семьи, при этом это контролируется защитниками каждого города и должностными лицами того же судьи. <a 380 d. xvk. iul. Фессалоники Грациан V и Феодосий А.А. конс.>
 
CJ.5.7.1.2: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
И действительно, если такая порочность исходит от рядового судьи, то вся ответственность за управление его домом и все дела, как гражданские, так и уголовные, пока он находится у власти, переходит к викарию. <a 380 d. xv k. iul. Thessalonica Gratian V and Theodosius AA conss.>
 
CJ.5.7.1.3: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Но если священник или подобный ему авторитет попытается применить силу при заключении такого рода брака, обычный судья должен выступить в качестве заступника. <a 380 d. xv k. iul. thessalonica gratiano v et theodosio aa. conss.>
 
CJ.5.7.1.4: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Если есть подозрение на оба преступления, то защита таких домов, пока ими управляет одно и то же лицо, должна принадлежать прославленному префекту. <из 380 г. н.э., 15 г. до н.э., Салоники, Грациан V и Феодосий А.А. конс.>
 
CJ.5.8.0. Если брак запрашивается по указу.
 
CJ.5.8.1pr.: Императоры Гонорий, Феодосий
 
Некоторые древние, игнорируя закон, считают, что от нас следует требовать браков, которых, по их мнению, они не заслуживают, часто притворяясь, что девушка дала согласие. Поэтому мы запрещаем подобный вид помолвки определением настоящего закона. * Онор и Феодосий аа. Феодоро стр. * <а 409 дк февр. Равенна Онорион VIII и Феодосий III аа. Конс.>
 
CJ.5.8.1.1: Императоры Гонорий, Феодосий
 
Следовательно, если кто-либо, вопреки этому определению, заслужил брак, украв молитвы, он, несомненно, понесет потерю имущества и наказание в виде депортации, и, утратив право на брак, которое он заслужил запрещенным узурпаторством, он не будет иметь от этого союза детей праведных, и он никогда не заслужит действенного эффекта прощения запрошенной индульгенцией или регистрацией: за исключением тех, кто желает, чтобы обручение родителей для брака их дочерей было исполнено или чтобы обручение, то есть задатки, данные от их имени, были возвращены им по предписанию закона с предписанным наказанием. <из 409 г. до н.э. февраль гонорий 8-й Равенна и Феодосий 3-й н.э. конс.>
 
CJ.5.8.2pr.: Император Зенон
 
Самое гнусное преступление – женитьба на дочери брата или сестры, осужденное священнейшими законами под страхом сурового наказания, – мы всячески запрещаем, согласно неоднократному смыслу настоящего божественного постановления. * Зенон а. Базилио, стр. * <>
 
CJ.5.8.2.1: Император Зенон
 
Мы также запрещаем всем молиться о таком браке, или, вернее, о его распространении, в будущем, чтобы каждый знал, что даже получение того, в чем было отказано в прошении, не принесет им пользы, если они получат это тайком после сегодняшнего дня.
 
CJ.5.9.0. О вторых браках.
 
CJ.5.9.1pr.: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Если какая-либо женщина не совершила религиозного траура по своему бывшему мужу, не ускорив замужество, она будет позориться по закону. * grat. valentin. et theodos. aaa. eutropio pp. * <a 380 pp. xv k. ian. gratiano v et theodosio aa. conss.>
 
CJ.5.9.1.1: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Кроме того, она не должна отдавать своему второму мужу в качестве приданого более трети своего имущества, и не должна оставлять ему в завещании более трети. <a 380 pp. xv k. ian. gratiano v et theodosio aa. conss.>
 
CJ.5.9.1.2: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Кроме того, все наследства, полученные по завещаниям, трастам и дарам, оставленным верховным завещанием, освобождаются от дарения, причитающегося в связи со смертью. Ибо мы постановляем, что их должны требовать наследники, сонаследники или наследники по закону, чтобы не создавалось впечатление, будто мы имеем налоговый счет в тех, в кого мы ввели исправление нравов. <a 380 pp. xv k. ian. gratiano v et theodosio aa. conss.>
 
CJ.5.9.1.3: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Мы также постановляем, что то имущество, которое бывший муж оставил ей по завещанию, хотя это имущество, оставленное женщине ее бывшим мужем и которое начало освобождаться в результате преждевременного брака, должно быть сначала изъято десятью лицами, перечисленными в указе претора, то есть, восходящими и нисходящими, и сбоку до второй степени, а именно, с сохранением степеней, а затем изъято казной. <a 380 pp. xv k. ian. gratiano v et theodosio aa. conss.>
 
CJ.5.9.1.4: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Мы также позволяем той же женщине, опозоренной, претендовать на наследство от умершего без завещания, будь то законное или почетное, но не выше третьей степени родства. <a 380 pp. xv k. ian. gratiano v et theodosio aa. conss.>
 
CJ.5.9.2: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Если какая-либо женщина поспешила выйти замуж за другого в течение года после смерти мужа (ибо мы добавляем, что после десяти месяцев должен соблюдаться короткий срок, хотя мы считаем его очень малым), она лишается своего почётного и благородного облика, своего достоинства и своих прав, и теряет всё, что получила от имущества своего прежнего мужа, или от права на брак, или от решения суда над её покойным мужем. * grat. Valentin. and Feodos. aaa. Eutropius pp. * <a 381 d. iii k. iun. Constantinopolis Eucherius and Syagrius conss.>
 
CJ.5.9.3pr.: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Женщины, имевшие детей от предыдущего брака и вступившие во второй брак после установленного траурного периода, должны передать все, что они получили от своих предыдущих мужей по праву супруга, все, что они получили также по случаю заключения брака, или все, что они приобрели в результате смерти по дарению или по праву завещания напрямую, или по праву доверительного управления, или в качестве награды за щедрую щедрость из имущества своих предыдущих мужей, как уже было сказано, все это, как они это получили, в неизмененном виде, детям, имевшимся у них от предыдущего брака, или любому из детей (предусмотрено только для тех, кого мы считаем наиболее достойными такого наследования), на которых мать, размышляя о достоинствах своей щедрости, считает, что направлено ее собственное решение. * grat. Valentin. and Theodos. aaa. Floro pp. * <a 382 d. xv k. ian. constantinopoli antonio and syagrio conss.>
 
CJ.5.9.3.1: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
И не должны эти женщины претендовать на право отчуждать что-либо из своих полномочий другому лицу или наследству, полученному от другого брака: только владеть и пользоваться этим в течение жизни, даже не имея права отчуждения. Ибо если что-либо из этих вещей было передано ею другому лицу, это будет возвращено из материнских полномочий, так что имущество может перейти к тем, кого мы назвали свободными и непорочными. <a 382 d. xv k. jan. constantinopoli antonio and syagrius conss.>
 
CJ.5.9.3.1a: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Мы также добавляем к закону, что, если один из тех же детей, которые, как будет доказано, были усыновлены от предыдущего брака, умрет, при этом мать уже умерла во втором браке, а другие дети также выжили от того же брака, то то, что мать ее потомства получит по тому же наследству от умершего без завещания или по завещанию, должно быть оставлено выжившим детям от предыдущего брака, при этом им будет передана только та часть, которая ей причитается при жизни, и она не будет иметь права завещать кому-либо другому или отчуждать что-либо сверх таких полномочий. <a 382 d. xv k. jan. constantinopoli antonio et syagrio conss.>
 
CJ.5.9.3.2: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Но если у него нет наследников от предыдущего брака или если его дети умерли, не оставив детей, он получит все, что получил каким-либо образом, по праву полного владения, и из этого он будет иметь право приобретать собственность и составлять завещание в отношении кого пожелает. <a 382 d. xv k. jan. constantinopoli antonio and syagrius cons.>
 
CJ.5.9.4pr.: Императоры Гонорий, Феодосий
 
Вместе с другими санкциями мы распорядились, чтобы материнское имущество дошло до детей в целости и сохранности, но чтобы женщина получила его благодаря щедрости своего мужа, дабы дети, рожденные в этом браке, знали, что оно должно быть заявлено как особая собственность для них как отцовская собственность. * Онор. и Феодос. аа. Мариниано стр. * <а а.422 д.III нен. нов. Равенна Онорион XIII и Феодосий X аа. конс.>
 
CJ.5.9.4.1: Императоры Гонорий, Феодосий
 
Следовательно, если женщина, имеющая детей, возможно, вышла замуж во второй раз, то приданое, которое второй муж дал своей жене, должно принадлежать только детям, рожденным от второго брака, и не должно приносить выгоду детям, рожденным от первого мужа, поскольку женщина не вышла замуж в третий раз. <a a.422 d.Iii non. nov Ravenna Honorius XIII et Theodosius X AA. conss.>
 
CJ.5.9.4.2: Императоры Гонорий, Феодосий
 
Но если последний муж умер, не оставив детей от того же брака, то что бы жена ни получила от него в качестве супружеской награды, пусть она знает, что она была дарована ей и по ее праву, даже если будет сказано, что даритель оставил детей от предыдущего брака. <a a.422 d.Iii non. nov Ravenna Honorius XIII et Theodosius X AA. conss.>
 
CJ.5.9.4.3: Императоры Гонорий, Феодосий
 
Что касается материнских прав, будь то по этому или любому другому признаку, то все потомки, от кого бы то ни было получено замужество, будут владеть ими в соответствии с причитающейся им долей, независимо от того, была ли она дарована матерью по спонтанной щедрости или по ее воле. <a a.422 d.Iii non. nov Ravenna Honorius XIII et Theodosius X AA. conss.>
 
CJ.5.9.4.4: Императоры Гонорий, Феодосий
 
Ибо этим законом мы постановили, что особенно важно следить за тем, чтобы сыновья их отцов, независимо от брака, сохраняли право на помолвку. <a a.422 d.Iii non. nov Ravenna Honorius XIII et Theodosius X aa. cons.>
 
CJ.5.9.5pr.: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Мы в целом считаем, что в любом случае, когда конституции до принятия этого закона предусматривали, что женщина должна сохранять для своих общих детей после смерти мужа и расторжения брака то, что перешло к ней из имущества мужа, в тех же случаях муж также должен сохранять для своих общих детей то, что перешло к нему из имущества женщины после смерти ее жены и расторжения брака, и не имеет значения, считает ли другая сторона, что следует сделать пожертвование мужу до брака или приданое женщине. * Феодосий и Валентин А. Флорентий, стр. * <с 439 г. до н.в. VII г., там же, сент. Константинополь, Феодосий А.В. XVII г. и праздничные постановления>
 
CJ.5.9.5.1: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Мы повелеваем соблюдать эти правила, хотя то, что дается до брака, как это принято, может быть зачтено женщиной в качестве приданого. <из 439 г. до н.э., VII г., там же, сент. Константинополь, Феодосий, 17 г. и праздники, конс.>
 
CJ.5.9.5.2: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Но мы постановляем, что право собственности на имущество, зарезервированное для детей либо на основании этого закона, либо на основании прошлых постановлений, принадлежит детям. Поэтому после смерти того, кто зарезервировал его для детей, оставшиеся в живых дети должны требовать его у каждого владельца и требовать потребленное имущество от наследников того, кто должен был его зарезервировать. <из 439 г. до н.э., 7 г., 10 г. до н.э., сентябрь Константинополя, Феодосий, 17 г. до н.э. и праздника услов.>
 
CJ.5.9.5.3: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Действительно, право отчуждать или передавать от своего имени то, что свободные люди обязаны хранить, было отнято у тех, кто собирается это сохранить. <из 439 г. до н.э., 7 г., 10 г. до н.э., сент. Константинополь, Феодосий, 17 г. до н.э. и праздника н.э.>
 
CJ.5.9.5.4: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Мы позволяем отцу выгодно распоряжаться делами своих детей. <из 439 г. до н.э., VII г., 10 г. до н.э., Сентябрь, Константинополь, Феодосий, 17 г. до н.э. и праздника конс.>
 
CJ.5.9.5.5: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Мы не отрицаем права родителей делить свое имущество между детьми по собственному усмотрению или выбирать тех, кого они пожелают. <из 439 г. до н.э., 7 г. до н.э., сентябрь Константинополь, Феодосий 17 г. до н.э. и праздника конс.>
 
CJ.5.9.5.6: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Но в тех случаях, когда предписано сохранять имущество отца как отцовское имущество для общих детей, то есть когда жена вступает в другой брак после смерти мужа, или когда мы постановили сохранять имущество отца как материнское имущество для общих детей, то есть когда муж вступает в другой брак после смерти жены, если дети не претендуют на наследство родителя, умершего первым, им будет разрешено, как если бы они были имуществом лица, умершего позже, претендовать на него самостоятельно, то есть, если они считают, что наследство лица, умершего позже, должно быть заявлено, чтобы то, что было введено в пользу детей, в некоторых случаях не выглядело выдуманным в ущерб им. <a 439 d.Vii id.Sept.Constantinopoli Feodosius a.Xvii and feast with ss.>
 
CJ.5.9.5.7: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Мы также считали, что человеческий разум должен включить в этот закон следующее: даже в случае, когда женщина получает имущество, перешедшее к ней от мужа, или муж получает имущество, перешедшее к нему от имущества женщины (это происходит, когда первый брак расторгается в связи со смертью другого, и переживший супруг не вступает во второй брак), если ни муж, ни жена (то есть переживший супруг) не потребили и не отчуждали имущество (которое, несомненно, передается им как собственникам, поскольку они не вступают во второй брак), детям разрешается получать имущество, переданное от отца как отцовское, а от матери как материнское. <из 439 г. до н.э., 10 г. до н.э., Сентябрь, Константинополь, Феодосий, 10 г. до н.э. и праздника н.э.>
 
CJ.5.9.6pr.: Императоры Лев, Антемий
 
Этим указом мы постановляем, что если отец или мать, имеющие детей от предыдущего брака, вступили во второй, третий или последующий брак, им не разрешается оставлять своей мачехе или отчиму больше по завещанию или без письменного оформления, по наследству, по завещанию или по доверительному управлению, а также передавать больше в качестве приданого или пожертвования до брака или пожертвования в связи со смертью, а также по пожертвованиям, зарегистрированным между живыми (которые, хотя и запрещены гражданским правом во время продолжающегося брака, тем не менее, обычно подтверждаются смертью дарителя по определенным причинам), чем своему сыну или дочери, если таковые имеются. * leoetanthem. aa. erythriopp. * <a 472 d.Ii.K.Mart.Marcianocons. >
 
CJ.5.9.6.1: Императоры Лев, Антемий
 
Но если детей несколько, и каждый из них имеет равную долю, то допускается передача отчиму или мачехе не более того, что досталось каждому из них. <a 472 d.Ii.K.Mart.Marcianocons. >
 
CJ.5.9.6.2: Императоры Лев, Антемий
 
Но если вышеупомянутые права не переходят к одним и тем же детям в равных долях, то завещателю также не разрешается оставлять или передавать мачехе или отчиму больше прав, или передавать больше прав в качестве приданого или дара до брака, чем сыну или дочери, которым по последней воле была оставлена ​​или передана меньшая доля, однако, при этом четвертая часть, причитающаяся этим же детям по закону, никоим образом не уменьшается, за исключением тех причин, которые исключают жалобы на безответственность. <a472 d.Ii.K.Mart.Marcianocons. >
 
CJ.5.9.6.3: Императоры Лев, Антемий
 
Мы считаем, что это правило должно соблюдаться в отношении деда и бабушки, прадеда и прабабушки, внука или внучки, а также правнука или правнучки, независимо от того, являются ли они действующими или эмансипированными, происходящими по отцовской или материнской линии. Но если что-либо сверх оговоренного было оставлено, подарено или передано мачехе или отчиму, мы постановляем, что то, что было оставлено, подарено или передано сверх оговоренного, как если бы это не было записано, оставлено, подарено или передано, должно быть передано детям и разделено между ними: всякое ограничение, если таковое было осуществлено через посредника или каким-либо иным способом, прекращается. <a 472 d.Ii.K.Mart.Marcianocons. >
 
CJ.5.9.6.4: Императоры Лев, Антемий
 
К этому мы добавим, что в тех случаях, когда женщина вынуждена сохранять дары, полученные до брака, а также другие вещи, переданные ей мужем в соответствии с законами прежних эпох как отцовские для ее общих детей (то есть, когда брак расторгается в связи со смертью мужа), она может пользоваться недвижимым имуществом, крепостными и гражданскими правами только при жизни, их отчуждение категорически запрещено: <из 472 d.Ii.K.Mart.Marcianocons. >
 
CJ.5.9.6.5: Императоры Лев, Антемий
 
Однако движимое имущество, оцененное по справедливой цене теми, кого каждая из сторон выбрала в качестве арбитров для вынесения решения, после принесения присяги, может использоваться и приносить выгоду аналогичным образом, если он предоставил надлежащую гарантию того, что вернет это движимое имущество или его стоимость своим сыновьям и дочерям, рожденным от того же брака, или своим внукам и внучкам, рожденным от тех же детей после его смерти, независимо от того, умрут ли все или один из них живыми, согласно закону: <из 472 d.II.K.Mart.Marcianocons. >
 
CJ.5.9.6.6: Императоры Лев, Антемий
 
Или, конечно, если он затягивал или не мог предоставить надлежащие гарантии, вышеупомянутое движимое имущество, еще не переданное матери детьми, останется у них: однако, после выплаты матери или нахождения у нее, оно будет возвращено детям, если, однако, они предоставили матери надлежащую гарантию, в которой должно быть предусмотрено, что они не будут затягивать выплату пережившему родственнику за пользование плодами этого движимого имущества или цены, по которой оно было оценено, трети процента в виде процентов ежегодно, так что в этой же гарантии также предусмотрено, что сыновья, дочери и дети, рожденные от них, если все они умрут раньше матери, все вышеупомянутое движимое имущество будет возвращено матери в соответствии с законом, чтобы оно могло вернуться к той же траурной прибыли. <a 472 d.Ii.K.Mart.Marcianocons. >
 
CJ.5.9.6.7: Императоры Лев, Антемий
 
Таким образом, любая из сторон, предоставивших поручительство, если сочтет это выгодным для себя, будет иметь право пользоваться этими движимыми вещами, а также одалживать, закладывать или продавать их, чтобы дети, которые их приобретут, в частности, могли служить своей материнской любви без каких-либо неудобств для себя. <a 472 d.Ii.K.Mart.Marcianocons. >
 
CJ.5.9.6.8: Императоры Лев, Антемий
 
Но если какая-либо из сторон скрыла вышеупомянутую гарантию или, возможно, не может ее предоставить, то все это останется с женщиной до конца ее жизни. <a 472 d.Ii.K.Mart.Marcianocons. >
 
CJ.5.9.6.9: Императоры Лев, Антемий
 
А именно, все те же супружеские права, включая те, которые она имеет или имела, как если бы они были приняты по праву залога или ипотеки, на тот же дар до брака или другие вещи, перешедшие к ней из имущества ее мужа со дня, когда эти вещи перешли к ней, дети являются обязанными, так что, если кто-либо после вещей, данных матери или удержанных ею (если таковые имелись), заключает какой-либо договор с той же женщиной, которая состояла в повторном браке, она считается последней в претензиях на те же принятые вещи, детей, рожденных от того же брака, и внуков или племянниц, рожденных от этих детей, несомненно, с преимущественным правом. <a 472 d.Ii.K.Mart.Marcianocons. >
 
CJ.5.9.6.10: Императоры Лев, Антемий
 
Однако, если отец или мать, сохраняя любовь своих детей, не желают вступать в брак с другим мужчиной, ни мужу, ни жене не запрещается распоряжаться по своему усмотрению имуществом, перешедшим к ним из собственности жены, а жене – продавать его, отчуждать его каким-либо образом или передавать его в залог или ипотеку (по желанию), как если бы они были его собственниками. <a 472 d.Ii.K.Mart.Marcianocons. >
 
CJ.5.9.6.11: Императоры Лев, Антемий
 
Однако, если вышеупомянутые вещи всё ещё существуют, если они не были отчуждены, потреблены или присвоены, детям будет разрешено претендовать на наследство своих родителей, даже если те отсутствуют. <a 472 d.Ii.K.Mart.Marcianocons. >
 
CJ.5.9.7: Император Зенон
 
В случаях, когда отцу предписывается оставить приданое, матери – подарок, полученный до брака, или иное имущество, переданное ему, с другой стороны, детям обоих полов, если кто-либо из сыновей или дочерей умрет до смерти отца или матери, до второго брака или после него, оставив сына или дочь, внучку или внука или больше детей при жизни отца или матери, мы постановляем, что доля, причитающаяся умершему сыну или дочери, или прибыль от нее не перейдет к братьям или сестрам умершего, а к его сыновьям или дочерям, внукам обоих полов или оставшимся в живых правнукам бабушек и дедушек или прабабушек и прадедушек: а именно, они могут выбрать кого пожелают из числа оставшихся в живых детей, не лишая их согласия. * Зенон а. Себастьяно стр. * <a 478 dKMart. Марчиано конс. >
 
CJ.5.9.8pr.: Император Юстиниан
 
Если кто-либо из детей от предыдущего брака умер до второго брака отца или матери, оставив детей, оставленных им самим, внуками или правнуками, мы постановляем, что его доля не переходит к его братьям или, если нет других братьев или сестер, к его отцу или матери, а к детям, внукам или правнукам того же умершего лица, так что, независимо от того, один они или несколько, они могут претендовать только на ту долю, которая причитается умершему. * iust. a. menae pp. * <a 528 d. iii id. dec. dn. justiniano a. ii cons.>
 
CJ.5.9.8.1: Император Юстиниан
 
Мы также считаем необходимым с определённой уверенностью определить, что, если кто-либо из детей, рожденных от предыдущего брака, не вступает во второй брак, родитель действительно имеет право отчуждать или распоряжаться имуществом, приобретенным им от предыдущего брака, по своему усмотрению. Но если какое-либо из них вообще не отчуждается, дети могут претендовать на него, даже если они не получают наследства от отца или матери. Мы с уверенностью утверждаем, что даже такое отчуждение имущества отныне будет рассматриваться как сделанное в завещании родителя, либо путем конкретного указания наследника, либо путем общего назначения наследника. <из 528 г. d. iii там же. dec. dn. Юстиниан a. iicons.>
 
CJ.5.9.8.2: Император Юстиниан
 
Но мы никоим образом не даем детям такого разрешения, чтобы даже в их отсутствие они могли претендовать на наследство по отцовской или материнской линии, которое их родитель приобрел для себя от брака, который он нисколько не изменил во втором браке и не отчуждал, если они приобрели для себя наследство по отцовской или материнской линии от лица, частично не оставившего завещания (если, возможно, другие лица также являются детьми умирающего родителя от предыдущего брака). <из 528 г. d. iii там же. dec. dn. Юстиниан a. iicons.>
 
CJ.5.9.8.3: Император Юстиниан
 
В этом, исполняя старое предписание, мы повелеваем на примере матери, чье имущество после второго брака должно было перейти к сыновьям, рожденным от предыдущего брака, чтобы сохранить для них доходы, полученные ею от предыдущего мужа, чтобы имущество отца, которое он имеет и будет иметь, также должно перейти к сыновьям, рожденным от предыдущего брака после его второго брака, чтобы сохранить то, что он получил от их матери. <a 528 d. iii id. dec. dn. Justinian a. ii cons.>
 
CJ.5.9.8.4: Император Юстиниан
 
Мы также постановляем, что имущество того отца, который, имея в своем распоряжении такого свободного человека или детей, вынужден сохранять материнское имущество или то, что перешло к ним по материнской линии, должно быть передано этим же детям для сохранения того же материнского имущества: однако, в случае таких залогов ни сыновья отца, ни мать не могут проверять порядок управления или задавать им какие-либо вопросы по этому поводу, поскольку из закона ясно, что даже если их имущество, не входящее в вышеупомянутые доходы или материнское имущество, было отчуждено, право залога остается в силе для этих же детей. <a 528 d. iii id. dec. dn. Justinian a. ii cons.>
 
CJ.5.9.9pr.: Император Юстиниан
 
Поскольку все прежние законы, согласно которым женщина давала или оставляла своему второму мужу, или мужчина своей второй жене в качестве приданого или подарка до брака, или каким-либо иным образом, превышающие те, которые должны были быть даны или оставлены сыну или дочери от предыдущего брака, были отменены и установлены таким образом, чтобы применяться только к детям, рожденным от предыдущего брака, и в этой части не упоминаются дети, рожденные от второго брака, мы также исправляем это и постановляем, что все, что отменено вышеупомянутым образом, должно применяться не только к детям от предыдущего брака, но и к тем, кто родился от второго брака, и должно быть разделено между всеми главами семей. * iust. a. menae pp. * <a 529 d.Id.April.Constantinopoli ten vc.Cons.>
 
CJ.5.9.9.1: Император Юстиниан
 
В дополнение к этим выгодам, которые получают муж или жена от приданого или подарка, полученного до брака при разводе, после второго брака без разбора, дети, рожденные от предыдущего брака, сохраняются так же, как и в браке, расторгнутом по причине смерти, и никаких дополнительных оснований для развода не требуется, и никаких других расследований по этому вопросу не проводится. <из 529 г. до н.э. апреля. Константинополь десять в. Конс.>
 
CJ.5.9.10pr.: Император Юстиниан
 
Поскольку законы ясно предусматривают, что неблагодарные дети должны быть справедливо лишены наследства своих предков, и если они писали об этом в своих панегириках, и это было истинно открыто, то божественное установление Льва, прославленного героем, которое он написал о детях, рожденных от предыдущего брака, кажется, требует такого одобрения. * iust. a. demosthenes pp. * <a 529 d.Xv.K.Oct chalcedone decio vc. cons.>
 
CJ.5.9.10.1: Император Юстиниан
 
Поскольку отцу или матери, вступившим во второй брак, требуется по какой бы то ни было причине выплачивать второму мужу или мачехе только ту сумму, которую они оставили своему сыну или дочери от предыдущего брака, которым полагается наименьшая доля, то эта санкция против родителей была совершена с величайшей несправедливостью. <a 529 d.Xv.K.Oct Chalkedon decio vc. cons.>
 
CJ.5.9.10.2: Император Юстиниан
 
Для детей, зная, что они непременно должны оставить себе что-то от родителей, даже если не желают этого, и только столько, сколько получил их второй муж или мачеха, со всеми проявлениями распущенности и похоти, причинившими вред их родителям. <из Халкедонского указа 529 г. до 15 г. до н.э., октябрь, Халкедонский указ о защите детей>
 
CJ.5.9.10.3: Император Юстиниан
 
Поэтому мы постановляем, что поистине неблагодарные дети не смогут в будущем претендовать на эту выгоду, дарованную им божественным установлением Льва, почтенной его великой памяти, но как неблагодарные они должны быть лишены всякой подобной выгоды. <из Халкедонского указа 529 г. до 15 г. до н.э., октябрь, Халкедонский указ, декабрь, конс.>
 
CJ.5.9.10.4: Император Юстиниан
 
Мы считаем, что это правило должно соблюдаться также в отношении деда и бабушки, прадеда и прабабушки, внука или внучки, а также правнука и праправнучки, независимо от того, являются ли они обладателями власти или эмансипированными лицами, происходят ли они по отцовской или материнской линии. <из Халкедонского указа 529 г. до 15 века, октябрь, Халкедон, deciovc. cons.>
 
CJ.5.9.10.5: Император Юстиниан
 
Но подобно тому, как мы заботимся о своих родителях, мы также позволяем безвредному потомству не пострадать, чтобы родители, вступившие во второй брак, возможно, испытывая необоснованную ненависть к своим первенцам, не могли без веских оснований называть их неблагодарными. <из Халкедонского десио викторианского консульства 529 г. до н.э., окт.
 
CJ.5.9.10.6: Император Юстиниан
 
Ибо мы хотим лишить таких детей, которые были признаны неблагодарными в отношении своего происхождения наследниками их родителей на основании ясных и несомненных доказательств из подобных дел, ранее перечисленных в древних законах. <из Халкедонского указа 529 г. до 15 г. до н.э., октябрь, Халкедонский указ о наследстве>
 
CJ.5.10.0. Если женщина выходит замуж во второй раз за того, кому ее муж оставил право пользования и получения выгоды.
 
CJ.5.10.1пр.: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
Если муж после своей смерти оставляет право пользования своим имуществом жене, и она соглашается на второй брак и партнерство, она лишается права пользования, полученного от своего прежнего мужа, и возвращает его своим детям со дня заключения брака. * Валентин. Феодос. и Аркад. ааа. Татьяна стр. * <a 392 d.Id.Mart.Arcadioa.IietRufinoconss.>
 
CJ.5.10.1.1: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
Но если дети от предыдущего брака еще немощны в младенчестве и не имеют опекуна, и в результате этого мать присвоила то, что было оставлено, она должна вернуть все, когда это будет законно востребовано, с соответствующими плодами, приведенными в денежной форме. <a 392 d.Id.Mart.Arcadio a.II and Rufino cons.>
 
CJ.5.10.1.2: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
Речь идёт об использовании плодов, которые муж оставил жене в последнем завещании, касающемся его личного имущества. Но что касается использования плодов имущества, подаренного до брака, мы постановляем, что следует соблюдать то, что было предписано в предыдущих завещаниях. <из 392 г. д. Ид. Март. Аркадио а. II и Руфино конс.>
 
CJ.5.11.0. О обещании приданого или голословном обещании.
 
CJ.5.11.1: Император Александр Север
 
Напрасно вы думаете, что имеете право на иск, как будто обещанное приданое вам не было дано, поскольку ни вид, ни количество не были обещаны, но в брачном договоре все равно написано, что выходящая замуж женщина обещала дать приданое. * Алекс. А. Клаудио. * <a 231 стр. K.Aug. Pompeian and Pelignan cons.>
 
CJ.5.11.2: Император Гордиан
 
Если ваш тесть обещает выплатить проценты за обещанное приданое, компетентный судья обяжет вас выплатить то, что, как вы докажете, вам причитается. * Горд. а. Геродот. * <a 238 стр. xiik. сеп. Пий и Понтий конс.>
 
CJ.5.11.3: Император Гордиан
 
Если при заключении брака с вашей супругой упомянутый вами мужчина должным образом пообещал вам приданое за неё, не в виде дополнительной суммы, а в той, которую сочтёт нужным, и не проявит доверия к заключенному соглашению, то в соответствии с законом суда будет применено правомерное обращение в суд: ибо, как представляется, в соглашение была включена свобода действий добропорядочного человека. * Горд. а. Клаудио. * <a 240 стр. К. Ян. Сабино и Венусто конс.>
 
CJ.5.11.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если по завещанию дарителя вы указали в документе о приданом, что вам было дано больше вещей, чем вы получили, вы понимаете, что достигнуто соглашение относительно недостающих вещей, которые необходимо потребовать. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. rufo. * <a 293 s.Non.April.Aa.Conss.>
 
CJ.5.11.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если ваш отец обещал вашему мужу приданое, которое было оговорено в договоре, то иск против наследников вашего свекра может быть подан не вами, а вашим мужем. * Диоклетиан и Максимиан. * <a 293 d.Viiik.Dec.Aa.Conss.>
 
CJ.5.11.6: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Для взыскания приданого, которое было согласовано однажды, мы считаем, что достаточно любых слов, написанных или нет, даже если условие обещания приданого вообще не было выполнено. * Феодос и Валентин. aa. hierio pp. * <a 428 d. x k.Mart. constantinopoli felice et taurus conss.>
 
CJ.5.11.7pr.: Император Юстиниан
 
Если отец просто давал приданое за дочь или делал пожертвование за сына до свадьбы, и сын, получив власть или эмансипированный, владеет имуществом матери или каким-либо иным образом избегает конфискации, использование и плоды которого остаются исключительно за отцом, или каким-либо образом он может предъявлять определенные иски к отцу, то у древних возникали сомнения, не сделал ли отец обещание или дар из самого долга приданого или до свадьбы, чтобы освободиться от подобной связи, или же долг действительно остается по своей природе, но отцовская щедрость предполагала предоставление приданого или пожертвования до свадьбы. * iust. a. johanni pp. * <a 531 dK nov. post consulatum lampadius et orestis vv. cc.>
 
CJ.5.11.7.1: Император Юстиниан
 
И в этом вопросе большая часть законодателей разделилась во мнениях, добавив еще один аспект к подобным вопросам: если в документе о приданом говорилось о предоставлении приданого из имущества отца и матери или о дарении до брака, то было ли это дарение или обещание сделано за половину доли или за пропорциональную часть обоих видов имущества. <a 531 dK Nov. post consulatum Lampadius et Orestis vv. cc.>
 
CJ.5.11.7.2: Император Юстиниан
 
Таким образом, мы доводим оба сомнения до определённой цели, и если он действительно не считал нужным ничего добавлять, а просто дал или пообещал приданое или подарок перед свадьбой, то следует понимать, что он сделал это из щедрости, а долг остался в своей форме. Ибо известны законы, которые предусматривают, что давать приданое или подарки перед свадьбой для своих детей — это во всех отношениях отцовский долг. <a 531 dK Nov. post consulship Lampadius et Orestis vv. cc.>
 
CJ.5.11.7.3: Император Юстиниан
 
Пусть же такая щедрость останется истинной, непреложной и будет носить чистое имя щедрости, и пусть её долг следует за её судьбой. <с 531 г. н.э., ноябрь, после консульства Лампадия и Ореста в.в.>
 
CJ.5.11.7.4: Император Юстиниан
 
Но если он говорит, что делал такие щедрые пожертвования из своего собственного имущества и имущества своей матери, или из других вещей, не приобретенных им, или из своих долгов, то, если он действительно был совершенно нищим, то будет казаться, что приданое или подарок до брака были сделаны из того, что относится к сыновьям или дочерям. <a 531 dK Nov. post consulatum Lampadius et Orestis vv. cc.>
 
CJ.5.11.7.5: Император Юстиниан
 
Однако, если он также обладает достаточным имуществом, и в этом случае подразумевается, что он дал приданое или подарок из своего наследства до брака. Ибо он мог, в зависимости от своих возможностей, дать приданое своей дочери или подарок до брака сыну и дать согласие своим детям, когда они захотят добавить часть или, возможно, всё своё имущество к отцовской щедрости, проявленной приданым и подарком до брака, так чтобы было совершенно очевидно, что он хочет дать и что он берёт из имущества своих детей, чтобы, хвастаясь щедрыми речами, не подвергнуться опасности для себя. <a 531 dK nov. post consulatum Lampadius et Orestis vv. cc.>
 
CJ.5.12.0. О законе о приданом.
 
CJ.5.12.1pr.: Императоры Север, Антонин
 
После того, как имущество, данное в качестве приданого, было изъято, если было дано обещание, зять может действовать против свекра, женщины или их наследников на основании договора или соглашения. * sev. and ant. aa. nicephoro. * <a 201 pp.K.Aug. muciano et fabiano conss.>
 
CJ.5.12.1.1: Императоры Север, Антонин
 
Но если после его выселения не было дано никаких обещаний или обещаний, и если вещь действительно была оценена, покупатель обязан подать иск. <из 201 стр. К. Авг. Мусиано и Фабиано конс.>
 
CJ.5.12.1.2: Императоры Север, Антонин
 
Но если этого не было сделано, если то же самое было дано добросовестно в качестве приданого, то у мужа нет оснований для иска; однако если обман дарителя будет препятствовать этому, то против него будет возбужден иск о мошенничестве, если только обман не будет препятствовать женщина; ибо тогда, чтобы избежать громкого иска против нее, будет доступен иск по факту. <a 201 pp.K.Aug. muciano et fabiano conss.>
 
CJ.5.12.2pr.: Император Антонин
 
Если условие о возврате части приданого является условным и существует такое условие, то он имеет право на иск, если это условие было целесообразно задумано и доверено ему. * ant. a. alcibiades. * <a 213 pp.D.Iii k. aug. antoninus a.Iiii et balbinus conss.>
 
CJ.5.12.2.1: Император Антонин
 
Согласно этому, если ваша сестра Полла имеет право на иск о возвращении себе части приданого, поскольку ваша мать, намереваясь передать его дочери, допустила оговорку о половине приданого после смерти матери, она не должна опасаться исключения, связанного с мошенничеством, поскольку ее мать, заключившая соглашение, стала наследницей менее половины доли, если только не будет четко доказано, что ее мать изменила завещание о приданом и была удовлетворена прелюдиями, что она хотела освободить свою дочь от взыскания ее доли наследства и что она хотела освободить своего мужа от взыскания. <a 213 pp.D.Iii k. aug. antonino a.Iiii et balbino conss.>
 
CJ.5.12.3: Император Александр Север
 
Хотя право взыскания приданого могло бы перейти к отцу, если бы дочь умерла в браке, муж, тем не менее, по завещанию предоставил рабам, взятым в качестве приданого, прямую и доверительную свободу, и эта предоставленная свобода не должна была быть отменена, поскольку даже при жизни муж имеет право освобождать рабов, взятых в качестве приданого, во время брака. * alex. a. euphemo. * <a 222 pp.Vi id. dec. antonino et alexandro conss.>
 
CJ.5.12.4: Император Александр Север
 
Ни один закон не запрещает отдавать в приданое мужу женщины все имущество. * Алекс. а. валенти. * <a 223 стр. iiiiid. иул. Максимо II и Элиано Консс.>
 
CJ.5.12.5: Император Александр Север
 
Всякий раз, когда ценные вещи даются в качестве приданого, муж, получив право собственности, становится должником по этой сумме денег. Поэтому, если не достигнута договоренность о возврате вещей после расторжения брака, и они были оценены по закону, он оставит их себе, если предложит вам деньги. * alex. a. statiae. * <a 226 d.Iii id.April.Alexandro a. ii et Marcellus conss.>
 
CJ.5.12.6: Император Александр Север
 
Ваша бабушка, которая дала ее в качестве приданого за вашу дочь, могла, даже если бы не вступало в силу словесное обязательство, передать иск на основании соглашения вам, если бы вы были наследником. По той же причине соглашение отца и матери не является обязательным, поскольку соглашение матери устанавливает иск предписанными словами, иск отца о приданом, действительный от имени profecticiae, не считается возобновляемым простым соглашением. * Алекс. а. Сульпицио. * <из 236 г. н.в. iii февр. Максимино а. и Африкано конс.>
 
CJ.5.12.7: Император Гордиан
 
Если свекор дал вам приданое за вашу жену, и если это не было согласовано в момент дарения, а произошло позже, то свекор, заключив с вами соглашение, если он сделал это не по воле дочери, не мог навредить её положению. Ибо иногда, когда он понимает, что соглашение не должно быть заключено в ущерб ему самому, он защищен законом. * Gord. a. marco. * <a 238 pp. dk octobribus pius et pontiano cons.>
 
CJ.5.12.8: Император Гордиан
 
Даже если бы было оговорено, что мать не вернет дочери приданое, а переданные в качестве приданого вещи должны перейти к ней или принадлежать ей после смерти дочери, мы считаем наиболее справедливым подать иск в соответствии с этим соглашением, когда дочь умирает во время брака. Это приводит к тому, что тот же иск подается для требования того, что было передано в качестве приданого, с целью его добавления. * Горд. а. Агриппина. * <a 240 стр. К. февраль. Сабино и Венусто конс.>
 
CJ.5.12.9: Император Дек.
 
Вполне закономерно, что причина вашего приданого важнее, чем дело государства, перед которым впоследствии оказался подотчетен тот же муж. * dec. a. and dec. c. of the city of Urb. * <a 250 pp. vi id iun. decio a. and grato conss.>
 
CJ.5.12.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Когда вы утверждаете, что получили оцененное приданое, оказывается, что согласно общему праву, на основании соглашения, включенного в договор о приданом, заключенный на основании покупки, возникает основание для иска. Ибо кто усомнится в том, что вы должны женщине оцененное приданое, рискуя тем, что ситуация ухудшится или вам будут выплачены дополнительные суммы в вашу пользу? * Diocl. and Maxim. aa. ingenuo. * <a 286 pp. xii k.Mai. Maximo ii et Aquilino conss.>
 
CJ.5.12.11: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Нет сомнений, что то, что вы называете приданым и грабежом, было действиями вашего мужа. * Диоклетиан и Максимиан aa. и cc. Северан. * <a 293 d. xk. maiheracliaeaa. conss.>
 
CJ.5.12.12: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Имущество, приобретенное вашим мужем из денег, полученных в качестве приданого, не является вашей претензией, поскольку муж не может подать иск о выкупе своей жены, и для вас имеет значение только иск о приданом. Поэтому губернатор провинции, если он обнаружит, что вы не нарушили закон, а получили часть из большего приданого, предусмотрит возврат оставшейся части. * Диоклетиан и Максимиан aa. и cc. Руфина. * <a 293 d. viiik. maiheracliaeaa. conss.>
 
CJ.5.12.13: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если ваша оставшаяся в живых мать передала что-либо принадлежащее вам в качестве приданого вашему знающему отчиму, вы понимаете, что этот дар не имеет юридической силы, если не было ни обещания, ни оговорки. * Диоклетиан и Максимиан aa. и cc. Катула. * <из 293 г. н.э. прид. К. Май. Гераклея aa. conss.>
 
CJ.5.12.14: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Мать не обязана давать приданое за свою дочь, за исключением случаев, когда для этого есть веская и вероятная причина или причина, специально оговоренная законом; но отец не имеет права отдавать какое-либо имущество своей жены против ее воли. * Диоклетиан и Максимиан. aa. и cc. Василиссы. * <a 293 sDIiiinon.Nov.Philippopoliaa. conss.>
 
CJ.5.12.15: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Поскольку очевидно, что даже приданое, данное без подтверждения документами, должно быть возвращено тому, кто его подтвердил, из другого источника после добросовестного развода с бывшей женой, даже если документы утеряны, несомненно, другие доказательства, представленные в установленном законом порядке, не считаются недействительными. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Ulpianae. * <a 293 d.Viii k. aug.Sirmi aa. conss.>
 
CJ.5.12.16: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
До раздела имущества вашей сестре, унаследовавшей имущество от отца, не оставившего завещания, не запрещено передавать часть общего имущества в качестве приданого за неразделенную долю. * Диоклетиан и Максимиан. А. и С. Эмилиан. * <a 294 d. non. iul. Сирмиан С. conss.>
 
CJ.5.12.17: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Вещи, право пользования которыми, после вычета плодов, свекровь, давшая их в качестве приданого, не может быть отнято у вас путем продажи. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Сабиниан. * <из 294 d. nonisiul. Sirmicc. conss.>
 
CJ.5.12.18: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если ваша свекровь передала вашей жене имущество с вычетом права пользования, и вы получили это имущество в качестве приданого, но свекровь передала вам право пользования, а ваша жена была освобождена от участия в человеческих делах во время брака, то имущество оставалось за вами согласно заключенному между вами соглашению, в этом нет никаких сомнений. Ибо если она сдала своей дочери право пользования за определенную ежегодную плату, то право пользования не могло быть прекращено смертью арендатора. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и ц. Менестрат. * <а 294 г. д. 131 г. Ян. Сирми ц. конс.>
 
CJ.5.12.19pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Когда отец дает вам приданое за вашу дочь, и после его смерти она освобождается от обязанностей перед людьми, вы предлагаете вернуть половину приданого наследнику, но, составив завещание с другими лицами, вы также указали, что наследник не желает ничего требовать из оговорки, если действительно не будет доказано, что оговоренное приданое возвращается ему в соответствии с условиями соглашения, и из соглашения другого лица, он не имеет права на какие-либо действия вообще. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Ахиллес. * <a 294 d. xiiik. февраль сирми цк. конс.>
 
CJ.5.12.19.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Но если, исходя из смысла слов, она искала для себя обязательство, и доказано, что она предвидела вас в качестве завещателя, вы можете использовать исключение (за исключением фальцидии) против нее, которая требует его из оговорки после наступления события, связанного с условием, поскольку она получила его из оговоренного завещания умершего. <a 294 d. xiiik. febr. sirmicc. conss.>
 
CJ.5.12.20: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Что касается брачных обязательств, то выгода мужа — это плоды всего приданого, которое он сам взял, или, если он позволил жене взять его в качестве дара, он может действовать постольку, поскольку она стала богаче; это наиболее очевидный закон. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Тиберий. * <a 294 dVk.Sirmimai. cc. conss.>
 
CJ.5.12.21: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если между мужем и женой было достигнуто соглашение о том, что в случае расторжения брака в течение пяти лет виды, оцененные как приданое, должны быть возвращены по ценам, по которым они были оценены, то очевидно, что цены на эти виды не должны быть указаны, а сами виды должны быть возвращены, поскольку в мирном соглашении о возвращении видов, по-видимому, именно по этой причине указаны цены, чтобы в случае уменьшения или утраты какого-либо вида не потребовалась цена, отличная от той, по которой он был оценен. * Диоклетиан и Максимиан a. и cc. в двойном размере. * <a 294 d.Non.Aug.Agrippinaecc.Conss.>
 
CJ.5.12.22: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Вещь, которую отец дал в качестве приданого своему зятю за дочь и не получил, не может быть отчуждена. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Polybianae. * <a 294 dV k.Oct.Isdem cc.Conss.>
 
CJ.5.12.23: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если ваша жена продает имущество в качестве приданого, добровольно или без договора, это не имеет значения, поскольку она не могла бы отказаться от права собственности на приобретенное у вас имущество, если бы не хотела этого. * Диоклетиан и Максимиан, а. и ц. Диоген. * <а 294 г. до н.э. ок. Виминаций, ц. н.э.>
 
CJ.5.12.24: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если вы дали приданое мужу вашей вольноотпущенницы и не предусмотрели, что оно будет возвращено вам после расторжения брака в континентальном соглашении или договоре, то установлено, что эта вина жены осталась за мужем после расторжения брака, даже если вы показали, что она была неблагодарна вам. * Диоклетиан и Максимиан а. и ц. Аврелий и Лисимах. * <a 294 г. до н.э. кн. н.э. Антиохия ц. н.э. конс.>
 
CJ.5.12.25: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если оговорено, что муж должен дать женщине приданое, чтобы она могла свидетельствовать об этом, поскольку мысль о завещательном постановлении, предшествующем времени смерти, означает не условие, а содержит причину, то будет полезно включить это условие в завещание, даже если женщина умерла без завещания. * Диоклетиан и Максимиан. * <a 294 d. iiiid. nov. Antiochianuscc. cc. conss.>
 
CJ.5.12.26: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если, передавая приданое своему зятю за дочь, общий отец оговаривал, что она должна быть возвращена вам посторонним лицом, он не мог подать иск ни в том случае, если перестал желать этого, ни если вам это было запрещено законом. * Диоклетиан и Максимиан. * <с 294 г. до н.в. кн. Ян к ним cc. conss.>
 
CJ.5.12.27: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Хотя по закону приданое остается во владении мужа, тем не менее, в отношении наследственных вещей наследники, а не бывший муж, должны соблюдать торжественные соображения. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Помпейский. * <a 294 s.Vik.Ian.Sirmi.C. conss.>
 
CJ.5.12.28pr.: Император Зенон
 
Женщина, не достигшая совершеннолетия, имеет право давать и требовать приданое с согласия своего мужа, генерального или специального попечителя, хотя при ее создании, как говорят, он предоставил поручителя на меньшую сумму, чем приданое. * Зенон а. Элиано стр. * <a 480 дК. Ян. Базилио конс.>
 
CJ.5.12.28.1: Император Зенон
 
То же самое наблюдается, если несовершеннолетний делает пожертвование до брака с согласия опекуна, как уже было сказано. <a 480 dKIan.Basiliuscons.>
 
CJ.5.12.29pr.: Император Юстиниан
 
В случаях, когда в период заключения брака муж оказывается в нищете, а женщина желает обеспечить себя и сохранить имущество, принятое за нее в качестве приданого и подарков до брака, а также имущество, не входящее в приданое, мы предоставляем ее держателю не только право собственности на имущество мужа и защиту в виде судебного иска об исключении кредитора из залога, но и, если она подает иск против держателей имущества, принадлежащего ее мужу по тем же ипотечным договорам, в соответствии с различиями в законодательстве, мы признаем, что продолжающийся брак не причиняет ей вреда, но что она может требовать то же самое имущество либо от последующих кредиторов, либо от других лиц, которые, как известно, не обладают более широкими правами, чем она могла бы, если бы брак был расторгнут таким образом, что взыскание приданого и подарков до брака могло бы применяться к ней: однако, та же женщина не имеет права отчуждать это имущество, пока ее муж жив и брак между ними заключен, но она злоупотребляет его плодами для обеспечения себя, своего мужа и детей, если таковые имеются. * просто. а. menaepp. * <a 528 d. IIIID.Дек. дн. Юстиниано А. ii минусы.>
 
CJ.5.12.29.1: Император Юстиниан
 
Кредиторы мужа в отношении него и его имущества, если таковое он приобрел позднее, сохраняя свои права, сохранят свои права и в отношении приданого после расторжения брака, а также до брака, в отношении дарственной, указанной в документах о приданом. <a 528 d. iii id.Dec. dn. Justinian a. ii cons.>
 
CJ.5.12.30pr.: Император Юстиниан
 
В отношении вдовьего имущества, будь то движимое, недвижимое или самодвижущееся, если оно еще существует, независимо от того, оценивается оно или нет, женщина имеет полное право претендовать на него после расторжения брака, и ни один из кредиторов мужа, имеющих приоритет, не может претендовать на более веские основания для залога, поскольку это имущество с самого начала принадлежало жене и, естественно, оставалось в ее владении. Тот факт, что их переход в собственность мужа, по-видимому, происходит благодаря тонкости законов, не означает, что истина в этом вопросе стерта или искажена. * iust. a. demosthenes pp. * <a 529 recited on the seventh day in the new consistency of the palace of Justinian. d. iii k. nov. decio vc. cons.>
 
CJ.5.12.30.1: Император Юстиниан
 
Поэтому мы желаем, чтобы это действие в отношении имущества рассматривалось как относящееся к соответствующим делам, и чтобы ипотекарь имел приоритет над всеми, чтобы, независимо от того, считаются ли эти вещи по естественному праву принадлежащими одной и той же женщине или, согласно тонкости законов, они относятся к имуществу мужа, в любом случае, будь то в отношении имущества или ипотеки, с ней можно было бы в полной мере консультироваться. <из 529, прочитано на седьмой день в новом консистории дворца Юстиниана. d. iiik. nov. deciovc. cons.>
 
CJ.5.12.30.2: Император Юстиниан
 
Но любое временное исключение, будь то введённое узукапионом, десяти- или двадцатилетними сроками, тридцати- или сорокалетними сроками или любым другим сроком, большим или меньшим, препятствует женщинам подавать иски, то есть, конечно, против состоятельных мужей, установивших брак после его расторжения, но против менее подходящих, если очевидно, что это несчастье постигло их, поскольку даже во время продолжающегося брака женщины могут использовать свои залоги на имущество менее подходящих мужей. Это уже определено нашим законом в гуманном отношении: ложным предлогом фиктивного развода в подобных случаях, которые охватывает наш закон, имущество должно быть уничтожено. <из 529, прочитано на седьмой день в новом консистории дворца Юстиниана. d. iiik. nov. deciovc. cons.>
 
CJ.5.12.31pr.: Император Юстиниан
 
Когда женщинам давали приданое, будь то от матерей, других родственников или незнакомцев, мужья справедливо принимали его, не обращая внимания на знаки отличия: но когда женщина оговаривала, что ей вернут приданое в случае утраты, и такое непредвиденное событие происходило, женщина сама, поскольку она не делала пожертвования из-за отсутствия знаков отличия, была вынуждена переложить ответственность за такое дело на того, кто дал приданое, или вернуть вещи самостоятельно: и таким образом обнаруживалось, что, возможно, после длительного брака и, возможно, рождения детей, несчастная женщина оказывалась без приданого. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d.Xii k. april. lampadio et oreste vv.Cc.>
 
CJ.5.12.31.1: Император Юстиниан
 
Поэтому мы постановляем, что во всех таких случаях записи не требуются, но такие дарения ратифицируются каждым лицом, и женщина имеет собственное приданое, если случайность принесла ей эту выгоду, и оно остается за ней, если только лицо, давшее приданое с самого начала, не оговорило, что такое право принадлежит ему: ибо тогда, когда с самого начала нет подозрений на наличие детей, но лицо, давшее приданое, согласилось на все имущество для себя, такой договор не может быть заключен. <a 530 d.Xiik. april. lampadioetorestevv.Cc.>
 
CJ.5.12.31.2: Император Юстиниан
 
Но во всех остальных случаях, когда он сам не был оговорен, женщина получит надлежащее утешение в своей скорби через действие приданого. <a 530 d.Xii k. april. lampadio et oreste vv.Cc.>
 
CJ.5.12.31.3: Император Юстиниан
 
Аналогичным образом, если какой-либо посторонний (то есть тот, кто не имеет лица, для которого он делает приданое) сделал брачный дар женщине до брака с другим лицом и использовал необходимые знаки отличия, поскольку дар превышает законную сумму, или брак заключен не с несовершеннолетней матерью семейства, знаки отличия будут иметь юридическую силу не только для той, кому дар был сделан до брака, но и для того, для кого он его сделал, так что, если она получит какую-либо выгоду от приданого, она не должна будет отдавать ее дарителю, но муж должен будет превратить ее в свою собственную выгоду и иметь ее в твердом и безотзывном состоянии, если только даритель не оговорил, что этот случай будет возвращен ему, чтобы в противном случае не возникла аналогичная ошибка в вышеупомянутом случае. <a 530 d.Xii k. april. lampadio et oreste vv.Cc.>
 
CJ.5.12.31.4: Император Юстиниан
 
Но если сумма меньше или дело сделано так, что памятники бесполезны, то дарение действительно для обоих лиц, и в этом случае выигрывает муж, если только даритель не оговорил иное. <a 530 d.Xii k. april. lampadio et oreste vv.Cc.>
 
CJ.5.12.31.5: Император Юстиниан
 
Кроме того, мы постановляем, что если кто-либо заложил или пообещал приданое, или фермы, или определенный доход, или дома, или гражданский хлеб, то по истечении двух лет с момента заключения брака он должен немедленно выплатить доход, или пенсии, или гражданский хлеб, даже если основное имущество еще не было передано; и если все приданое состоит из золота, то по истечении двух лет также должны быть выплачены проценты в размере до одной трети процента. <a 530 d.Xii k. april. lampadio et oreste vv.Cc.>
 
CJ.5.12.31.6: Император Юстиниан
 
Но если помимо недвижимого имущества или золота в приданом есть и другие вещи, будь то серебро, женские украшения, одежда или что-либо еще, и если они действительно были оценены подобным образом через два года, и проценты по ним должны поступать от третьей стороны: их оценку, поскольку это тоже необходимо более четко указать, следует понимать как оценку, произведенную для каждого вида или для каждого вида приданого, то есть для серебра, украшений, одежды и других предметов, и не следует ожидать после каждой оценки единого суммирования всего расчета, что является весьма щепетильным и вредным из-за чрезмерной тонкости. <a 530 d.Xii k. april. lampadio et oreste vv.Cc.>
 
CJ.5.12.31.7: Император Юстиниан
 
Но если движимое имущество вообще не было оценено, то эти требования должны быть выполнены по истечении двух лет, которые установлены законом для всех подобных вещей после судебного разбирательства. <a 530 d.Xii k. april. lampadio et oreste vv.Cc.>
 
CJ.5.12.31.8: Император Юстиниан
 
Но если имущество смешано, частично в золоте, а частично в другом движимом или недвижимом имуществе, все должно быть разделено в соответствии с уже произведенным разделом. Мужу не следует отказывать в разрешении, когда он желает потребовать приданое, чтобы тот, кто должен, не подумал, что имеет право отсрочить выплату приданого за счет дохода, пенсий, процентов или других начислений: но независимо от того, желает ли сторона мужа потребовать приданое раньше или позже, он также может потребовать его в соответствии с законом. <a 530 d.Xii k. april. lampadio et oreste vv.Cc.>
 
CJ.5.13.0. По иску о разделе имущества жены, переданного в иск по соглашению сторон и присужденного по праву приданого.
 
CJ.5.13.1pr.: Император Юстиниан
 
Мы подходим к вопросу, который не является тривиальным, а затрагивает почти всю правовую систему, как в отношении действий жены, так и в отношении соглашения, учитывая их общие черты и различия и сводя воедино все права жены, которые мы считаем действительными, исходя из соглашения об иске. * iust. a. to the pop. urb. constantinopolitanae and all provincials.* <a 530 dKNov. LampadioandOresteconss.>
 
CJ.5.13.1.1: Император Юстиниан
 
Таким образом, исключив иск о взыскании имущества жены, мы разрешаем взыскать все приданое посредством иска exstipulatu, независимо от того, был ли этот договор составлен в письменной форме или нет, чтобы было понятно, что сам договор был соблюден. <a 530 dKNov. LampadioetOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.1a: Император Юстиниан
 
И точно так же, если какое-либо условие было сделано напрасно: ибо лучше, чтобы ему помогли, чем чтобы оно исчезло. Ибо если, когда одно условие в документе оказывается действительным, и известно, что оно придает силу другим, бесполезным, почему бы таким условиям не быть законно закрепленными нашим правом? Ибо это согласуется с нашим мнением, что даже если нет предполагаемого условия, следует понимать, что оно было использовано, тем более если оно бесполезно, чтобы сделать его действительным. <a 530 dKNov.LampadioetOresteconss.>
 
CJ.5.13.1.1b: Император Юстиниан
 
И чтобы приданое могло быть обеспечено в большей степени, подобно тому как мы принимаем подразумеваемые ипотечные залоги при управлении имуществом подопечного и во многих других статьях закона, так и в подобных делах мы предоставляем ипотеку обеим сторонам: мужу для возврата приданого или женщине для обеспечения самого приданого или для выселения из приданого, независимо от того, дали, обещали или приняли приданое сами главные лица, или другие лица вместо них, и независимо от того, является ли приданое случайным или условным в соответствии с определением старого закона. <a 530 dKNov. LampadioetOresteconss.>
 
CJ.5.13.1.1c: Император Юстиниан
 
Таким образом, ни неопытность людей, ни простота не могут причинить им никакого вреда, поскольку мы в этом случае обратились к невежественным и неосведомленным. Ибо если и оговорки, и ипотечные договоры считаются присутствующими в приданом, и бесполезные оговорки изменяются, то в будущем действительное и совершенное основание аннулируется, как если бы все документы о приданом были составлены самым благоразумным образом с точки зрения закона. <a 530 dKNov. LampadioandOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.1d: Император Юстиниан
 
И пусть никто не думает, что мы санкционируем эти вещи только в тех случаях, когда приданое получено в письменной форме: ибо ничто не мешает, даже если приданое дано, обещано или принято без письменного оформления, понимать его так же, как и договор и ипотеку, заключенные обеими сторонами, как если бы они были оформлены в письменном виде. И действительно, суть этого понимается из соглашения, заключенного в рамках судебного разбирательства, о прекращении супружеского имущества в будущем. <a 530 dKNov. LampadioetOresteconss.>
 
CJ.5.13.1.2: Император Юстиниан
 
Но хотя мы и не игнорируем тот факт, что иск, вытекающий из соглашения, защищен строгим законом и не основан на добросовестности, тем не менее, поскольку соглашение относительно вдовьей доли приобрело новый характер, к нему следует также применять принцип добросовестности, исходя из характера супружеского имущества. <a 530 dKNov. LampadioetOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.2a: Император Юстиниан
 
И действительно, все последствия, которые имеет приданое по договоренности, остаются в силе в соответствии с его природой: но если мы находим что-либо превосходное в использовании имущества жены, мы добавляем это к нему в данном случае особым образом, чтобы это также стало тем новым условием по договоренности, которое мы составили, и не только надлежащим, но и украшенным красотой старого действия. <a 530 dKNov. LampadioetOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.3: Император Юстиниан
 
Поэтому сначала объясним, что естественно вытекает из условий иска, и добавим, если что-либо вытекает из иска о разделе имущества жены. <a 530 dKNov. LampadiusandOrestescons.>
 
CJ.5.13.1.3a: Император Юстиниан
 
Следовательно, следует знать, что указ претора, который был введен в отношении обоих случаев, прекращает свое действие по соглашению сторон, так что жена, оставленная мужем, может как получать, так и владеть приданым, если только муж специально не оставил ее ради приданого, поскольку совершенно очевидно, что завещатель, не добавивший этого пункта, намеревался, чтобы она получила и то, и другое. <a 530 dKNov. LampadioetOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.4: Император Юстиниан
 
Пусть право на предъявление иска останется нетронутым для правопреемников и не будет передаваться с задержкой из данного соглашения. <a 530 dKNov. LampadioandOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.5: Император Юстиниан
 
Пусть многословие положений о сохранении прав будет в нем молчать. Ибо зачем обосновывать сохранение прав моральными соображениями, вводя еще одно средство, предусмотренное конституциями? <a 530 dKNov. LampadioandOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.5a: Император Юстиниан
 
Или по какой причине вводится удержание в отношении пожертвованных вещей, если даритель имеет возможность защитить свои права посредством иска непосредственно против вещи, либо через полезность, либо через условие? <a 530 dKNov. LampadioetOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.5b: Император Юстиниан
 
Но и сохранение вещей, которые были изъяты, не является обязательным, поскольку суд над изъятыми вещами открыт для всех мужей. <a 530 dKNov. LampadioandOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.5c: Император Юстиниан
 
Пусть молчат о сохранении детей, поскольку сам естественный стимул побуждает родителей к воспитанию своих детей. <a 530 dKNov. LampadiumandOrestescons.>
 
CJ.5.13.1.5d: Император Юстиниан
 
Пусть не выдумывают различные обвинения мужа в адрес жен, чтобы потом использовать против них то же удержание, как это уже установлено даже императорскими конституциями, что следует делать, если брак расторгнут по вине женщины. <a 530 dKNov. LampadioandOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.5e: Император Юстиниан
 
Но даже для расходов, понесенных на предметы, являющиеся приданым, удержание представляется нам недостаточным. Поскольку необходимые расходы действительно уменьшают размер приданого, но полезные расходы не были удержаны в брачном споре, кроме как по воле женщины, то, если в дело вмешивается воля женщины, муж не может подать иск против жены, предписанный нашими властями, поскольку то, что было полезно потрачено, может быть зафиксировано через нее; или, если воля женщины не вмешивается, но дело, тем не менее, было полезно совершено, достаточно иска против нее за совершенные действия. <a 530 dKNov. LampadioetOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.5f: Император Юстиниан
 
Но если это удовольствия, пусть даже и за её счёт, то вычет за проделанную ею работу, не наносящий вреда прежним видам, остаётся на усмотрение мужа, чтобы обеспечить быстрое удержание всех удержаний, и чтобы оговоренные действия соответствовали её природе, никаких удержаний не принималось. <a 530 dKNov. LampadioetOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.6: Император Юстиниан
 
Это, несомненно, следует учитывать в иске exclauseu, так что, если женщина умирает во время бракосочетания, приданое не переходит к мужу, за исключением случаев, предусмотренных определенными соглашениями, но иск exclauseu передается наследникам женщины в соответствии с его природой, независимо от того, был ли он прямо выражен или подразумевается в настоящем законе. <a 530 dKNov. LampadioetOresteconss.>
 
CJ.5.13.1.7: Император Юстиниан
 
Но поскольку при взыскании приданого по соглашению сторон иск, естественно, предписывал мужу немедленно и в полном объеме вернуть приданое жене, но обещал взыскание имущества жены два с половиной раза в день в год в виде мер, заключающихся в измерении веса и количества, а не в полном объеме, а в той мере, в какой муж может это сделать, если он не уменьшил свое состояние злонамеренным обманом, в этой части мы приводим приблизительную оценку иска по соглашению сторон, так что, если брак был расторгнут без какого-либо соглашения, муж обязуется сделать то, что он может, поскольку это наиболее справедливо и является долгом уважения к супруге, если он не совершил злонамеренного обмана: а именно, с предупреждением с его стороны, что если он достигнет лучшего положения, он также позаботится о том, чтобы вернуть то, что он заплатил меньше. <a 530 dKNov. LampadioetOresteconss.>
 
CJ.5.13.1.7a: Император Юстиниан
 
Однако сбор приданого не следует проводить на второй или третий день года, а во всех случаях в течение года – движимым, самодвижущимся или нематериальным имуществом: а именно, другими вещами, находящимися в земле, подлежащими немедленному возврату, что было общим для обоих действий. <a 530 dKNov. LampadioandOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.7b: Император Юстиниан
 
Но если он не вернет движимое или недвижимое имущество по истечении определенного периода времени, или другое имущество сразу после расторжения брака, муж также обязан выплатить проценты на оценочную стоимость всего имущества, кроме недвижимого, в размере до одной трети процента, вносимые добросовестно: а именно, доходы от недвижимого имущества, подлежащие выплате женщине с момента расторжения брака, и аналогичным образом арендную плату или плату за перевозку судов или скота, или труд рабов, или приобретение гражданского имущества и другие подобные вещи, подлежащие возврату женщине. <a 530 dKNov. LampadioetOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.8: Император Юстиниан
 
Таким образом, в следующей главе действие использует свой оговоренный характер, так что, если женщина была признана наследницей своим мужем и возникла причина для применения закона о ложности, она также может вычесть долг за приданое из имущества своего мужа, как и другие долги, и таким образом вычесть четвертую часть. <a 530 dKNov. LampadioetOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.9: Император Юстиниан
 
Поскольку иск exclauseo в перечисленных нами случаях имеет свою собственную природу, в дальнейшем трактате необходимо объяснить те иски, которые либо являются общими для обоих видов иска и должны быть объединены только в иск exclauseo, либо которые действительно свойственны иску жены и, следовательно, должны быть адаптированы к иску exclauseo. <a 530 dKNov. LampadioetOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.9a: Император Юстиниан
 
Таким образом, оба действия подразумевали, что рождение девушек, полученных в качестве приданого, то есть тех, кто не ценился, или тех, кого рабыни, полученные в качестве приданого, приобрели по любой причине, кроме бизнеса мужа или собственной работы, должно в равной степени принадлежать женщине. <a 530 dKNov. LampadioandOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.9b: Император Юстиниан
 
Но потомство животных и всё, что содержится в названии плодов, относится к прибыли мужа за время брака, независимо от того, были ли они оценены или нет. <a 530 dKNov. LampadioetOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.9c: Император Юстиниан
 
Но также и тот факт, что плоды последнего года, в котором брак расторгается, должны быть распределены между обеими сторонами пропорционально времени, является общим для обоих действий, а именно в отношении неценных вещей. Ибо муж, как покупатель ценных вещей, чувствует выгоду, несет расходы и ожидает опасности. <a 530 dKNov. LampadioetOresteconss.>
 
CJ.5.13.1.10: Император Юстиниан
 
Специфическая защита, а именно, предостережение, согласно которому сын умершего, по мнению семьи, забирает приданое своей жены или невестки, которое является главным, в соответствии с характером иска, должно быть предоставлено его сонаследникам по соглашению сторон. <a 530 dKNov. LampadioetOresteconss.>
 
CJ.5.13.1.11: Император Юстиниан
 
Давайте посмотрим, какое увеличение приданого уместно в иске по соглашению сторон, когда речь идет об иске жены. Поскольку по закону несомненно и бесспорно, что если отец, получив приданое, выплаченное за дочь или внучку, эмансипирует ее или умирает сам, то в иске по соглашению сторон приданое полностью принадлежит женщине, даже если она была лишена наследства (чего не было в иске по соглашению сторон: ибо там, как и в других исках, иск делился между всеми наследниками), нам показалось наиболее справедливым признать женщину в качестве ее основного приданого в иске по соглашению сторон, даже если она была эмансипирована, лишена наследства или зарегистрирована вместе с другими наследниками. <a 530 dKNov. LampadioetOresteconss.>
 
CJ.5.13.1.12: Император Юстиниан
 
Мы это приняли, и многие другие виды получают быструю отдачу, поскольку приданое может как исключить право требования от лица, не имеющего законных оснований, особенно если оно достаточно для выплаты четверти суммы, так и быть включено в взыскание, если отец семейства умер без завещания, и по завещанию, составленному, если завещатель об этом указал. Все это, по соглашению сторон, право требования получает от права требования жены. <a 530 dKNov. LampadioandOresteconss.>
 
CJ.5.13.1.13: Император Юстиниан
 
К этому добавился еще один вид иска, основанный на имуществе жены. Если в какой-либо момент посторонний человек давал приданое без каких-либо оговорок или соглашений о его возврате, заключенных от его имени, кем бы он ни был, женщина имела право на иск, основанный на имуществе жены, чего ранее не было в случае иска exstipulatu. Но по соглашению или по промежуточному договору лицо, заключившее соглашение, имело право на гражданский иск либо exstipulatu, либо на основании предписанных слов. <a 530 dKNov. LampadioetOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.13a: Император Юстиниан
 
Однако в данном случае мы не хотим, чтобы это было так, но если посторонний человек не оговорил или не заключил соглашение от своего имени, предоставив приданое, то предполагается, что женщина сама сделала это оговорку, так что в таком случае приданое переходит к ней. <a 530 dKNov. LampadioetOresteconss.>
 
CJ.5.13.1.13b: Император Юстиниан
 
В данном случае мы не хотим, чтобы создавалось впечатление, будто мы дали молчаливое согласие посторонним, чтобы то, что мы ввели для женщин, не было обращено против женщин. Скорее, в случае такого рода приданого, которое дается или обещается посторонними, сама женщина может создать впечатление, что она дала молчаливое согласие, если только не было прямо оговорено или оговорено, что посторонний вернет ей приданое, поскольку, не оговаривая этого, посторонний, по-видимому, дал женщине больше, чем оставил за собой какие-либо права. <a 530 dKNov. LampadioetOresteconss.>
 
CJ.5.13.1.13c: Император Юстиниан
 
Но под чужим мы понимаем всякого человека, восходящего к отцу по мужской линии и имеющего в своей власти лицо, подлежащее наделению: ибо мы даруем отцу молчаливое действие по соглашению. <a 530 dKNov. LampadioetOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.14: Император Юстиниан
 
И это следует рассматривать аналогично иску, основанному на соглашении сторон, в случае иска о разделе супружеского имущества. Ибо если после расторжения брака от отца требовалось приданое, и если это был иск о разделе супружеского имущества, то отец один не мог действовать без согласия дочери; и если он еще не был освобожден от этого требования иском, и если иск был оспорен, приданое возвращалось дочери, как если бы это было ее собственное имущество. <a 530 dKNov. LampadioetOresteconss.>
 
CJ.5.13.1.14a: Император Юстиниан
 
Это не предусматривалось в иске exclauseu: ведь там только он имел право требовать это без согласия дочери, и в случае его смерти право передавалось бы его наследникам. Но передача права собственности жены в иск exclauseu — это вполне гуманно, благочестиво и полезно для брака. <a 530 dKNov. LampadioetOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.15: Император Юстиниан
 
Поскольку юлианский закон запрещал мужу отчуждать итальянские земли, являющиеся приданым, без согласия женщины, а также ипотеку, даже если женщина давала на это согласие, нас спросили, следует ли применять подобную санкцию не только к итальянским землям, но и ко всем. <a 530 dKNov. LampadioetOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.15a: Император Юстиниан
 
Поэтому мы считаем целесообразным распространить это же замечание не только на итальянские имения, но и на провинциальные. Но поскольку мы также предоставили ипотеку этим законом, у женщины есть достаточное средство правовой защиты, даже если муж желает отчуждать имение. <a 530 dKNov. LampadioetOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.15b: Император Юстиниан
 
Но чтобы ипотечные кредиты женщины не были уменьшены по ее согласию, необходимо оказывать ей помощь в этом отношении, добавив лишь следующее: муж не может не только закладывать вдовью землю без согласия женщины, но и не может отчуждать ее, чтобы хрупкость ее натуры не привела ее к внезапной нищете. <a 530 dKNov. LampadioetOresteconss.>
 
CJ.5.13.1.15c: Император Юстиниан
 
Хотя закон Анастасиана говорит о женщинах, которые соглашаются или отказываются от своего права, его следует понимать как относящийся к имуществу мужа или приданому, но облагаемому налогом имуществу, в котором муж имеет право собственности и риск; однако в необлагаемом налогом имуществе, которое также правильно называется приданым, право остается нетронутым, пусть и несовершенным по юлианскому праву, но по нашей власти полным и широко распространенным во всех странах, а не только в Италии, и заключенным исключительно на основании ипотеки. <a 530 dKNov. LampadiumandOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.16: Император Юстиниан
 
Мы также сочли необходимым добавить к настоящей общей санкции следующее: если были заключены какие-либо соглашения, касающиеся возврата приданого, рассрочки платежа, процентов или по любой другой причине, которые не противоречат ни законам, ни конституциям, то их следует соблюдать. <a 530 dKNov. LampadioetOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.16a: Император Юстиниан
 
Но если брак был расторгнут разводом, все права, вытекающие из Феодосиева или нашего закона, должны быть сохранены в неизменном виде. <из 530 г. до н.э. Лампадио и Орест, сос.>
 
CJ.5.13.1.16b: Император Юстиниан
 
Подобным же образом, то, что в законе Анастасия перечислено как отделенное благодатью, должно оставаться нерушимым и неповрежденным. <из 530 г. до н.э. Лампадио и Орест, сослагательные силы>
 
CJ.5.13.1.16c: Император Юстиниан
 
И вообще, всё, что предусмотрено в самых священных уставах или книгах мудрецов, что не противоречит этому закону, остаётся в силе и добавляется к действию по соглашению, даже если оно рассматривалось в брачном вопросе. <a 530 dKNov. LampadioandOrestecons.>
 
CJ.5.13.1.16d: Император Юстиниан
 
Все это, как мы считаем, относится только к тем приданым, которые были даны или обещаны после принятия этого закона, или даже хранились без письменного оформления: ибо мы не позволяем лишать силы уже составленные документы, а лишь ожидаем их исполнения. <a 530 dKNov. LampadioandOrestecons.>
 
CJ.5.14.0. О соглашениях, достигнутых как по поводу приданого, так и по поводу подарков и принадлежностей, полученных до брака.
 
CJ.5.14.1: Императоры Север, Антонин
 
Закон, который вы упомянули, когда даете приданое за ученика, должен соблюдаться, и это не должно быть для вас препятствием, что обычно говорят, что иск не возникает из договора: ибо мы говорим это, когда договор является простым; в противном случае, когда деньги даны и оговорено что-либо об их возврате, это условие полезно. * sev. et ant. aa. nicae. * <a 206 pp.Vii k. febr. albino et aemiliano conss.>
 
CJ.5.14.2: Император Антонин
 
Если плоды имущества, переданного в качестве приданого, были получены вами и вашими близкими в соответствии с соглашением, не сомневайтесь, что их невозможно будет вернуть. * ant. a. theodotae. * <a 213 d. 11 k. april antoninus a. iii and balbinus conss.>
 
CJ.5.14.3: Император Гордиан
 
Хотя ваш отец, когда устраивал ваш брак, договорился, что если ваш муж умрет, пока вы будете замужем и у вас останутся дети, часть приданого будет сохранена на имя детей, такое соглашение не может помешать вам подать иск на всю сумму приданого. * Gord. a. Torquatae. * <a 239 d. vi id. ian. Gordian a. and Aviola conss.>
 
CJ.5.14.4: Император Гордиан
 
Вы утверждаете, что ваша мать договорилась с вашим отцом о том, что в случае ее смерти во время брака приданое будет возвращено вам и вашим братьям. Если это соглашение было недействительным с вашей стороны, поскольку вы не находились под властью отца, она не могла подать иск против вас после своей смерти во время брака. Но если вы могли претендовать на приданое посредством устного обязательства, особенно если вы не находились под властью отца, вам не запрещено предъявлять это требование. * Gord. a. Agath. * <a 240 pp.V id. iun. sabino et venusto conss.>
 
CJ.5.14.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Наследование передается посторонним лицам по завещанию. Поэтому, поскольку вы утверждаете, что вместо завещания был составлен документ о приданом, так что после смерти женщины ее имущество перейдет к вам, хотя оно не является вашим обязательством по праву приданого, вы понимаете, что никоим образом не можете подать иск против ее наследников или правопреемников с целью возврата вам имущества, которое им никоим образом не причитается. * Диокл. и Максим. аа. Клавдий. * <a 290 pp. non. febr. ipsisiiietiiiaa. conss.>
 
CJ.5.14.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если в браке оговорено, что приданое умершей жены должно оставаться во владении мужа, то, согласно праву учёных, такое соглашение препятствует взысканию приданого умершей, поскольку авторитетные источники права очень часто отвечают, что в худшем случае, когда приданое причитается только отцу, взыскание может быть произведено по соглашению. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. rufo. * <a 293 d. v non. mai. ipsis aa. conss.>
 
CJ.5.14.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Отец, за дочь, приданое, данное моему зятю, поскольку она ранее умерла в браке, было решено вернуть ее внукам, хотя они не могли подать иск, тем не менее, иск, полезный для них, будет удовлетворен в рамках справедливости. * Диокл. и Максим. аа. и cc. Филетон. * <a 294 d. 13 k. ian. Nicomediacc. conss.>
 
CJ.5.14.8: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Этим законом мы постановляем, что мужчина не должен иметь никакого общения со своей женой в тех вещах, которые она имеет вне своего приданого, которые греки называют параферналиями, и не должен налагать на нее никаких обязательств, если жена ему этого не запретит. Ибо хотя было хорошо, чтобы женщина, вступающая в брак со своим мужем, чтобы ее дела регулировались его волей, тем не менее, поскольку подобает, чтобы основатели законов были сторонниками справедливости, мы никоим образом, как уже было сказано, не хотим вмешиваться в дела, касающиеся параферналий, с женщиной, которая ему это запрещает. * Феодос и Валентин, aa. Гормисдей, стр. * <a 450 sDV id. jan. post consulatum protogenis and asterius.>
 
CJ.5.14.9pr.: Императоры Лев, Антемий
 
Мы постановляем, что после смерти любого лица, будь то муж или жена, одинаковая доля, а не сумма денег, должна быть получена как мужчиной от приданого, так и женщиной от брачного дара. * Лев и Антем. аа. Никострат стр. * <а 468 г. до 18 г. н. э. сеп. Антемий а. ii конс.>
 
CJ.5.14.9.1: Императоры Лев, Антемий
 
Например, если муж дарит тысячу солидов до свадьбы, женщине разрешается предложить приданое как меньшей, так и большей суммы, и мужу также разрешается сделать подарок до свадьбы. Однако следует соблюдать следующее правило: если прежний муж умрет, то и доля приданого, которую женщина оговаривает за собой до свадьбы, должна быть оговорена за собой, если прежняя жена умрет во время брака. <a 468 d.Xv k. sept. anthemio a. ii cons.>
 
CJ.5.14.9.2: Императоры Лев, Антемий
 
А если впоследствии было заключено соглашение против запретного, мы постановляем, что оно является слабым и недействительным, так что никакое принудительное исполнение на его основании невозможно. <a 468 d.Xv k. sept. anthemio a. ii cons.>
 
CJ.5.14.9.3: Императоры Лев, Антемий
 
Мы считаем, что это правило должно соблюдаться независимо от того, кто дал брачный дар от его имени до брака: отец сыну или матери, тот, кто собирается жениться самостоятельно, или любое другое лицо. <a 468 d.Xv k. sept. anthemio a. ii cons.>
 
CJ.5.14.9.4: Императоры Лев, Антемий
 
Аналогичным образом, независимо от того, дал ли отец или обещал приданое своей дочери, или мать, или она сама, то есть состоявшая в браке, или любое другое лицо, которое собирается на ней жениться, поскольку даже если кто-то другой предлагает ей приданое, она сама, кажется, предлагает его себе. <a 468 d.Xv k. sept. anthemio a. ii cons.>
 
CJ.5.14.9.5: Императоры Лев, Антемий
 
Это настолько верно, что она сама также возвращает себе приданое, предложенное ей другим лицом, в своих собственных интересах, если только тот, кто его предложил, не оговорил или не согласился с тем, что вышеупомянутое приданое должно быть ей возвращено. <a 468 d.Xv k. sept. anthemio a. ii cons.>
 
CJ.5.14.10: Император Юстиниан
 
Закон божественной памяти Льва, который постановляет, что доходы от приданого и брачных подарков равны и ничего не добавляет, что следует делать, если он вообще не соблюдается, мы, желая все прояснить, повелеваем, чтобы в случаях, когда они неравны, большая часть дохода вычиталась из меньшей, чтобы таким образом каждый мог получить меньшую часть. * iust. a. menae pp. * <a 529 d. viii id april. constantinopoli decio vc.Cons.>
 
CJ.5.14.11pr.: Император Юстиниан
 
Если женщина дает мужу имена (то есть финансовые гарантии), которые не входят в состав приданого, так что они остаются у мужа вместо имущества, и это включено в договор о приданом, то возникает вопрос, имеет ли муж какие-либо права требования по этим документам, прямые или выгодные, или же все они остаются у жены, и в каком случае права требования должны быть переданы мужу. * iust. a. johanni pp. * <a 530 dk nov. lampadio et oreste vv. cc. conss.>
 
CJ.5.14.11.1: Император Юстиниан
 
Поэтому мы постановляем, что в случае возникновения подобных обстоятельств иски должны оставаться за женой во всех отношениях, но мужу разрешается подавать эти иски в компетентные суды без необходимости его ратификации, и что он должен тратить проценты на себя и свою жену, но деньги из собранного им наследства для женщины он должен хранить или распределять на те цели, на которые она желает. <a 530 dk nov. lampadio et oreste vv. cc. conss.>
 
CJ.5.14.11.2: Император Юстиниан
 
И если в документе о приданом действительно прописаны ипотечные залоги на указанных мужем лиц, то женщина довольствуется ими для собственной защиты. Но если такой записи вообще не найдено, то, согласно нашему действующему законодательству, она имеет ипотеку на имущество мужа, с которого он взыскал деньги. <a 530 dk nov. lampadio et oreste vv. cc. conss.>
 
CJ.5.14.11.3: Император Юстиниан
 
Ибо заранее сама женщина должна иметь право, если пожелает, через своего мужа или через других лиц, подавать иски и получать от мужа деньги и гарантии, при условии, что ей будет предоставлено право на обеспечение. <a 530 dk nov. lampadio et oreste vv. cc. conss.>
 
CJ.5.14.11.4: Император Юстиниан
 
Но хотя муж должен соблюдать те же меры предосторожности, он должен проявлять такую ​​же заботу и усердие в отношении своего имущества, как и в отношении собственного, чтобы жена не понесла убытков из-за его злобы или небрежности. В этом случае он будет вынужден возместить ущерб из собственных средств. <a 530 dk nov. lampadio et oreste vv. cc. conss.>
 
CJ.5.15.0. О зарезервированном и нерассчитанном приданом.
 
CJ.5.15.1: Императоры Север, Антонин
 
Приданое определяется не почерком, а нумерацией документа о приданом: поэтому вы не можете не знать, что в конечном итоге вас могут принять к рассмотрению ходатайства о приданом, если вы докажете, что приданое действительно было дано вами. * sev. and ant. aa. dionysiae. * <a 204 d.Xiii k. aug.Cilo and libon conss.>
 
CJ.5.15.2: Император Александр Север
 
То, что ее муж, намеревавшийся пожертвовать во время брака, внес в приданое, если он не отозвал законно сделанное пожертвование, который увеличил приданое и умер во время брака, может быть заявлено наследниками мужа, поскольку промежуточная щедрость защищена. * alex. a. papinianae. * <a 229 pp. non. dec. alexandro a.III et dione conss.>
 
CJ.5.15.3: Император Юстиниан
 
В случае приданого, которое обычно фиксируется в документах о приданом как данное, поскольку до момента передачи не последовало, а лишь обещание, допускается возражение против нерассчитанной суммы не только против мужа против жены или ее наследников после смерти женщины или при разводе после расторжения брака, но и против наследников мужа, чей брак был расторгнут в связи с его смертью, а также против тестя или его наследников, если в документах о приданом указано, что он получил приданое вместе со своим сыном, и против любого лица, которое указано как получившее приданое вместе с мужем, а также против его наследников, однако это разрешение должно быть дано для расчета только в течение непрерывного года со дня смерти мужа или женщины или вынесения решения о разводе. * iust. a. menae pp. * <a 528 dK iun. dn. iustiniano a.Ii cons.>
 
CJ.5.16.0. О подарках, сделанных между мужем и женой, а также родителями детям, и о ратификации.
 
CJ.5.16.1: Император Антонин
 
Если казначейство конфисковало имущество вашего бывшего мужа как вакантное, поскольку у него нет наследника, то сделанные им пожертвования, если они оставались в том же завещании до конца его жизни, не могут быть отменены. * ant. a. tryphenae. * <a 212 pp. iii id. jan. duobus aspris conss.>
 
CJ.5.16.2: Император Антонин
 
Если вы докажете губернатору провинции, что служанка была куплена на ваши деньги и что договор купли-продажи был составлен от имени вашей фокарии с целью дарения, он прикажет вернуть её вам. Ибо, хотя дарение можно было бы завершить, прекратив право на брак, я не хочу, чтобы мои солдаты были лишены своих фокариев по этой причине и из-за фиктивных фальсификаций. * ant. a. marco mil. * <a 213 pp.Xii k. mart. antonino a.III et balbinino conss.>
 
CJ.5.16.3pr.: Император Антонин
 
Пожертвование рабов и других вещей, которое, как вы говорите, было передано вам вашей женой, если это было в её силах на момент передачи или если она сделала это по завещанию своего отца и сохранила это завещание до последнего дня своей жизни, подтверждено моим постановлением и постановлением моего божественного отца Севера. * ant. a. epictetus. * <a 213 pp. iiii non. mart. antoninus a. iiii et balbinus conss.>
 
CJ.5.16.3.1: Император Антонин
 
Но если после смерти вашей дочери ваш бывший свекор сделал пожертвование, оно также может быть оформлено при жизни. <a 213 pp. iiii non. mart. antonino a. iiii et balbino conss.>
 
CJ.5.16.4: Император Александр Север
 
Также по гражданскому праву дарение не может быть совершено между лицами, чьим правам подчиняются муж и жена, или которые находятся в их власти. * Алекс. А. Клаудиано. * <a стр. XVIIK. окт.>
 
CJ.5.16.5: Император Александр Север
 
Если, как вы предполагаете, ваш отец, в чьей власти вы находились, передал вашему мужу и его зятю документ о дарении долга в качестве подарка, и он умер во время брака, а вы впоследствии развелись с мужем, то совершённое недействительно. * alex. a. quintillae. * <a 227 pp.Id.Febr.Albino et maximo conss.>
 
CJ.5.16.6pr.: Император Александр Север
 
Даже если вещи, которые вам принадлежали, были оформлены на имя вашей жены, право собственности не могло быть изменено по этой причине, даже если кто-то мог бы понять из этого, что вы передали свои вещи жене в дар, поскольку дарение, сделанное во время брака до ее смерти, которое получило щедрость, является недействительным. * Алекс. А. Непотиано. * <a 229 стр. Не-декабрь. Александро А. III и Диона Консс.>
 
CJ.5.16.6.1: Император Александр Север
 
Также известно, что, поскольку невозможно доказать, откуда жена честно искала деньги во время замужества, древние правовые авторитеты справедливо полагали, что она получила их из имущества мужа. <a 229 pp.Non.Dec.Alexandro a. iii et dione cons.>
 
CJ.5.16.7: Император Александр Север
 
Если вы состоите в браке по завещанию отца с сыном опекуна, то дар, сделанный вашему мужу, по закону недействителен. Но если брак был недействителен по закону, хотя дар и имел юридическую силу, поскольку, тем не менее, лицо было недостойно того, кого даже нельзя назвать мужем, то в вашей юрисдикции находятся необходимые действия для аннулирования этих даров. * alex. a. theodotae. * <a 232 pp.K.Oct.Lupo et maximo cons.>
 
CJ.5.16.8: Император Александр Север
 
Если вы позволили своей жене получить плоды этих имений, которые, как вы утверждаете, вы получили в качестве приданого, во время брака, и ваша жена их съела, у вас нет оснований утверждать, что они должны быть возвращены вам после развода. Но если она разбогатела благодаря им, то в этом отношении с ней можно согласиться. * Алекс. А. Леони. * <a 233 pp.V k. oct. maximo et paterno cons.>
 
CJ.5.16.9: Император Гордиан
 
Даже если товары были куплены для вашей жены на ваши деньги, тем не менее, если они были переданы ей, право собственности на них принадлежит не вам, а ей. Право требовать возврата денег имеете вы только в том случае, если произвели расчет при ведении бизнеса или передали ей определенную сумму в дар: вы сможете доказать это либо в денежной форме, либо в том, что вы стали богаче, путем правомерного иска против нее. * Горд. а. Ориген. * <a 238 стр.Viik. окт.Пий и Понтий конс.>
 
CJ.5.16.10: Император Гордиан
 
Если бывший муж вашей жены, будучи независимым, передал ей имущество или иные вещи в дар и сохранил это завещание до своей смерти, дарение было подтверждено молитвой сурового богослова; и если отец умершего незаконно забрал их, он будет обязан вернуть их по распоряжению губернатора провинции. Ибо, как если бы муж умер от своих злых дел, он не должен был бы намереваться совершить преступление под предлогом обвинения, чтобы забрать пожертвованное, поскольку дело щедрости отделено от обвинения. * Гордиан а. Вериано. * <a 239 стр. III к. Апрель. Гордиан а. и Авиола конс.>
 
CJ.5.16.11: Император Гордиан
 
Подобно тому, как прекращается требование о выплате суммы, которую муж обещает жене ежемесячно или ежегодно для ее личного пользования, так и очевидно, что выплаченные и израсходованные деньги не подлежат повторению. * Горд. а. Максимус. * <a 241 стр.Vк. иул.Гордиано а. II и Помпейский конс.>
 
CJ.5.16.12: Император Гордиан
 
Если ваш муж, разделив имущество после дарения, совершенного в вашу пользу, возложил особые обязательства на тех же кредиторов, на которых вы имеете право претендовать по праву, вы должны понимать, что это обязательство подрывает стойкость вашей защиты, поскольку очевидно, что дарение, совершенное мужем в пользу жены, аннулируется не только из-за этого обязательства, но и из-за дарения, продажи или иного отчуждения имущества. * gord. a. secundinae. * <a 243 pp.Vi k. febr. arriano et papo conss.>
 
CJ.5.16.13pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если действительно до дарования вам права владения по праву, как вы говорите, имущество, переданное вашим мужем, было обременено тем же кредитором, то нет сомнений в том, что его отчуждение было совершено без ущерба для права на долг (если, однако, основание для этого права не исключает его действий). * Diocl. et maxim. aa. rufinae. * <a 286 pp.Xii k. iul. maximo ii et aquilino conss.>
 
CJ.5.16.13.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Но если обязательство возникло в результате законно оформленного дарения, будь то потому, что оно было сделано до брака, или в тех же случаях, когда дарение может продолжаться даже во время брака, то несомненно, что действия мужа, дату смерти которого вы упомянули, не могут препятствовать осуществлению вашего права. <a 286 pp.Xii k. iul. maximo ii et aquilino conss.>
 
CJ.5.16.14pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Из слов, вставленных в последние судебные решения, следует, что, хотя они и полезны для доверительного управляющего или наследника, преследование наследника или доверительного управляющего не всегда возможно, а только если такие слова были добавлены с целью освобождения. Отсюда ясно, что вы включили в свои прошения вопрос завещания, а не права. * Диоклетиан и Максим aa. Октавианы. * <a 290 стр. iiinon. oct. ipsisaa. conss.>
 
CJ.5.16.14.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Поэтому, когда мы читаем завещание и замечаем, что ваш муж сохранил за вами владения посредством предыдущего дарения и принял меры для защиты вашей собственности, толкование вставленных слов показывает, что они не были переданы в доверительное управление, а что по решению Сената щедрость вашего мужа, которую он даже перед смертью стремился сохранить, насколько это было возможно для укрепления владений, была передана вам после его смерти. <a 290 pp. iiinon. oct. ipsisaa. conss.>
 
CJ.5.16.15pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если ваш отец не заключил подлинный договор, а под видом продажи передал вашей матери дар имущества, и налоговая компенсация не могла быть погашена за счет имущества, которое, как казалось, осталось у вашего отца, даже если можно доказать, что он продолжал дарить имущество в том же завещании, деньги должны быть переведены из того же имущества для восполнения суммы, которую не удалось взыскать с оставленного им имущества. * Диоклетиан и Максим, а. Юстиниан и другие. * <из 291 стр. III, февраль. Тиберий и Дион, сослагательное наклонение>
 
CJ.5.16.15.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Но если ваш отец нарушил характер своей щедрости, изменив завещание, нет сомнения, что власть осталась за ним в наследстве. <a 291 стр. IIIk. февр. Тиберий и Дион конс.>
 
CJ.5.16.16: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если ваши эмансипированные сыновья получили наследство своей матери, докажите губернатору провинции, что вы приобрели имущество на имя вашей жены не с намерением пожертвовать его, а стали собственником имущества, используя ее имя лишь в качестве титула, благодаря владению вещами, переданными вам продавцами, чтобы право собственности ваших сыновей, осознавших причиненный ущерб, оставалось нерушимым. Ибо если будет установлено, что вы сделали это с намерением пожертвовать имуществом, вы имеете право на денежное взыскание. * Диоклетиан и Максим А. Феодор. * <a 291 стр. vi там же. Марций Тиберий и Дион Конс. >
 
CJ.5.16.17: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Из того, что вы упомянули, что было принесено в дом вне приданого и потрачено вашим мужем, если это действительно было израсходовано при передаче вам, вы понимаете, что не имеете права предъявлять претензии к вашим наследникам, за исключением случаев, когда вы были богаче; но если против вашей воли, то все должно быть вам возвращено. * Диоклетиан и Максимиан, а. и в. Капитолийский. * <с 293 года, восьмого мая, Гераклея, а. конс.>
 
CJ.5.16.18: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Подарок, сделанный мужем жене во время брака, не может быть передан в начале владения, а также не может быть возвращен после развода, если предыдущий получатель подарка освобожден от обязанностей по хозяйству или если право собственности было аннулировано подарком. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. maternal. * <a 293 sub die iii k. iul. serdicae aa. conss.>
 
CJ.5.16.19: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если ваша мать подарила вам дом после замужества, она сделала его частью вашей собственности. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Дионисий. * <а 294 д.Ид.Иул.Филиппополи цк. конс.>
 
CJ.5.16.20: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Кредитор, погасив долг, не мог передать жене должника ничего из освобожденного залога. Но и согласие того же должника, данное им же как кредитором, на фиктивную продажу, совершенную для передачи права собственности, не могло быть полезным, поскольку как фиктивные вещи, так и те, которые переходят к жене в результате дара от ее мужа при заключении брака, считаются недействительными из-за запрета гражданского права (когда вы утверждаете, что жена, пережившая своего мужа, освобождается от ответственности за человеческие дела). * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Claudia. * <a 294 dV id. aug. viminac cc. conss.>
 
CJ.5.16.21: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если, имея собственные контракты, вы потратили деньги, взятые взаймы для подарка мужу, и это не принесло ему ни пользы в достоинстве, ни обогащения, то вы понимаете, что у вас нет оснований для иска против него. * Диоклетиан и Максимиан, а. и ц. Какалии. * <a 294 d.Iiiid. aug. viminaciuscc. conss.>
 
CJ.5.16.22: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Муж может отдать рабыню женщине ради освобождения, пока брак еще действует. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Арсиноае. * <a 294 sKAug.Sirmicc. conss.>
 
CJ.5.16.23: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если ваша свекровь склонила вас к получению права собственности на имущество на основании дарственной до или после брака, раскаяние ничего не даст для отмены дарения. * Диоклетиан и Максимиан. а. и ц. Цецилия. * <a 294 sKNov. Brundisiumcc. conss.>
 
CJ.5.16.24pr.: Император Константин
 
Я постановляю, что имущество жены, которое перешло к ней по праву до совершения преступления, будь то по наследству, путем покупки или даже дара от мужа, должно быть освобождено от осуждения и смерти мужа в качестве наказания или от низведения до рабского положения в результате наказания, и что жена не должна быть связана несчастьем, причиненным преступлением другого лица, поскольку для нее религиозно пользоваться своим отцовским или материнским имуществом и своим собственным имуществом в нетронутом состоянии законов. * const. a. petronius probianus. * <a 321 d.iii k. mart. serdica crispus ii et constantinus ii cc. conss.>
 
CJ.5.16.24.1: Император Константин
 
И брачный дар, данный жене до совершения преступления и вины, поскольку он был дарован в награду за целомудрие, должен соблюдаться так, как если бы ее муж был отстранен от нее по природе, а не в результате наказания. <a 321 d.Iii k. mart. serdicae crispo ii et constantino ii cc. conss.>
 
CJ.5.16.24.2: Император Константин
 
Но если вода и огонь запрещены или налагается депортация, но смерть не следует в качестве последующего наказания, то дары, сделанные мужем жене, остаются в силе, поскольку в таких случаях брак не расторгается, и, если муж не отменяет их до конца своей жизни, они подтверждаются после его смерти: наша казна не будет иметь в будущем никакого отношения к этим вещам. <a 321 d.III k. mart. serdica crispa ii et constantino ii cc. conss.>
 
CJ.5.16.25pr.: Император Юстиниан
 
Мы одобряем пожертвования, которые родители делают детям любого пола, находящимся в их власти, или жена мужу, или муж жене, или любому из них другому лицу, которому не разрешается делать пожертвования во время брака, или самим другим лицам, которым они не могли сделать пожертвования, чтобы эти пожертвования были подтверждены молчанием дарителя, если в документах было указано, что сумма пожертвования не превышает установленную законом сумму. Ибо мы не допускаем подтверждения пожертвования большей суммы, о котором вообще не было указано, молчанием того, кто сделал пожертвование. * iust. a. menae pp. * <a 528 d.Iii id.Dec.Dn.Iustiniano a. ii cons.>
 
CJ.5.16.25.1: Император Юстиниан
 
Но если даритель или дарительница специально подтвердили их в своем главном завещании, они будут считаться ратифицированными без каких-либо различий, так что, если они действительно были указаны сверх количества, ограниченного законом, и не были упомянуты в актах, их специальное подтверждение вступает в силу с момента подтверждения этих дарений. <a 528 d.III id.Dec.Dr.Justinian a. ii cons.>
 
CJ.5.16.25.2: Император Юстиниан
 
Но если дарение не является более масштабным или, хотя оно и было более масштабным, это подразумевалось в документах, то и молчание дарителя, и специальное подтверждение относятся ко времени составления дарения: подобно тому, как другие подтверждения сделок должны быть отнесены ко времени их заключения. Они также не могут быть включены ни в какие другие тонкие аспекты факта или права. <из 528 г., d.III, id.Dec.Dr.Justiniano a. ii cons.>
 
CJ.5.16.26: Император Юстиниан
 
Мы утверждаем, что пожертвования, сделанные божественным императором своей благочестивой царице как жене или ее безмятежному мужу, являются действительными и обладают наибольшей твердостью, поскольку они заменяют императорские договоры и требуют наименьшей помощи извне. * iust. a. menae pp. * <a 529 d. viii id.April.Constantinopoli decio vc.Cons.>
 
CJ.5.16.27pr.: Император Юстиниан
 
Если один из тех, кто был вступивших в брак, был захвачен врагами после того, как другому был дан дар, и был обращен в рабство, а затем убит там, то спрашивалось, не укрепилась ли или ослабла подобная щедрость, которую он ранее проявил; и, опять же, если даритель действительно умер, проживая в римском городе, но на момент его смерти тот, кто получил дар, находился в плену и впоследствии вернулся, считался ли дар действительным даже в этом случае. * iust. a. johanni pp. * <a 530 dKDec.Lampadio et oresta vv.Cc.Conss.>
 
CJ.5.16.27.1: Император Юстиниан
 
Поскольку, следовательно, в обоих случаях дело должно быть урегулировано достойным решением, поскольку ничто иное не является столь присущей императорскому величию, как гуманность, благодаря которой единственно сохраняется подражание Богу, в обоих случаях мы считаем пожертвование твердым. <a 530 dKDec.LampadioetOrestavv.Cc.Conss.>
 
CJ.5.17.0. О разводах и отмене суждения о морали.
 
CJ.5.17.1: Император Александр Север
 
Брак действительно не расторгается депортацией или запретом воды и огня, если случайность, в которую попадает муж, не меняет привязанности жены. Поэтому действие вдовьего права не относится к самому закону, но ни разум справедливости, ни примеры не позволяют наделить вдовью долю той, чье намерение — быть восхваляемой. * alex. a. avitianae. * <a 229 pp.Non.Nov.Alexandro a.Iii et dione conss.>
 
CJ.5.17.2: Императоры храбры, галлы.
 
Ваша дочь может свободно выйти замуж, если она больше не считает, что ей следует ждать мужа после трех лет паломничества, отказавшись от надежды на этот союз, чтобы не упустить благоприятное время для замужества, поскольку она может отправить ему сообщение, если захочет передумать, пока он будет рядом. * valer. et gallien. aa. et valer. c. paulinae. * <a 259 pp.Vii k. april. aemiliano et basso conss.>
 
CJ.5.17.3pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Нет сомнения, что всё, что делается правильно по совету, основано на праве и заслугах, на результативности и твёрдости. * Диоклетиан и Максимиан. aa. Туллий. * <с 290 г. н. э., сент. Тибериада к ним aa. конс.>
 
CJ.5.17.3.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Следовательно, если вы дали приданое за женщину и оговорили, что оно будет возвращено после ее смерти, но брак был аннулирован вскоре после этого фиктивным разводом с целью ограничения ваших прав, то правитель провинции без колебаний примет от вас приданое, которое вы предлагали до брака. <a 290 d. ii k.Sept.Tiberiade to them aa. cons.>
 
CJ.5.17.3.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Ибо несомненно, что губернатор провинции позаботится о том, чтобы те, кто был привлечен к ответственности за нарушение закона, не получили плоды хитрости, поскольку подобные замечания нам неприятны. <a 290 d. ii k. Sept. Tiberias to them aa. cons.>
 
CJ.5.17.3.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Даже древние правовые авторы сходились во мнении, что вымышленные известия (то есть отказы) не имеют значения, независимо от того, притворяются ли они, что отказались от брака или помолвки. <из 290 г. н. э. II, септон. Тиверия к ним aa. cons.>
 
CJ.5.17.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Развод дочери не входит в компетенцию матери. * diocl. and maxim. aa. and cc. pisoni. * <a 294 d. iii k. ian. sirmi cc. conss.>
 
CJ.5.17.5pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Воля несогласного отца, который первоначально дал согласие на брак, а муж согласился с женой, дочерью и семьей, не подлежит ратификации, постановил наш святейший отец Марк, если только отец не вмешается по великому и справедливому делу и не сделает этого. * Диоклетиан и Максимиан. * <a 294 d. v k. sept. Nicomedia cc. conss.>
 
CJ.5.17.5.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Но ни одна юридическая конституция не предписывала ей возвращаться к мужу против своей воли. <a 294 d. vk. sept. Nicomediacc. conss.>
 
CJ.5.17.5.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Отец эмансипированной дочери не имеет права на развод. <a 294 d. v k. sept. Nicomedia cc. conss.>
 
CJ.5.17.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Хотя решение о разводе не было вынесено или признано мужем, брак расторгнут. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Феб. * <а 294 г. xviii к. иан. Никомедия цк. конс. >
 
CJ.5.17.7pr.: Император Константин
 
Жена, которая после четырех лет службы не могла предоставить никаких сведений о здоровье своего мужа и поэтому подумывала выйти замуж за другого, но так и не вышла замуж, не согласившись на клевету на основании этого обета, по-видимому, не вступала в тайный брак, не теряла приданого и не подлежала смертной казни, поскольку подтверждено, что после столь длительного периода времени она вышла замуж не опрометчиво или тайно, а публично, с публичным заявлением. * константа. а. в Дельматий. * <a 337 г...... родилась в Фелициане и Тициане конс.>
 
CJ.5.17.7.1: Император Константин
 
Следовательно, следует отметить, что, если нет подозрений в прелюбодеянии и тайный союз не раскрыт, им не следует опасаться опасности со стороны тех, на ком они состояли в браке, поскольку, если бы супружеская совесть была тайно нарушена в постели, принцип дисциплины потребовал бы соответствующего наказания. <с 337 г. до н.э. ... от консулов ​​Фелициана и Тициана.>
 
CJ.5.17.8pr.: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Мы повелеваем, чтобы законные браки заключались по взаимному согласию, и чтобы после заключения они не могли быть расторгнуты без предварительного отказа. Ибо расторжение брака должно быть более сложным, поскольку этого требует благосклонность свободных. * Феодосий и Валентин, aa. Гормисды, стр. * <с 449 г. н.э. Ян. Протоген и Астерий конс.>
 
CJ.5.17.8.1: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Но мы более четко обозначаем причины развода этим самым благотворным законом. Ибо, подобно тому как мы запрещаем расторжение браков без уважительной причины в разумные сроки, так и мы желаем, чтобы те, кто вынужден неблагоприятными обстоятельствами, хотя и несчастны, тем не менее были освобождены необходимой помощью. <a 449 dVid.Ian.ProtogenesandAsteriuscons.>
 
CJ.5.17.8.2: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Поэтому, если она обнаружит, что её муж — прелюбодей, убийца, колдун, или, по крайней мере, замышляет что-то против нашей империи, или был осуждён за подделку документов, если он оскверняет гробницы, если он ворует что-либо из священных храмов, если он вор, или скупщик воров, или вор, или плагиатор, или если он собирается с бесстыдными женщинами (что особенно раздражает даже целомудренных женщин), чтобы презирать её собственный дом, если он замышляет против её жизни яд, меч или каким-либо другим подобным образом, если он докажет, что наносит удары, чуждые свободным людям, тогда мы предоставляем ей необходимую свободу воспользоваться разводом и доказать причины разлуки в соответствии с законом. <a 449 dVid.Ian.ProtogenesandAsteriusconss.>
 
CJ.5.17.8.3: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Мужчина также должен быть ограничен той же целью, и ему не будет позволено отвергать свою жену без более четко указанных причин, и он никоим образом не должен изгонять ее, кроме как прелюбодейку, ведьму, убийцу, плагиатора, могильщика, вора, вора, крадущего что-либо из священных храмов, пособника воров, женщину, желающую пиршеств чужих мужчин без ее ведома или против ее воли, или которая проводит ночь вне дома без уважительной и вероятной причины, если только она не наслаждается цирками, театральными играми или зрелищами на арене в тех самых местах, где они обычно проводятся, хотя ей это запрещено, если только она не замышляет против своей воли яд, меч или каким-либо другим подобным образом, или ей известно о заговоре против нашей власти, или она уличена в преступлении лжи, или она проявила себя дерзкой особой в этом: ибо тогда мы позволяем ей необходимую возможность уйти и доказать причины разделения по законодательству. <a 449 дВ ид.Ян.Протоген и Астерио консс.>
 
CJ.5.17.8.4: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Если мужчина или женщина не будут соблюдать эти правила, они будут наказаны карающим наказанием самого благоразумного закона. Ибо если женщина, пренебрегши законом, попытается дать развод, она потеряет свое приданое и дар, полученный до брака, и не сможет снова выйти замуж в течение пяти лет: ибо справедливо, что за это время она будет лишена брака, которого она показала себя недостойной. <a 449 dVid.Ian.ProtogenesandAsteriusconss.>
 
CJ.5.17.8.4a: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Но если она выйдет замуж за кого-либо другого, то, несомненно, станет печально известной, однако мы не хотим, чтобы этот брак назывался таковым: более того, мы предоставляем право спорить об этом тому, кто этого желает. <a 449 dVid.Ian.ProtogenesandAsteriuscons.>
 
CJ.5.17.8.4b: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Однако, если она докажет свою правоту, как и предполагалось, то мы считаем, что она должна вернуть и приданое, и подарок до брака, или потребовать их по закону, и мы предоставляем ей возможность выйти замуж через год, чтобы никто не сомневался в наличии потомства. <a 449 dVid.Ian.ProtogenesandAsteriusconss.>
 
CJ.5.17.8.5: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Мы также санкционируем этим справедливым определением, что мужчина, если он обвинил женщину в попытке добиться интердикта, может оставить себе или потребовать как приданое, так и подарок, полученный до брака, и, если пожелает, немедленно жениться на своей жене. Но если он пожелает отказаться от своей жены иным образом, он должен вернуть приданое и лишиться подарка, полученного до брака. <a 449 dVid.Ian.ProtogenesandAsterioconss.>
 
CJ.5.17.8.6: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
То есть, если против взрослых рабов или служанок, как мужчины, так и женщины, выдвинуто обвинение в прелюбодеянии или государственной измене, то для выяснения причин развода, чтобы истина могла быть легче установлена ​​или более ясно раскрыта, если другие доказательства окажутся несостоятельными, мы хотим подвергнуть их допросу. Мы также хотим наблюдать за теми же доказательствами, как было сказано, после того, как обе стороны нанесут удары (поскольку им нелегко признаться в том, что было сделано дома чужими людьми). <a 449 dVid.Ian.ProtogenesandAsteriusconss.>
 
CJ.5.17.8.7: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Однако, если развод был предоставлен сыну или сыновьям, дочери или дочерям при их жизни, все, что было получено от брака, должно быть сохранено сыном или сыновьями, дочерью или дочерьми после смерти получателя, то есть, если отец поспешно предоставил развод, то дар, полученный до брака, должен быть сохранен матерью; если мать, то само приданое должно быть оставлено тому же сыну или дочери после смерти отца: а именно, отцу или матери в письменной форме детям как наследникам, если он пожелает написать об этом одному или всем детям или передать одному из них, при этом право выбора сохраняется. <a 449 dVid.Ian.ProtogenesandAsterioconss.>
 
CJ.5.17.8.7a: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Мы также не допускаем никакой возможности отчуждения или присвоения вышеупомянутых вещей: но если чего-либо не хватает из этих вещей, мы постановляем, чтобы это было исправлено наследниками или их владельцами, если, однако, сами наследники не написали об этом или дети, получившие право на наследство, не обратились к ним, чтобы даже таким образом удержать неразумных людей от подачи заявления о разводе с убытком. <a 449 dVid.Ian.ProtogenesandAsterioconss.>
 
CJ.5.17.8.8: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Действительно, если будут предприняты попытки заключения соглашений, противоречащих нынешним знаниям нашего величества, мы хотим, чтобы они не имели юридической силы, поскольку противоречат законам. <из книги Яна Протогена и Астерия, консулов, 449 г. н.э.>
 
CJ.5.17.9: Император Анастасий
 
Если после совершения брачного акта был дан развод по общему согласию мужа и женщины, не содержащий оснований, и соответствующий самым тщательно продуманным конституциям святой памяти Феодосия и Валентиниана, женщине будет разрешено не ждать пять лет, а выйти замуж снова через год. * Анастас. а. Феодор. * <a 497 d.Xvk. mart. Анастасий а. iicons.>
 
CJ.5.17.10: Император Юстиниан
 
В случаях, уже специально определенных некоторое время назад, из которых справедливо предоставляется развод, мы добавляем, что, если муж не может вступать в половые отношения со своей женой с начала брака и до истечения двух последовательных лет из-за естественной слабости, женщина или ее родители могут, не рискуя потерять приданое, подать заявление о разводе своему мужу, чтобы сохранить дар, полученный этим же мужем до брака. * iust. a. menae pp. * <a 528 d. iii id. dec. dn. iustiniano a. pp.Ii cons.>
 
CJ.5.17.11pr.: Император Юстиниан
 
Мы постановляем, что тот, кто берет женщину в брак с согласия ее родителей или, если у нее нет родителей, с ее собственного согласия из супружеской привязанности, даже если приданое не предусмотрено и приданое не было дано, его брак считается действительным, как если бы такой брак был заключен с приданым: ибо браки заключаются не по приданому, а по привязанности. * iust. a. hermogeni mag. off. * <a 533 d.Xv k.Dec.Constantinopoli dn. iustiniano pp. a. iii cons.>
 
CJ.5.17.11.1: Император Юстиниан
 
Но если кто-либо желает отказаться от брака с той, которую он взял в жены без приданого, ему не будет позволено этого сделать, если только не было совершено такое нарушение, которое осуждается нашими законами. <из 533 г. до 18 г. до н.э. Константинополя, дн. Юстиниан, стр. а. iii конс.>
 
CJ.5.17.11.1a: Император Юстиниан
 
Но если он отверг её без вины или сам совершил подобную ошибку по отношению к невинной женщине, он должен быть обязан выплатить четвертую часть своего собственного имущества пропорционально его доле, так что, если у мужчины действительно есть имущество в размере четырёхсот фунтов золота или более, он должен дать женщине сто фунтов золота и ничего больше, независимо от того, сколько имущества у него есть; но если, например, его имущество меньше четырёхсот фунтов золота, то четвёртая часть, рассчитанная от его чистого имущества до наименьшего количества, должна быть отдана женщине. <a 533 d.Xv k.Dec.Constantinople dn. Justinian pp. a. iii cons.>
 
CJ.5.17.11.1b: Император Юстиниан
 
Тот же метод следует применять и в случае с женщинами, которые, будучи замужем без вины своих мужей, отвергли их, узнав о браке, или которые сами возложили вину на невиновного мужа, так что с обеих сторон справедливость и наказание соблюдаются в равной мере. <a 533 d.Xv k.Dec.Constantinople dn. Justinian pp. a. iii cons.>
 
CJ.5.17.11.1c: Император Юстиниан
 
Эта прибыль в размере четвертой части должна быть отдана самим дееспособным мужчине и женщине и распорядиться ею по своему усмотрению, но детям и последующим лицам от этого брака – в качестве приданого и в качестве свадебного подарка, как это было установлено выше. <a 533 d.Xv k.Dec.Constantinople dn. Justinian pp. a. iii cons.>
 
CJ.5.17.11.2: Император Юстиниан
 
К недостаткам жены, перечисленным в уставах, мы добавим следующие: если жена, по собственной воле или намеренно, совершает аборт, или настолько похотлива, что осмеливается принимать общую ванну с мужчинами ради похоти, или, будучи замужем, пыталась завести себе другого мужа. <из 533 г. н.э. XV, Константинополь, дн. Юстиниан, стр. а. iii уставов>
 
CJ.5.17.11.2a: Император Юстиниан
 
Ибо в этих случаях мы одобряем существование постановлений, которые говорят о вине как мужа, так и жены, так что, подобно тому как приданое и дары теряются из-за брака, так и женщины, наделенные четвертой частью, которую мы этим законом предназначили как мужчинам, так и женщинам, могут нести риск потери. <a 533 d.Xv k.Dec.Constantinople dn. Justinian pp. a. iii cons.>
 
CJ.5.17.11.2b: Император Юстиниан
 
Суждения о морали, которые ранее содержались в древних законах, но не применялись, полностью упразднены: ибо, изучив и прочитав все причины, введенные древностью, мы не находим ничего действительного, кроме тех, которые были введены предыдущими конституциями и нынешним положением. <из 533 г. до н.э., 1000 г. Константинополя, дн. Юстиниан, стр. а. iii конс.>
 
CJ.5.18.0. Как можно получить приданое после расторжения брака?
 
CJ.5.18.1: Императоры Север, Антонин
 
Нет сомнения, что после оценки приданого было заключено соглашение или оговорка, согласно которой сами вещи, если они останутся после расторжения брака, возвращаются жене, а служанки, вместе с рождением ребенка, должны быть возвращены по согласованному решению суда. * sev. and ant. aa. geminae. * <a 197 pp. iii id. april. laterano et rufino conss.>
 
CJ.5.18.2: Императоры Север, Антонин
 
Согласно закону, вы считаете, что приданое должно быть возвращено вам казной, которая конфисковала имущество вашего осужденного отца. Ибо хотя ваш отец когда-то был наследником вашего мужа, тем не менее, это не может умалять ваши права, поскольку даже сам ваш отец не мог ни потребовать, ни принять приданое без вашей воли. * sev. et ant. aa. aquiliae. * <a 207 pp. prid. non. april. apro et maximo conss.>
 
CJ.5.18.3: Император Антонин
 
Если, не зная о статусе возлюбленного, вы вышли за него замуж как за свободного человека и дали ему приданое, а впоследствии он был признан рабом, вы получите приданое из своих сбережений, если выяснится, что он был вам должен что-либо еще. Но ваши сыновья, рожденные от свободной женщины, но с неустановленным отцом, считаются незаконнорожденными. * ant. a. hostiliae. * <a 215 pp. vi k. sept. laeto ii et cereale conss.>
 
CJ.5.18.4: Император Антонин
 
Приданое, данное отцом, если женщина, дочь семейства, умерла в браке, должно быть возвращено отцу. * ant. a. apollonio. * <a 225 pp. xvi k. sept. fusco ii et dextro conss.>
 
CJ.5.18.5: Императоры храбры, галльен.
 
Если ваша жена действительно живёт среди врагов, её брат как наследник пока не может претендовать на приданое. Но если она умерла и может претендовать на наследство, то право на приданое также по праву принадлежит ей, поскольку это было оговорено в соглашении. * valer. et gallien. aa. et valer. c. tauro. * <a 259 pp. ii non. mai. aemiliano et basso conss.>
 
CJ.5.18.6pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если приданое вашей матери было оценено по более низкой цене, то установление недостатка таких договоров, как правило, ясно. * Диоклетиан и Максимиан аа. Александрия и Нерон. * <с 290 или 293 стр. viik. nov. к ним аа. конс.>
 
CJ.5.18.6.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Поэтому, если вы убедительно докажете, что ваша мать, обманутая коварными уловками своего мужа и оказавшаяся в несправедливом положении перед правителем провинции, когда право на обжалование мошенничества также используется для того, чтобы помочь вам получить ваше имущество, он поймет, насколько ему следует смягчить свою веру в суд. <a 290 or 293 pp. viik. nov. ipsisaa. conss.>
 
CJ.5.18.6.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Но если муж также обременен этой оценкой, то, после проверки истины, он не обязан возвращать больше, чем справедливая цена. <a 290 or 293 pp. viik. nov. ipsisaa. conss.>
 
CJ.5.18.6.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Эти события происходят в природе. Однако, если что-то вымерло, будет учитываться цена, указанная в документе о приданом. <a 290 or 293 pp. viik. nov. ipsisaa. conss.>
 
CJ.5.18.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Вам вовсе не запрещено брать у дочери деньги, которые находятся в вашем распоряжении. Ибо если вы дали ей приданое, вы не можете потребовать его обратно после того, как брак был консуммирован, даже без ее согласия, но после того, как брак был расторгнут против ее воли. * Диоклетиан и Максим. aa. и cc. Эротио. * <a 294 s. vid. febr. sirmicc. conss.>
 
CJ.5.18.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Муж, хотя после развода его следует осудить в той мере, в какой это возможно, после того, как он станет дееспособным, и который не вернул всю сумму, вероятно, откажется от оставшейся выплаты. Но поскольку нет сомнений в том, что его наследники должны быть определены солидарно, чтобы вы не могли попытаться добиться этого с помощью этих платежей, вы проявляете суеверную заботу. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Саллюст. * <a 294 d. xiiik. april. sirmicc. conss.>
 
CJ.5.18.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
В рамках иска о приданом вы должны подать в суд на наследников мужа за то, что было передано ему в качестве приданого. Ибо вы не имеете права вступать во владение имуществом, являющимся приданым, если наследники мужа не дадут на это согласия, без разрешения компетентного судьи. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. marciae. * <a 294 sd viii k. nov. cc. conss.>
 
CJ.5.18.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если вы дали свекру вашей дочери приданое, то, хотя ваш зять, будучи в его распоряжении, освобожден от участия в человеческих делах, тем не менее, он должен сделать его достаточным не из личного счета, а по твердому соглашению с вашей дочерью, с ее согласия. * Диоклетиан и Максимиан а. и ц. Эпигон. * <a 294 s. viiid. nov. Гераклея ц. конс.>
 
CJ.5.18.11: Императоры Гонорий, Феодосий
 
Если муж будет поглощен судьбой во время брака, приданое, которое, как считается, было дано или обещано из средств его жены, вернется к ней, и наследник умершего не посмеет претендовать на что-либо из этого, что смерть супругов заставила его обратиться к женщине. * Онор. и Феодос. аа. Мариниано стр. * <a 422 д. iiinon. nov. Равенна Онорион XIII и Феодосий X аа. конс.>
 
CJ.5.19.0. Если приданое было выплачено после заключения брака.
 
CJ.5.19.1: Императоры Гонорий, Феодосий
 
Если во время брака муж без уважительной причины отказывается от приданого жене, что не имеет юридической силы, поскольку рассматривается как дарение с целью получения чего-либо, то после смерти этой жены ее наследники должны вернуть ее мужу вместе с плодами, полученными со дня отказа от приданого, чтобы имущество, полученное от него, не могло быть отчуждено мужем против закона. * honor. and theodos. aa. mariniano pp. * <a 422 d. iii non. nov. ravennae honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
 
CJ.5.20.0. Поручители или доверенные лица по приданому не должны предоставляться.
 
CJ.5.20.1: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Независимо от того, предписывает ли закон или обычай, чтобы муж предоставлял жене поручителя для содержания приданого, мы постановляем отменить это положение. * grat. Valentin. and Theodos. aaa. Cynegio pp. * <a 381 d. viii non. sept. Eucherio and Syagrio conss.>
 
CJ.5.20.2: Император Юстиниан
 
Расширяя прежнюю конституцию общим определением, мы постановляем, что никакое удовлетворение или распоряжение о приданом не должно требоваться ни от мужа, ни от его окружения, ни от всех, кто получает приданое. Ибо если женщина считала себя и свое приданое доверенными лицу мужа, зачем нужен поручитель или другой посредник, чтобы в их браке могло возникнуть вероломство? * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. x k. aug. lampadio et oresta conss.>
 
CJ.5.21.0. Удаленные вещи.
 
CJ.5.21.1pr.: Император Александр Север
 
Вы требуете справедливой компенсации по закону. Ведь несправедливо выплачивать то, что установлено как ваше право, до того, как будет удовлетворена взаимная просьба, тем более что вы говорите, что добиваетесь того, на что жалуетесь, когда причина развода устранена. * Алекс. А. Полидевка. * <a 229 стр. xvik. дек. Александро А. III и Дион Консс.>
 
CJ.5.21.1.1: Император Александр Север
 
Поэтому, когда вы встретитесь с компетентным судьей в соответствии с соглашением, покажите ему, что то, на что вы имеете право, было отнято. <a 229 pp. xvi k. dec. alexandro a. iii et dione conss.>
 
CJ.5.21.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
В случае развода допускается иск о взыскании имущества жены, изъятого у мужа или у жены мужа указом об изъятии имущества. Поскольку во время брака ни один из супругов не имеет права на уголовный или иной иск, но допускается иск о возмещении фактического ущерба. * Диоклетиан и Максимиан, а. и ц. Серен. * <с 290 или 293 г. до н.э. к окт. им а. конс.>
 
CJ.5.21.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Что касается вещей, которые вы когда-то утверждали, что отняли у своей жены ради развода, то иск по этим вещам против ее наследников не является окончательным, но постольку, поскольку он распространяется на них, и если эти вещи распространяются, вам не запрещено использовать претензию на право собственности. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. quartioni. * <a 290 or 293 d. v non. dec. ipsis aa. conss.>
 
CJ.5.22.0. Что имущество мужа не должно передаваться женщине в качестве приданого.
 
CJ.5.22.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Законом запрещено передавать жене имущество бывшего мужа в качестве приданого. Конечно, если недееспособный человек умирает, не оставив наследника, то, согласно форме закона, насколько это позволяет порядок наследования, вам не запрещается требовать свою компенсацию. * Диоклетиан и Максимиан а.а. и цк. Аполлинариан. * <a 293 d. vnon. dec. a.a. conss.>
 
CJ.5.23.0. Целевого фонда.
 
CJ.5.23.1: Императоры Север, Антонин
 
Если бы оценочное имущество было дано в качестве приданого, и было бы оговорено, что право выбора должно оставаться за женщиной, закон Юлиана тем не менее оставался бы в силе. Но отчуждение — это любое действие, посредством которого передается право собственности. * sev. et ant. aa. didae. * <a 213 pp. xii k. mart. antonino a. iiii et balbino conss.>
 
CJ.5.23.2: Император Гордиан
 
Мужья, получившие в качестве приданого общее имущество с другим лицом, которое не было оценено, не могут подать иск о совместном разделе, хотя сами могут быть привлечены к суду. * Gord. a. Domitianae. * <a 241 pp. v non. oct. Gordian a. ii et Pompeian conss.>
 
CJ.5.24.0. После развода, с кем должны проживать или воспитываться дети?
 
CJ.5.24.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Хотя ни наша конституция, ни конституция наших божественных родителей не предусматривают разделения детей между родителями по полу, компетентный судья, тем не менее, оценит, должны ли дети, разлученные со своими родителями, жить и воспитываться с отцом или матерью. * Диоклетиан и Максимиан. aa. и cc. Caelestinae. * <a 294 s. xvik. iul. beroeacc. conss.>
 
CJ.5.25.0. О воспитании детей и родителей.
 
CJ.5.25.1: Благочестивый император
 
Это просто для того, чтобы дети помогали своим родителям в их нуждах. * piusa. basso. * < без дня и консулы>
 
CJ.5.25.2: Император, божественные братья
 
Компетентный судья распорядится, чтобы вас кормил ваш сын, если он в состоянии обеспечить вас пропитанием. * Божественные братья Небесной Империи. * <с 161 г. н.э. апреля. им 3-го и 2-го а.а. конс.>
 
CJ.5.25.3: Император, божественные братья
 
Если вы докажете компетентному судье, что тот, кого вы утверждаете, что родили от Клавдия, является его сыном, он распорядится обеспечить ему содержание в соответствии с его возможностями. Он также оценит, следует ли воспитывать его вместе с ним. * божественные братья Татьяны. * <a 162 pp. xiii k. mart. rome rustico et aquilino conss.>
 
CJ.5.25.4: Императоры Север, Антонин
 
Если вы заслужили верность отца своим долгом, он не откажет вам в отцовском благочестии. Но если он не сделает этого по собственной воле, компетентный судья постановит назначить вам алименты в соответствии с вашими возможностями. Но если он отрицает, что является вашим отцом, тот же судья сначала рассмотрит этот вопрос. * sev. et ant. aa. sabino. * <a 197 pp. non. febr. laterano et rufino conss.>
 
CJ.5.26.0. О наложницах.
 
CJ.5.26.1: Император Константин
 
Никому не разрешается иметь наложницу после брака. * константа. а. лопнуть. * <a 326 стр. XVIII к. иул. caesareae константино а. vii и т. д. конс.>
 
CJ.5.27.0. О внебрачных детях и их матерях и о случаях, когда они становятся праведными.
 
CJ.5.27.1pr.: Император Константин
 
Сенаторы, или самые совершенные люди, или те, кого в городах украшает дуумвират или жречество, то есть финикийцы или сирийцы, желают претерпеть пятно позора и стать чуждыми римским законам, если они желают иметь детей, рожденных от рабыни, или дочери рабыни, или вольноотпущенницы, или дочери вольноотпущенницы, или театральной актрисы, или дочери театральной актрисы, или лавочницы, или дочери лавочницы, или смиренной, или униженной, или дочери сутенера, или производителя песка, или того, кто управлял государственной торговлей, по их собственному усмотрению или по нашему прерогативному указу, среди числа законных детей: так что все, что отец дал таким детям, объявил ли он их законными или внебрачными, все это изымается и возвращается законному потомству либо к брату или сестре, либо к отцу или матери. * Конст. а. Григорию. * <с 336 г., читалось xii к. авг. Карфаген, Непотиан и Факундо консс.>
 
CJ.5.27.1.1: Император Константин
 
Но мы также повелеваем, чтобы все, что было каким бы то ни было образом передано такой жене или приобретено путем покупки, было возвращено; мы также повелеваем, чтобы сами они, чьим ядом заражены умы погибших, подвергались пыткам, если их попросят или порекомендуют что-либо, что должно быть возвращено тем, кому мы приказали, или в нашу казну. <из 336 г., август Карфагенский Непотиан и Факунд Консул, XII век>
 
CJ.5.27.1.2: Император Константин
 
Следовательно, независимо от того, было ли это дано тем, кого называют отцом, или другим лицом, или посредником, или приобретено им или другим лицом, или получено от их имени, это должно быть немедленно изъято и возвращено тем, кому мы приказали, или, если их не существует, это должно быть востребовано должностными лицами казначейства. <из 336 г., август Карфаген, консулы Непотиан и Факунд, XII век.>
 
CJ.5.27.1.3: Император Константин
 
Но если присутствующие и занимающие свои должности в нынешнем положении дел не желают действовать, будучи исключенными по соглашению или клятве, казна незамедлительно опустошит всю казну. <из 336 г., читайте XII век, Август Карфаген, Непотиан и Факунд, консулы.>
 
CJ.5.27.1.4: Император Константин
 
Тем, кто хранит молчание и уклоняется от финансовой защиты, устанавливается двухмесячный срок, в течение которого, если они не откажутся или допросят ректора провинции с целью отзыва любой нечистой щедрости, оказанной таким сыновьям или женам, наша казна будет подвергнута обыску с целью изъятия пожертвованных или доверенных вещей под угрозой наказания в виде четырехкратного превышения максимальной суммы, приложенной при обыске. <из 336 г., XII век. Август Карфаген, консул-непотист и факундо.>
 
CJ.5.27.2: Императоры Аркадий, Гонорий
 
Отец имеет право даровать или завещать своей матери, законным детям, внукам или правнукам любого пола, одному или нескольким лицам, только одну унцию своего имущества своим внебрачным сыновьям или дочерям и их бабушке по материнской линии или, если она является единственной наложницей, пол-унции. Все, что останется сверх предоставленного лимита, по закону возвращается законным детям, матери или другим наследникам. * arcad. and honor. aa. anthemio pp. * <a 405 d. id. nov. constantinopoli stilicho ii and anthemio conss.>
 
CJ.5.27.3pr.: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Если кто-либо, свободный или нет, связан узами брака и обязан передать своих внебрачных детей, или всех их, или кого он пожелает, двору того города, в котором он родился, и записать их в качестве законных наследников, мы даруем ему право на свободу. * Феодосий и Валентин aa. к Аполлонию pp. * <с 443 г. d. xviik. jan. в Константинополе после консульства Евдоксия и Диоскора.>
 
CJ.5.27.3.1: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Но если у кого-либо есть внебрачные дети не из города, а из деревни или какого-либо другого владения, и кто желает почтить их славой курии и помочь им с богатством их наследства в соответствии с вышеупомянутым определением, то они должны быть отнесены к ордену того города, к которому относится эта деревня или владение. <с 443 г. н. э. 17 г. Константинополя после консульства Евдоксия и Диоскора.>
 
CJ.5.27.3.2: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Но если ему будет выделена родина одного из царских городов, он волен включать потомков от неравноправного брака в советы любого города, при условии, что выбранный город будет обладать княжеством всей провинции. Ибо недостоин тот, кто хвастается славой самого святого города, возвеличивать свой народ до статуса города, который не является прославленным. <из 443 г. н.э. XVII цар. Ян. Константинополя после консульства Евдоксия и Диоскора.>
 
CJ.5.27.3.3: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Независимо от того, определяет ли это последнее положение или отец дарует своим внебрачным детям какое-либо имущество, и что он устанавливает относительно подчинения куриальной доли по завещанию или по вере действующих лиц, мы хотим, чтобы это было утверждено и неукоснительно соблюдалось, чтобы, воздерживаясь от наследования или отказываясь от естественных даров, дети, желая избежать куриальной доли и впоследствии оказываясь обладателями отцовского имущества, полностью или частично, хотя и отчуждали его, были вынуждены всеми силами принять то положение, в котором отец желал их видеть, с увеличением богатства, даже против своей воли. <из 443 г. н.в. XVII г. н.э. Константинополь после консульства Евдоксия и Диоскора.>
 
CJ.5.27.3.4: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
И если у него была внебрачная дочь или дочери, и он выдал их замуж за куриала или куриалов города, в котором он родился, или в котором находится деревня или владение, из которого он родился, или за тот город, который владеет княжеством всей провинции, то они получат то же самое от него или от нее лично, по примеру мужей. <из 443 г. н.в. XVII г. н.э. Константинополя после консульства Евдоксия и Диоскора.>
 
CJ.5.27.3.5: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Какая разница, консультируется ли государство через своих сыновей или через щедрые блага своих граждан, и создает ли закон новых придворных или способствует восхождению тех, кого находит? <из 443 г. н.в. XVII г. н.э. Константинополь после консульства Евдоксия и Диоскора.>
 
CJ.5.27.4pr.: Императоры Лев, Антемий
 
Поскольку мы не без оснований вытекаем из воли живого желания умирающего, и тот, кто, имея внебрачного сына, воодушевленный законом, добровольно пожелал возложить на него муниципальные обязанности как на законного сына и наделить его княжеством страны, несомненно, самым верным исповеданием всех своих способностей дал понять, что он с должной любовью избрал себя его преемником, поскольку, несомненно, такие лица находятся в таком выгодном положении благодаря священнейшему постановлению, которое не предоставляет им права отказываться, отчуждать или отвергать отцовское наследство или дары суду обманным путем, а вынуждает их подчиняться обязанностям страны, мы не допустим никаких клеветнических высказываний с противоположной стороны, но постановляем, что он, наследник умершего без завещания и княжество суда города Бострон, должен подчиниться обязанностям, возложенным или подлежащим возложению на него, и что дети, рожденные или рожденные от него, также должны подчиняться отцовскому положению. * Лев и гимн. аа. армасио стр. * <из 470 г. до н.э. Ян. Константинопольского, Иордания, и суровый консул.>
 
CJ.5.27.4.1: Императоры Лев, Антемий
 
И мы постановляем, что эта форма должна соблюдаться во всех случаях, которые подобным образом возникают в порядке и суде любого города в будущем. <из 470 г. до н.э. Константинополя, Иордании и суровых конс.>
 
CJ.5.27.5pr.: Император Зенон
 
Святой Константин, укрепивший Римскую империю почтенной верой христиан, обновил святейшее положение о взятии свободных наложниц в жены и о рождении от них детей, до брака или после него, как своих собственных и законных потомков, постановляем, что те, кто до этого закона родил детей обоих полов от избранного сожительства свободных женщин (не вмешиваясь в брак вообще), не имеющие жены и законных потомков от справедливого брака, если они желают жениться на тех женах, которые ранее были наложницами, могут, как уже было сказано, заключить законный брак с такими свободными женщинами, и что дети обоих полов, рожденные от предыдущего сожительства этих же женщин, как только будет заключен брак с их матерями, становятся отцами и находятся в их власти, а также те, кто родился позже от того же брака, или только они, если после этого никто другой не родился, оба по завещанию, желая унаследовать отцовское имущество в полном объеме и претендовать на отцовские права. Наследование от лица, не оставившего завещания: соглашения, заключенные во время брака относительно приданого или до брака, предусматривали передачу даров, в том числе и личных, так что вместе со своими братьями, которые впоследствии могут быть потомками тех же родителей, или отдельно, если никто другой не имеет потомства, они могут получить выгоду от приданого и дара, полученного до брака, в соответствии с законом и не меньше, чем по соглашениям. * Зенон а. Себастьяно стр. * <a 477 г. н.э. март. после вооруженного консульства.>
 
CJ.5.27.5.1: Император Зенон
 
Но те, кто на момент принятия этой святейшей заповеди еще не имели потомства от общения со свободными наложницами, не должны пользоваться преимуществами этого закона вообще, поскольку допустимо сначала вступить с ними в брак по праву брака, если у них нет законных детей или жен, и рождать законных детей, как если бы они родились от брака, и они не должны быть обязаны требовать больших алиментов на тех, кого они желают родить от свободной наложницы после того, как брак был отложен в соответствии с этим законом, чтобы впоследствии они могли считаться справедливыми и законными. <a 477 d. x k. mart. after the consulship armed.>
 
CJ.5.27.6пр.: Император Анастасий
 
Мы повелеваем тем, кто в настоящее время не имеет законных детей и имеет в качестве жен женщин, иметь собственное потомство и передать его им по праву законного и надлежащего имущества либо по завещанию, либо по дарению или иным признанным законом титулам, если они того пожелают, и призвать их к наследству от умерших, и не допускать никаких вопросов или споров в будущем под каким-либо хитрым и коварным предлогом законов или уставов в отношении них, родственников их родителей или кого-либо еще: тем не менее, если кто-либо имеет такую ​​женщину в качестве жены, и для ее потомства составлены документы о приданом, то аналогичная форма должна быть сохранена, чтобы он не был лишен права на приобретение своего имущества каким-либо образом через своих собственных детей. * Анастас. А. Серджио, стр. * <a 517 dk апрель. Анастасио и Агапето конс.>
 
CJ.5.27.6.1: Император Анастасий
 
Более того, мы считаем, что сыновья и дочери, уже усыновленные своими отцами по божественному предопределению, получат пользу и помощь от этого нашего самого благоразумного закона. <из 517 г. н.э. Апрель. Анастасий и Агапет, сослагательные слова>
 
CJ.5.27.7pr.: Император Юстин
 
Мы признаем, что закон божественного свидетельства об Анастасии, вынесенный в отношении внебрачных сыновей, действителен только в тех случаях, которые до настоящего времени следовали в соответствии с содержанием этого же закона в браках, существовавших тогда или заключенных впоследствии, при условии, однако, что не считается, что потомство произошло из какого-либо иного источника, кроме как от нечестивого или инцестуозного брака. * Юстин А. Марино, стр. * <с 519 г., 5 г., там же, ноябрь, Константинополь, Юстин А. и Эвтерико, конс.>
 
CJ.5.27.7.1: Император Юстин
 
Более того, что в отношении внебрачных сыновей или дочерей, рожденных от желания какой-либо женщины, не через инцест или злодеяние, и принятых в отцовский дом путем усыновления или священного усыновления по божественному повелению, независимо от того, было ли это до принятия этого закона или после его принятия до наших дней, мы не без оснований считали правильным поддерживать усыновление или усыновление как таковое, не допуская опровержения каких-либо вопросов, как если бы то, что они получили, было запрещено каким-либо законом, поскольку, если ранее возникали какие-либо сомнения, они должны были быть развеяны милосердием, которого не являются недостойными те, кто страдает от чужого порока. <из 519 г. н. э. 5 г. н. э. Юстин Константинопольский и Евферий соратники>
 
CJ.5.27.7.2: Император Юстин
 
Следовательно, после того, как они сами себя уполномочили или приняли в свои руки, они также находятся во власти своих отцов и могут получать наследство как по завещанию, так и от умершего без завещания, как это установлено в случае усыновленных лиц или лиц, получивших право наследования по закону. <из 519 г. н. э. там же, нов. Константинополь, Юстин А. и Евтерий Конс.>
 
CJ.5.27.7.3: Император Юстин
 
Однако в будущем все должны знать, что законное потомство должно быть обеспечено законными браками, как если бы вышеупомянутая конституция не была принята. Ибо отныне никакое прощение не будет защищать несправедливые похотливые желания, никакая новая поддержка не будет предоставляться сверх порядка прежних распоряжений, не до принятия санкции, которую благочестивый разум подсказывал отменить с сегодняшнего дня, никакое предлог отсрочки или усыновления, которые больше недопустимы, никакая хитрость, никакое применение божественных указаний или какие-либо незаконные махинации, поскольку слишком недостойно, слишком нечестиво искать защиты в преступлениях, так что допустимо служить капризам и присваивать себе право и имя отца, которые были им отказаны, под другим предлогом закона. <из 519 г. н. 5 г. там же, нов. Константинополь, Иустин А. и Евтерий Конс.>
 
CJ.5.27.8pr.: Император Юстиниан
 
В интересах человечества мы предоставляем биологическим отцам право завещать своим внебрачным сыновьям и их матерям, не имеющим законных потомков или матери, в качестве наследников не только три унции, как это допускалось прежними законами, но и двойную долю, то есть шесть унций, так что, хотя они и не будут иметь никакого отношения к наследованию от внебрачного отца от умершего без завещания, тем не менее, по его высшей воле им может быть разрешено получить его наследство в размере до вышеупомянутых шести унций (если этого желает внебрачный отец), так что завещатель не может превысить вышеупомянутые шесть унций для всех своих внебрачных сыновей и их матери. * iust. a. menae pp. * <a 528 dk jan. constantinopoli dn. justiniano a. ii cons.>
 
CJ.5.27.8.1: Император Юстиниан
 
Мы также предоставляем их биологическим отцам право оставлять им наследство, доверительное управление, приданое и пожертвования как до, так и после брака, в размере до шести унций. <из 528 г. до н.э. Константинополя, дн. Юстиниан II, конс.>
 
CJ.5.27.8.2: Император Юстиниан
 
Но они будут иметь место только в будущих завещаниях, последних волях, приданом или дарах. <a 528 dk jan. constantinopoli dn. justiniano a. ii cons.>
 
CJ.5.27.9pr.: Император Юстиниан
 
Справедливо рассудив, что общее благо заключается в пользе законов, лишенных всякой двусмысленности и подчиняющихся нашему правлению, мы пришли к настоящему решению, которое, устранив все существовавшие до сих пор сомнения, с полной уверенностью заявляет, что всякий раз, когда внебрачные сыновья назначаются на наследство кюриальной земли страны своего отца, либо при жизни отца, либо после его смерти в соответствии с распоряжением завещания, составленного им, и таким образом приобретаются законные права на отцовское наследство (что, несомненно, сделано правильно), даже если внебрачные сыновья ранее заслужили выдающееся достоинство, от которого освобождение наследства кюриальной земли нецелесообразно, им не разрешается претендовать на какие-либо права против имущества тех, кто происходит от того же внебрачного отца или предков, или тех, кто связан с тем же отцом по праву бокового родства или агнации, даже если они сами становятся законными наследниками того же внебрачного отца по вышеупомянутому наследству. * iust. a. menaepp. * <a 528 дк июнь. дн. Юстиниано А. ii минусы.>
 
CJ.5.27.9.1: Император Юстиниан
 
Это также будет относиться к тем, кто уже был передан в ведение курии своим биологическим отцом и еще жив, точно так же, как они не могут претендовать на какие-либо права от имени этого же биологического сына или тех, кто происходит от него, восходит к нему или связан с ним по линии родства. <a 528 dkiun. dn. iustinianoa. iicons.>
 
CJ.5.27.9.2: Император Юстиниан
 
Но если этот внебрачный сын, либо после того, как стал законным наследником своего отца, либо раньше, имеет детей от законного брака или других детей, являющихся потомками, то они во всех отношениях призваны к его наследованию без воли умершего, и для курии нет места, за исключением случаев, когда четвертая часть его имущества причитается той же курии, поскольку ни один из детей умершего не принуждается к исполнению куриальных обязанностей: а именно, учитывая, что те, кого этот внебрачный сын родил после того, как ему было даровано курийское состояние, несомненно, являются декурионами и принуждаются к исполнению куриальных обязанностей. <из 528 г. до н.э. Юстиниан, 11:20 г. до н.э.
 
CJ.5.27.9.3: Император Юстиниан
 
(1) Но если он умрет без завещания, не оставив детей ни в каком родстве, и если его мать останется жива, то его мать получит третью часть его имущества, а две другие части будут переданы суду, которому он был передан отцом. <a 528 dk iun. dn. justiniano a. ii cons.>
 
CJ.5.27.9.4: Император Юстиниан
 
Но если мать умершего не дожила, но другие родственники, происходящие по материнской линии или от неё, призваны к его наследству, то всё, что досталось ему от родного отца, принадлежит тому же суду: если что-либо было приобретено сыном впоследствии, ставшим законным наследником, либо от матери, либо из какого-либо другого законного источника, то это переходит к его ближайшим родственникам по материнской линии. <из 528 dkiun. dn. justinianoa. iicons.>
 
CJ.5.27.9.5: Император Юстиниан
 
Учитывая, что независимо от того, жива ли его мать или умрет раньше сына, кто-то из его семьи готов принять наследство того же суда, ему разрешается предложить себя этому же суду для принятия имущества умершего, доставшегося ему из отцовского имения, и для выполнения судебных функций, на которые мать умершего, если она еще жива, получит не только треть того, что ее сын приобрел вне отцовского имения, но и все это, либо единолично, либо вместе со своими сонаследниками. <a 528 dkiun. dn. iustinianoa. iicons.>
 
CJ.5.27.9.6: Император Юстиниан
 
(2) Но то, что мы установили относительно наследования внебрачного сына после куриального состояния умирающего человека, должно относиться не только к тем, кто впоследствии был передан в курию своим внебрачным отцом, но и к тем, кто уже был передан, если они еще живы. <из 528 dkiun. dn. iustinianoa. iicons.>
 
CJ.5.27.9.7: Император Юстиниан
 
Но если они умерли до истечения срока действия нынешней санкции, мы не распространяем ту же нашу санкцию на их преемников. <из 528 dkiun. dn. iustinianoa. iicons.>
 
CJ.5.27.9.8: Император Юстиниан
 
(3) И поскольку суды городов должны пользоваться всяческой благосклонностью, мы считаем, что в эту часть следует добавить также, что отцам разрешается передавать внебрачных сыновей в распоряжение суда своей страны не только тогда, когда у них нет законного потомства, но и если у них есть сыновья или другие дети, рожденные от законных браков, и таким образом делать внебрачных сыновей также своими законными наследниками, так что этим отцам не разрешается давать или оставлять одному и тому же внебрачному сыну даром или завещанием больше, чем они дали или оставили одному сыну, рожденному от законного брака, которому была дана или оставлена ​​наименьшая доля. <a 528 dk iun. dn. Justinian a. ii cons.>
 
CJ.5.27.10pr.: Император Юстиниан
 
Когда мужчина имел детей от свободной женщины, брак с которой не был запрещен законом, и чьими обычаями он пользовался, по крайней мере, не посредством приданого, но позже, из той же привязанности, также дошел до брачного союза и родил других детей от того же брака, чтобы эти дети, родившиеся после приданого, не осмелились претендовать на все отцовское наследство, как если бы они были справедливы и обладали властью, отказываясь от отцовского наследства перед своими братьями, родившимися до приданого, мы считаем, что такая несправедливость недопустима. * just. a. demosthenes pp. * <a 529 d. xv k. oct. chalcedon decio vc. cons.>
 
CJ.5.27.10.1: Император Юстиниан
 
Поскольку привязанность первого потомства давала возможность как для изготовления приданого, так и для рождения последующих сыновей, разве не несправедливо исключать само потомство второго поколения, как будто это несправедливо, ведь они должны быть благодарны своим последующим братьям, благодаря чьей милости они сами являются праведными сыновьями и унаследовали имя и орден? <a 529 d. xv k. oct. chalcedon decio vc. cons.>
 
CJ.5.27.10.2: Император Юстиниан
 
Ведь вряд ли тот, кто впоследствии написал пожертвование или приданое, с самого начала не испытывал к женщине такой привязанности, которая делала бы её достойной имени жены. <a 529 d. xv k. oct. chalcedon decio vic. cons.>
 
CJ.5.27.10.3: Император Юстиниан
 
Поэтому мы постановляем, что в таких случаях все дети, родившиеся до или после заключения договора о приданом, должны взвешиваться на одних и тех же весах, и что все они являются своими собственными и находятся во власти своих родителей, так что ни первый, ни младший не должны рассматриваться как-либо иначе, а только те, кто был рожден от одних и тех же старших и пользуется одинаковым состоянием. <из 529 г. н.э. xv окт. халкедонский децио викторианский конс.>
 
CJ.5.27.11pr.: Император Юстиниан
 
Недавно мы приняли закон, согласно которому, если кто-либо вступил в сожительство с женщиной не с самого начала с супружеской привязанностью, а взял ее, с которой мог бы вступить в брак, и имел от нее детей, но позже, с развитием привязанности, заключил с ней брачный договор и имел сыновей или дочерей, то не только вторые дети, родившиеся после приданого, должны быть признаны законными и находиться в ведении отцов, но и более ранние, которые также дали законное имя тем, кто родился позже. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
 
CJ.5.27.11.1: Император Юстиниан
 
Некоторые считали, что этот закон толкуется таким образом, что если после записи приданого не родились дети или если оно было исключено из этого списка, то предыдущие дети не считались праведными, если только не было обнаружено, что они живы и пережили обоих родителей. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
 
CJ.5.27.11.2: Император Юстиниан
 
Мы считаем, что их излишнюю утонченность следует полностью подавить. В самом деле, достаточно иметь такую ​​привязанность, чтобы после рождения детей они могли создавать инструменты и приданое и надеяться на воспитание потомства. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio and oresta vv. cc. conss.>
 
CJ.5.27.11.3: Император Юстиниан
 
Ибо даже если надежда не сбывается, никакое случайное событие не должно умалять заслуг предыдущих детей: и тем более, если кто-то оплодотворяет женщину, с которой состоял в сожительстве, но позже изготавливает для этой беременной женщины орудие приданого, и рождается мальчик или девочка, то потомство рождается отцу и переходит в его власть, и он становится его наследником в случае смерти, будь то по закону или по завещанию. Ибо совершенно абсурдно, что если дети рождаются после приданого и приносят пользу предыдущим детям, то сам мальчик или девочка не могут помочь себе. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
 
CJ.5.27.11.4: Император Юстиниан
 
И мы в целом определяем, хотя и с некоторыми изменениями в зависимости от случая, что в таких вопросах, в которых есть сомнения относительно статуса детей, всегда следует учитывать не время зачатия, а время рождения: и мы делаем это в пользу детей. И мы устанавливаем, что следует учитывать время рождения, за исключением тех случаев, когда полезность положения детей требует большего одобрения зачатия. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
 
CJ.5.27.12pr.: Император Юстиниан
 
Один человек, имевший законного сына, имел внебрачного племянника: возник вопрос, следует ли применять к таким потомкам право называться племянником. Ибо он хотел завещать всё своё имущество такому внебрачному племяннику, потомку своего законного сына, который уже умер, как будто по священным установлениям, касающимся только внебрачных сыновей, запрещающим им завещать всё наследство или ту его часть, которую они пожелают им оставить, и ограничивающим их права определённой целью. * iust. a. johanni pp. * <a 531 dk nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
 
CJ.5.27.12.1: Император Юстиниан
 
Но подобные сомнения обсуждались и в другой форме. Что, если у деда есть внук от внебрачного сына, законного или внебрачного? <из 531 г. до н.э. Константинополь после консульства Лампадия и Ореста в. в. н.э.>
 
CJ.5.27.12.2: Император Юстиниан
 
Поэтому во всех подобных сомнениях, поскольку у таких лиц не сохраняется никаких законных прав, и никакое законное право не может быть выведено из вмешательства законных потомков, так что необходимость завещать им что-либо по закону угрожает им, им разрешается передать им столько их имущества, сколько они пожелают, а именно, когда законных потомков не существует. <из 531 г. до н.э. Константинополь после консульства Лампадия и Ореста вв. кс.>
 
CJ.5.27.12.3: Император Юстиниан
 
Ибо они запрещали внебрачным сыновьям оставлять какие-либо права на престол по своему желанию, поскольку считали, что отцовские пороки следует пресекать. Но в отношении внуков такое же соблюдение не должно применяться в вышеупомянутых случаях, когда законное потомство не является ни малейшим препятствием. Ибо пока это правило существует, мы распространили действие старых прав на внебрачных сыновей и внуков. <из 531 г. до н.э. Константинополь после консульства Лампадия и Ореста в. в. н.э.>
 
CJ.5.27.12.4: Император Юстиниан
 
Но мы санкционируем это только в отношении тех, у кого они получили что-либо по завещанию. Ибо мы не полностью открываем права наследования от умершего без завещания к предку ни для одного из них. <из 531 г. до н.э. Константинополь после консульства Лампадия и Ореста в. в. н.э.>
 
CJ.5.27.12.5: Император Юстиниан
 
И мы считаем, что эти вещи дошли до них не только от родного деда по отцовской линии, но и от прадеда или его родственников, если они предпочитают распространять хотя бы некоторые из этих терминов на таких выродившихся людей. <из 531 г. до н.э. Константинополь после консульства Лампадия и Ореста вв. кс.>
 
CJ.5.28.0 О защите завещаний.
 
CJ.5.28.1: Императоры Север, Антонин
 
Опекун, которого вы называете, назначенный вам по воле вашей покровительницы, если он не вмешивался в управление имуществом, не обязан предъявлять вам никаких исков: ибо он не был назначен опекуном по праву. Но если он добровольно управлял вашими делами, вы можете подать против него иск о совершении деловых операций. * sev. et ant. aa. speratea. * <a 207 pp. xvii k. aug. apro et maximo conss.>
 
CJ.5.28.2: Император Антонин
 
Хотя по завещанию отца вам был по праву назначен опекун в момент, когда вы стали наследником, в человеческих делах, тем не менее, по завещанию был по праву назначен и другой опекун, и каждый из них будет опекуном по завещанию, если только отец, назначенный по завещанию, не откажется от другого, дав завещание: ибо тогда последний будет единственным опекуном. * ant. a. sabiniano. * <a 212 pp. id. april. duobus aspris conss.>
 
CJ.5.28.3: Император Александр Север
 
Если вам были назначены опекуны по завещанию, и хотя один из вас достиг совершеннолетия, то есть превысил возраст опеки, ваша опека на него не распространяется. * alex. a. gorgiae. * <a 223 pp. v k. ian. maximo ii et aeliano conss.>
 
CJ.5.28.4: Император Александр Север
 
Мать не может назначать опекунов своим детям по завещанию, если она не назначила им наследников. Но если она не назначила им наследников, то опекун, назначенный по завещанию умершего, обычно подтверждается президиосом. Однако, если никто из них не вмешивается, и назначенные опекуны управляют имуществом ученика, они несут ответственность по иску. * Алекс. А. Феличиано. * <a 224 стр. vii k. iun. iuliano et crispino conss.>
 
CJ.5.28.5: Императоры храбры, галльен.
 
Если отец сирот желал заполучить раба другого лица, о котором вы просите, как в качестве наставника, так и в качестве свободного человека, но до того, как сиротам будет предоставлен другой наставник, его необходимо выкупить и освободить перед президентом и попечителем. * valer. et gallien. aa. daphno. * <a 260 pp. iii k. mart. saeculare ii et donato cons.>
 
CJ.5.28.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если ваш отец по праву назначил вашего дядю опекуном по завещанию, и он не был освобожден от обязанностей, я договорился с компетентным судьей добросовестно удовлетворить ваши требования как в отношении тех, кто осуществлял опеку, так и тех, кто пренебрегал ею, когда она должна была осуществляться. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. domnae. * <a 294 s. non. april. sirmi cc. conss.>
 
CJ.5.28.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если против опекуна, которого вы предполагаете назначить по завещанию вашего отца (если бы вы были в его власти), будет возбуждено дело, компетентный судья распорядится о выплате вам всех долгов. Ибо нет сомнений в том, что назначение опекуна по завещанию не имеет юридической силы. * Диоклетиан и Максимиан. * <a 294 d. xviik. mai. Sirmicc. conss.>
 
CJ.5.28.8: Императоры Феодосий, Валентиниан
 
Также допустимо указывать опекунов в завещаниях на греческом языке, чтобы опекуны выглядели так, как если бы завещатель указал их законными словами. * Феодосий и Валентин, а.а. Флорентийский, стр. * <a 439 d. prid. id. sept. constantinopoli theodosius a. xvii and festo conss.>
 
CJ.5.29.0. При утверждении опекуна.
 
CJ.5.29.1: Император Александр Север
 
Опекуны, назначенные по завещанию матери, не обязаны уходить в отставку, если только они не были назначены по решению суда в соответствии с завещанием умершей, и, более того, после проведения расследования. * Алекс. А. Приско. * <a 224 стр. iii non. mart. iuliano et crispino conss.>
 
CJ.5.29.2: Император Александр Север
 
Неправильно назначать опекуна письменно или посредством неполного завещания лицу, имеющему несомненные права. Но воля отца при назначении опекунов или попечителей в таких случаях обычно соблюдается судьей, к должностным лицам которого относится этот вопрос. В соответствии с этим вам не следует бояться, что пройдет время, прежде чем ваше назначение будет утверждено. * Алекс. А. Валерио. * <a 226 стр. viii там же. Август Александро А. II и Марчелло Консс.>
 
CJ.5.29.3: Император Александр Север
 
Если, как вы предлагаете, отец упомянутого вами сироты напрасно назначил опекунов по завещанию, и до утверждения их кандидатур заинтересованное лицо назначило других опекунов, то то, что было сделано по праву, не может быть отменено: но следует ли назначать опекунами того же сироты лиц, имеющих решение отца, компетентный судья оценит это, рассмотрев его интересы. * Алекс. А. Сосиано. * <a 228 стр. iii там же. апрель. Скромно и справедливо конс.>
 
CJ.5.29.4: Император Юстиниан
 
Заботясь о внебрачных детях, мы даем разрешение их отцам в этих вопросах, которые они каким бы образом ни передали или оставили им, а именно в пределах, установленных нашими законами, также оставить им опекуна, который должен подтвердить свою личность перед компетентным судьей и таким образом управлять делами учеников. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio and oresta conss.>
 
CJ.5.29.5: Император Юстиниан
 
В отношении вдовьего имущества, будь то движимое, недвижимое или самодвижущееся, если оно еще существует, независимо от того, оценивается оно или нет, женщина имеет полное право претендовать на него после расторжения брака, и ни один из кредиторов мужа, имеющих приоритет, не может претендовать на более веские основания для залога, поскольку это имущество с самого начала принадлежало жене и, естественно, оставалось в ее владении. Тот факт, что их переход в собственность мужа, по-видимому, происходит благодаря тонкости законов, не означает, что истина в этом вопросе стерта или искажена. * iust. a. demosthenes pp. * <a 529 recited on the seventh day in the new consistency of the palace of Justinian. d. iii k. nov. decio vc. cons.>
 
CJ.5.30.0 Правовая защита.
 
CJ.5.30.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Закон Двенадцати Таблиц также не передает полномочия опекунов-мужчин дядям, поскольку только дяди, если они не откажутся от своих обязанностей, имеют на это право. * Diocl. and Maxim. aa. firminae. * <a 290 pp. viii k. iun. ipsis aa. iiii et iii conss.>
 
CJ.5.30.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Совершенно очевидно, что забота об опеке принадлежит родственникам по мужской линии, являющимся сиротами по законному праву, если только их капитал не уменьшился. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Асклепиодот. * <a 293 s. iiinon. april. aa. conss.>
 
CJ.5.30.3: Император Лев
 
В соответствии с конституцией божественной памяти Константина, клавдиев закон был упразднен, и согласно авторитету древнего права, при сохранении права родства, как кровные родственники (т.е. братья), так и дяди, а также другие законные лица, были призваны к опеке над женскими подопечными. * Лев А. Эритрио, стр. * <из 472 г. до н.э., марцианский конс.>
 
CJ.5.30.4: Император Анастасий
 
Мы одобряем, чтобы эмансипированный брат, которому мы предписали в наследовании брата или сестры занимать более высокое положение не только среди родственников, но и среди агнатов, даже для законной защиты братьев и сестер, а не свободных братьев, как если бы он вовсе не был освобожден от власти своего отца правом эмансипации, если только он не защищен иным оправданием, признанным законом, не был вынужден и под предлогом уменьшения своего капитала нести подобное бремя. * Анастас. А. Поликарп, стр. * <a 498 dk апрель. Иоганн и Паулино конс.>
 
CJ.5.30.5pr.: Император Юстиниан
 
Никто, ни брат, ни другой законный родственник, не должен быть призван под опеку вольноотпущенника или вольноотпущенника до достижения им двадцати пяти лет. Ибо ему не следует угрожать опасностью только за собственное управление, и никому другому не следует нести бремя чужого. * iust. a. demosthenespp. * <a 529, прочитано на седьмой день в новом консистории дворца Юстиниана. d. iiik. nov. deciovc. cons.>
 
CJ.5.30.5.1: Император Юстиниан
 
Таким образом, для сироты и взрослого вводится соответствующее им управление, и естественный порядок будет сохранен во всем. Ибо кому же терпеть одного и того же опекуна и быть под опекой, и снова одного и того же куратора и действовать под его попечением? Это, безусловно, отвратительная путаница имен и вещей. <из 529, прочитано на седьмой день в новом консистории Юстинианова дворца. d. iiik. nov. deciovc. cons.>
 
CJ.5.30.5.2: Император Юстиниан
 
Следовательно, для всех благоразумных, будь то дарованные или законнорожденные, лица, достигшие возраста, которому доверено управление их имуществом и чье имущество может находиться в полной собственности с правом залога, должны быть назначены опекунами или кураторами, как дарованными, так и законнорожденными. <из 529, прочитано на седьмой день в новом консистории дворца Юстиниана. d. iiik. nov. deciovc. cons.>
 
CJ.5.30.5.3: Император Юстиниан
 
Все положения предыдущих законов, касающиеся наследования как вольноотпущенников, так и освобожденных рабов, останутся в силе и не будут изменены настоящим законом, особенно в отношении наследования вольноотпущенников, чтобы они не лишились преимуществ наследования из-за того, что не подпадают под действие закона о защите. <из 529, прочитано на седьмой день в новом консистории дворца Юстиниана. d. iiik. nov. deciovc. cons.>
 
CJ.5.31.0. Те, кто ищет опекунов или попечителей.
 
CJ.5.31.1: Император Антонин
 
Посоветуйте молодому человеку, против которого вы хотите выступить, потребовать, чтобы ему были назначены опекуны, с которыми вы будете сотрудничать в соответствии с законом. Если он перестанет требовать этого, вы можете обратиться к компетентному судье, чтобы он исполнил свой долг по назначению опекунов. * ant. a. chrysanthae. * <a 214 pp. ii non. febr. messala et sabino conss.>
 
CJ.5.31.2: Император Антонин
 
Если дети вашего покровителя достигли такого возраста, что их делами должны заниматься опекуны, позаботьтесь о том, чтобы обратиться к претору и выдать имена тех, из числа которых следует назначить опекунов, иначе, если вы прекратите это делать, вы рискуете оставить их службу. * ant. a. epaphroditus. * <a 214 pp. iii non. iul. messala et sabino conss.>
 
CJ.5.31.3: Император Антонин
 
Вместо опекуна, умершего или навсегда изгнанного, обратитесь к компетентному судье с просьбой о назначении вашему ребенку другого подходящего опекуна из той же провинции, который будет обеспечивать их интересы в соответствии со своими полномочиями. * ant. a. atalantae. * <a 215 pp. iiii id. iul. laeto ii et cereale conss.>
 
CJ.5.31.4: Император Антонин
 
Если нет необходимости в детях вашего должника, которые просят об опекунах, вы можете сами позаботиться о том, чтобы они получили законную защиту от тех, кто их обеспечит. * ant. a. domnino. * <a 215 pp. iii id. iul. laeto ii et cereale conss.>
 
CJ.5.31.5: Император Александр Север
 
Тетке не запрещено просить опекунов для сыновей своего брата. * Алекс. а. фусциане. * <а 223 стр. в к. иул. Максимо II и Элиано Консс.>
 
CJ.5.31.6: Император Александр Север
 
Материнская набожность может подсказать вам, к кому следует обратиться за опекой для вашего сына, а также показать, что в деле о сыне-сироте не поступает ничего, кроме того, что положено по праву. Однако необходимость обращения за опекой для своих детей не возлагается на матерей, поскольку несовершеннолетние в возрасте до двадцати пяти лет должны сами искать опекунов, если этого требует их положение. * alex. a. otaciliae. * <a 224 pp. x k. oct. iuliano et crispino conss.>
 
CJ.5.31.7: Император Гордиан
 
Напомните ей, которая когда-то была вашей подопечной, когда будете предлагать ей выйти за вас замуж не только как влиятельному мужчине, но и как женщине, что она должна попросить опекуна. Но если она не попросит, чем раньше вы сможете объяснить причины для назначения опекуна, тем больше у вас будет оснований обратиться к человеку, знающему дело, и попросить опекуна. * Горд. А. Дионисий. * <a 239 стр. vi там же. Ян. Гордиано А. и Авиола Консс.>
 
CJ.5.31.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Поскольку от матерей требуется усердно добиваться назначения опекуна, не случайно они приписывают ему препятствия и утверждают, что прокурор, назначенный матерью для поиска опекуна для подопечного, был убит разбойниками, что просьба была неизбежно задержана, и что мать, чья вина не вмешалась, была исключена из числа наследников, что крайне трудно доказать. * Диоклетиан и Максим, музыкант. * <из 291 стр. v там же. Марций Тиберий и Дион Конст.>
 
CJ.5.31.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Поскольку опекун не может быть назначен тому, кто имеет право на опекуна, вы понимаете, что мать не отказалась от благочестивого долга, прося об опеке, а, будучи защищенной законом, не требовала опекуна для своего сына. * Диоклетиан и Максим аа. и цк. Асклепиодот. * <a 293 s. iiinon. april. byzantiiaa. conss.>
 
CJ.5.31.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если мать внуков вашего брата не выполнит свой долг по назначению опекунов, вы можете торжественно обратиться с просьбой о назначении опекунов. * diocl. and maxim. aa. and cc. prisco. * <a 294 s. prid. k. mai. sirmi cc. conss.>
 
CJ.5.31.11: Император Зенон
 
Матери внебрачных сыновей, подобно матерям, рожденным в справедливых и законных браках, также обязаны обращаться за опекой, и никакое незнание закона не поможет им избежать требований, установленных законами или священными уставами, если они будут менее внимательны к просьбе опекунов. * Зенон А. Диоскор, стр. * <a 479 dk sept. constantinopoli zenone a. ii cons.>
 
CJ.5.32.0. В случаях, когда требуются опекуны или попечители.
 
CJ.5.32.1: Император Антонин
 
Магистраты того города, откуда ваши дети происходят по статусу отца или где находятся их полномочия, позаботятся о том, чтобы как можно скорее назначить им опекунов или попечителей на постоянной основе. Но если ваши дети не обладают ничем в провинции, где они проживают, и не происходят оттуда, они будут возвращены на родину и будут проживать там, где имеют наследство, чтобы там у них были законные защитники. * ant. a. aristobulae. * <a 215 pp. k. oct. laeto ii et cereale conss.>
 
CJ.5.33.0. О наставниках и кураторах выдающихся или наиболее известных личностей.
 
CJ.5.33.1пр.: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
Выдающийся префект города, наняв десять человек из числа наиболее многочисленного сената и самого выдающегося претора, председательствующего в делах об опеке, должен распорядиться о привлечении подходящих опекунов или кураторов из любого ордена. И, конечно же, они должны принимать решение на основе свободного суждения и экспертных оценок ущерба. * Валентин. Феодос. и Аркад. ААА. Прокуло Пу. * <с 389 г. н. 3 г. Янв. Милан Тимасий и назначенный консулом>
 
CJ.5.33.1.1: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
И если отдельные лица не могут быть равны тем, кто их создает, в управлении делами подопечных, будет уместно призвать для этой цели нескольких человек, согласно древним законам, чтобы тот, кого эта группа сочтет наиболее достойным управления делами подопечных, мог получить единоличное мнение префекта, на имя которого, с должной торжественностью, впоследствии может быть вынесен указ претором. <a 389 d. iii k. jan. timasia of Milan and promoted consul.>
 
CJ.5.33.1.2: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
Таким образом, присутствующие на совете останутся свободными от страха, и справедливая защита дойдёт до детей и самых выдающихся взрослых под этим мудрым руководством. <из 389 г. д. iii К. Иан. Миланский Тимазио и Промото Конс.>
 
CJ.5.33.1.3: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
( 1) однако мы четко решили в отношении тех лиц, для которых нет ни завещательных, ни законных защитников в силу возраста и жизни. Ибо если такие лица представлены, и они не предоставляют ничего для своей защиты в соответствии со своими привилегиями, чтобы их можно было привлечь к ответственности, мы устанавливаем срок давности по закону. <a 389 d. iii k. ian. mediliani timasio et promoto cons.>
 
CJ.5.33.1.4: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
( 2) Однако мы постановляем, что другие вещи, которые по древним законам зарезервированы в делах несовершеннолетних, остаются неизменными. <из 389 d. iii k. ian. mediolani timasio et promoto cons.>
 
CJ.5.33.1.5: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
( 3) Однако в провинциях куриальные власти должны проявлять должную осторожность при назначении наставников и кураторов наиболее выдающихся лиц и, помня о собственной опасности, должны понимать, что их полномочия также подлежат возмещению ущерба несовершеннолетним. <a 389 d. iii k. ian. mediolani timasio et promoto cons.>
 
CJ.5.33.2: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
В соответствии с общим законом, лица, занятые придворными нуждами, не должны были обращаться за защитой к знатным сенаторам. * Валентин. Феодосий и Аркадий. А. Аврелий Пу. * <a 393 г. н.в. в. 8 к. авг. Феодосий а. iii и обильный конс.>
 
CJ.5.34.0. Кому следует назначать опекунов или попечителей и кому они могут быть назначены.
 
CJ.5.34.1: Император Александр Север
 
Поскольку вы достигли того возраста, когда, если бы из государственных документов было ясно, что вашими делами должны заниматься опекуны или кураторы, спор о вашей свободе не должен был быть предотвращен законом, так что, чтобы проявить большую снисходительность в вашем деле, поскольку вы тем временем считались свободным, вам могли бы назначить куратора, через которого вы могли бы защищать свои интересы. * alex. a. ambibulo. * <a 222 pp. k. nov. alexandro a. cons>
 
CJ.5.34.2: Император Александр Север
 
Даже если муж проявляет привязанность к делам своей жены, он не может быть назначен её опекуном. * alex. a. artemisiae. * <a 225 pp. k. iul. fusco ii et dextro conss.>
 
CJ.5.34.3: Император Филипп
 
Вы ошибочно полагали, что у вас есть куратор, очарованный светом. * Филипп. а. Доленти. * <a 244 стр. xiii к. авг. перегрино и эмилиано консс.>
 
CJ.5.34.4: Император Филипп
 
Лицо, исполняющее обязанности вооруженного солдата, не может быть назначено опекуном или попечителем ни по закону, ни по завещанию, ни каким-либо иным способом, даже если оно желает этого: но если оно управляло этим делом ошибочно, то против него возбуждается дело за ненадлежащее управление. * Филипп. А. почетный военнослужащий * <a 244 стр. xk. авг. перегрино и эмилиано конс.>
 
CJ.5.34.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Согласно строжайшему праву, опекун, родившийся в другом городе или имеющий место жительства там, где он указан, может быть назначен губернатором другой провинции или муниципальными магистратами лицом, под юрисдикцией которого он не находится: и прекращение неправомерно назначенной должности не относится к его опасности. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Aelianae. * <a 293 s. xii k. mai. aa. conss.>
 
CJ.5.34.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Что касается ваших слов о том, что мать не хочет просить опекунов для своих детей, обратитесь по этому поводу к губернатору провинции, поскольку, если он увидит, что она пренебрегла этим, ему не запрещено приказать магистратам назначить опекунов или прислать имена, чтобы их можно было назначить по его собственному указу. * Диокл. и Максим. aa.Etcc. Леонтий. * <a 293 pp. prid. k. mai. aa. conss.>
 
CJ.5.34.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Нет никаких юридических сомнений в том, что назначение наставника или куратора на должность в условиях подчинения не может быть произведено президентом. * diocl. and maxim. aa. and cc. rufo. * <a 293 s. prid. non. iul. philippopoli aa. conss.>
 
CJ.5.34.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Не вызывает сомнений, что кредитор, назначенный опекуном должников, не только не потеряет ходатайство, но и сможет сам его оплатить. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Euelpisto. * <a 294 pp. v non. ian. cc. conss.>
 
CJ.5.34.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если вам была передана опека над детьми вашей сестры, поскольку ваш дядя назначил вас законным опекуном без каких-либо уважительных причин, так как законы запрещают передачу опеки лицу, имеющему другого опекуна, то недвусмысленно, что необходимость управления относится и к нему, и что вы не связаны этим назначением. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Maximiano. * <a 294 s. iii k. febr. sirmi cc. conss.>
 
CJ.5.34.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
В законе не вызывает сомнений, что лицо, имеющее опекуна, не должно быть добавлено, если причина неизвестна, и не должно быть назначено другое лицо на его место, если первое не было отстранено: и вы не будете нести ответственность за ущерб, причиненный за это время в делах подопечного, поскольку вы должны были назначить истца на свой страх и риск, и нет уверенности в том, что закон создал другого магистрата в ваше отсутствие. * Диокл. и Максим. аа. и cc. Флорентино. * <a 294 стр. iiik. апрель. cc. conss.>
 
CJ.5.34.11: Император Константин
 
Во всех спорах нежелательно, чтобы лицо достигло совершеннолетия до момента обращения в суд, за исключением случаев, когда это предписано указом или с целью управления имуществом, или если к делу не назначен опекун, чтобы, согласно прецедентам нашего благочестия, спор, возникший в судах в результате законного возбуждения дела, мог быть разрешен. * const. a. и const. c. внизу pu. * <a 319 d. iii id. oct. aquileiae constantino a. v et licinio c. conss.>
 
CJ.5.34.12: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
 
Опекун, назначенный несовершеннолетнему после начала судебного разбирательства, не может под предлогом назначения им специального опекуна отказаться от оспариваемого дела или отстраниться от управления имуществом. * grat. Valentin. and Feodos. aaa. Eutropius pp. * <a 381 d. iii k. oct. ConstantinopoliEucherandSyagriusconss.>
 
CJ.5.34.13: Императоры Гонорий, Феодосий
 
Чтобы разрешение магистратов не получило дальнейшего развития, мы указываем более подробно, чтобы наследственный поселенец или другое лицо, защищенное привилегией от этого назначения, не было связано обязанностью опекуна. * honor. and theodos. aa. monastic pu. * <a 409 d.......... honorio viii and theodosio iii aa. conss.>
 
CJ.5.35.0. Когда женщина может исполнять обязанности опекуна.
 
CJ.5.35.1: Император Александр Север
 
Оказывать защиту — это мужской долг, и такая обязанность существует не только в контексте женской слабости, но и за пределами пола. * alex. a. otaciliae. * <a 224 pp. x k. oct. iuliano et crispino conss.>
 
CJ.5.35.2пр.: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
Матери, потерявшие мужей и требующие опеки над делами своих детей до того, как закон утвердит для них такую ​​должность, должны признать, что после принесения присяги они не вступят в другие браки. * Валентин Феодос и Аркадий aaa. Татьяна стр. * <a 390 d. xiik. febr. mediolanoValentinianoa. iiiietneoterioconss.>
 
CJ.5.35.2.1: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
Конечно, в таком варианте нет принуждения, но человек может добровольно принять изложенные нами условия: если он предпочтет другой брак, он не должен будет осуществлять опеку над своими детьми. <из 390 г. xii к. февр. мед. Валентиниано а. iii и неотерио конс.>
 
CJ.5.35.2.2: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
Но чтобы не было возможности легко получить к ним доступ после того, как опека будет законно принята, мы постановляем, что имущество первого лица, намеревавшегося заключить брак с опекуном, должно быть признано залоговым и находиться под арестом на счетах несовершеннолетних, чтобы ничего не было утрачено по небрежности или мошенничеству. <из 390 г. 12 г. февр. Мед. Валентиниано III и Неотерио Конс.>
 
CJ.5.35.2.3: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
К этому мы добавим, что женщина, если она достигла совершеннолетия, наконец, имеет право добиваться установления опеки, если завещательный опекун либо законнорожденный, либо лишен права опеки, либо отстранен от должности по подозрительным причинам, либо признан неспособным распоряжаться даже своими собственными способностями из-за проблем с психическим или физическим здоровьем. <a 390 d. xii k. febr. mediliano valentiniano a. iii and neoterio conss.>
 
CJ.5.35.2.4: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
 
Но если женщины убегают от опеки и предпочитают замужество, то, наконец, влиятельный человек, префект города, вместе с претором, председательствующим в назначении опекунов, или судьями, восстанавливающими права в провинциях, другим указом, через следственную комиссию, распорядится о предоставлении защитников несовершеннолетним. <a 390 d. xii k. febr. med. valentiniano a. iii and neoterio conss.>
 
CJ.5.35.3pr.: Император Юстиниан
 
Если, согласно нашей конституции, отец не оставил опекуна для своих внебрачных детей в вопросах, которые перешли к ним от него, но мать желает подчиниться их опеке, независимо от пола, она может сделать это, следуя примеру законных детей, при условии, что она заранее поклянется в действиях, предпринятых компетентным судьей, что не вступит в брак, но сохранит свою целомудренность и откажется от защиты Сената, как это определено Веллианом, и будет полагаться на всю другую законную помощь и поддержку для своего собственного содержания. * iust. a. Julian pp. * <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
 
CJ.5.35.3.1: Император Юстиниан
 
И таким образом мы санкционируем её быть опекуном своих законных сыновей или дочерей: для всех тех, кто находится под защитой божественных установлений для матерей и их детей, рожденных в законном браке, в соблюдении обязанностей перед такими матерями. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
 
CJ.5.35.3.2: Император Юстиниан
 
Ибо если в случае с законными детьми, в отношении которых существует как завещательная, так и законная опека, тем не менее матерям (у которых ее нет) предоставляется право принимать участие в воспитании своих детей, тем более в случаях, когда законная опека исчезает, то наиболее гуманно предоставить им хотя бы другие средства. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
 
CJ.5.36.0. В каких случаях опекун или попечитель может быть назначен лицу, имеющему опекуна?
 
CJ.5.36.1pr.: Император Антонин
 
Если вас временно назначили на место опекуна, отсутствовавшего по государственным делам, и который, выполнив возложенные на него обязанности, перестал отсутствовать, не сомневайтесь, что дела вашего подопечного находятся в его ведении и под его опекой. * ant. a. tiberiano et rufo. * <a 213 pp. viii k. aug. antonino a. iiiiii et balbinino conss.>
 
CJ.5.36.1.1: Император Антонин
 
Но вам будет лучше, если вы обратитесь к губернатору провинции, весьма выдающемуся человеку, чтобы он мог поручить вам управление защитой. <a 213 pp. viii k. aug. antoninus a. iiiiii et balbinus conss.>
 
CJ.5.36.2: Император Александр Север
 
Компетентный судья действительно мог и должен был назначить опекуна вместо освобожденного от обязанностей опекуна, даже если у сироты были другие опекуны. Но хотя вас заменили в качестве опекуна другими лицами, вы не будете связаны риском управления имуществом после достижения сиротой половой зрелости. * Алекс. А. Валентино. * <a 228 стр. vid. iun. Скромные и честные конс.>
 
CJ.5.36.3: Император Александр Север
 
В связи с обширным (то есть расположенным в разных местах) наследством или потому, что вас одного недостаточно для управления, возникает вопрос, необходимо ли добавить к вашей охране во время управления дополнительных кураторов. Президент провинции, если сочтет вас недостаточным, оценит это. * alex. a. hylae. * <a 231 pp. viiiid. dec. pompeianoetpelignoconss.>
 
CJ.5.36.4: Императоры храбры, галльен.
 
Хотя опекун не может быть назначен тому, у кого уже есть опекун, тем не менее, по определенным причинам, обычно по решению компетентного судьи назначается другое подходящее лицо, то есть вместо подозреваемого, осужденного и отстраненного от должности, и вместо опекуна, освобожденного от обязанностей, умершего или изгнанного. * valer. et gallien. aa. euploio. * <a 260 pp. id. mart. saeculare ii et donato conss.>
 
CJ.5.36.5pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Поскольку кураторы обычно добавляются в связи с увеличением их ресурсов, ранее назначенные наставники не освобождаются от своих обязанностей. * Диоклетиан и Максим. аа. и цк. Зенони. * <а 294 г. д. iii к. апрель. цк. конс.>
 
CJ.5.36.5.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Действительно, если тот, кто осуществлял управление на момент окончания действия защиты, подлежал выплате, то очевидно, что риск последующего периода не мог распространяться на вас. <a 294 d. iiik. april. cc. conss.>
 
CJ.5.37.0. Об управлении опекунами и попечителями, а также о предоставлении взаймы или депонировании средств учащихся.
 
CJ.5.37.1: Императоры Север, Антонин
 
Вы напрасно боитесь управлять делами молодого человека, опекуном которого вы являетесь, чтобы никто не подумал, что вы снова оказались в той же опасности, что и прежде: но поступайте так, как считаете нужным, и, что более важно в интересах всех сторон, настаивайте на том, чтобы судья, назначенный между вами и опекунами, как можно скорее принял меры от его имени. * sev. et ant. aa. modesto. * <a 206 pp. xii k. oct. albino et aemiliano conss.>
 
CJ.5.37.2: Императоры Север, Антонин
 
В отношении опекуна молодого человека, которому вы были назначены коллегой, на время действия общего управления суд не может быть вынесен. * sev. and ant. aa. timoni and helpidophoro. * <a 207 pp. ii k. mai. apro and maximo conss.>
 
CJ.5.37.3: Император Антонин
 
Расходы, понесенные на содержание вашего подопечного, должны быть оплачены судьей, который рассмотрит дело, если факты будут доказаны, и будут приняты, даже если постановление претора о их предоставлении не было подано. Ибо то, что добросовестно оплачивается опекунами или попечителями, подтверждается правосудием, а не полномочиями другого лица. * ant. a. eumuso. * <a 212 d. 13 k. sept. duobus aspris conss.>
 
CJ.5.37.4: Император Антонин
 
Если деньги, которые, как установлено, вольноотпущенник, опекун вашей дочери по отцовской линии, должен на свой счет, не были внесены на счет или не были конвертированы в сводный счет имущества, они должны быть возвращены префекту города для наказания по его усмотрению в соответствии с установленными обстоятельствами. * ant. a. proculae. * <a 213 pp. xii k. oct. antoninus a. iii and balbinus conss.>
 
CJ.5.37.5: Император Антонин
 
Напрасно опекуны бывших юношей, за которыми вы ухаживаете, отказываются вынести решение, поскольку точные деньги могут быть удержаны в качестве депозита по распоряжению президиума. * ant. a. rufino. * <a 215 pp. k. iul. laeto ii et cereale conss.>
 
CJ.5.37.6: Император Александр Север
 
Известно, что наставники или кураторы, если они сознательно возбуждают клеветнические иски от имени учеников или взрослых, должны быть осуждены за это, чтобы не думать, что они могут безопасно вести свои судебные процессы под предлогом своих собственных обид. * Алекс. А. Паконио. * <a 223 стр. vi id. mai. maximo ii et aeliano cons.>
 
CJ.5.37.7: Император Александр Север
 
Вы должны обеспечивать защиту своих подопечных таким образом, чтобы не продавать оставленное им здание вопреки форме отчуждения, указанной в завещании. * Алекс. А. Валерий. * <a 223 стр. vi id. iul. maximus ii et aelianus conss.>
 
CJ.5.37.8: Император Александр Север
 
Даже если вы знали, что вам назначен опекун, и не занимались управлением имуществом, против вас не может быть подан иск против других опекунов, которые одновременно осуществляют управление имуществом и достаточны для выплаты компенсации. Но если вы не знали о назначении опекуна, даже если другие не платят, риск получения компенсации не ляжет на вас. * Алекс. А. Априли. * <a 229 стр. viid. dec. Александро А. III и Дион Консс.>
 
CJ.5.37.9: Император Александр Север
 
Если у вас есть доверенные лица, и они перестают предоставлять вам ваше имущество, вы обратитесь к президенту и добьетесь того, чтобы их обязали предоставлять то, что разумно для честного человека. * alex. a. melitiae. * <a 230 pp. xvii k. mai. agricola et clemente conss.>
 
CJ.5.37.10: Император Александр Север
 
Если ваш счет был поврежден по вине или мошенничеству освобожденного раба и его куратора, губернатор провинции позаботится о том, чтобы ущерб был возмещен виновным, и без колебаний применит еще более суровое наказание, если было совершено такое явное мошенничество, что в действиях освобожденного раба будет обнаружено преступление, заслуживающее наказания. * alex. a. rufinae. * <a 230 pp. xi k. aug. agricola et clemente conss.>
 
CJ.5.37.11: Император Гордиан
 
Если у лица, опекуном которого вы являетесь, были веские основания, и вы не обжаловали вынесенный приговор, или после обжалования вы перестали выполнять формальности, связанные с причиной, вы обязаны предоставить подопечному компенсацию от суда по делам опеки. * gord. a. caecilius. * <a 239 pp. v id. aug. gordiano a. et aviola conss.>
 
CJ.5.37.12: Император Гордиан
 
Вы должны исправить то, что было совершено опекуном в нарушение порядка управления имуществом или по небрежности опекунами тех, кого вы унаследовали, если вы только что достигли совершеннолетия. Ибо вы не неведаете, что плодовитость свободных женщин не очень способствует управлению их делами, если они назначены на должность в пределах совершеннолетия. * Гордиан а. Октавиан. * <a 241 стр. iiinon. oct. Гордиан а. iiet Помпейское заключение>
 
CJ.5.37.13: Император Гордиан
 
Совершенно очевидно, что опекуны, требующие погашения долгов своих учеников или депозитов, не могут быть принуждены к их исполнению. * Горд. А. Лонгинус. * <a 243 стр. viiik. Май. Арриано и Папо конс.>
 
CJ.5.37.14: Император Филипп
 
Совершенно очевидно, что причины оказания помощи до истечения двадцать пятого года пребывания в должности не могут быть установлены законом. * Филипп А. и Филипп К. Клемент. * <из 245 стр. prid. non. Август. Филипп А. и Тициан Консс.>
 
CJ.5.37.15: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если вы не подписали соглашение в качестве поручителя, вы напрасно опасаетесь, что благодаря заступничеству, с которым вы подписали соглашение в качестве попечителя, вас могут вызвать по должности в качестве попечителя, освободив (как вы утверждаете) от обязанностей по решению президента. * Диоклетиан и Максимиан аа. Лициний. * <a 287 стр. прид. нон. март. Диоклетиан III и Максимиан аа. конс.>
 
CJ.5.37.16: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Опекуны не имеют права отчуждать имущество подопечного по каждому праву собственности, а только в целях управления, и им разрешено передавать его на продажу, обеспечивая тем, кто его приобретает, законное право владения. Поскольку, следовательно, они имеют право передавать имущество тех, чьими делами они управляют, вам не запрещено претендовать на право собственности у владельцев. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Proculo. * <a 293 s. x k. mai. heracliae aa. conss.>
 
CJ.5.37.17: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Опекуны напрасно опасаются за свое преемство, поскольку тем, кто осуществлял опеку, не запрещается составлять завещание, и им также не запрещается раздавать что-либо из своего имущества. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Martial. * <a 293 s. xvi k. nov. sirmi aa. conss.>
 
CJ.5.37.18: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Должникам подопечного, в силу занимаемой должности, вы назначаетесь опекуном, который обязуется обеспечить соблюдение вами уведомлений об оплате, касающихся риска, связанного с вашим именем. Если они не выполнят это в достаточной мере, вы можете использовать общее право при продаже залогов. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Sotericho. * <a 293 s. prid. k. ian. sirmi aa. conss.>
 
CJ.5.37.19: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Опекун, даже если он отсутствует, назначается указом; если он сознательно не извиняется торжественно, он становится подлежащим управлению имуществом. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Vindiciano. * <a 294 s. iii id. febr. sirmi cc. conss.>
 
CJ.5.37.20: Император Константин
 
В случае, если опекун или попечитель несет ответственность за управление имуществом, и при наличии должников несовершеннолетние не лишены права требовать его себе, как если бы оно было залогом. То же самое относится и к случаю, когда назначенный опекун или попечитель не управлял имуществом несовершеннолетних. * const. a. * <a 314 d. vii k. april. treviris volusiano and annian conss.>
 
CJ.5.37.21: Император Константин
 
Защитники подопечных или несовершеннолетних, если они пренебрегли условиями пожертвований, несут риск утраты вещи. * постоянный. а. до максимальной доли. * <a316 d. iiinon. febr. romesabinoandrufinocons.>
 
CJ.5.37.22pr.: Император Константин
 
Закон, обязывающий опекунов и попечителей по необходимости продавать золото, серебро, драгоценные камни, одежду и другое ценное движимое имущество, включая городских рабов, дома, бани, зернохранилища и все, что находится в городах, и обращать все в деньги, за исключением ферм и сельских рабов, в значительной степени противоречит интересам несовершеннолетних. * const. a. to pop. * <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii and constantio c. conss.>
 
CJ.5.37.22.1: Император Константин
 
Поэтому мы постановляем, что ни одному из этих опекунов или попечителей не разрешается продавать, за исключением случаев крайней необходимости и в соответствии с законом, согласно которому в прошлом разрешалось продавать или закладывать сельское имение и раба или передавать их в качестве приданого, а именно, по решению судьи, на основании доказательства вины, на основании вынесения судебного решения, чтобы исключить возможность мошенничества. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
 
CJ.5.37.22.2: Император Константин
 
Поэтому прежде всего городские рабы, поскольку они обладают знанием всего имущества, должны всегда сохранять его в наследстве и в доме: ибо хорошие рабы предотвратят мошенничество, а плохие, если того потребует ситуация, смогут раскрыть правду при допросе. <из 326 г. d. id. mart. sirmi constantino a. vii and constantio c. conss.>
 
CJ.5.37.22.2a: Император Константин
 
И они будут следить за всем таким образом, чтобы страж не мог уменьшить инвентарь, изменить или убрать ничего, что необходимо в одежде, жемчуге, драгоценных камнях, сосудах и другой утвари. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii and constantio c. conss.>
 
CJ.5.37.22.2b: Император Константин
 
И, если так случится, рабам легче умереть за своих хозяев, чем служить чужеземцам. Их бегство скорее объясняется действиями их опекуна, будь то из-за небрежности, позволившей ослабить дисциплину, или из-за жестокости, голода и побоев, которым они подвергались. <из 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii and constantio c. conss.>
 
CJ.5.37.22.2c: Император Константин
 
Ибо они не проклинают своих господ, а, наоборот, любят их, так что и этот закон лучше древнего по этой причине: ибо тогда, когда отнимали рабство, часто предавали даже жизни несовершеннолетних. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii and constantio c. conss.>
 
CJ.5.37.22.3: Император Константин
 
Недопустимо продавать дом, в котором отец потерпел неудачу, а несовершеннолетний вырос, и в котором настолько скорбно, что он не видит ни изображений предков, ни вырванных с корнем. Поэтому и дом, и вся другая недвижимая собственность должны оставаться в наследстве несовершеннолетних, и никакое здание, которое будет передано по наследству в целости и сохранности, не должно разрушиться в результате обмана опекуна. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii and constantio c. conss.>
 
CJ.5.37.22.3a: Император Константин
 
Но даже если родитель или любой несовершеннолетний наследник оставит после себя ветхое здание, опекун будет обязан отремонтировать его свидетельством своего труда и верой многих: ибо таким образом годовой доход принесет несовершеннолетним больше пользы, чем цены, сниженные обманным путем. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
 
CJ.5.37.22.4: Император Константин
 
Слуги, обладающие определенными навыками, также приносят пользу младшему хозяину, а остальные, которые не могут быть полезны младшему хозяину и не обладают навыками, содержатся частично за счет собственного труда, а частично за счет алиментов. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
 
CJ.5.37.22.5: Император Константин
 
Закон предусматривает защиту несовершеннолетних не только от опекунов, но и от неумеренных и несдержанных женщин, которые часто завещают своим новым мужьям не только имущество детей, но и их жизни. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
 
CJ.5.37.22.5a: Император Константин
 
К этому добавляется тот факт, что использование самих денег, в которое древние вкладывали всю силу своего наследства, для кредитования едва ли долговечно, едва ли непрерывно и стабильно: что часто приводит к исчезновению денег и сведению наследства бедняков к нулю. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
 
CJ.5.37.22.6: Император Константин
 
Таким образом, продажа имущества опекуном является недействительной без вмешательства судебного решения, за исключением только тех предметов одежды, которые, изношенные от использования или испорченные от хранения, не могли быть сохранены. <из 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
 
CJ.5.37.22.7: Император Константин
 
Мы не запрещаем продажу ненужных животных несовершеннолетним. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii and constantio c. conss.>
 
CJ.5.37.23: Император Константин
 
Если по вине или обману опекуна или попечителя, из-за нежелания уплатить налог, наложенный на эмфитевтическое имущество, несовершеннолетний утратил его, причиненный ему ущерб должен быть компенсирован из их имущества. * const. a. felicia. * <a 333 d. 13 k. mai. constantinopoli dalmatio and zenophilo cons.>
 
CJ.5.37.24пр.: Императоры Аркадий, Гонорий
 
Хранители или кураторы, как только будут назначены, позаботятся о том, чтобы торжественно составить опись всех вещей и инструментов в присутствии публичных лиц. * arcad. and honor. aa. eutychiano pp. * <a 396 d. vi k. mart. constantinopoli arcadius iii and honorius iii aa. conss.>
 
CJ.5.37.24.1: Императоры Аркадий, Гонорий
 
Золото, серебро и все, что не меняется с возрастом, если они обнаружены в имуществе подопечного, должны быть помещены на самое надежное хранение, чтобы из движимого имущества либо были получены подходящие права собственности, либо, если (как обычно) подходящие права не могут быть найдены, в соответствии с формой древнего права, была увеличена надбавка за ростовщичество, взимание которой осуществляется на риск опекуна. <a 396 d. vi k. mart. constantinopoli arcadius iii and honorius iii aa. conss.>
 
CJ.5.37.25pr.: Император Юстиниан
 
Мы постановляем, что путем назначения опекунов и попечителей, со всей должной осмотрительностью, должникам сирот или взрослых разрешается производить им платежи, однако это допускается судебным решением, ранее вынесенным без каких-либо санкций. * iust. a. iuliano pp. * <a 531 d. x k. mart. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
 
CJ.5.37.25.1: Император Юстиниан
 
После этого, если и судья вынес решение, и должник произвел оплату, обеспечивается наиболее полная гарантия в подобных случаях, так что в будущем никто не будет обеспокоен: ибо то, что было сделано должным образом и в соответствии с законом с самого начала, не должно быть возобновлено другим событием. <a 531 d. x k. mart. Constantinople after the consulship of Lampadius and Orestes vv. cc.>
 
CJ.5.37.25.2: Император Юстиниан
 
Но мы не распространяем этот закон также на платежи, поступающие сироте или совершеннолетнему лицу из дохода, пенсий или других подобных источников: однако, если иностранный должник желает произвести платеж и освободиться от фенетика, возможно, под поручительство или по другим подобным причинам, то мы считаем, что здесь соблюдается та же тонкость. <a 531 d. x k. mart. constantinopoli post consulatum lampadius et orestis vv. cc.>
 
CJ.5.37.26pr.: Император Юстиниан
 
Когда некая женщина оставила своего сына по завещанию, и этот же сын был либо опекуном, либо попечителем брата или постороннего лица, которого мать опекуна указала в качестве наследника, в данном случае было совершенно очевидно, что опекун или попечитель оказался в затруднительном положении. * iust. a. johanni pp. * <a 531 d. x k. sept. constantinopoli post consulatum lampadius et orestis vv. cc.>
 
CJ.5.37.26.1: Император Юстиниан
 
Ибо если он не желал передать свои полномочия или согласие на наследование сироте или взрослому, опасаясь, что его права пострадают по этой причине, ему угрожала опасность потери защиты или полезности совершаемых сделок, так как сирота или взрослый, пострадавшие от его задержки, могли подать на него в суд; если же, испугавшись такого страха, он сам являлся автором сделки с сиротой или взрослым, возникала другая опасность: ибо, давая согласие другим, он сам терял свои права, поскольку, казалось, подтверждал решение своей матери, которое считал предосудительным. <a 531 d. x k. sept. constantinople post consulatum lampadius et orestis vv. cc.>
 
CJ.5.37.26.2: Император Юстиниан
 
Кроме того, возникает множество других видов, от которых следует опасаться нанесения ущерба опекуну или попечителю в отношении его собственного имущества, например, в ипотечных кредитах и ​​других различных случаях. <a 531 г. н.э., септима Константинополя, после консульства Лампадия и Ореста в. в. н.э.>
 
CJ.5.37.26.3: Император Юстиниан
 
Однако мы обнаружили, что обычно считается, что после прекращения исполнения обязанностей все действия, которые опекун или куратор предпринимал в силу необходимости занимаемой должности, передаются бывшему подопечному или взрослому. <a 531 г. н.э., септима Константинополя, после консульства Лампадия и Ореста в.в. н.э.>
 
CJ.5.37.26.4: Император Юстиниан
 
Почему, приведя столь превосходный пример, мы не развеем его опасения и во всех других случаях, когда наставник или куратор боится, что ему может быть нанесен какой-либо ущерб? <a 531 г. н.э., септим. Константинополь после консульства Лампадия и Ореста в.в.>
 
CJ.5.37.26.5: Император Юстиниан
 
Поэтому мы с величайшей уверенностью предоставляем им право управлять делами сирот или взрослых, зная, что наш закон сохраняет за ними их нерушимые права и что они не пострадают от какого-либо ущерба, причиненного такой властью или согласием. <a 531 г. н.э., септима Константинополя, после консульства Лампадия и Ореста в.в. н.э.>
 
CJ.5.37.27: Император Юстиниан
 
В недавно принятой нами конституции, регулирующей порядок осуществления платежей по договорам с несовершеннолетними, будь то из дохода, пенсии или других подобных источников, мы также распространили ростовщичество, которое, однако, не подлежит выплате единовременно или взысканию в течение многих лет, не превышая двухгодичных лимитов и суммы в сто солидов. * iust. a. johanni pp. * <a 531 dk nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
 
CJ.5.37.28pr.: Император Юстиниан
 
Мы санкционируем, что ни один опекун или попечитель сироты, совершеннолетнего лица, душевнобольного или иного лица, для которого созданы попечители как в соответствии с древними, так и с нашими конституциями, не должен отказываться от защиты, которую он взял на себя по данному делу, но с самого начала дела он должен защищать вышеупомянутых лиц всеми возможными способами и вести дело в соответствии с законом, зная, что эта функция необходима как для защиты, так и для лечения. * iust. a. johanni pp. * <a 531 d. xii k. nov. constantinopoli post consulatum lampadius et orestis vv. cc.>
 
CJ.5.37.28.1: Император Юстиниан
 
И если они откажутся или задержат с принятием этого решения, то не только будут исключены из числа подозреваемых, потеряв репутацию, но и будут вынуждены компенсировать из собственного имущества любой ущерб, который могут понести лица, привлеченные к ответственности, из-за отказа в защите. <a 531 d. xii k. nov. Constantinople after the consulship of Lampadius and Orestes vv. cc.>
 
CJ.5.37.28.1a: Император Юстиниан
 
Но если кто-либо, получив предупреждение посредством определенного обращения, изложил обычное предостережение относительно рассмотрения дела или после спорного дела, которое он возглавил самостоятельно, а не через прокурора, или же сошёл с ума или пришёл в ярость, мы санкционируем немедленное назначение ему опекуна в компетентном суде, с обеспечением и заботой как судьи, перед которым рассматривается дело, так и родственников и друзей, а также истца, если он того пожелает, чтобы дело, не возбужденное им, не затягивалось дольше: имея необходимость в назначении опекуна, он должен представить свою защиту и завершить дело. <a 531 d. xii k. nov. constantinople post consulatum lampadius et orestis vv. cc.>
 
CJ.5.37.28.2: Император Юстиниан
 
Также лица, которые на свой страх и риск обратились с просьбой о назначении опекунов или попечителей своего имущества, будь то матери или другие лица, должны обязать назначенных ими опекунов или попечителей подготовиться к такой защите. <a 531 г. н.э. xii кн. нов. Константинополь после консульства Лампадия и Ореста вв. кс.>
 
CJ.5.37.28.2a: Император Юстиниан
 
Или, если они не желают этого делать и снимаются с опеки или попечительства из-за отказа предоставить такую ​​защиту, мы налагаем на вышеупомянутых лиц обязанность назначить других опекунов или попечителей в тех же актах, в которых назначаются опекуны или попечители, заявив своим признанием, что они будут проходить такую ​​защиту. <a 531 d. xii k. nov. Constantinople after the consulship of Lampadius and Orestes vv. cc.>
 
CJ.5.37.28.2b: Император Юстиниан
 
Но чтобы такие лица не остались без надлежащего обеспечения или чтобы права тех, кто действует против них, не были продлены, мы санкционируем, чтобы немедленно, то есть после отказа защиты, в случаях, когда (как уже было сказано) это возможно, было назначено другое попечительство или управление: родственники и другие родственники или лица, имеющие право собственности по браку, кредиторы или другие лица, заинтересованные в обращении или увещевании тех, кто по закону имеет право назначать попечителей или управление. <a 531 d. xii k. nov. Constantinople after the consulate of Lampadius and Orestes vv. cc.>
 
CJ.5.37.28.3: Император Юстиниан
 
Но, более четко обозначив в данном случае защиту и ее название, чтобы опекуны или попечители не подумали, что на них возлагается бремя, мы постановляем, что они должны подчиниться этой защите, которая не является удовлетворением требований исхода судебного разбирательства, а лишь позволяет им вести судебное разбирательство в соответствии с законом для сирот, совершеннолетних и других лиц, имеющих на основании нашей власти право подписывать без постановления документы, которыми они управляют для обеспечения судебного разбирательства. <a 531 d. xii k. nov. Constantinople after the consulship of Lampadius and Orestes vv. cc.>
 
CJ.5.37.28.4: Император Юстиниан
 
Но, полностью устраняя все сомнения относительно защиты сирот, взрослых и других лиц, мы постановляем, что все опекуны или попечители не назначаются иным образом, если только предварительно не сформулируют иные торжественные слова, написанные ими для управления делами как в делах, так и в предостережениях, и не укажут конкретно на необходимость незамедлительного принятия ими мер по защите сирот, взрослых и других упомянутых выше лиц. <a 531 d. xii k. nov. Constantinople after the consulship of Lampadius and Orestes vv. cc.>
 
CJ.5.37.28.5: Император Юстиниан
 
И к этому мы добавляем, не оставляя в этой главе никакой двусмысленности, что опекунам и всем попечителям разрешается без указа распределять плоды, будь то собранные с доходов имений или полученные от имущества лиц, над которыми они имеют контроль, то есть вино, масло, зерно или что бы это ни было, по справедливой цене, которая, как известно, была получена в то время в местах проведения продажи, а также деньги, собранные с продажи этих же плодов, в то время как другое имущество сирот, взрослых и других лиц находится в управлении. <a 531 d. xii k. nov. Constantinople after the consulship of Lampadius and Orestes vv. cc.>
 
CJ.5.38.0. Об опасности, которую представляют опекуны и попечители.
 
CJ.5.38.1: Император Александр Север
 
И те, кому поручают заботу о детях ради знания, хотя иногда и не получают права самостоятельно управлять делами сирот или взрослых из-за малого наследства, тем не менее, все они подвержены опасности, независимо от того, скрыли ли опекуны или попечители то, что должны были знать в их интересах, или прибегли к мошенничеству, или участвовали в сговоре с другими, или, когда они должны были вызвать подозрения, не исполнили свой долг или не проявили должного повиновения. * Алекс. А. Квинто. * <a 226 стр. viiik. февр. Александро А. II и Марчелло Консс.>
 
CJ.5.38.2: Император Александр Север
 
К тем, кто осуществляет опеку в другой провинции, риск управления, связанный с опекунами, которые управляют делами сироты в другой провинции, не распространяется. * alex. a. saturo. * <a 226 pp. non. iul. alexandro a. ii et Marcello conss.>
 
CJ.5.38.3: Император Филипп
 
Если вещи вашего подопечного, которые вы должны были хранить в сейфе или даже продать, сгорели в вашем жилище, как вы утверждаете, вы требуете, чтобы ваша вина или небрежность была отнесена не к вашей собственной потере, а к потере вашего подопечного, на менее вероятной основе. * Филипп. А. и Филипп. К. Грациано. * <a 245 стр. iiik. апрель. Филиппо А. и Тициано конс.>
 
CJ.5.38.4: Император Филипп
 
Нередко писали, что неправильно приписывать учителям или кураторам случайные обстоятельства, от которых невозможно было защититься. * Филипп. А. и К. Флоро. * <a 245 стр. xiik. сент. Филиппо А. и Тициано Консс.>
 
CJ.5.38.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если вы не узнали о том, что были назначены опекуном, будь то по завещанию или по законному незнанию, и не доказали это неопровержимыми доказательствами, вы не будете нести ответственность за риск времени, прошедшего в вашем незнании. * Diocl. and Maxim. aa. severo. * <a 290 pp. iii id. sept. ipsis iiii et iii aa. conss.>
 
CJ.5.38.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Опасность разума заключается в том, что время, следующее за передачей опеки, когда должность управляющего прекращает свое существование, не относится к тем, кто был опекуном по этому делу. * Диоклетиан и Максим. А. Эпиктет. * <a 294 s. vk. dec. cc. conss.>
 
CJ.5.39.0. Когда несовершеннолетние могут действовать или быть привлечены к ответственности в силу действий опекуна или попечителя.
 
CJ.5.39.1: Император Антонин
 
Юлиана, чьи опекуны были переданы вам, если ей исполнилось двадцать пять лет, должна быть применена мера судебного преследования в отношении нее и ее имущества. Ибо часто постановлялось, что опекуны и лица, исполняющие свои обязанности, после окончания срока их полномочий, не должны привлекаться к управлению сиротами и подростками. * ant. a. septimo. * <a 213 pp. viii k. iul. rome antonino a. iiiiii et balbinino cons.>
 
CJ.5.39.2: Император Александр Север
 
Даже если ваши опекуны, доверив деньги вашему подопечному, сами это оговорили, вам предоставляется полезное право. * Алекс. А. Сосандро. * <a стр. xv к. сент.>
 
CJ.5.39.3: Император Гордиан
 
Если деньги были использованы для приобретения имущества несовершеннолетнего, которое было передано в пользование опекуну или попечителю от его имени, то против этого же несовершеннолетнего должен быть подан иск по существу. * gord. a. prudentiano. * <a 239 pp. non. sept. gordiano a. et aviola conss.>
 
CJ.5.39.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если те, кто были вашими опекунами в детстве, а затем продолжили управление имуществом или были назначены попечителями, сдали ваши владения в аренду, я имею право потребовать от них предъявления иска: однако на основании их договора можно было бы предъявить иск к преемникам управляющего. * Diocl. andMaxim. aa. andcc. Maximianae. * <a 293 s. iiinon. mart. aa. conss.>
 
CJ.5.39.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Иск в отношении подопечного не может быть подан опекуном, за исключением определенных случаев. * Диоклетиан и Максимиан. aa. и cc. Онесима. * <a 294 d. id. dec. cc. conss.>
 
CJ.5.40.0. Если имеется несколько опекунов или попечителей, все или один из них могут действовать от имени несовершеннолетнего или их полномочия могут быть согласованы.
 
CJ.5.40.1: Император Антонин
 
Вы должны знать, что дело несовершеннолетнего может быть защищено одним из опекунов или попечителей, если другие опекуны или попечители не желают его защищать. * ant. a. miltiadis. * <a 214 pp. non. nov. messala et sabino conss.>
 
CJ.5.40.2: Император Константин
 
Если риск управления делами разделен между провинциями, целесообразно передать дело только тем, кто несет ответственность за опеку или попечительство в этой провинции, и возбудить дело против них, чтобы защитники несовершеннолетних из других провинций не предстали перед судом. * const. a. and licin. c. to symmachus. * <a 319 d. prid. non. febr. constantino a. v and licinio c. conss.>
 
CJ.5.41.0. Опекун или попечитель не может нанимать сборщика налогов.
 
CJ.5.41.1pr.: Император Антонин
 
Компетентный судья не может не знать, что те, кто осуществляет опеку или заботу о сиротах или подростках, или кто еще не представил отчет об их управлении, не допускаются к уплате налогов. * ant. a. sexto. * <a 213 pp. viii k. aug. rome antonino a. iiii et balbino conss.>
 
CJ.5.41.1.1: Император Антонин
 
Но хотя вы обратились ко мне с просьбой взыскать налог против интердикта, тем не менее, поскольку вы обратились ко мне добровольно, если вы уплатите и налог, и покроете расходы на сирот, вы будете освобождены от преступления лжи. <a 213 pp. viii k. aug. rome antoninus a. iiiiii et balbinus cons.>
 
CJ.5.41.1.2: Император Антонин
 
Но поскольку вы говорите, что он теперь связан казной, а впоследствии стал опекуном, вы сможете освободиться от опасности. <a 213 pp. viii k. aug. rome antoninus a. iii and balbinus conss.>
 
CJ.5.42.0. О наставнике или кураторе, который не предоставил достаточно средств.
 
CJ.5.42.1: Императоры храбры, галлы.
 
Если вы еще не достигли совершеннолетия, требуйте исполнения решения суда от тех, кого, по вашим словам, ваш противник назначил вам в качестве менее подходящих опекунов, когда тот исполнял обязанности магистрата. Ибо им запрещено управлять имуществом, если они не обеспечили вашу безопасность. * Валер и Галлиен. аа. Титий и Флавиан. * <a 259 стр. нен. Юл. Эмилиан и Басс конс.>
 
CJ.5.42.2пр.: Императорская доблесть., галлиен.
 
И ректор провинциального суда должен распорядиться о том, чтобы оставшийся опекун, если он не обеспечивает достаточную поддержку в соответствии с распоряжением председательствующего и установленной законом формой, был отстранен от опеки (если он делает это из-за бедности, без позора, если обманным путем, даже с уведомлением): и он должен распорядиться о том, чтобы на место умершего были назначены другие подходящие лица, особенно если предполагается, что имущество сироты увеличилось за счет нового наследства. * valer. et gallien. aa. et valer. c. euploio. * <a 260 pp. id. mai. secular and donated conss.>
 
CJ.5.42.2.1: Императорская доблесть, галлиен.
 
Но опекуны, назначенные наследниками тех, о ком вы говорите, кто умер, потребуют объяснения причин установления опеки. <из 260 стр. там же, май. светские и дарственные конс.>
 
CJ.5.42.3pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Нет сомнения, что опекуны, не указанные в завещании, не имеют права управлять имуществом, если не было предоставлено соответствующего разрешения, и что опека не будет надежной. * Диоклетиан и Максимиан aa. Стратоники. * <a 287 стр. xviiik. ian. Никомедия Диоклетиан III и Максимиан aa. conss.>
 
CJ.5.42.3.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Следовательно, если бы опекун, не выполнивший свой долг по защите, предстал перед судом, мягкое наказание в его адрес не могло бы повлиять на ваши права, и его действия не получили бы никакой силы. <a 287 pp. xviii k. ian. nicomedia diocletian iii et maximian aa. conss.>
 
CJ.5.42.3.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Поэтому напрасно вы желаете помощи полного возмещения ущерба, когда совершённые им действия аннулируются самим законом. <a 287 pp. xviii k. ian. nicomedia diocletian iii et maximian aa. conss.>
 
CJ.5.42.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Не все опекуны имеют одинаковые и схожие основания. Поэтому на примере завещательного документа, подтвержденного председателем или выданного по результатам расследования, ясно, что имущество подопечных не будет обременено залогом, но среди многих опекунов, выданных по результатам расследования, тот, кто дал достаточно средств в соответствии с формой указа, чтобы имущество подопечных было в безопасности, давно получил преимущество в управлении. * Диоклетиан и Максимиан, а. и н.э. Тертулл. * <с 294 г. н.э., там же, дек. Никомедия, н.э.>
 
CJ.5.42.5pr.: Императоры Констанций, Максимиан
 
Наставник, который, когда должен был оказать помощь, вовсе не вмешался, не может отчуждать ничего из имущества своего подопечного. * constantius et maxim. aa. et sev. et maximinus cc.* <a 305 d. xi k. ian. constantino v et maximiano v aa. conss.>
 
CJ.5.42.5.1: Императоры Констанций, Максимиан
 
Но впоследствии он был избран на должность опекуна, и совершенно очевидно, что он мог бы признать владение имуществом на имя сироты и что ему следовало бы заняться другими делами, которые со временем стали бы затруднительными. <a 305 d. 11 k. ian. constantino v et maximiano v aa. conss.>
 
CJ.5.43.0. О подозреваемых.
 
CJ.5.43.1: Император Антонин
 
Если вы считаете, что ваш освобожденный раб и опекун вашего сына ведут его дела мошенническим путем, вы можете заподозрить их, при условии, что его полномочия не закончились с наступлением половой зрелости подопечного. Ибо если он перестал быть опекуном по этому праву, его необходимо привести в суд по делам опеки. * ant. a. domitiae. * <a 212 pp. id. aug. rome duobus aspris conss.>
 
CJ.5.43.2: Император Антонин
 
Опекуны действительно прекращают свою деятельность на свой страх и риск, чем медленнее им передаётся опека. Но если вы считаете, что это было сделано обманным путём, требуйте, чтобы их заподозрили: и если они заслуживают отстранения, вы возьмёте на их место других. * ant. a. longino. * <a 215 pp. id. ian. laeto ii et cereale conss.>
 
CJ.5.43.3: Император Александр Север
 
Президент провинции обяжет опекунов ваших детей признать свои обязанности по управлению имуществом, приняв более строгие меры. И если они будут упорствовать в своем неповиновении, вам не запрещено требовать, чтобы подозреваемых допросили, чтобы на их место допросили других. * alex. a. fortunatae. * <a 229 pp. id. ian. alexandro a. iii et dione conss.>
 
CJ.5.43.4: Император Александр Север
 
Вы также можете потребовать назначения опекуна, указанного в завещании отца, если обвиняете опекуна в мошенничестве. * alex. a. thalidae. * <a 229 pp. v id. sept. alexandro a. iii et dione conss.>
 
CJ.5.43.5: Император Александр Север
 
При предъявлении требований к подозрительным хранителям или кураторам следует в первую очередь учитывать не прочность имущества, а то, не предпринимаются ли какие-либо действия вяло или мошенническим путем. * Алекс. А. Асклепиади. * <a 233 стр. viii К. Иан. Максимо II и Патерно Консс.>
 
CJ.5.43.6pr.: Император Гордиан
 
Вы действуете на службе благочестия, которое, как показывает кровное родство, стремится защитить детей вашего брата. * gord. a. felici. * <a 238 pp. v id. nov. pius et pontiano conss.>
 
CJ.5.43.6.1: Император Гордиан
 
Поэтому, если их наставники или кураторы не будут должным образом управлять, вы можете легко добиться назначения на их место других лиц, предъявляя к ним требования и выражая подозрения. <a 238 pp. v id. nov. pius et pontianus cons.>
 
CJ.5.43.6.2: Император Гордиан
 
Но если они не совершили ничего мошеннического, но находятся в таком положении, что имущество сыновей вашего брата находится под угрозой в процессе их управления, то ректор провинции оценит, следует ли назначить для них попечителя, обладающего соответствующими способностями. <a 238 pp. v id. nov. pius and pontian cons.>
 
CJ.5.43.6.3: Император Гордиан
 
Однако разрешение на выселение предоставляется не только родителям обоих полов, но и родственникам, посторонним лицам и лицам с сомнительной репутацией, а также лицу, чьими делами управляют, если он не несовершеннолетний, по усмотрению родственников с хорошей репутацией. <a 238 pp. v id. nov. pius and pontian cons.>
 
CJ.5.43.7: Император Гордиан
 
Президент провинции прикажет тому, кого вы обвиняете в предполагаемом опекуне или попечителе, воздержаться от управления вашими делами до тех пор, пока дело не станет достоянием общественности. Однако тем временем на его место в управлении делами должен быть назначен другой человек. * Gord. a. Gorgoniae. * <a 240 pp. vii k. mart. sabino ii et venusto conss.>
 
CJ.5.43.8: Император Филипп
 
Если вы не позаботились о том, чтобы потребовать и отстранить ничего не подозревающего опекуна от управления имуществом вашего подопечного, то причина вашего нынешнего желания потребовать восстановления опеки над вами на имя того же подопечного не может быть признана. * Филипп. А. и Филипп. К. Прокуло. * <a 244 стр. xiiik. nov. peregrinoetaemilianoconss.>
 
CJ.5.43.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Совершенно очевидно, что дурную славу приобретают не те преподаватели, которых подозревали в мошенничестве, а те, кого отстранили за халатность. * Диоклетиан и Максимиан. aa. и cc. Аммиан. * <a 294 s. viiik. mai. cc. conss.>
 
CJ.5.44.0. Передав иск опекуну или опекуну.
 
CJ.5.44.1: Император Антонин
 
Если у вас есть какие-либо ходатайства против ваших подопечных, вы можете подать их, заручившись помощью и защитой ваших опекунов, поскольку, если у них нет других опекунов, они должны принять попечителей для защиты в подобных делах. * ant. a. miltiadis. * <a 213 pp. xiii k. aug. antoninus a. iiiiii et balbinus conss.>
 
CJ.5.44.2pr.: Император Александр Север
 
Имеете ли вы право претендовать на долю в наследстве вашего отца, оценит тот, кто осведомлен об этом вопросе. * Алекс. А. Эуаристо. * <a 224 стр. xii К. Май. Юлиано и Криспино Конс.>
 
CJ.5.44.2.1: Император Александр Север
 
Но вы должны учитывать обязанности, которые вы возлагаете на опеку, чтобы в результате такого ходатайства, за которым последует выселение, вы не обременяли своего подопечного, наследника автора, сверх суммы его стоимости, и чтобы его, получившего вашу похвалу, пришлось защищать, поскольку у вас может быть основание для компенсации, или же вы можете столкнуться с противоположным решением об опеке. <a 224 стр. xiik. май. Джулиан и Криспин, конс.>
 
CJ.5.44.2.2: Император Александр Север
 
Но чтобы ваше право, если таковое имеется, на защиту в деле, которое будет возбуждено против вас как против истца, не было ограничено, мы ищем опекунов для подопечного. <из 224 стр. xiik. mai. Джулиан и Криспин, конс.>
 
CJ.5.44.3: Галльский император.
 
Опекун или куратор, назначенный для защиты дела, не может быть вызван для принятия на себя ответственности за управление имуществом, поскольку обязанностью является только защита осуществляемой деятельности. Поэтому, если, как вы утверждаете, вы не сделали ничего, кроме этой деятельности, ваш вызов напрасен. * gallien. a. valerio. * <a 265 pp. k. april. valeriano et lucillo conss.>
 
CJ.5.44.4: Император Галлиен.
 
Если в деле назначен опекун, и вы добросовестно что-либо оплатили, вы можете потребовать это от контуарий обычным способом. * Галлиен. а. Ириней. * <a 267 стр. к. нов. Патерно и Аркесилай конс.>
 
CJ.5.44.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Независимо от того, лежит ли на вас бремя опеки над детьми вашего брата по завещанию или по законному праву, вам не следует бояться этих вопросов, которые, как вы говорите, когда-то были направлены против вашего брата, поскольку, если возникнет какой-либо спор, назначен прокурор и куратор для рассмотрения дела, и торжественность закона, когда требуется опекун, и возмещение убытков обоим могут быть предусмотрены. * Диокл. и Максим. аа. и cc. Тигран. * <a 294 s. iiiik. mai. cc. conss.>
 
CJ.5.45.0. О том, кто вел дела от имени наставника.
 
CJ.5.45.1: Императоры храбры, галлы.
 
Даже женщины, если они управляли делами своих учениц от имени их опекуна, обязаны давать отчёт. * valer. and gallien. aa. Marcello. * <a 259 pp. aemiliano et basso conss.>
 
CJ.5.45.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Опекун подопечных, назначенный ненадлежащим образом, действующий от их имени, хотя и исполняющий намерение, возложенное на них лично, отстраняется по исключению «если опекуна нет на месте». * Диокл. и Максим. аа. и цк. Марко. * <с 294 г. недек. цк. конс.>
 
CJ.5.46.0. Если мать пообещала компенсацию.
 
CJ.5.46.1: Император Александр Север
 
Судьи назначили вам опекунов на ваш собственный риск, вместо того чтобы вы были связаны обязательством перед кем-либо, противоречащим вашему полу, поскольку вы просили назначить опекунов вашим детям на ваш собственный риск. * alex. a. bruttiae. * <a 234 pp. iii id. mart. maximo ii et urbano conss.>
 
CJ.5.46.2: Император Филипп
 
Вы утверждаете, что некоторые из ваших подопечных находились под управлением их матери и деда по отцовской линии, и что вам была обещана компенсация от их имени. Если это так, и эти же подопечные, достигнув совершеннолетия, предпочитают выступать против вас, а не против своей матери и деда, то вы не без оснований желаете, чтобы компенсация была предоставлена ​​теми, кто, как вы предполагаете, давно взял на себя управление имуществом на свой страх и риск. * Филипп. А. и Филипп. К. Асклепиади и Менандр. * <a 246 стр. iii там же. iul. praesenteetalbinoconss.>
 
CJ.5.46.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Вы тщетно утверждаете, что она находится у вас под опекой, потому что её мать запросила неподходящего опекуна, хотя она не была связана этим обязательством, если оно не было специально включено в постановление о предоставлении ей опеки. * Диоклетиан и Максимиан. aa. и cc. Гайан. * <a 293 skdec. aa. conss.>
 
CJ.5.47.0. Если опекун был назначен против воли матери.
 
CJ.5.47.1: Императоры Север, Антонин
 
Если вы докажете, что опекун был назначен на общего сына Фускиния вопреки последней воле матери, претор постановит снять его с должности опекуна без ущерба для репутации. Этот указ, если он был осужден за мошенничество, не будет принят. * sev. et ant. aa. tertio. * <a 197 pp. xiii k. mart. laterano et rufino conss.>
 
CJ.5.48.0. Необходимо присутствие опекуна для ведения дела после достижения половой зрелости.
 
CJ.5.48.1pr.: Император Филипп
 
Нередко писалось, что опекуны, которые еще не передали ответственность за управление попечителям, должны присутствовать на защите дел своих учеников. * Филипп. А. справа. * <a 245 стр. xiik. nov. Филиппо А. и Тициано конс.>
 
CJ.5.48.1.1: Император Филипп
 
И поэтому, если (как вы предлагаете) инструменты, с помощью которых можно заявить о причинах провокации, даже сейчас сохраняют у себя упомянутые вами лица, губернатор провинции прикажет предупредить их об опасности. <a 245 pp. xii k. nov. philippo a. et titiano conss.>
 
CJ.5.49.0. Место, где будут получать образование сироты.
 
CJ.5.49.1pr.: Император Александр Север
 
Воспитание сирот-опекунов следует доверять только их матери, если она не познакомила их с отчимом. * Алекс. А. Дионисодор. * <a 223 стр. vii id. febr. maximo ii et aeliano cons.>
 
CJ.5.49.1.1: Император Александр Север
 
Но если между ней, её родственниками и опекуном возникнут сомнения по этому поводу, то губернатор провинции, осмотрев этих лиц, их положение и связи, решит, где должна обучаться девочка. <a 223 pp. vii id. febr. maximo ii et aeliano cons.>
 
CJ.5.49.1.2: Император Александр Север
 
Но если он решил, что ему нужно получить образование у кого-то, ему придётся выполнить приказ президента. <a 223 pp. vii id. febr. maximo ii et aeliano cons.>
 
CJ.5.49.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Останется ли ваш племянник от вашей дочери с вами или со своим дядей, будет решаться исходя из привязанности каждого из них и того, кто с большей вероятностью будет считаться имеющим надежду на наследство. * Диоклетиан и Максим. aa. и cc. Gratae. * <a 294 s. xviiik. nov. Nicomediaecc. conss.>
 
CJ.5.50.0. Об обеспечении содержания сироты.
 
CJ.5.50.1pr.: Император Антонин
 
Если подопечный не обеспечивает его питанием, он должен обратиться к губернатору провинции, который, чтобы не было задержек с обеспечением питанием, позаботится о его нуждах. * ant. a. faustino. * <a 215 pp. vi id. iul. romae laeto ii et cereale conss.>
 
CJ.5.50.1.1: Император Антонин
 
То же самое происходит, если спор висит вокруг статуса сироты или взрослого и его имущества. <a 215 стр. viid. иул. romaelaetoII и зерновые сосс.>
 
CJ.5.50.2pr.: Император Александр Север
 
Часто требуется, чтобы по усмотрению претора содержание сирот или несовершеннолетних определялось в соответствии с их средствами; те, кто ведет чужие дела, делают это в служебных интересах, чтобы избежать спора с судьей. * Алекс. А. Ауфидио. * <a 223 pp. non. dec. maximo ii et aeliano conss.>
 
CJ.5.50.2.1: Император Александр Север
 
Более того, если добропорядочный человек и невинный опекун содержал своих сирот по собственному усмотрению (что иногда необходимо, чтобы не раскрывать тайны наследства и предполагаемой задолженности, которые лучше держать в секрете, чем добровольно вносить их в записи лица, претендующего на права сирот, когда возникнут вопросы о происхождении имущества), они должны без сомнения принять то, что, по мнению добропорядочного человека, было заслуженно потрачено на образование, благодеяния и учёбу. <a 223 pp. non. dec. maximoiietaelianoconss.>
 
CJ.5.50.2.2: Император Александр Север
 
Недопустимо также, чтобы молодой человек, который, будучи присутствующим, образованным и воспитанным в процессе обучения, не одобрял того, что получил от другого, и отказывался за это платить, считался бы человеком, живущим на ветру или не заслуживающим никаких занятий, свойственных свободному человеку. <a 223 pp. non. dec. maximo ii et aeliano cons.>
 
CJ.5.51.0. Право на защиту по усмотрению.
 
CJ.5.51.1: Император Антонин
 
Когда у вас начинают запрашивать причину предоставления защиты, это не влияет ни на истину, ни на справедливые доказательства того, что (как вы говорите) завещатель увеличил или уменьшил размер своего наследства словами завещания. * ant. a. leoni. * <a 212 pp. v k. oct. rome duobus aspris conss.>
 
CJ.5.51.2: Император Антонин
 
Если имена отцовских должников изначально соответствовали установленной опеке, но со временем, по вине опекунов, стали менее подходящими для этой опеки, назначенный по данному делу судья рассмотрит его; и если опека прекращается в результате явного мошенничества или очевидной халатности, опекун должен будет доказать в суде, что ущерб, который мог бы возникнуть в результате прекращения опеки, должен быть возмещен подопечному. * ant. a. praesentino. * <a 213 pp. non. iul. antonino a. iii and balbino conss.>
 
CJ.5.51.3: Император Антонин
 
Попечитель, который после постановления президиума, забрав деньги, внесенные для сравнения владения, приобрел имение для себя, должен решить, действовал ли он против вас при покупке или, поскольку деньги были использованы в его собственных целях, получил бы от него законные проценты: в соответствии с чем судья по делам о попечительстве, вынеся решение, исполнит роль священника. * ant. a. vitalio. * <a 215 pp. iii k. iul. romae laeto ii et cereale conss.>
 
CJ.5.51.4pr.: Император Александр Север
 
Нет оснований полагать, что тот, кто воздержался от отцовского имущества в соответствии с формой указа, должен иметь право на наследственные права. * Алекс. А. Аглао. * <a 222 стр. iii К. Май. Александро А. Конс.>
 
CJ.5.51.4.1: Император Александр Север
 
Не имеет значения и то, что иск против кураторов может быть подан, если он не воздержался от голосования сознательно: ведь ничего не произойдет из того, что было сделано или должно быть сделано вне его полномочий, а будет считаться, что вина лежит только на том, что он не воздержался, пока он присутствовал. <a 222 pp. iiik. mai. alexandroa. cons.>
 
CJ.5.51.4.2: Император Александр Север
 
Из этого следует, что если по этой причине вы заключили соглашение с доверительными управляющими, то никакие претензии кредиторов вашего отца к вам не имеют юридической силы. <a 222 pp. iii k. mai. alexandro a. cons.>
 
CJ.5.51.5: Император Гордиан
 
Давно установлено, что все опекуны или наследники тех, кто осуществлял опеку, должны предстать перед одним и тем же судьёй. Поэтому, поскольку вы утверждаете, что ваш отец осуществлял опеку совместно с другим лицом, президент провинции должен назначить одного и того же судью для допроса вас и наследников наследников вашего отца, в той мере, в какой каждый из них должен быть признан виновным. * Горд. а. Викторино. * <a 238 стр. x к. авг. Пий и Понтийский конс.>
 
CJ.5.51.6pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Поскольку предполагается, что ваш опекун также накопил дефект запрещенной продажи путем мошенничества с ценой, президент провинции без колебаний, когда вы захотите подтвердить продажу, распорядится о скорейшем возврате вам оставшейся цены с процентами за проданное опекуном имущество. * Diocl. and Maxim. aa. septimo et cononi. * <a 290 pp. iiii k. sept. ipsis iiii et iii aa. conss.>
 
CJ.5.51.6.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Но то, что вы требуете от наследников того, кто продал имущество, чтобы получить в свою пользу, вы напрасно просите у нас, потому что даже опыт президента не может не показать, что опекуны, которые управляли делами, или их наследники, которыми они управляли, должны быть привлечены к ответственности в первую очередь, а другие должны быть заменены за риск убытков, не понесенных по их вине, или, если их научат управлять наравне с другими, они также должны быть компетентны по собственной воле судить, чтобы ваши иски против других были перенесены на избранного. <a 290 pp. iii k. sept. ipsis iii et iii aa. conss.>
 
CJ.5.51.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Что бы ни потеряли несовершеннолетние в результате мошенничества поручителя, грубой или незначительной небрежности, или небрежности опекуна, или, если могли, не стали искать, это также не является несомненным юридическим основанием для принятия решения об опеке или ведении дел. * Диокл. и Максим. аа. и cc. Александр. * <a 293 s. prid. id. april. aa. conss.>
 
CJ.5.51.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Длительный срок не препятствует назначению опекунов. Поэтому, если вы не предоставили им освобождение путем сделки или новации и принятия, вам не запрещено требовать все, что вам причитается от ректора провинции. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Dalmatio. * <a 293 s. xvi k. mai. aa. conss.>
 
CJ.5.51.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Вы можете вызвать бывшего опекуна, чтобы он дал отчет о себе и о том, что он должен от имени остальных, перед претором. Ибо, хотя предполагается, что ваша мать обещала предоставить опекуну компенсацию за это управление имуществом, которое она получила от вас, тем не менее, вам полагается иск против опекуна, а не против наследников вашей матери в силу соглашения. * Диоклетиан и Максим. aa. и cc. Юлиан. * <a 293 s. prid. k. ian. aa. conss.>
 
CJ.5.51.10pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если покойный осуществлял вашу опеку, вы не можете претендовать на право собственности на его имущество, но имеете право подать иск об опеке против его наследников. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Pomponio. * <a 294 s. xi k. febr. sirmi cc. conss.>
 
CJ.5.51.10.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Но долг должен быть подтвержден другими доказательствами. Тот факт, что ни он, ни его жена ничего не имели до начала административного управления, не является достаточным доказательством: ведь бедным нельзя отказывать в трудолюбии или в приумножении их наследства, которое достигается трудом и многочисленными случайностями. <a 294 s. xik. febr. sirmicc. conss.>
 
CJ.5.51.11: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если опекун продолжает осуществлять опеку над девочкой после достижения ею половой зрелости, он обязан отчитаться за весь период опеки. Но если после окончания опеки он вообще не вмешивается в эти дела, опасность, которая может возникнуть в будущем, его не касается. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. chrysianae. * <a 294 s. v k. dec. anchialo cc. conss.>
 
CJ.5.51.12: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Действие по защите распространяется как на наследников, так и на правопреемников. * diocl. and maxim. aa. and cc. quintillae. * <a 294 s. x k. dec. sirmi cc. conss.>
 
CJ.5.51.13pr.: Император Юстиниан
 
Разрешая сомнения, вытекающие из старого закона, мы постановляем, что если опекун или попечитель подопечного или взрослого говорит где-либо что-либо, занижая это значение, будь то в интересах подопечного или взрослого, из-за простоты или по какой-либо другой причине, ничто не должно быть искажено в пользу истины, но должно быть получено то, что сама природа вещи порождает, а мера подопечного или взрослого показывает сущность. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 dk aug. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
 
CJ.5.51.13.1: Император Юстиниан
 
Но если после составления публичной описи имущества он указал имущество ученика или взрослого, и сам в таком документе признал, что владеет большим количеством имущества, то проверять следует только то, что он указал, и в соответствии с достоверностью этого документа должно быть взыскано имущество ученика или взрослого: ибо человек не бывает настолько наивен, вернее, глуп, чтобы позволить написать что-либо против себя в публичной описи имущества. <a 530 dk aug. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
 
CJ.5.51.13.2: Император Юстиниан
 
Несомненно, следует отметить, что опекун или попечитель не должен сметь ​​каким-либо иным образом прикасаться к имуществу учеников или взрослых или претендовать на какое-либо общение с ними, если имущество не было предварительно передано им после составления публичной описи в соответствии с обычным обычаем: если только завещатели, передающие имущество, специально не запретили составление описи. <из 530 г. до н.э. Константинополя Лампадия и Ореста, гл. н.э.>
 
CJ.5.51.13.3: Император Юстиниан
 
Пусть стражи и кураторы знают, что если они пренебрегут составлением описи имущества, то будут отстранены от должности как подозреваемые и подвергнуты законным наказаниям, которыми им угрожали, и впоследствии будут запятнаны вечным пятном позора, и не получат подобного отпущения грехов от императорского бенефиция. <a 530 dk aug. constantinopoli lampadius et orestes vv. cc. conss.>
 
CJ.5.52.0. О разделе опеки и о том, по какой части опекуна каждый из опекунов должен прийти к согласию.
 
CJ.5.52.1: Император Гордиан
 
Если после прекращения работы административного органа ваши коллеги имели право на получение компенсации, а позже, хотя это и не согласовано, их право на получение компенсации уменьшилось, то закон не позволяет учитывать дефект прекращения работы другого лица в качестве причины ваших убытков. * gord. a. optato. * <a 241 pp. vi id. mai. gordiano a. ii et pompeiano conss.>
 
CJ.5.52.2pr.: Дорогое, дорогое число императоров.
 
Если разделение административных полномочий между опекунами или кураторами, назначенными в одном и том же месте или провинции, еще не произошло, молодой человек имеет право выбрать одного из них и потребовать весь долг, а именно путем уступки ему полномочий по ведению дел против других опекунов или кураторов. * carus carinus et numer. aaa. primigenio. * <a 284 pp. hemesae xv k. april. carino ii et numeriano aa. conss.>
 
CJ.5.52.2.1: Императоры, дорогие, дорогие, их число.
 
Однако при разделении управления, будь то по завещанию президента или завещателя, каждый может договориться о своем собственном управлении, при этом опекуны или попечители не несут риска по очереди, если только они не устранили подозрения обманом или виной, поскольку один из них пострадал от неуплаты или, действуя по собственной инициативе, нарушил права подопечного. <a 284 pp. hemesae xv k. april. carino ii et numeriano aa. conss.>
 
CJ.5.52.2.2: Императоры, дорогие, дорогие, их число.
 
Не помогает и тем, кто утверждает, что их опекун не управлял делами своих учеников. <a 284 pp. hemesae xv k. april. carino ii et numeriano aa. conss.>
 
CJ.5.52.2.3: Императоры, дорогие, дорогие, их число.
 
Но если они разделили между собой дела управления, то юноше не запрещено объединиться с одним из них в солидарности, чтобы перенести свои действия против других на избранного. <a 284 pp. hemesae xv k. april. carino ii et numeriano aa. conss.>
 
CJ.5.52.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Хотя взаимный риск никоим образом не ограничивается соглашением опекунов, тем не менее, не вызывает сомнений, что тот, кто управлял имуществом, если оно подлежит выплате, должен быть вызван в первую очередь, а также его преемники. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Zotico. * <a 294 s. iiii k. oct. cc. conss.>
 
CJ.5.53.0. О принесении присяги в судебном процессе.
 
CJ.5.53.1: Императоры Север, Антонин
 
Против наследника опекуна о передаче опеки, принимая решение судьи на момент судебного разбирательства, вы будете желать восстановления документов, касающихся совершеннолетнего лица. Если они не будут представлены обманным путем, вы будете иметь возможность принести присягу в судебном процессе, при условии, что вы желаете распространить привязанность, подобающую бывшему сироте, также и на религиозные узы. * sev. et ant. aa. asclepiodoto. * <a 205 pp. k. aug. geta ii cons.>
 
CJ.5.53.2pr.: Император Антонин
 
Тот, кто заявляет о причинах опеки или попечительства, не может быть принужден к даче клятвы против своей воли в судебном процессе. Но он должен быть выслушан добровольно, если наследник не хочет демонстрировать документы опекуна на протяжении длительного периода времени, чтобы обмануть подопечного. * ant. a. severe. * <a 212 pp. xi k. oct. duobus aspris conss.>
 
CJ.5.53.2.1: Император Антонин
 
Однако, если не будет доказано ни обмана, ни грубой халатности, ни мошенничества наследника, судья, не прибегая к присяге, узнает правду, которую также можно исследовать с помощью ясных аргументов. <a 212 pp. xi k. oct. duobus aspris conss.>
 
CJ.5.53.3: Император Антонин
 
Суммарный приговор, к которому судья, в отсутствие ваших опекунов, следуя клятве, данной вами, вынес решение, не мог быть смягчен по соглашению сторон. * ant. a. prisciano mil. * <a 215 pp. k. iul. laeto ii et cereale conss.>
 
CJ.5.53.4pr.: Император Гордиан
 
В одном законе — опекун, в другом — его наследник. Ибо если опекун не представит опись имущества и другие документы, он может под присягой признать их предметом судебного иска против себя; но для его наследника, в конце концов, если он не предъявит найденные в наследстве вещи с нечестным обманом. * Горд. А. Муциано. * <a 238 стр. viik. окт. Пий и Понтийский конс.>
 
CJ.5.53.4.1: Император Гордиан
 
Но поскольку вы говорите, что против самого наставника подан иск, президент провинции не будет не в курсе передачи его полномочий наследникам, если не будут представлены документы, в той мере, в какой он должен смягчить свои действия в соответствии с формой устава. <a 238 pp. viik. oct. piusandpontiuscons.>
 
CJ.5.53.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Хотя можно согласиться с тем, что присягу против наследников следует опустить в деле об опеке, поскольку опись имущества не была составлена, тем не менее, судье, как если бы он руководствовался другими доказательствами обмана опекуна, было бы уместно вынести им приговор. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Артемидора. * <a 294 s. viiik. ian. nicomediaecc. conss.>
 
CJ.5.54.0. О наследниках опекунов.
 
CJ.5.54.1: Императоры Север, Антонин
 
Наследников опекуна не следует осуждать за халатность, которую нельзя сравнивать с грубой халатностью, если против опекуна не был подан иск и не было получено никакой выгоды или оказаны какие-либо льготы в связи с потерей подопечного. * sev. et ant. aa. fusciano. * <a 197 pp. vi id. mart. laterano et rufino conss.>
 
CJ.5.54.2pr.: Император Антонин
 
Если ваш отец, будучи назначенным опекуном или попечителем, не отказался от своих обязанностей, вы не можете считаться менее наследниками его опеки или права на получение выгодного судебного решения только потому, что вы утверждаете, что он не осуществлял опеку или уход: ведь даже причина прекращения опеки должна быть указана. * ant. a. Валентинианский и материнский. * <a 213 pp. xik. mart. Antoninusa. iiiandBalbinusconss.>
 
CJ.5.54.2.1: Император Антонин
 
Однако часто писалось, что тех, кто совершал эти действия, следует вызывать в первую очередь из-за их поступка. <a 213 pp. xi k. mart. antoninus a. iii and balbinus cons.>
 
CJ.5.54.3: Император Антонин
 
Против наследников вашего бывшего опекуна будет возбуждено дело об установлении опеки. Но и то, что опекун был вам должен в связи с поручительством, также будет подлежать судебному разбирательству. * ant. a. avitae. * <a 213 pp. iii non. iul. antonino a. iiii et balbino conss.>
 
CJ.5.54.4: Император Александр Север
 
Наследники тех, кто осуществлял опеку или попечительство, если к ним что-либо поступает из имущества сироты или взрослого, обязаны вернуть это: и в отношении того, чем должен был управлять опекун или попечитель, но не управлял, недвусмысленно, что они должны предоставить отчет. * Алекс. А. Фронтино. * <a 229 стр. viiik. nov. Александро А. III и Диона Консс.>
 
CJ.5.55.0. Если преподаватель не предпринял никаких действий.
 
CJ.5.55.1pr.: Император Александр Север
 
Несомненно, что не только те, кто проявил инициативу, но и те, кто должен был проявить инициативу, считаются защищенными даже в тех вещах, которые не могли быть замечены надзирателями, если только, когда они могли бы вызвать у них подозрения, они упустили эту обязанность. * alex. a. zoticus. * <a 223 pp. prid. id. mai. maximo ii et aeliano conss.>
 
CJ.5.55.1.1: Император Александр Север
 
Но вы, даже если вам не удавалось возбудить громкое дело против своего покровителя, тем не менее, могли обеспечить защиту, предъявив необходимые требования тому, кто имел юрисдикцию в этом вопросе. <из 223 стр. prid. id. mai. maximo ii et aeliano conss.>
 
CJ.5.55.2: Император Александр Север
 
Те, кто не принимал участия в защите или заботе, не несут ответственности за действия тех, кто их осуществлял и обладает необходимой квалификацией. Однако, если какие-либо действия были упущены, когда они должны были быть выполнены, то общий принцип вины распространяется на всех в равной степени. * Алекс. А. То. * <a 224 стр. viii к. май. Юлиано и Криспино конс.>
 
CJ.5.56.0. Об интересах учащихся.
 
CJ.5.56.1: Император Антонин
 
Когда-то существовало соглашение, согласно которому хранитель или куратор денег, которые он присваивал себе, должен был выплачивать законные проценты. * ant. a. praesentinus. * <a 213 pp. non. iun. antoninus a. iiii et balbinus conss.>
 
CJ.5.56.2: Император Александр Север
 
Нет сомнения, что проценты должны выплачиваться на причитающуюся сумму в целях защиты, хотя необходимость оплаты налагается и на других участников оказания услуг, поскольку это происходит только в том случае, если прекращение должником предполагаемого действия может быть вменено в вину. * Алекс. А. Амплиато. * <a 224 стр. xiii К. Иул. Иулиано и Криспино Консс.>
 
CJ.5.56.3: Император Александр Север
 
Если вы не смогли доверить деньги своего подопечного подходящим людям или использовать их для покупки недвижимости, судья будет знать, что с вас не следует взимать проценты. * Алекс. А. Виталия. * <a 228 стр. там же. апрель. Скромно и справедливо конс.>
 
CJ.5.56.4pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Ученика нельзя принудить к сотрудничеству посредством опекунства. * diocl. and maxim. aa. and cc. aurelio. * <a 294 pp. iii id. febr. sirmi cc. conss.>
 
CJ.5.56.4.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Но чтобы предотвратить будущую клевету и чтобы, если вы ему что-либо должны, помешать осуществлению его интересов, часто подавайте на него жалобы, вызывайте его в суд и, если он с лицемерием выявит дело, объясните причину своего намерения, обратившись к губернатору провинции: таким образом вы позаботитесь как о себе, так и о безопасности своих детей. <a 294 pp. iiiid. febr. sirmicc. conss.>
 
CJ.5.56.4.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Это справедливо и для кураторов. <a 294 стр. IIIID. февраль. Сирми cc. конс.>
 
CJ.5.57.0. О поручителях опекунов или кураторов.
 
CJ.5.57.1: Император Александр Север
 
Вы должны выбрать, следует ли вам действовать совместно с их опекунами, попечителями или самими наследниками, или с теми, кто взял на себя обязательства от их имени, или, если вам это не нравится, разделить иск. Ибо по закону невозможно действовать совместно как с ответчиком, так и с поручителями. * Алекс. А. Феличи. * <a 224 стр. xk. февр. Юлиано и Криспино конс.>
 
CJ.5.57.2pr.: Император Александр Север
 
Право на освобождение ответчика от ответственности путем выбора и уплаты поручителя не является недвусмысленным. * Алекс. А. Приско. * <a 225 стр. viiik. авг. Фуско ii и декстро конс.>
 
CJ.5.57.2.1: Император Александр Север
 
И поэтому, если поручитель был просто принят в качестве оплаты за то, что должен был выплатить опекун или попечитель, то когда вы утверждаете, что опекун или попечитель был признан виновным в невыплате долга, какие сомнения могут возникнуть в том, что поручитель был освобожден от ответственности? <a 225 pp. viii k. aug. fusco ii et dextro conss.>
 
CJ.5.57.2.2: Император Александр Север
 
Очевидно, что если в договор включено условие о сохранности вещи или предусмотрено то, что не может быть соблюдено опекуном или попечителем, то гарант по-прежнему обязан выплатить вам компенсацию. <a 225 pp. viii k. aug. fusco ii et dextro conss.>
 
CJ.5.58.0. Противоположное решение.
 
CJ.5.58.1: Императоры Север, Антонин
 
Если вы заплатили деньги за судью, который был осужден, вы не имеете права на судебное решение против подопечного, так что иск против освобожденного раба может быть делегирован вам. Но если вы купили имя, вы сможете подать иск на его имущество, получив прокурора, как его наследники, если будет вынесено судебное решение. * sev. et ant. aa. stratoni. * <a 201 pp. vii k. mart. fabiano et muciano conss.>
 
CJ.5.58.2: Император Антонин
 
Если вы, будучи подопечным, были осуждены не только по собственной вине, но отсутствовали и были беззащитны, и вы оправдались, то, начав исполнять приговор, вы захотите, чтобы подопечный подал на вас иск против ваших обвинителей, или вы воспользуетесь полезным иском. * ant. a. primitivo. * <a 212 pp. prid. id. oct. duobus aspris conss.>
 
CJ.5.58.3pr.: Император Антонин
 
Если ваш отец, которому вы также предлагаете поручить опеку над своим пасынком, умер с надлежащим образом составленным завещанием, будучи сиротой и будучи ранее назначенным наследником, поскольку ходатайство об опеке прекращается в силу путаницы только пропорционально наследственной доле, то вам, как наследнику отца, уместно представить компетентному судье обоснование оставшейся доли. * ant. aa. et cc. thesidi. * <a 294 s. xviii k. jan. cc. conss.>
 
CJ.5.58.3.1: Император Антонин
 
Кто из тех, кто добросовестно вынесет решение о конфискации оставшейся части имущества, которое, как вы утверждаете, ваш отец потратил на свою собственность, после вычета компенсации (если что-либо еще причитается). <a 294 s. xviiik. jan. cc. conss.>
 
CJ.5.58.3.2: Император Антонин
 
Но если, зная, что на его имущество было потрачено больше средств, он считает, что защиту принимать не следует, вы можете подать на него в суд с требованием вынесения противоположного решения. <a 294 s. xviiik. jan. cc. conss.>
 
CJ.5.59.0. О предоставлении полномочий.
 
CJ.5.59.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Отсутствие опекуна или попечителя не вредит никаким положениям, касающимся содержания подопечного. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Антониан. * < без дня и конс.>
 
CJ.5.59.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Вы также ничего не потеряете, отменяя действия без разрешения опекуна, установленного в возрасте ученика. * diocl. and maxim. aa. and cc. serenae. * <a 294 s. xvii k. mai. cc. conss.>
 
CJ.5.59.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Тот, кто получил его от подопечного без разрешения опекуна, не забрав его, долго его не защищал. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Гай. * <а 294 с. viiiid. dec. cc. conss.>
 
CJ.5.59.4: Император Юстиниан
 
Чтобы потомкам было ясно, мы постановляем, что как агенты, так и обвиняемые по уголовным делам в возрасте до двадцати пяти лет должны присутствовать в присутствии своих опекунов или попечителей, причем в таких случаях закон допускает обвинение даже сирот, поскольку более осторожно и лучше заставить несовершеннолетних отвечать и представлять дело с максимальной убедительностью, чтобы они не сказали или не промолчали из-за своей неопытности или юношеского энтузиазма что-либо, что, если бы было сказано или не высказано, могло бы принести им пользу и уберечь от худшего исхода. * iust. a. iuliano pp. * <a 531 d. x k. mart. constantinopoli post consulatum lampadius et orestis vv. cc.>
 
CJ.5.59.5pr.: Император Юстиниан
 
Отбросив старые сомнения, согласно которым полномочий опекуна, выданных по завещанию или в результате расследования, было достаточно, даже если их было несколько, но не предназначенных для разных областей, а все были вынуждены согласиться на законных или просто назначенных опекунов, мы постановляем, что если было назначено несколько опекунов, будь то по завещанию отца, по решению суда, по решению следствия или просто по решению суда, и полномочий одного опекуна достаточно для всех опекунов, где управление не разделено ни по областям, ни по частям имущества: в этом случае действительно необходимо предоставить полномочия каждому для его частей или областей подопечного, поскольку в этом случае мы постановляем, что законные и просто назначенные опекуны не отличаются от завещательных и назначенных следствием опекунов, поскольку на них возлагается бремя поручительства, и ожидается поддержка в виде вспомогательного иска. * iust. a. johanni pp. * <a 531 dk sept. Constantinopoli Post Consulatum Lampadius et Orestis vv. коп.>
 
CJ.5.59.5.1: Император Юстиниан
 
Но все это следует понимать именно так, если рассматриваемое обстоятельство не влечет за собой расторжение опеки как таковой, например, если подопечный желает сдаться властям для передачи опеки. Ибо абсурдно расторгать опеку не с согласия, а, возможно, даже без ведома назначенного опекуна. <из 531 г. до н.э., Константинополь, после консульства Лампадия и Ореста в. в. н.э.>
 
CJ.5.59.5.2: Император Юстиниан
 
Например, независимо от того, были ли завещатели даны по результатам расследования, законно утверждены или просто созданы, необходимо, чтобы все подтвердили свою власть, дабы все одинаково одобрили то, что касается всех. <из 531 г. до н.э., Константинополь, после консульства Лампадия и Ореста в. в. н.э.>
 
CJ.5.59.5.3: Император Юстиниан
 
Все это должно аналогичным образом соблюдаться и кураторами. <с 531 г. до н.э. Константинополь после консульства Лампадия и Ореста в. н.э.>
 
CJ.5.60.0. Когда они перестают быть кураторами или наставниками.
 
CJ.5.60.1: Император Антонин
 
Если кураторы прикреплены к наставникам, то совершенно очевидно, что обязанности как наставников, так и связанных с ними кураторов заканчиваются с наступлением половой зрелости подопечного, и поэтому в связи с преклонным возрастом следует назначать других кураторов. * ant. a. hermillae. * <a 213 pp. iiii k. aug. rome antonino a. iiii et balbino conss.>
 
CJ.5.60.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Совершенно очевидно, что обязанности наставника не ограничиваются лишь волей ученика. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Менипп. * <a 294 с. xiii к. февр. цк. конс.>
 
CJ.5.60.3: Император Юстиниан
 
Мы предписываем сделать неуместное замечание при изучении полового созревания у мальчиков: подобно тому как женщины считаются достигшими половой зрелости во всех отношениях после достижения двенадцати лет, так и мальчики считаются достигшими половой зрелости после четырнадцати лет, поскольку непристойное осматривание тела прекратилось. * iust. a. menae pp. * <a 529 d. viii id. april. constantinopoli decio vc. cons.>
 
CJ.5.61.0. При передаче заявителя опекуном или попечителем.
 
CJ.5.61.1pr.: Император Александр Север
 
Ни опекуны, ни кураторы не могут выступать в качестве прокуроров лично в делах подопечного или несовершеннолетнего, но они должны назначить представителя. * Алекс. А. Себастьяно. * <a 229 pp. prid. id. mai. alexandro a. iii et dione conss.>
 
CJ.5.61.1.1: Император Александр Север
 
Однако подопечный или совершеннолетний может назначить прокурора, как для исполнения обязанностей, так и для защиты, при содействии опекуна или попечителя. <a 229 pp. prid. id. mai. alexandro a. iii et dione conss.>
 
CJ.5.61.1.2: Император Александр Север
 
Даже самим преподавателям и кураторам не запрещено давать доверенности после оспаривания ими представленного дела, следуя примеру доверенных лиц, оспаривавших дело. <a 229 pp. prid. id. mai. alexandro a. iii et dione conss.>
 
CJ.5.61.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если ваши дети, утвердившиеся в своих правах, унаследовали имущество от матери, и доказано, что вы являетесь их опекуном, тем не менее, уместно потребовать их права собственности в ваше отсутствие не через прокурора, а через назначенного вами указом представителя. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Alphocration. * <a 294 s. non. ian. sirmi cc. conss.>
 
CJ.5.62.0. Об оправданиях и времени их использования.
 
CJ.5.62.1: Императоры Север, Антонин
 
Под влиянием ложного убеждения вы считаете, что, будучи евнухом, вы обладаете иммунитетом от опеки. * sev. et ant. aa. aviolae. * <a 204 pp. k. mai. cilone et libone conss.>
 
CJ.5.62.2: Императоры Север, Антонин
 
Если вам были назначены кураторы в целом, и в указе не указано, что вам поручены только итальянские дела, вы должны обратиться к компетентному судье, чтобы освободить вас от обязанностей в провинциальной администрации. Если это будет сделано, молодые кураторы будут искать себе помощников в провинции. * sev. and ant. aa. aventiano and cosconio. * <a 204 pp. viii k. sept. cilone and libone conss.>
 
CJ.5.62.3: Императоры Север, Антонин
 
Действительно, у вашего оправдания есть определённая причина, если вас передали под опеку вольноотпущеннику. Но поскольку губернатор провинции посчитал, что вас не следует выслушивать из-за срока давности, как будто вы опоздали с обращением, и вас не спровоцировал указ, вы понимаете, что приговор должен быть исполнен. * sev. and ant. aa. crispino. * <a 206 pp. id. mart. albino and aemiliano conss.>
 
CJ.5.62.4pr.: Император Антонин
 
Советник высшего сословия, женившийся на своей ученице, не считается вступающим в брак, и тем не менее становится печально известным. * ant. a. agathodaemoni. * <a 216 pp. xi k. iul. sabino et anullino conss.>
 
CJ.5.62.4.1: Император Антонин
 
Но если вас назначили опекуном Деметрии, когда вы были женаты на ней, отсутствуя и не зная об этом, вы можете быть в безопасности, если вас заменят другим. Ибо незнание самого прекрасного порядка мужей не следует рассматривать как преднамеренное мошенничество. <a 216 pp. 11 k. iul. sabinoetanulinocons.>
 
CJ.5.62.5: Император Александр Север
 
В самом обширном указе, изданном по авторитету святого Марка, постановлено, что вольноотпущенники не могут получить никакого освобождения от опеки или попечения над своими детьми со стороны своего покровителя или покровительницы. И поэтому им невыгодно, если опеку над детьми не назначают даже против воли покровителя или покровительницы, поскольку они осуществляли их опеку. * alex. a. bassiae. * <>
 
CJ.5.62.6pr.: Император Александр Север
 
Пятьдесят дней, установленных для оправдания тех, кому назначены опекуны или попечители, истекают со дня, когда постановление претора или завещание родителя стало известно тому, кто был призван на эту должность, — этот закон и был утвержден самой конституцией, которая его ввела. * Алекс. А. Максимо. * <a 224 стр. iiinon. mai. Юлиано и Криспино конс.>
 
CJ.5.62.6.1: Император Александр Север
 
Но если кто-либо не оспорил причиненный ему ущерб в расчетах того времени со стороны лица, обладавшего информацией по этому вопросу, он должен принять судебные решения. <a 224 стр. iiinon. may. Джулиан и Криспин конс.>
 
CJ.5.62.7: Император Александр Север
 
Никто не освобождается от опеки или попечительства только потому, что является кредитором или должником лица, которому назначен опекун или попечитель, но он должен участвовать в выполнении этой задачи, чтобы (если дело дойдет до суда) лицо, нуждающееся в помощи другого, могло быть защищено. * Алекс. А. Антонино. * <a 224 стр. iii там же. Юлиано и Крипсино конс.>
 
CJ.5.62.8: Император Александр Север
 
Арендаторы (т.е., арендаторы) имений, принадлежащих казначейству, не имеют этого освобождения от гражданских обязанностей и, следовательно, должны выполнять возложенную на них обязанность по защите. * Алекс. А. Максимо. * <a 225 стр. iiiik. февр. Фуско и декстро конс.>
 
CJ.5.62.9: Император Александр Север
 
Ваш брат не должен быть освобожден от защиты или заботы из-за того, что потерял глаз. Поэтому вы понимаете, что он не может отказаться от взятого на себя долга. * Алекс. А. Романо. * <a 228 стр. k. февраль. Скромный и честный конс.>
 
CJ.5.62.10: Император Александр Север
 
Вам не следовало сомневаться в том, что сборщики налогов, с тех пор как они начали заниматься налоговой системой, были освобождены не только от бремени, но и от защиты. * Алекс. А. Криспино. * <a 229 d. id. aug. alexandro a. iii et dione conss.>
 
CJ.5.62.11pr.: Император Александр Север
 
Опекун получил завещание, чтобы вы могли быть освобождены от этого имущества, которым владеет ваш подопечный в другой провинции, а не там, где вы находитесь. Где бы вы ни остановились, вам следует подать соответствующее заявление в течение пятидесятого дня. * alex. a. hylae. * <a 231 pp. viii id. dec. pompeiano et peligno cons.>
 
CJ.5.62.11.1: Император Александр Север
 
Если вы перестали это делать, оправдание, безусловно, исчезнет с течением времени, но ввиду разрозненности наследства, вопрос о необходимости добавления к вам попечителей будет рассмотрен президентом провинции, если он сочтет вас недостаточно компетентным. <a 231 стр. viii там же, дек. Помпейские и Пелиньянские конс.>
 
CJ.5.62.12: Император Гордиан
 
Добровольные дары защиты не умаляют привилегий. * Горд. А. Валентин. * <a 238 стр. xik. nov. Пий и Понтий cons.>
 
CJ.5.62.13: Император Гордиан
 
Освобожденные рабы сенаторов, тем более других лиц, не обладают иммунитетом от гражданских обязанностей, поскольку они выполняют поручения своих покровителей. Ибо только один освобожденный раб сенатора, выполняющий поручения своего покровителя, освобождается от опеки или попечительства. * Горд. А. Аполлинари. * <a 239 стр. x к. февр. Гордиано А. и Авиола Консс.>
 
CJ.5.62.14pr.: Император Гордиан
 
Губернатор провинции примет строгие меры, если заметит, что вашего дядю назначают опекуном по этой причине, чтобы тот мог взыскать ущерб с магистратов, запугивая их подобным образом. * gord. a. heraclidae. * <a 239 pp. id. sept. gordiano a. et aviola conss.>
 
CJ.5.62.14.1: Император Гордиан
 
Более того, даже если у него есть какое-то оправдание и он был назначен лишь из-за усталости от судебного процесса, то, что было потрачено на это дело, тот, кто его назначил, будет вынужден вернуть ему деньги в соответствии с уставом. <a 239 pp. id. sept. gordiano a. et aviola conss.>
 
CJ.5.62.15: Император Гордиан
 
Хотя вас и задержали, потому что приведенное вами оправдание не было принято, вы бы запросили помощь в отводе, и тем временем те, кого вы упомянули, начали вести себя как взрослые. Тем не менее, причину поданного отвода следует все же изучить из-за опасности, связанной с работой судов того времени. * gord. a. tauro. * <a 243 pp. viii k. nov. arriano et papo conss.>
 
CJ.5.62.16: Император Филипп
 
Если, как вы говорите, вы получили опеку от этих людей, с которыми вы намереваетесь оспорить ваше наследство, и установленные в древности правила до сих пор используются в качестве оправдания, вы можете обратиться к губернатору провинции, который распорядится о соблюдении форм основных законов по этому вопросу в соответствии с их серьезностью. * Филипп. а. Феодот. * <a 244 стр. x k. aug. peregrino et aemiliano cons.>
 
CJ.5.62.17: Императоры храбры, галльен.
 
Хотя слова молитвы, произносимой под божественным знаком, могут отсутствовать, тем не менее, тот, кто после заключения брака получает опеку над своей невесткой, должен извиниться, чтобы не оскорбить её явное мнение и не запятнать свою скромность. * valer. and gallien. aa. epagatho. * <a 265 d. vi id. ian. valeriano ii et lucillo conss.>
 
CJ.5.62.18pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Согласно наиболее достоверному закону, для подачи апелляции не обязательно указывать имена опекунов. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Sabino. * <a 294 d. non. April. cc. conss.>
 
CJ.5.62.18.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Поэтому, даже если вы не подали апелляцию, если вы уверены, что у вас есть какое-либо оправдание, вам не запрещено использовать его перед губернатором провинции в течение срока, установленного конституцией Святого Марка. <a 294 d. non. april. cc. conss.>
 
CJ.5.62.18.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Тот факт, что отец сироты когда-то передал право пользования и пользования всем своим имуществом своей жене, не является достаточным основанием для освобождения вас от опеки. <a 294 d. non. april. cc. conss.>
 
CJ.5.62.19: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Вы желаете необычного, прося освободить вас от опеки над вашим сыном, поскольку утверждаете, что можете, вопреки решению суда об опеке, подать в суд на его мать. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Dionysius. * <a 294 sine die et conss.>
 
CJ.5.62.20: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Вы не можете быть задержаны против своей воли, будучи назначенным опекуном совершеннолетних, опекуном которых вы являлись ранее. Поэтому, если день, назначенный для оправданий, еще не истек, вы можете использовать правомерную защиту. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Харитино. * <a 294 s. xk. dec. Никомедия цк. конс.>
 
CJ.5.62.21: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Тот факт, что вы утверждаете, что имеете имущество совместно с вашими братьями по материнской линии, не является достаточным основанием для установления опеки, поскольку его раздел может быть произведен путем назначения попечителя. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. paramono. * <a 294 s. xviii k. ian. nicomediae cc. conss.>
 
CJ.5.62.22: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если вы являетесь опекуном, назначенным указом президента, имеете уважительную причину и освобождены от ответственности, то очевидно, что опасность административного управления на вас не распространяется. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Гермодор. * <а 294 д. xiii к. иан. Никомедия цк. конс.>
 
CJ.5.62.23pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Гуманитарный и религиозный разум не позволяет вам предпринимать действия против вашей сестры или детей вашей сестры по причине необходимости защиты, когда интересы самого подопечного, которому вы были назначены опекуном, требуют иного, а именно, чтобы у него был опекун, не скованный эмоциями в своей защите. * Диоклетиан и Максимиан. * <a 294 s. vi k. february sirmi conss.>
 
CJ.5.62.23.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Поэтому, согласно предоставленной нами после консультации форме, необходимо обратиться к претору, чтобы он учел как ваше справедливое желание, так и благополучие своего подопечного. <a 294 s. vik. febr. sirmicc. conss.>
 
CJ.5.62.24: Императоры Аркадий, Гонорий
 
До сих пор мы приписывали ладьевидным животным оправдание защиты или заботы, так что в таких незначительных обязанностях они обязаны лишь заботиться о собственном теле. * arcad. and honor. aa. flavian pp. * <a 400 d. iii non. mart. mediolani stilicho and aurelian cons.>
 
CJ.5.62.25: Император Анастасий
 
Мы постановляем, что самые выдающиеся мужи нашего священного дворца, молчаливые и воинственные, окружающие нас, освобождаются от их защиты и заботы. * Анастас. а. Антиох, префект священной палаты. * <a 499 dkian. johannecons.>
 
CJ.5.63.0. Если он был освобожден от ответственности на основании ложных сведений.
 
CJ.5.63.1: Император Александр Север
 
Если в отсутствие необходимых лиц или тех, кто желал защитить вас по собственной воле, а не через компетентные легаты, окажется, что назначенные вам опекуны или кураторы были освобождены от своих обязанностей, чтобы им не было выгодно обходить религиозные предписания судьи, то президент провинции выслушает вас, и если выяснится, что они вымогали несправедливый указ, он объявит, что опасность для администрации, от которой они были назначены, лежит на них. * Алекс. А. Лисимах и Диотим. * <a 223 стр. xii к. май. Максим II и Элиан Конс.>
 
CJ.5.63.2: Император Филипп
 
Совершенно очевидно, что опекуны, которые, распорядившись имуществом своих подопечных, получили от губернатора провинции разрешение на продолжение дела, как если бы оно было завершено, никоим образом не могут избежать опасности распоряжения имуществом. * Филипп. А. и Филипп. К. Аулузана. * <a 245 стр. xiiiik. iun. Филиппо А. и Тициано конс.>
 
CJ.5.63.3: Император Филипп
 
Если, как вы предполагаете, противоположная сторона оправдалась не по закону, а благодаря осуществлению вами опеки или попечения, а также амбициям вашего брата, то она не освобождена от опасности наложенной обязанности. * Филипп. а. и с. отани. * <без дня и консула.>
 
CJ.5.64.0. Если опекун отсутствует по уважительным причинам.
 
CJ.5.64.1pr.: Император Гордиан
 
Те опекуны или кураторы, которым было предписано отсутствовать по государственным соображениям, должны на время освободиться от обязанностей по опеке, чтобы не подвергаться опасности, связанной с периодом зрелости. * gord. a. guttio. * <a 239 pp. id. mart. gordiano a. et aviola conss.>
 
CJ.5.64.1.1: Император Гордиан
 
И если вы так поступили, то вам не следует опасаться опасности, связанной с периодом вашего отсутствия. Но если вы упустили это, так что того, кто это сделал, могут вызвать в первую очередь, вы должны будете потребовать это по закону. <a 239 pp. id. mart. gordiano a. et aviola conss.>
 
CJ.5.64.2: Император Гордиан
 
Несомненно, те, кто перестал отсутствовать по поручению государства, должны быть освобождены от всякой новой защиты на год. * gord. a. reginio. * <a 241 pp. v k. mart. gordiano a. ii et pompeiano conss.>
 
CJ.5.65.0. Об извинениях ветеранов.
 
CJ.5.65.1: Император Антонин
 
Те, кто освобождаются после двадцати стипендий по таинству миссии дела, сохраняют свою репутацию и пользуются общественными привилегиями, предоставляемыми ветеранам. * ant. a. saturninus. * <a 213 pp. vii id. aug. antoninus a. iii and balbinus conss.>
 
CJ.5.65.2: Император Гордиан
 
Решение о том, что ветераны должны быть обязаны управлять только сыновьями других ветеранов или солдат, и, более того, одновременно осуществлять опеку или попечительство над одним из них, связано с тем, что, если они были переданы другим лицам, они должны были представить обоснования своего освобождения компетентному судье в установленные сроки. * gord. a. celeri veterano. * <a 239 pp. iii k. iul. gordiano a. et aviola conss.>
 
CJ.5.66.0. Те, кто оправдывается количеством детей.
 
CJ.5.66.1: Императоры Север, Антонин
 
Те, кто призваны к защите или заботе, в Риме, действительно, находятся в безопасности трое детей, чей статус также не вызывает сомнений, в Италии четверо, а в провинциях пятеро имеют оправдание. * sev. and ant. aa. claudio herodiano. * <a 203 pp. non. april. geta and plautiano conss.>
 
CJ.5.66.2: Император Антонин
 
Ни потерявшая часть дочери не приносит пользы для выполнения муниципальных обязанностей, ни внуки, чей отец еще жив, не учитываются, поскольку их собственное имя приносит пользу отцу. * ant. a. Marcellus. * <a 213 d. id. iun. Antoninus a. iii and Balbinus cons.>
 
CJ.5.67.0. Совершеннолетний.
 
CJ.5.67.1: Император Филипп
 
Если вашему отцу больше семидесяти лет, он может торжественно отказаться от своих обязанностей по опеке или уходу. * Филипп. А. и Филипп. С. суровый. * <a 246 стр. xiiik. апрель. настоящее время и альбинос конс.>
 
CJ.5.68.0. Кто болен.
 
CJ.5.68.1: Императоры Север, Антонин
 
Те, кто ослеп от света, глух, нем, безумен или страдает от хронической болезни, имеют право на защиту или исцеление. * sev. et ant. aa. sabino. * <a 204 pp. v id. sept. cilone et libone conss.>
 
CJ.5.69.0. Каково количество мер защиты.
 
CJ.5.69.1pr.: Императоры Север, Антонин
 
Если вы одновременно осуществляете опеку или попечительство над тремя детьми, не переданными вам после смерти, на вас не будет возложена обязанность возводить четвертую опеку или попечительство над сиротами или подростками. * sev. et ant. aa. pompeiano. * <a 205 pp. iiii id. oct. antonino a. ii et geta ii conss.>
 
CJ.5.69.1.1: Императоры Север, Антонин
 
Но когда срок полномочий истекает, других могут заменить по достижении учениками половой зрелости или по достижении ими юного возраста, хотя причина установления опеки или попечения еще не определена. <a 205 pp. iiii id. oct. antoninus a. ii et geta ii conss.>
 
CJ.5.69.1.2: Императоры Север, Антонин
 
Но несовершенные, разнообразные виды отдыха, даже смешанные, не могут служить оправданием. Поэтому вы должны знать, что тот, кто имеет двух детей и осуществляет две опеки, не заслуживает оправдания. <a 205 pp. iiii id. oct. antoninus a. ii et geta ii conss.>
 
CJ.5.70.0 О опекуне безумца или блудного сына.
 
CJ.5.70.1: Император Антонин
 
Кураторами обычно становятся вундеркинды или безумцы, достигшие совершеннолетия. * муравей. а. маринианы. * <a 214 стр. ииии к. август мессала и сабино консс.>
 
CJ.5.70.2pr.: Император Гордиан
 
Благодать молитвы сурового бога, запрещающей отнимать или связывать сельское имущество без постановления управляющего сиротами или юношей, не несправедливо распространяется даже на родственника безумца. * gord. a. anicio. * <a 238 pp. k. ian. pio et pontiano conss.>
 
CJ.5.70.2.1: Император Гордиан
 
Следовательно, если без постановления президиума имущество лица, захваченного в судебном порядке, связано с вами залогом, даже если это залог его родственника, то залоговое обязательство заключается не в этом, а в том, что вы сможете предъявить ему личный иск, если деньги были взяты в его пользу. <a 238 pp. k. ian. pius et pontiano conss.>
 
CJ.5.70.3: Император Гордиан
 
Если ваш отец не в здравом уме, попросите назначить ему опекунов, через которых, если будет совершено что-либо, что необходимо отменить, можно будет узнать об этом и восстановить дело в прежнем состоянии. * Гордиан а. Аврелиано. * <a 239 стр. viiid. апрель. Гордиан а. и Авиола конс.>
 
CJ.5.70.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Когда вы отвергаете сумасшедшую, которая была признана таковой своим мужем, единственным, кто мог её отвергнуть, вы имеете в виду, что мать сумасшедшей, однажды сделавшая орудия для своего мужа, вы понимаете, что она не могла ничего выставить против сумасшедшей, поскольку её защита по закону ей не принадлежала. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Асклепиодот. * <a 293 s. id. April. byzantiiaa. conss.>
 
CJ.5.70.5: Император Анастасий
 
Мы, по-видимому, ранее не предоставляли освобожденным или освобожденным права на незаконное наследование, а также не предусмотрели ничего относительно обязанностей по защите, но тем не менее мы постановляем, что они являются законными попечителями для разгневанных братьев и сестер в соответствии с законом двенадцати таблиц, поскольку они существуют на основании этого закона. * anastas. a. topop. * <>
 
CJ.5.70.6pr.: Император Юстиниан
 
У некоторых людей действительно случается непрерывное несчастье в виде безумия, в то время как у других болезнь не начинается без перерывов, но в определенные периоды наступает определенная пауза, и в этом самом факте есть большая разница, поскольку одних вызывают короткие передышки, других — подобный порок; в древности спорили, остается ли заступничество целителя для них в средние периоды безумия, или же, когда безумие утихает и болезнь возвращается, оно возобновляется. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 dk sept. lampadio et oreste vv. cc. conss.>
 
CJ.5.70.6.1: Император Юстиниан
 
Поэтому, учитывая неоднозначность этого решения, мы его одобряем, поскольку для таких душевнобольных неясно, когда они выздоровеют, независимо от того, на каком расстоянии, и невозможно, чтобы они часто находились на грани безумия и здоровья и долгое время пребывали в одном и том же состоянии, так что некоторым может показаться, что безумие почти прошло, назначение куратора не должно прекращаться, а должно оставаться в силе до тех пор, пока такой душевнобольной жив, потому что почти нет времени, когда такая болезнь безнадежна: но в самые полные промежутки времени куратор ничего не должен делать, а сам душевнобольной, пока он в здравом уме, должен иметь возможность приближаться к наследству и делать все другие вещи, подобающие здоровым людям: но если безумие снова воспламенит его своими стимулами, следует заключить договор с куратором, так что имя куратора действительно может сохраниться навсегда, но эффект, однако, всякий раз, когда болезнь возвращается, предотвращает назначение куратора становиться частыми или нелепыми и, кажется, возникать так же часто, как и прекращаться. <a 530 dk sept. lampadio et oreste vv. cc. conss.>
 
CJ.5.70.7pr.: Император Юстиниан
 
Когда безумец, постоянно находящийся в плену болезни, назначается на священные обязанности своего родителя, у него, несомненно, не может быть опекуна, потому что отцовского стыда ему достаточно, чтобы распоряжаться вещами, которые достались ему из военной казны или иным образом, которые были приобретены до безумия или попали к нему во время безумия, или же чья собственность принадлежит только ему. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 dKSept constantinopoli lampadio et orestes vv. cc. conss.>
 
CJ.5.70.7.1: Император Юстиниан
 
Ибо какая может быть такая чуждая привязанность, чтобы пересилить отцовскую? Или кому еще следует доверять дела детей, когда родители брошены? <a 530 dKSept Константинополь Лампадий и Орест vv. cc. conss.>
 
CJ.5.70.7.1a: Император Юстиниан
 
Хотя Тертуллиан, толкователь древнего права, в своей специальной книге о военной казне, возможно, и пришел к тому же мнению, предложив подобный трактат, мы, тем не менее, изложили его самым открытым образом. <a 530 dKSept Constantinopoli Lampadio et Orestes vv. cc. conss.>
 
CJ.5.70.7.1b: Император Юстиниан
 
Но если случится так, что родители покинут этот мир, то наша конституция, которую мы обнародовали относительно того, что должно быть оставлено в неистовом завещании или заменено, останется в силе. <a 530 dKSept Constantinopoli Lampadio et Orestes vv. cc. conss.>
 
CJ.5.70.7.2: Император Юстиниан
 
Но если вечный безумец независим, то в случае отцовского наследования, которое как бы принадлежит его потомкам, нет сомнений в праве предков, поскольку оно возникает немедленно, и его наследник присутствует вместе со своими родителями. <a 530 dKSept Constantinopoli Lampadio et Orestes vv. cc. conss.>
 
CJ.5.70.7.3: Император Юстиниан
 
Но если по какой-либо другой причине наследство или правопреемство доходит до него, то в древнейшем праве возникает большой и неразрешимый спор: может ли безумец претендовать на наследство или на владение имуществом, и следует ли допускать его опекуна к владению имуществом. И между авторами закона с обеих сторон разгорелся большой спор. <a 530 dKSept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
 
CJ.5.70.7.3a: Император Юстиниан
 
Поэтому мы, сдерживая обе стороны спора определенным соглашением, постановляем, что безумец никоим образом не может ни приблизиться к наследству, ни признать владение имуществом: но мы даем его куратору разрешение, более того, мы устанавливаем необходимость, если он сочтет наследование полезным, признать то владение имуществом, которое ранее было даровано указом, и иметь его в подобии владения имуществом, поскольку требование о владении имуществом было отменено законом Константина, и введенное им соблюдение достаточно для удовлетворения древнего требования. <a 530 dKSept constantinopoli lamp adio et oreste vv. cc. conss.>
 
CJ.5.70.7.4: Император Юстиниан
 
Но поскольку в древности существует множество неясностей относительно роли опекуна душевнобольного, в том числе относительно того, как он должен обеспечивать безопасность или удовлетворение потребностей, для каких вещей или для каких лиц, и предусматривал ли каждый опекун такую ​​меру предосторожности, нам показалось необходимым, обратившись к человечеству, устранить все неясности и неразрешимые окольные пути, а также охватить все это кратким и ясным решением. И, сначала утвердив создание должности опекуна, назначаемого душевнобольным обоих полов, мы затем устанавливаем определенную цель для других. <a 530 dKSept Constantinopoli Lampadio et Orestes vv. cc. conss.>
 
CJ.5.70.7.5: Император Юстиниан
 
И если родитель действительно назначил опекуна душевнобольному или наследникам душевнобольного, назначенным или лишенным наследства в его последнем завещании (где поручительство также должно прекратиться после свидетельств отца о достаточном удовлетворении требований), пусть назначенный опекун явится, однако, таким образом, чтобы в этом самом процветающем городе он предстал перед префектом города, а в провинции — перед ее правителем, в присутствии самого религиозного человека, местного прелата и трех примасов, и, сопроводив это актами, касающимися священных писаний, он заявил, что будет делать все правильно и на благо душевнобольного, и не упустит ничего, что, по его мнению, полезно для душевнобольного, и не допустит ничего, что, по его мнению, бесполезно. <a 530 dKSept Constantinopoli Lampadio et Oreste vv. cc. conss.>
 
CJ.5.70.7.5a: Император Юстиниан
 
И пусть он составит опись имущества со всей тщательностью, публично записав её, и распорядится ею по своему усмотрению, под залог принадлежащего ему имущества, по аналогии с опекунами и взрослыми попечителями. <a 530 dK Sept Constantinople Lampadius and Orestes vv. cc. conss.>
 
CJ.5.70.7.6: Император Юстиниан
 
Но если родитель не оставил завещания, но закон назначил опекуна из числа родственников, или если он перестал быть таковым или, возможно, не подходит на эту должность, необходимо назначить опекуна путем судебных выборов, тогда, согласно вышеупомянутому разделению в этом самом процветающем городе, пусть назначение будет произведено перед самым славным префектом города; но если безумец действительно знатного рода, пусть будет созван самый славный сенат, чтобы из числа участников расследования был назначен опекун с безупречным и здравым мнением. Но если он не является таким человеком, пусть это будет произведено только под председательством самого славного префекта города. <a 530 dKSept Константинополь Лампадий и Орест в. cc. conss.>
 
CJ.5.70.7.6a: Император Юстиниан
 
И если куратор действительно обладает достаточными основаниями для доверия со стороны правительства, и его назначение может состояться без каких-либо удовлетворений, то, если такая оценка его полномочий не будет найдена, то поручительство следует потребовать от него, насколько это возможно. <a 530 dKSept Constantinopoli Lampadius et Orestes vv. cc. conss.>
 
CJ.5.70.7.6b: Император Юстиниан
 
В самом деле, по замыслу творения, во всех отношениях, священные писания предлагаются для прославления во всех делах, но сам куратор, независимо от его положения или достоинства, совершает вышеупомянутое таинство для полезного управления делами и публично составляет опись, чтобы дела безумцев могли быть полезно организованы повсюду. <a 530 dKSeptConstantinopoliLampadioetOrestesvv. cc. conss.>
 
CJ.5.70.7.6c: Император Юстиниан
 
Однако во всех этих провинциях следует отметить, что вышеупомянутое создание происходит в присутствии правителя любой провинции и самого религиозного человека, епископа города и трех предстоятелей, и такое же соблюдение должно применяться во всех случаях при принесении присяги, описи имущества, удовлетворении требований и залоге имущества доверительного управляющего. <из 530 г. до н.э., Константинополь, Лампадий и Орест, вторые кантоны, конс.>
 
CJ.5.70.7.7: Император Юстиниан
 
Следовательно, при наличии такой договоренности у попечителя душевнобольного, если впоследствии что-либо перейдет к душевнобольному по наследству, по закону, по доверительному управлению или иным образом, это должно перейти к душевнобольному, и это, вместе с другим его имуществом, должно быть передано в руки попечителя, а именно путем составления описи этих вещей; и это должно быть помещено под его опеку, так что, если душевнобольной действительно придет в себя и признает приобретение, это должно быть ему возвращено. <a 530 dKSept Constantinopoli Lampadio et Orestes vv. cc. conss.>
 
CJ.5.70.7.8: Император Юстиниан
 
Но если он умирает в безумии или, достигнув рассудка, отказывается от наследства, то, если наследство действительно существует, оно передается тем, кто желает его получить, то есть либо заместителю, либо наследникам умершего без завещания, либо в нашу казну: а именно, с учетом того, что те, кто на момент смерти был ближе всего к безумцу, призванному к его имуществу, если безумец отсутствовал, получают всяческую гарантию, которую авторы старого закона, введенного неразрывным путем, искоренили в корне: <из 530 г. до н.э. Константинополя Лампадио и Ореста, а также гл. н.э.>
 
CJ.5.70.7.9: Император Юстиниан
 
Но, несомненно, завещания, трасты и другие приобретения должны быть приобретены безумцем и приумножены к его имуществу; но если он сам раскается и откажется признать их и открыто отвергнет, или это сделает его наследник, то они должны быть немедленно отделены от его имущества, как если бы они не были переданы ему с самого начала, и те, кто идет по законному пути, не обременяют и не помогают имуществу безумца. <a 530 dKSept Constantinopoli Lampadio et Oreste vv. cc. conss.>
 
CJ.5.70.7.10: Император Юстиниан
 
Но если умирает назначенный по нашему закону опекун душевнобольного, то назначается другой, тем же способом и с тем же соблюдением: подобно тому, как, если найден подозреваемый, его заменяет другой, что также было одобрено древними законами. <a 530 dK Sept Constantinopoli Lampadio et Orestes vv. cc. conss.>
 
CJ.5.70.7.11: Император Юстиниан
 
Теперь все эти положения, введенные новым определением, касающимся создания кураторов, должны применяться и в будущих случаях, и ни ранее созданные кураторы не должны быть упразднены, ни к ним не должно быть добавлено ничего нового, но условия, установленные в древнем порядке, должны оставаться в силе в отношении создания древних: а именно, гарантия или удовлетворение, введенные в древние времена, не должны предоставляться тем, кто позже стал наследником ярости. <a 530 dKSept Constantinopoli Lampadio et Orestes vv. cc. conss.>
 
CJ.5.71.0. На имущество или иные активы несовершеннолетних, которые не подлежат отчуждению или передаче в собственность без постановления суда.
 
CJ.5.71.1pr.: Император Антонин
 
Продажа имущества, изъятого по залогу или по решению суда, не относится к постановлению сената об отчуждении имущества сирот или юношей по инициативе претора или губернатора провинции. * ant. a. muciano. * <a 212 pp.Xiii k.Dec.Duobus aspris conss.>
 
CJ.5.71.1.1: Император Антонин
 
Но если вы и сейчас находитесь в этом возрасте, что обычно помогает, компетентный судья рассмотрит вопрос о том, следует ли восстановить ваше здоровье в полном объеме, в присутствии другой стороны и при рассмотрении дела. <a 212 pp.Xiiik.Dec.Duobusasprisconss.>
 
CJ.5.71.2pr.: Император Гордиан
 
Вам не обязательно добиваться полного возмещения убытков, если ваши опекуны или попечители продали ваше имущество, даже если оно находится под залогом. * Гордиан А. Клирчо и Афродизио. * <a 239 стр. iiik. февр. Гордиано А. и Авиола конс.>
 
CJ.5.71.2.1: Император Гордиан
 
Но если кредиторы так поступят, то, наконец, согласно форме указа, выгода будет предоставлена ​​вам, если будет доказано, что вы пострадали от мошеннической продажи, в которой покупатель участвовал. <a 239 pp. iii k. febr. gordiano a. et aviola conss.>
 
CJ.5.71.3: Императоры храбры, галлы.
 
Поскольку вы приобрели имение после освобождения, оно не могло быть отчуждено от отца и того же опекуна без разрешения президента, особенно если бы он продал его как свое собственное, а не как своего подопечного, и его преследование остается для вас неоспоримым. * Валер и Галльен. А. А. Теодосиан и другие. * <a 258 стр. iiinon. ian. tuscan и bassoconss.>
 
CJ.5.71.4пр.: Императорская доблесть., галлиен.
 
Сиротам и молодым людям запрещено не только отчуждать сельские или пригородные поместья путем продажи, но и передавать их из своего владения посредством сделок, обмена и, что немаловажно, дарения или любым другим способом. * valer. et gallien. aa. mithridati. * <a 260 pp.Xv k. mai. saeculare ii et donato conss.>
 
CJ.5.71.4.1: Императорская доблесть, галлиен.
 
Следовательно, если вы передали землю своим братьям в рамках сделки, вы можете претендовать на нее. Но если вы получили от них что-либо в обмен на это соглашение, вы должны вернуть это им. <a 260 pp.Xv k. mai. secular ii and donated conss.>
 
CJ.5.71.5: Императоры храбры, галльен.
 
Даже если президент издал указ об отчуждении или обременении пригородного или сельского имения округа, сенат, тем не менее, оставлял за округом право предпринять дальнейшие действия, если тот сможет доказать, что его вера была искажена ложными заявлениями: что вам также не запрещено делать. * valer. et gallien. aa. sereno. * <a 260 pp. iii k. mai. saeculare ii et donato conss.>
 
CJ.5.71.6: Императоры, дорогие, дорогие, их число.
 
Продажа имущества несовершеннолетних через прокурора с повесткой, направленной претору или губернатору провинции, не могла быть осуществлена, поскольку дело не может быть должным образом урегулировано иным образом, если только не будет торжественно подано постановление с актами доказанных причин, которые обусловливают необходимость продажи. * carus carinus et numer. aaa. varo. * <a 283 pp. non. mart. caro et carino aa.Conss.>
 
CJ.5.71.7: Императоры, дорогие, дорогие, их число.
 
Если вы составили расписку для урегулирования дарения, которое ваш отец сделал вам, когда вы были несовершеннолетним, поскольку этот вид письменного документа был составлен вопреки решению сената, это не влияет на ваши права. * dear carinus and numer. aaa. isidoro. * <a 283 pp. vi id. sept. hemesae caro et carino aa. conss.>
 
CJ.5.71.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Исповедание ваших молитв показывает, что сельские владения, которые были переданы до брака в качестве супружеского имущества вопреки решению сената, остались во владении мужа, поскольку право собственности не могло перейти к вам из-за судебного запрета. * Диоклетиан и Максим А. Феодот. * <a 285 стр. iiinon. nov. Диоклетиан А. II и Аристобул конс.>
 
CJ.5.71.9pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Даже несмотря на то, что тот, кого вы обвиняете в отчуждении сельского имения несовершеннолетнего, сделал это, будучи попечителем, продажа, тем не менее, была совершена вопреки словам богослова Севера, и решение председателя не было незаслуженно отменено. * Диоклетиан и Максим Муциан. * <из 285 стр. non. nov. Диоклетиан II и Аристобул конс.>
 
CJ.5.71.9.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Вам не запрещено добиваться исполнения обязательств, которые тот же куратор взял на себя в отношении своей собственности в связи с риском выселения. <a 285 pp. non. nov. diocletian a. ii and aristobulus conss.>
 
CJ.5.71.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Президент окажет вам помощь в отстаивании права собственности на имущество, отчужденное без постановления суда. Если ему станет ясно, что не все средства, переданные вашему опекуну, пошли на ваше наследство, он позволит подать на вас в суд только за ту часть денег, которая, как установлено, была потрачена на ваше благополучие. * Диоклетиан и Максимиан, а. милостиво. * <a 290 стр. vid. aug. ipsisiiietiiia. conss.>
 
CJ.5.71.11pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если ваш покровитель, не достигший совершеннолетия, действительно продал сельское имение без постановления, нет необходимости обсуждать низкую цену, поскольку авторитет постановления сената преградил путь отчуждению оставшегося права собственности. * Диоклетиан и Максим aa. Трофим. * <a 290 стр. xiik. dec. ipsisiiiietiiiaa. conss.>
 
CJ.5.71.11.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Но если по законному указу он продал по низкой цене свое имущество, о полномочиях которого он не знал, в соответствии с авторитетом вечного указа, ему предоставляется полное возмещение по известной причине. <a 290 pp. xii k. dec. ipsis iiii et iii aa. conss.>
 
CJ.5.71.12: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Из-за долгов, только по известной причине, провинциальное сельское имение может быть лишено владения президентским указом. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Леонтий. * <a 293 s. prid. k. mai. heracliaeaa. conss.>
 
CJ.5.71.13: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Даже налоговое, родовое или эмфитевтическое имение не может быть лишено собственности без указа президента. *диокл. и максим. аа. и куб. зенониллы. * <a 293 с. восьмой к. сентябрь Сирми аа. конс.>
 
CJ.5.71.14: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Используйте ответ самого благоразумного человека, Папиниана, и мнения других, чьи молитвы вы упомянули, и возражайте против возражения о злонамеренном обмане, доказывая, что цена за их долг была уплачена, если сироты, не предложив участок с процентами, причитающимися казне, потребуют продажи провинциальных земель вместе с плодами без постановления презида. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Фронтони. * <а 293 с. xviiik. дек. аа. конс.>
 
CJ.5.71.15: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если вы, несовершеннолетний в возрасте до двадцати пяти лет, отказались от сельского имения в качестве оплаты без постановления, имея при этом задолженность по другому делу, то полномочия сената не позволяли отчуждать право собственности от вас. * Диоклетиан и Максимиан aa. и cc. Сабин. * <a 293 s. viiik. dec. aa. conss.>
 
CJ.5.71.16pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если вы продали сельское или загородное имение, отделенное от городских имений не местоположением, а качеством, будучи ребенком, с назначенным автором опекуном, или будучи совершеннолетним, без постановления президента провинции, в которой оно находилось, по мнению сената, право собственности на него не могло от вас отступить, но право на него и его плоды, или условие их отсутствия, считалось применимым. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Eutychiae. * <a 294 s. vi id. april. anchialo cc. conss.>
 
CJ.5.71.16.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Но если покупатель сможет доказать, что вы не смогли исполнять обязанности или оказывать почести, вытекающие из других полномочий, и что вы также отказались от денег, которые взяли в качестве платы за аренду, он сможет удержать только плату с процентами, которые вы должны были заплатить, и стоимость улучшенного имущества, используя в качестве доказательства факт мошенничества. <a 294 s. viid. april. anchialocc. conss.>
 
CJ.5.71.17: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
По мнению сената, даже общее имущество среди всех несовершеннолетних не может быть разделено без постановления председателя. Ибо, поскольку причиной раздела является только совершеннолетний супруг, его отчуждение давно стало возможным даже без постановления. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и ц. Филипп. * <а 294 с. vii там же. постановление ц. конс.>
 
CJ.5.71.18: Император Константин
 
Если несовершеннолетние признаются ответственными, от имени отца или от своего имени, за долги, возникающие исключительно из налоговых обязательств или частных договоров, то Константиновский претор должен совершить постановление, тщательно доказав причины, чтобы продажа имущества с проявленной твердой верностью могла быть продолжена. * const. a. and const. c. to severum. * <from 322 d. xv k. ian. serdica probian and julian conss.>
 
CJ.5.72.0. Когда нет необходимости в вынесении постановления.
 
CJ.5.72.1: Император Антонин
 
Если вы сможете доказать, что отец сироты, опекуном которого вы согласились быть, дал согласие на получение возвращенного вам имущества, то достигнутая договоренность будет соблюдена. Ибо в этом вопросе не требуется разрешения управляющего, так что можно обратиться за советом к опекунам, если они подчинятся воле умершего. * ant. a. valenti mil. * <a 205 pp. iiii k. ian. antonino a. ii et geta ii conss.>
 
CJ.5.72.2: Император Аврелий.
 
Необходимо выяснить, получил ли самый выдающийся человек Сатурнина, обратившись к князю, особое право продажи. Ибо главная уступка подобна президентскому указу. * aurel. a. pulchro. * <pp. byzantiiid. ian. sineconss.>
 
CJ.5.72.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Сельское или пригородное имение может быть отчуждено от несовершеннолетнего, не достигшего двадцати пяти лет, без постановления председателя, если только не будет установлено, что завещание родителя или завещателя, из чьего имущества оно переходит к несовершеннолетнему, предписывало что-либо при отчуждении без уважительной причины. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Stratoniciano. * <a 295 pp. xv k. april. NicomediaeTuscoandAnnulinoconss.>
 
CJ.5.72.4: Император Константин
 
И без вмешательства указа мы разрешаем опекунам или попечителям любых лиц продавать изношенную одежду и ненужных животных. * const. a. to pop. * <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
 
CJ.5.73.0. Если кто-либо, не зная, что вещь принадлежит несовершеннолетнему, приобрел ее без постановления суда.
 
CJ.5.73.1: Император Гордиан
 
Если та, кто унаследовала права опекуна по наследственному праву, продала ваше имущество, и он отчуждал его как подопечный, покупатель, сознательно купивший у наследника опекуна, поскольку должность заканчивается со смертью, не мог приобрести никакой защиты путем приобретения чужого имущества в течение этого периода времени; но если он отчуждал его как свое собственное и покупатель приобрел чужое имущество, не зная об этом, он не сразу становился собственником после передачи владения, а только против вас на определенный период времени, когда вы не отрицаете, что достигли совершеннолетия, он может использовать срок давности. * gord. a. felici. * <a 238 pp. v id. sept. pio et pontiano conss.>
 
CJ.5.73.2: Император Гордиан
 
Если ваше имущество было изъято вопреки решению суда высшей инстанции, встретьтесь с его владельцем, чтобы, если вы одобрите сделку, владение может быть прекращено, и все доходы могут быть аннулированы, если не будет установлено, что покупатель был добросовестным покупателем. * Gord. a. Crispinae. * <a 241 pp. xvi k. ian. Gordian a. ii et Pompeian conss.>
 
CJ.5.73.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Сельские или пригородные владения, отчужденные без знания причины и без подачи постановления против постановления сената, не считаются надлежащим владением второго покупателя, если не истек установленный срок. * Диоклетиан и Максимиан a.a. и cc. Агата. * <a 294 стр. там же, февраль. Никомедия cc. conss.>
 
CJ.5.73.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Поскольку против покупателя, которому имущество было передано вопреки решению сената, имущество, являющееся предметом спора, перешло по законному праву, необходимо выяснить, было ли лицо, являющееся предметом спора, владельцем в присутствии предыдущего владельца и в большей степени, без оспаривания, в течение десяти лет или в отсутствие двадцати лет. Если это будет четко установлено перед вашими авторитетами, без каких-либо колебаний, истец будет обязан отклонить иск, поскольку срок исковой давности слишком велик. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Александр. * <a 303 d. viid. iun. dorostolodiocletianoviiietmaximianoviiaa. conss.>
 
CJ.5.74.0. Если, достигнув совершеннолетия, он ратифицировал отчуждение, совершенное без постановления.
 
CJ.5.74.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если вы утверждаете, что попечитель вашего отца, без вмешательства постановления президиума, намеревался продать сельское имение наследнику кредитора или его опекуну, и что ваш отец, будучи обманутым, ратифицировал эту продажу, и если имение было изъято по более низкой цене, и установлено, что ваш отец, допустив необдуманную ошибку, ошибочно дал свое согласие на продажу, то будет нецелесообразно вычитать излишне уплаченную цену в качестве компенсации: это целесообразно сделать в соответствии с положениями президиума, и ему будет уместно, если противоположная сторона не придерживается добросовестности, предоставить ему право решать, желает ли он вернуть владение с плодами, чтобы были возвращены погребальные деньги с соответствующими процентами. * Diocl. and Maxim. aa. Liciniae. * <a 290 pp.Non.Oct.Ipsis iii and iii aa.Conss.>
 
CJ.5.74.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
Если без постановления губернатора ваши владения были отчуждены от вашего опекуна, и ни специальным подтверждением, ни, если он был добросовестным владельцем, по истечении установленного срока не было установлено, что было сделано неправильно, губернатор провинции вернет владение вам. * diocl. and maxim. aa. and cc. alexander. * <a 293 dKian. sirmi aa.Conss.>
 
CJ.5.74.3pr.: Император Юстиниан
 
Если в какой-либо момент без постановления несовершеннолетних или лиц, находящихся под опекой назначенных лиц, или по помилованию лиц, превышающих их полномочия, имущество отчуждается или присваивается, и эти же несовершеннолетние, достигнув совершеннолетия, подают жалобу такого рода с длительным молчанием, так что бесполезное отчуждение или присвоение усиливается длительным молчанием, мы считаем, что для такого подтверждения установлен определенный срок. * iust. a. menae pp. * <a 529 d. viii id. april. constantinopoli decio vc. cons.>
 
CJ.5.74.3.1: Император Юстиниан
 
Поэтому мы постановляем, что если в течение пяти последовательных лет после достижения лицом совершеннолетия (то есть двадцати пяти лет), учитываемых при вынесении решения, лицо, сделавшее это решение, или его наследник не жаловались на такое отчуждение или присвоение, то это решение не должно быть отменено в связи с отсутствием постановления, а должно рассматриваться так, как если бы вещь была отчуждена или присвоена с самого начала законным постановлением. <a 529 d. viii id. april. constantinopoli decio vc. cons.>
 
CJ.5.74.3.2: Император Юстиниан
 
Но поскольку дарения, совершаемые несовершеннолетними, не могут быть оформлены даже указом, если несовершеннолетний, даже после достижения совершеннолетия, передает недвижимое имущество другому лицу по дарственной (за исключением дарения, совершенного в связи с браком), это не будет иметь никакой иной юридической силы, если по истечении двадцати пяти лет, десяти лет среди присутствующих и двадцати лет среди отсутствующих, не пройдет с согласия дарителя: таким образом, в отношении наследника будет начисляться только то время, которое прошло в молчании после достижения им совершеннолетия. <a 529 d. viii id. april. constantinopoli decio vc. cons.>
 
CJ.5.75.0. О встрече с магистратами.
 
CJ.5.75.1pr.: Император Антонин
 
Если судьи договорились с назначенными вам опекунами или попечителями о том, что они будут освобождены от ответственности от их имени и что они приняли в качестве гарантов гарантию сохранности имущества, то иск, который вы подали против ваших опекунов или попечителей, не снимает обязательств с другого лица. * ant. a. muciano. * <a 212 accepted non. ian. duobis aspris conss.>
 
CJ.5.75.1.1: Император Антонин
 
Но против судей, назначивших опекуна, наконец-то появляется возможность предпринять полезные действия, если после того, как все имущество будет конфисковано и изъято, и будет установлено, что он мошенническим путем отчуждал его, ваша компенсация не может быть полностью удовлетворена. <a 212 acceptednon. jan. duobisasprisconss.>
 
CJ.5.75.1.2: Император Антонин
 
Если вы воспользуетесь этим правом, вы сможете отстаивать действия, порученные вам ими, против поручителей, которых они приняли, даже если у вас есть полезное право требования без уступки. <a 212 accepted non. jan. duobis aspris conss.>
 
CJ.5.75.2: Император Александр Север
 
Иск обычно не предъявляется наследникам магистрата, чья вина недостаточно защищена опекой. * alex. a. отцовский. * <a 224 pp.Iii non.Iul.Iuliano et Crispino conss.>
 
CJ.5.75.3: Император Гордиан
 
Если вы и ваш коллега, исполняя обязанности мировых судей, назначили ненадлежащего опекуна и не потребовали надлежащей гарантии, а также если иное не предусмотрено в отношении подопечного, и вы оба обязаны платить, вы должны потребовать, чтобы против вас был подан иск за мужскую роль, а не за причиненный вред. * Горд. а. Апрониан. * <a 238 d.Viii k.Nov.Pius and Pontian cons.>
 
CJ.5.75.4: Император Гордиан
 
В отношении лица, выдвинувшего менее подходящего опекуна или попечителя, никакие действия не могут быть предприняты до тех пор, пока имущество выдвинутого лица и его поручителя, а также имущество его коллег, на риск которых распространяется партнерство в управлении имуществом, не будет арестовано, и пока не будет исполнена компенсация сироте или совершеннолетнему лицу. * gord. a. arruntiano. * <a 242 pp.Id.Mart.Attico and pretextato conss.>
 
CJ.5.75.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
 
В отношении муниципальных магистратов, назначающих опекунов, если им не была выплачена компенсация по окончании срока управления и невозможно было потребовать от поручителя солидную сумму, было установлено, что опекуны имели право на полезное действие в качестве освобождения от ответственности по указу сената, изданному автором нашего божественного отца Траяна. * Диоклетиан и Максимиан а. и ц. Евгения. * <с 294? г. vii там же. указ. ипсис и конс.>
 
CJ.5.75.6pr.: Император Зенон
 
Поскольку к заключению претора было добавлено указание о передаче общего управления куратору, и, как это принято, был составлен соответствующий указ, ясно, что дар куратора не был недействительным, а вмешалась ошибка писца в оценке имущества совершеннолетнего, который, как если бы наследство стоило не более двухсот фунтов золота, принял поручителя. * Зенон а. Элиано стр. * <a 480 dVk.Ian.Basiliovc.Cons.>
 
CJ.5.75.6.1: Император Зенон
 
В таком случае, если будет доказано, что имуществу несовершеннолетнего был нанесен ущерб в нарушение закона, вина будет лежать не на опекуне, а на небрежности или обмане писца, допустившего сокрытие истинной оценки имущества, и это будет рассматриваться в соответствии с законом. <a 480 dV k.Ian.Basilio vc.Cons.>
 
 
LIBER QUINTUS
CJ.5.1.0. De sponsalibus et arris sponsaliciis et proxeneticis.
CJ.5.2.0. Si rector provinciae vel ad eum pertinentes sponsalia dederint.
CJ.5.3.0. De donationibus ante nuptias vel propter nuptias et sponsaliciis.
CJ.5.4.0. De nuptiis.
CJ.5.5.0. De incestis et inutilibus nuptiis.
CJ.5.6.0. De interdicto matrimonio inter pupillam et tutorem seu curatorem liberosque eorum.
CJ.5.7.0. Si quacumque praeditus potestate vel ad eum pertinentes ad suppositarum iurisdictioni suae adspirare temptaverint nuptias.
CJ.5.8.0. Si nuptiae ex rescripto petantur.
CJ.5.9.0. De secundis nuptiis.
CJ.5.10.0. Si secundo nupserit mulier, cui maritus usum fructum reliquerit.
CJ.5.11.0. De dotis promissione vel nuda pollicitatione.
CJ.5.12.0. De iure dotium.
CJ.5.13.0. De rei uxoriae actione in ex stipulatu actionem transfusa et de natura dotibus praestita.
CJ.5.14.0. De pactis conventis tam super dote quam super donatione ante nuptias et paraphernis.
CJ.5.15.0. De dote cauta et non numerata.
CJ.5.16.0. De donationibus inter virum et uxorem et a parentibus in liberos factis et de ratihabitione.
CJ.5.17.0. De repudiis et iudicio de moribus sublato.
CJ.5.18.0. Soluto matrimonio dos quemadmodum petatur.
CJ.5.19.0. Si dos constante matrimonio soluta fuerit.
CJ.5.20.0. Ne fideiussores vel mandatores dotium dentur.
CJ.5.21.0. Rerum amotarum.
CJ.5.22.0. Ne pro dote mulieri bona mariti addicantur.
CJ.5.23.0. De fundo dotali.
CJ.5.24.0. Divortio facto apud quem liberi morari vel educari debent.
CJ.5.25.0. De alendis liberis ac parentibus.
CJ.5.26.0. De concubinis.
CJ.5.27.0. De naturalibus liberis et matribus eorum et ex quibus casibus iusti efficiuntur.
CJ.5.28.0. De tutela testamentaria.
CJ.5.29.0. De confirmando tutore.
CJ.5.30.0. De legitima tutela.
CJ.5.31.0. Qui petant tutores vel curatores.
CJ.5.32.0. Ubi petantur tutores vel curatores.
CJ.5.33.0. De tutoribus et curatoribus illustrium vel clarissimarum personarum.
CJ.5.34.0. Qui dare tutores vel curatores et qui dari possunt.
CJ.5.35.0. Quando mulier tutelae officio fungi potest.
CJ.5.36.0. In quibus causis tutorem habenti tutor vel curator dari potest.
CJ.5.37.0. De administratione tutorum et curatorum et de pecunia pupillari feneranda vel deponenda.
CJ.5.38.0. De periculo tutorum et curatorum.
CJ.5.39.0. Quando ex facto tutoris vel curatoris minores agere vel conveniri possunt.
CJ.5.40.0. Si ex pluribus tutoribus vel curatoribus omnes vel unus agere pro minore vel conveniri possunt.
CJ.5.41.0. Ne tutor vel curator vectigal conducat.
CJ.5.42.0. De tutore vel curatore qui satis non dedit.
CJ.5.43.0. De suspectis.
CJ.5.44.0. De in litem dando tutore vel curatore.
CJ.5.45.0. De eo qui pro tutore negotia gessit.
CJ.5.46.0. Si mater indemnitatem promiserit.
CJ.5.47.0. Si contra matris voluntatem tutor datus sit.
CJ.5.48.0. Ut causae post pubertatem adsit tutor.
CJ.5.49.0. Ubi pupilli educentur.
CJ.5.50.0. De alimentis pupillo praestandis.
CJ.5.51.0. Arbitrium tutelae.
CJ.5.52.0. De dividenda tutela et pro qua parte quisque tutorum conveniatur.
CJ.5.53.0. De in litem iurando.
CJ.5.54.0. De heredibus tutorum.
CJ.5.55.0. Si tutor non gesserit.
CJ.5.56.0. De usuris pupillaribus.
CJ.5.57.0. De fideiussoribus tutorum seu curatorum.
CJ.5.58.0. De contrario iudicio.
CJ.5.59.0. De auctoritate praestanda.
CJ.5.60.0. Quando curatores vel tutores esse desinant.
CJ.5.61.0. De actore a tutore seu curatore dando.
CJ.5.62.0. De excusationibus et temporibus earum.
CJ.5.63.0. Si falsis adlegationibus excusatus sit.
CJ.5.64.0. Si tutor rei publicae causa aberit.
CJ.5.65.0. De excusatione veteranorum.
CJ.5.66.0. Qui numero liberorum se excusant.
CJ.5.67.0. Qui aetate.
CJ.5.68.0. Qui morbo.
CJ.5.69.0. Qui numero tutelarum.
CJ.5.70.0. De curatore furiosi vel prodigi.
CJ.5.71.0. De praediis vel aliis rebus minorum sine decreto non alienandis vel obligandis.
CJ.5.72.0. Quando decreto opus non est.
CJ.5.73.0. Si quis ignorans rem minoris esse sine decreto comparavit.
CJ.5.74.0. Si maior factus sine decreto factam alienationem ratam habuerit.
CJ.5.75.0. De magistratibus conveniendis.
CJ.5.1.0. De sponsalibus et arris sponsaliciis et proxeneticis.
CJ.5.1.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Alii desponsata renuntiare condicioni ac nubere alii non prohibetur. * diocl. et maxim. aa. et cc. bianori. * <a 293 d. xviii k. mai. aa. conss.>
CJ.5.1.2: Imperator Constantinus
Si is, qui puellam suis nuptiis pactus est, intra biennium exsequi nuptias in eadem provincia degens supersederit, eiusque spatii fine decurso in alterius postea coniunctionem puella pervenerit, nihil fraudis ei sit, quae nuptias maturando vota sua diutius ludi non passa est. * const. a. et const. c. ad pacatianum pu. * <a 332 d. prid. id. april. marcianopoli pacatioano et hilarianoconss.>
CJ.5.1.3: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Arris sponsaliorum nomine datis, si interea sponsus vel sponsa decesserit, quae data sunt iubemus restitui, nisi causam, ut nuptiae non celebrentur, defuncta persona iam praebuit. * grat. valentin. et theodos. aaa. eutropio pp. * <a 380 d. xv k. iul. thessalonicae gratiano v et theodosio aa. conss.>
CJ.5.1.4pr.: Imperatores Honorius, Theodosius
Si pater pactum de filiae nuptiis inierit et humana sorte consumptus ad vota non potuerit pervenire, id inter sponsos firmum ratumque permaneat, quod a patre docebitur definitum, nihilque permittatur habere momenti, quod cum defensore, ad quem minoris commoda pertinebunt, docebitur fuisse transactum. * honor. et theodos. aa. ad marinianum pp. * <a 422 d. iiii non. nov. ravennae honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
CJ.5.1.4.1: Imperatores Honorius, Theodosius
Periniquum est enim, ut contra patriam voluntatem redempti forsitan tutoris aut curatoris admittatur arbitrium, cum plerumque etiam ipsius feminae adversus commoda propria inveniatur laborare consilium. <a 422 d. iiii non. nov. ravennae honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
CJ.5.1.5pr.: Imperatores Leo, Anthemius
Mulier iuris sui constituta arrarum sponsalium nomine usque ad duplum teneatur, id est in id quod accepit et aliud tantundem nec amplius, si post completum vicesimum quintum annum vel post impetratam veniam aetatis atque in competenti iudicio comprobatam huiusmodi arras suscepit: in simplum autem, id est tantummodo quod accepit, si minoris aetatis est, sive virgo sive vidua sit, sive per se sive per tutorem vel curatorem vel aliam personam easdem arras acceperit. * leo et anthem. aa. erythrio pp. * <a 472 d. k. iul. constantinopoli marciano cons.>
CJ.5.1.5.1: Imperatores Leo, Anthemius
Patrem vero vel matrem, legitimae videlicet aetatis constitutos, sive simul sive separatim arras pro filia susceperint, avum autem vel proavum pro nepte seu pronepte in duplum tantummodo convenit teneri. <a 472 d. k. iul. constantinopoli marciano cons.>
CJ.5.1.5.2: Imperatores Leo, Anthemius
Quae ita custodiri censemus, si non propter personam vel condicionem aut aliam causam legibus vel generalibus constitutionibus interdictam futurum matrimonium constare prohibetur: tunc enim quasi nullo facto, utpote sine causa easdem arras praestitas tantummodo reddi consequens esse praecipimus. <a 472 d. k. iul. constantinopoli marciano cons.>
CJ.5.1.5.3: Imperatores Leo, Anthemius
Hoc quoque his adicimus, ut etiam, si legibus prohibitae non sint speratae nuptiae, post arras autem sponsalicias sponsa coniugium sponsi propter turpem vel impudicam conversationem aut religionis vel sectae diversitatem recusaverit vel eo, quod quasi vir coitum, ex quo spes subolis oritur, facere non potuerit, vel ob aliam iustam excusationis causam, si quidem probatum fuerit ante datas easdem arras sponsalicias hoc idem mulierem vel parentes eius cognovisse, sibi debeant imputare. <a 472 d. k. iul. constantinopoli marciano cons.>
CJ.5.1.5.4: Imperatores Leo, Anthemius
Sin vero horum ignari sponsalicias arras susceperint vel post arras datas aliqua iusta causa paenitentiae intercesserit, isdem tantummodo redditis super alterius simpli poena liberi custodiantur. <a 472 d. k. iul. constantinopoli marciano cons.>
CJ.5.1.5.5: Imperatores Leo, Anthemius
Quae omnia simili modo etiam de sponsis super recipiendis nec ne arris praestitis custodiri censemus: quadrupli videlicet poena, quae anterioribus legibus definita erat, in qua et arrarum quantitas imputabatur, cessante, nisi specialiter aliud ex communi consensu inter contrahentes de eadem quadrupli ratione placuit. <a 472 d. k. iul. constantinopoli marciano cons.>
CJ.5.1.5.6: Imperatores Leo, Anthemius
Extra definitionem autem huius legis si cautio poenam stipulationis continens fuerit interposita, ex utraque parte nullas vires habebit, cum in contrahendis nuptiis libera potestas esse debet. <a 472 d. k. iul. constantinopoli marciano cons.>
CJ.5.2.0. Si rector provinciae vel ad eum pertinentes sponsalia dederint.
CJ.5.2.1pr.: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Si quis in potestate publica positus atque honore administrandarum provinciarum, qui parentibus aut tutoribus aut curatoribus aut ipsis quae matrimonium contracturae sunt potest esse terribilis, arras sponcalicias dederit, iubemus, ut deinceps, sive parentes sive eadem mutaverint voluntatem, non modo iuris laqueis liberentur poenaeque statutae expertes sint, sed extrinsecus data pignora lucrativa habeant, si ea non putent esse reddenda. * grat. valentin. et theodos. aaa. eutropio pp. * <a 380 d. xv k. iul.Thessalonicae gratiano v et theodosio aa.Conss.>
CJ.5.2.1.1: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Quod ita late patere volumus, ut non solum circa administrantes, sed et circa administrantium filios nepotes ac propinquos, participes ( id est consiliarios) domesticosque locum habeat, quibus tamen administrator operam dederit. <a 380 d. xv k. iul.Thessalonicae gratiano v et theodosio aa.Conss.>
CJ.5.2.1.2: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Impleri autem id postea matrimonium non vetamus, quod tempore potestatis ob eas personas, de quibus locuti sumus, arris fuerat obligatum, si sponsarum consensus accedat. <a 380 d. xv k. iul.Thessalonicae gratiano v et theodosio aa.Conss.>
CJ.5.3.0. De donationibus ante nuptias vel propter nuptias et sponsaliciis.
CJ.5.3.1: Imperatores Severus, Antoninus
Multum interest, si ea, quae donat vir futurus, tradiderit uxori et postea in dotem acceperit, an vero donandi animo dotem auxerit, ut videatur accepisse, quod non accepit. priore enim casu donatio non impeditur, et res, quae in ea causa sunt, dotis effectae iudicio de dote peti possunt: posteriore autem nihil actum est donatione et, quod in dotem datum non est, non potest repeti. * sev. et ant. aa. metrodoro. * <>
CJ.5.3.2: Imperator Alexander Severus
Si praesidi provinciae probaveris, ut eucliam uxorem duceres, munera te parentibus eius dedisse, nisi tibi euclia nupserit, restitui tibi quod dedisti iubebit. * alex. a. attalo. * <>
CJ.5.3.3: Imperator Alexander Severus
Pollicitatione a fratre quondam tuo sponsalium causa facta, et si in stipulationem deducta ideo praestanda non fuerit, quoniam in dote uxor maritum fefellit, exceptionem adversus actionem ex stipulatu recte obicies. * alex. a. Marcellae. * <>
CJ.5.3.4: Imperator Gordianus
Quod sponsae ea lege donatur, ut tunc dominium eius adipiscatur, cum nuptiae fuerint secutae, sine effectu est. * gord. a. marco. * <a 239 pp. viii k. dec. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.5.3.5: Imperatores valer., gallien.
Ea, quae tibi ut sponsae daturum se repromisit is, qui te ficto caelibatu, cum aliam matrem familias domi reliquisset, sollicitavit ad nuptias, petere cum effectu non potest, cum tu sponsa uxore domi posita non fuisti. * valer. et gallien. aa. theodorae. * <a 258 acc. xv id. mai. antiochiae tusco et basso conss.>
CJ.5.3.6: Imperator aurel.
Cum in te simplicem donationem dicas factam esse die nuptiarum et in ambiguo possit venire, utrum a sponso an marito donatum sit, sic distinguendum est, ut, si in tua domo donum acceptum est, ante nuptias videatur facta esse donatio, quod si penes se dedit sponsus, retrahi possit: uxor enim fuisti. * aurel. a. donatae. * <>
CJ.5.3.7: Imperatores carus, carinus, numer.
Si, cum ante nuptias munera darentur, ita conventum est atque huiusmodi conscripta pactio est, ut, si qua fors extitisset contra voluntatem eius et matrimonium distraxisset, tunc quae data erant apud eum qui dedisset heredemve eius remanerent, potest, qui eius hereditatem accepit, cui pacta puella munera supra dicta lege susceperat, eadem iure postulare. * carus carinus et numer. aaa. iuncianae. * < pp. k. april.>
CJ.5.3.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si ante matrimonium maior quinque et viginti annis constitutus sponsae suae, licet ante sponsalia, fundum donavit eamque in vacuam induxit possessionem, postea nullo titulo superstitem vel testamento eundem relinquentem alienare potuisse certi ac manifesti iuris est. * diocl. et maxim. aa. et cc. euphrosyno. * <a 293 d. k. mai. tirallo aa. conss.>
CJ.5.3.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum te sponsae filii tui quaedam donasse confitearis, perfectam donationem rescindi nec nostro oportet rescripto, quam tua voluntas iurisque auctoritas fecit ratam. * diocl. et maxim. aa. et cc. iuliano. * <a 293 viii k. ian. aa. conss.>
CJ.5.3.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si filiae tuae sponsus ei mancipium donavit ac tu in eum iumenta liberalitatis ratione contulisti nec nuptiis secutis contra iuris rationem quod dederat abstulit, non invicem datorum restitutio, sed eius quod illicite rapuit repetitio competit. * diocl. et maxim. aa. et cc. dionysio. * <>
CJ.5.3.11: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si tibi res proprias liberalitatis causa sponsus tuus tradidit, eo, quod ab hostibus postea interfectus est, irrita donatio fieri non potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. neae. * <>
CJ.5.3.12: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si mater vestra filiae suae sponso vel marito praedia sine ulla repetendi lege donavit et eum in vacuam induxit possessionem, nuptiis divortio solutis perfecta non dissolvitur donatio. * diocl. et maxim. aa. et cc. timocleae et cleotimae. * <a 294 s. vi id. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.5.3.13: Imperatores Diocletianus, Maximianus
De rebus in sponsam donationis gratia collatis creditores mariti facti, si non prius obligatas sibi probent, eam convenire minime possunt. * diocl. et maxim. aa. et cc. alexandro. * <>
CJ.5.3.14: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si consentiente matre sua sponsus filiae tuae mancipia donavit et his acceptis in dotem non aestimatis in matrimonio post decessit, mater eademque heres eius pretium offerens restitutionem eorum improbe recusat. * diocl. et maxim. aa. et cc. aureliae. * <>
CJ.5.3.15pr.: Imperator Constantinus
Cum veterum sententia displiceat, quae donationes in sponsam nuptiis quoque non secutis decrevit valere, ea, quae largiendi animo inter sponsos et sponsas iure celebrantur, redigi ad huiusmodi condiciones iubemus, ut, sive adfinitatis coeundae causa sive non ita, vel in potestate patris degentes vel ullo modo proprii iuris constituti tamquam futuri causa matrimonii aliquid sibi ipsi vel consensu parentum mutuo largiantur, si quidem sponsus vel parens eius sortiri noluerit uxorem, id quod ab eo donatum fuerit nec repetatur traditum est, si quid apud donatorem resedit, ad sponsam et heredes eius submotis ambagibus transferatur. * const. a. ad maximum pu. * <a 319 d. xvii k. nov. constantino a. v et licinio c. conss.>
CJ.5.3.15.1: Imperator Constantinus
Quod si sponsa vel is in cuius agit potestate causam non contrahendi matrimonii praebuerit, tunc sponso eiusque heredibus sine aliqua deminutione per condictionem aut per utilem in rem actionem redhibeantur. <a 319 d. xvii k. nov. constantino a. v et licinio c. conss.>
CJ.5.3.15.2: Imperator Constantinus
Quae similiter observari oportet et si ex parte sponsae in sponsum donatio facta sit. <a 319 d. xvii k. nov. constantino a. v et licinio c. conss.>
CJ.5.3.16pr.: Imperator Constantinus
Si ab sponso rebus sponsae donatis interveniente osculo ante nuptias hunc vel illam mori contigerit, dimidiam partem rerum donatarum ad superstitem pertinere praecipimus, dimidiam ad defuncti vel defunctae heredes, cuiuslibet gradus sint et quocumque iure successerint, ut donatio stare pro parte media et solvi pro parte media videatur: osculo vero non interveniente, sive sponsus sive sponsa obierit, totam infirmari donationem et donatori sponso vel heredibus eius restitui. * const. a. ad tiberianum vic. hispaniarum. * <a 336 d. id. iul. constantinopoli nepotiano et facundo conss.>
CJ.5.3.16.1: Imperator Constantinus
Quod si sponsa interveniente vel non interveniente osculo donationis titulo ( quod raro accidit) fuerit aliquid sponso largita et ante nuptias hunc vel illam mori contigerit, omni donatione infirmata ad donatricem sponsam sive eius successores donatarum rerum dominium transferatur. <a 336 d. id. iul. constantinopoli nepotiano et facundo conss.>
CJ.5.3.17: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Minoribus aetate feminis etiam actorum testificatione in ante nuptias donatione ad eas facta omissa, si patris auxilio destitutae sint, iuste consulitur, ut firma donatio sit. * theodos. et valentin. aa. hierio pp. * <a 428 d. x k. mart. constantinopoli tauro et felice conss.>
CJ.5.3.18: Imperator Zeno
Si liberis ex priore matrimonio procreatis pater ad secundas migraverit nuptias vel non migraverit, nihil omnino filiis prioris coniugii ex donatione ante nuptias, quam ipse vel alius pro ipso uxori quondam eius matri communium liberorum donaverat, servare cogatur, quoniam et mater liberis ex priore matrimonio extantibus post secundas nuptias multoque amplius, si non fuerit alteri marito sociata, nihil isdem filiis ex dote, quam patri eorum ipsa vel alius pro ea obtulerit , servare compellitur. * zeno a. sebastiano pp. * <a 479 d. k. mai. zenone a. cons.>
CJ.5.3.19pr.: Imperator Justinus
Si constante matrimonio consilium augendae dotis inierit vel uxor forte vel eius nomine quilibet alius, nihilo minus marito quoque liceat seu pro marito cuilibet alii tanto donationem ante nuptias additamento maiorem facere, quanto dotis augetur titulus, nec obsit in huiusmodi munificentiis interdictas esse liberalitates tempore nuptiarum: indulgendum est namque consensui communi partium, ne, cum negetur augendae potestas donationis, dotis etiam pigrius constituatur augmentum. * iustinus a. archelao pp. * <a 527 ? >
CJ.5.3.19.1: Imperator Justinus
Idemque licere praecipimus etiam in his matrimoniis, in quibus interdum accidit ante nuptias quidem donationem nullam esse, solam vero dotem marito mulierem obtulisse, ut etiam tunc muliere dotem augente liceat marito quoque donationem in uxorem suam eiusdem quantitatis facere, quantum aucta dos continere dignoscitur: pactis videlicet de redhibitione vel retentione auctae dotis vel donationis, prout partes consenserint, pro iam statuto modo ineundis sive iniungendis veteribus pactis, quae initio nuptiarum de ante nuptias donatione et dote principaliter constituenda inita sunt. <a 527 ? >
CJ.5.3.19.2: Imperator Justinus
Iura etiam hypothecarum, quae in augenda dote vel donatione fuerint, ex eo tempore initium accipiant, ex quo eaedem hypothecae contractae sunt, et non ad prioris dotis vel ante nuptias donationis tempora referantur. <a 527 ? >
CJ.5.3.19.3: Imperator Justinus
Sed et si e contrario maritus et uxor ad deminuendam dotem et ante nuptias donationem consenserint, licere eis ad similitudinem deminutionis quae in dote fit etiam ante nuptias minuere donationem, ut pacta de amborum deminutionibus ineunda firma et legitima esse intellegantur: exceptis videlicet his casibus, in quibus aut maritus ex priore matrimonio liberos habens ad secundas migraverit nuptias, aut uxor similiter ex anteriore matrimonio liberis ei existentibus secundo marito se iunxerit. in hoc enim secundo matrimonio vel a parte mariti vel a parte mulieris vel ab utraque, si hoc etiam evenerit, interdictam esse deminutionem dotis et ante nuptias donationis, ne aliquid adversus filios prioris matrimonii machinari videatur, censemus. <a 527 ? >
CJ.5.3.20pr.: Imperator Justinianus
Cum multae nobis interpellationes factae sunt adversus maritos, qui decipiendo suas uxores faciebant donationes, quas ante nuptias antiquitas nominavit, insinuare autem eas actis intervenientibus supersedebant, ut ineffectae maneant et ipsi quidem commoda dotis lucrentur, uxores autem sine nuptiali remedio relinquantur, sancimus nomine prius emendato ita rem corrigi et non ante nuptias donationem eam vocari, sed propter nuptias donationem. * iust. a. iohanni pp. * <a 531533 >
CJ.5.3.20.1: Imperator Justinianus
Quare enim dotem quidem et constante matrimonio mulier marito dare conceditur, donationem autem marito nisi ante nuptias facere non permittitur? et quae huius rei differentia rationabilis potest inveniri, cum melius erat mulieribus propter fragilitatem sexus quam maribus subveniri? <a 531-533 >
CJ.5.3.20.2: Imperator Justinianus
Sicut enim dos propter nuptias fit et sine nuptiis quidem nulla dos intellegitur , sine dote autem nuptiae possunt celebrari, ita et in donationibus, quas mariti faciunt vel pro his alii, debet esse aperta licentia et constante matrimonio talem donationem facere, quae quasi antipherna possit intellegi et non simplex donatio. ideo enim et antiqui iuris conditores inter donationes etiam dotes connumerant. <a 531-533 >
CJ.5.3.20.3: Imperator Justinianus
Si igitur et nomine et substantia nihil distat a dote ante nuptias donatio, quare non etiam ea simili modo et matrimonio contracto dabitur? <a 531-533 >
CJ.5.3.20.4: Imperator Justinianus
Sancimus itaque omnes licentiam habere sive priusquam matrimonia contraxerint sive postea donationes mulieribus dare propter dotis dationem, ut non simplices donationes intellegantur, sed propter dotem et propter nuptias factae. simplices etenim donationes non propter nuptias fiunt, sed propter nuptias vetitae sunt: et propter alias causas et libidinem forsitan vel unius partis egestatem, non propter ipsam nuptiarum adfectionem efficiuntur. <a 531-533 >
CJ.5.3.20.5: Imperator Justinianus
Si igitur dote iam praestita maritus nulla ante nuptias facta donatione donare mulieri res maluerit, ita tamen, ut dotis quantitatem non excedant, et hoc ipsum significaverit, quod non simplicem faciat donationem, sed propter dotem iam conscriptam et ipse ad donationem venerit, licebit ei hoc facere et supponatur pactis dotalibus huiusmodi donatio. et si quidem hoc fuerit specialiter expressum, pacta conventa servari oportet. <a 531-533 >
CJ.5.3.20.6: Imperator Justinianus
Sin autem donatio quidem talis facta sit, utpote autem dotali instrumento antecedente nulla pacta tali donationi post nuptias inserantur, re ipsa videatur esse hoc pactum, et secundum dotales conventiones intellegantur et in tali donatione pacta fuisse conventa, ut aequis passibus utraque ambulet tam dos quam donatio. <a 531-533 >
CJ.5.3.20.7: Imperator Justinianus
Ita tamen, ut leoniana constitutio, quae super exaequatione pactionum loquitur non in quantitate, sed in partibus, maneat in his casibus intacta, et non solum ea immutilata custodiatur, sed etiam nostra, quam de interpretatione eius fecimus ambiguitatem eius tollentes: disparibus etenim pactionibus factis maiorem lucri partem ad minorem deducendam esse censemus, ut eodem modo uterque minorem partem lucretur. <a 531-533 >
CJ.5.3.20.8: Imperator Justinianus
Similique modo si facta quidem fuerit talis donatio, quae antea quidem ante nuptias vocabatur, nunc autem propter nuptias, non autem ante nuptias fuerit actis intervenientibus insinuata, licebit et constante matrimonio eam insinuare, nullo obstaculo penitus ex nuptiarum interventu faciendo: si enim fieri eas post nuptias concedatur, multo magis insinuari. <a 531-533 >
CJ.5.3.20.9: Imperator Justinianus
Similique modo et ea constitutio, quam pro augendis tam dotibus quam ante nuptias donationibus fecimus, intacta illabataque conservetur: omnibus videlicet, quae de simplicibus donationibus inter maritum et uxorem constante matrimonio vel a veteribus vel a nobis statuta sunt, in suo robore duraturis. <a 531-533 >
CJ.5.4.0. De nuptiis.
CJ.5.4.1: Imperatores Severus, Antoninus
Cum de nuptiis puellae quaeritur nec inter tutorem et matrem et propinquos de eligendo futuro marito convenit, arbitrium praesidis provinciae necessarium est. * sev. et ant. aa. potito. * <a 199 d. non. mai. anullino et frontone conss.>
CJ.5.4.2: Imperatores Severus, Antoninus
Si nuptiis pater tuus consensit, nihil oberit, quod instrumento ad matrimonium pertinenti subscripsit. * sev. et ant. aa. trophimae. * <>
CJ.5.4.3: Imperatores Severus, Antoninus
Libertum, qui patronam seu patroni filiam vel coniugem vel neptem vel proneptem uxorem ducere ausus est, apud competentem iudicem accusare poteris moribus temporum meorum congruentem sententiam daturum, quae huiusmodi coniunctiones odiosas esse merito duxerunt. * sev. et ant. aa. valeriae. * <a 196 id. nov. dextro ii et prisco conss.>
CJ.5.4.4: Imperator Alexander Severus
Liberi concubinas parentum suorum uxores ducere non possunt, quia minus religiosam et probabilem rem facere videntur. qui si contra hoc fecerint, crimen stupri committunt. * alex. a. perpetuo. * <a 228 iii id. april. modesto et probo conss.>
CJ.5.4.5: Imperator Alexander Severus
Si, ut proponis, pater quondam mariti tui, in cuius fuit potestate, cognitis nuptiis vestris non contradixit, vereri non debes, nepotem suum ne non agnoscat. * alex. a. maximae. * <>
CJ.5.4.6: Imperator Gordianus
Etsi contra mandata principum contractum sit in provincia consentiente muliere matrimonium, tamen post depositum officium si in eadem voluntate perseveraverit, iustae nuptiae efficiuntur: et ideo postea liberos susceptos natosque ex iusto matrimonio legitimos esse responsum viri prudentissimi pauli declarat. * gord. a. valeriae. * <a 239 xii k. sept. gordiano a. et avoila conss.>
CJ.5.4.7: Imperator Gordianus
Si, ut proponis, post querellam de marito a filia ad te delatam dissociatum est matrimonium nec te consentiente ad eundem regressa est, minus legitima coniunctio est cessante patris voluntate, in cuius est potestate: atque ideo non paenitente filia petitionem dotis repetere non prohiberis. * gord. a. apro. * <a 240 pp. iiii k. nov. sabino et venusto conss.>
CJ.5.4.8: Imperator Gordianus
In copulandis nuptiis nec curatoris, qui solam rei familiaris sustinet administrationem, nec cognatorum vel adfinium ulla auctoritas potest intervenire, sed spectanda est eius voluntas, de cuius coniunctione tractatur. * gord. a. romano. * <a 241 d. v k. mart. gordiano a. ii et pompeiano conss.>
CJ.5.4.9: Imperator probus
Si vicinis vel aliis scientibus uxorem liberorum procreandorum causa domi habuisti et ex eo matrimonio filia suscepta est, quamvis neque nuptiales tabulae neque ad natam filiam pertinentes factae sunt, non ideo minus veritas matrimonii aut susceptae filiae suam habet potestatem. * probus a. fortunato. * <>
CJ.5.4.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum te non ex senatore patre procreatam ob matrimonium cum senatore contractum clarissimae feminae nomen adeptam dicas, claritas, quae beneficio mariti tibi parata est, si secundi ordinis virum postea sortita es redacta ad prioris dignitatis statum, deposita est. * diocl. et maxim. aa. paulinae. * <>
CJ.5.4.11: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si invita detinetur uxor tua a parentibus suis, interpellatus rector provinciae amicus noster exhibita muliere voluntatem eius secutus desiderio tuo medebitur. * diocl. et maxim. aa. alexandro. * <>
CJ.5.4.12: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ne filium quidem familias invitum ad ducendam uxorem cogi legum disciplina permittit. igitur, sicut desideras, observatis iuris praeceptis sociare coniugio tuo quam volueris non impediris, ita tamen, ut in contrahendis nuptiis patris tui consensus accedat. * diocl. et maxim. aa. sabino. * <a 285 a. ii et aristobulo conss.>
CJ.5.4.13: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Neque sine nuptiis instrumenta facta matrimonii ad probationem sunt idonea diversum veritate continente, neque non interpositis instrumentis iure contractum matrimonium irritum est, cum omissa quoque scriptura cetera nuptiarum indicia non sunt irrita. * diocl. et maxim. aa. et cc. onesimo. * <>
CJ.5.4.14: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Neque ab initio matrimonium contrahere neque dissociatum reconciliare quisquam cogi potest. unde intellegis liberam facultatem contrahendi atque distrahendi matrimonii transferri ad necessitatem non oportere. * diocl. et maxim. aa. et cc. titio. * <>
CJ.5.4.15: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Uxorem libertam suam manumissori, si non sit ex his personis, quae specialiter prohibentur, ducere non est interdictum, et ex eo matrimonio iustos patri filios nasci certissimum est. * diocl. et maxim. aa. et cc. titiano. * <>
CJ.5.4.16: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Patrem, qui filiam exposuit, at nunc adultam sumptibus et labore tuo factam matrimonio coniungi filio desiderantis favere voto convenit. qui si renitatur, alimentorum solutioni in hoc solummodo casu parere debet. * diocl. et maxim. aa. et cc. rhodoni. * <>
CJ.5.4.17: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Nemini liceat contrahere matrimonium cum filia nepte pronepte, itemque matre avia proavia et ex latere amita ac matertera, sorore sororis filia et ex ea nepte, praeterea fratris filia et ex ea nepte, itemque ex adfinibus privigna noverca nuru socru ceterisque, quae iure antiquo prohibentur: a quibus cunctos volumus abstinere. * diocl. et maxim. aa. et cc. * <a 295 d. k. mai. damasco tusco et anullino conss.>
CJ.5.4.18pr.: Imperatores Valentinianus, Valens, Gratianus
Viduae intra quintum et vicesimum annum degentes, etiam si emancipationis libertate gaudent, tamen in secundas nuptias sine patris sententia non conveniant. * valentin. valens et grat. aaa. ad senatum. * <a 371 d. xvii k. aug. gratiano a. ii et probo conss.>
CJ.5.4.18.1: Imperatores Valentinianus, Valens, Gratianus
Quod si in condicionis delectum mulieris voluntas repugnat sententiae propinquorum, placet admodum, ut in virginum coniunctionibus sanctum est, habendo examini auctoritatem quoque iudiciariae cognitionis adiungi, ut, si pares sunt genere ac moribus petitores, is potior aestimetur, quem sibi consulens mulier adprobaverit. <a 371 d. xvii k. aug. gratiano a. ii et probo conss.>
CJ.5.4.18.2: Imperatores Valentinianus, Valens, Gratianus
Sed ne forte ii, qui gradu proximo ad viduarum successiones vocantur, et honestas nuptias impediant, si huiusmodi rei suspicio processerit, eorum volumus auctoritatem iudiciumque succedere, ad quos, etiamsi fatalis sors intercesserit, tamen hereditatis commodum pervenire non possit. <a 371 d. xvii k. aug. gratiano a. ii et probo conss.>
CJ.5.4.19: Imperatores Arcadius, Honorius
Celebrandis inter consobrinos matrimoniis licentia huius legis salubritate indulta est, ut revocata prisci iuris auctoritate restinctisque calumniarum fomentis matrimonium inter consobrinos habeatur legitimum, sive ex duobus fratribus sive ex duabus sororibus sive ex fratre et sorore nati sunt, et ex eo matrimonio editi legitimi et suis patribus successores habeantur. * arcad. et honor. aa. eutychiano pp. * <a 405 d. iii id. iun. nicaeae stilichone ii et anthemio conss.>
CJ.5.4.20pr.: Imperatores Honorius, Theodosius
In coniunctione filiarum in sacris positarum patris expectetur arbitrium: si sui iuris puella sit intra quintum et vicesimum annum constituta, ipsius quoque exploretur adsensus. si patris auxilio destituta, matris et propinquorum et ipsius quoque requiratur adultae iudicium. * honor. et theodos. aa. ad theodorum pp. * <a 408-409 >
CJ.5.4.20.1: Imperatores Honorius, Theodosius
Si vero utroque orbata parente sub curatoris defensione consistat et inter honestos competitores matrimonii oriatur forte certamen, ut queratur, cui potissimum puella iungenda sit, si puella cultu verecundiae propriam noluerit depromere voluntatem, coram positis propinquis iudici deliberare permissum sit, cui melius adulta societur. <a 408-409 >
CJ.5.4.21: Imperatores Theodosius, Valentinianus
A caligato milite usque ad protectoris personam et sine aliqua sollemnitate matrimoniorum liberam cum ingenuis dumtaxat mulieribus contrahendi coniugii permittimus facultatem. * theodos. et valentin. aa. basso pp. * <a 426 >
CJ.5.4.22: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Si donationum ante nuptias vel dotis instrumenta defuerint, pompa etiam aliaque nuptiarum celebritas omittatur, nullus aestimet ob id deesse recte alias inito matrimonio firmitatem vel ex eo natis liberis iura posse legitimorum auferri, inter pares honestate personas nulla lege impediente consortium, quod ipsorum consensu atque amicorum fide firmatur. * theodos. et valentin. aa. hierio pp. * <a 428 d. x k. mart. constantinopoli felice et tauro conss.>
CJ.5.4.23pr.: Imperator Justinus
Imperalis benevolentiae proprium hoc esse iudicantes, ut omni tempore subiectorum commoda tam investigare quam eis mederi procuremus, lapsus quoque mulierum, per quos indignam honore conversationem imbecillitate sexus elegerint, cum competenti moderatione sublevandos esse censemus minimeque eis spem melioris condicionis adimere, ut ad eam respicientes improvidam et minus honestam electionem facilius derelinquant. nam ita credimus dei benevolentiam et circa genus humanum nimiam clementiam quantum nostrae naturae possibile est imitari, qui cottidianis hominum peccatis semper ignoscere dignatur et paenitentiam suscipere nostram et ad meliorem statum reducere: quod si circa nostro subiectos imperio nos etiam facere differamus, nulla venia digni esse videbimur. * iustinus a. demostheni p p. * <a 520-523 >
CJ.5.4.23.1: Imperator Justinus
Itaque cum iniustum sit servos quidem libertate donatos posse per divinam indulgentiam natalibus suis restitui postque huiusmodi principale beneficium ita degere, quasi numquam deservissent, sed ingenui nati essent, mulieres autem, quae scaenicis quidem sese ludis immiscuerunt, postea vero spreta mala condicione ad meliorem migravere sententiam et inhonestam professionem effugerunt, nullam spem principalis habere beneficii, quod eas ad illum statum reduceret, in quo, si nihil peccatum esset, commorari potuerint: praesenti clementissima sanctione principale beneficium eis sub ea lege condonamus, ut, si derelicta mala et inhonesta conversatione commodiorem vitam amplexae fuerint et honestati sese dederint, liceat eis nostro supplicare numini, ut divinos adfatus sine dubio mereantur ad matrimonium eas venire permittentes legitimum: <a 520-523 >
CJ.5.4.23.1a: Imperator Justinus
His, qui eis coniungendi sunt, nullo timore tenendis, ne scitis praeteritarum legum infirmum esse videatur tale coniugium, sed ita validum huiusmodi permanere matrimonium confidentibus, quasi nulla praecedente inhonesta vita uxores eas duxerint, sive dignitate praediti sint sive alio modo scaenicas in matrimonium ducere prohibeantur, dum tamen dotalibus omnimodo instrumentis, non sine scriptis tale probetur coniugium. <a 520-523 >
CJ.5.4.23.1b: Imperator Justinus
Nam omni macula penitus direpta et quasi suis natalibus huiusmodi mulieribus redditis neque vocabulum inhonestum eis inhaerere de cetero volumus neque differentiam aliquam eas habere cum his, quae nihil simile peccaverunt: <a 520-523 >
CJ.5.4.23.2: Imperator Justinus
Sed et liberos ex tali matrimonio procreandos suos et legitimos patri esse, licet alios ex priore matrimonio legitimos habeat, ut bona eius tam ab intestato quam ex testamento isti quoque sine ullo impedimento percipere possint. <a 520-523 >
CJ.5.4.23.3: Imperator Justinus
Sed etsi tales mulieres post divinum rescriptum ad preces earum datum ad matrimonium venire distulerint, salvam eis nihilo minus existimationem servari praecipimus tam in aliis omnibus quam ad transmittendam quibus voluerint suam substantiam et suspiciendam competentem sibi legibus ab aliis relictam vel ab intestato delatam hereditatem. <a 520-523 >
CJ.5.4.23.4: Imperator Justinus
Similes vero tale merentibus ab imperatore beneficium mulieribus illas etiam esse volumus, quae dignitatem aliquam, etsi non serenissimo principi supplicaverunt, ultronea tamen donatione ante matrimonium meruerint, ex qua dignitate aliam etiam omnem maculam, per quam certis hominibus legitime coniungi mulieres prohibentur, aboleri penitus oportet. <a 520-523 >
CJ.5.4.23.5: Imperator Justinus
His illud adiungimus, ut et filiae huiuscemodi mulierum, si quidem post expurgationem prioris vitae matris suae natae sint, non videantur scaenicarum esse filiae nec subiacere legibus, quae prohibuerunt filiam scaenicae certos homines in matrimonium ducere. <a 520-523 >
CJ.5.4.23.5a: Imperator Justinus
Sin vero ante procreatae sint, liceat preces offerentibus invictissimo principi sacrum sine ullo obstaculo mereri rescriptum, per quod eis ita nubere permittatur, quasi non sint scaenicae matris filiae: nec iam prohibeantur illis copulari, quibus scaenicae filias vel dignitatis vel alterius causae gratia uxores ducere interdicitur, ut tamen omnimodo dotalia inter eos etiam instrumenta conficiantur. <a 520-523 >
CJ.5.4.23.6: Imperator Justinus
Sed et si a scaenica matre procreata, quae usque ad mortem suam in eadem professione duravit, post eius obitum preces imperatoriae clementiae obtulerit et divinam indulgentiam meruerit liberationem maternae iniuriae et nubendi licentiam sibi condonantem, istam quoque posse sine metu priorum legum in matrimonio illis copulari, qui dudum scaenicae filiam uxorem ducere prohibebantur. <a 520-523 >
CJ.5.4.23.7: Imperator Justinus
Immo et illud removendum esse censuimus, quod etiam in priscis legibus, licet obscurius, constitutum est, ut matrimonia inter impares honestate contrahenda non aliter quidem valeant, nisi dotalia instrumenta confecta fuerint, his vero intercedentibus omnimodo firma sint sine aliqua distinctione personarum, si modo liberae sint et ingenuae mulieres, nullaque nefariarum vel incestarum coniunctionum suberit suspicio. <a 520-523 >
CJ.5.4.23.7a: Imperator Justinus
Nam nefarios et incestos coitus omnibus modis amputamus, sicut et illos, qui praeteritarum legum sanctione specialiter vetiti sunt, exceptis videlicet his, quos praesenti lege permisimus legitimique matrimonii iure muniri praecepimus. <a 520-523 >
CJ.5.4.23.8: Imperator Justinus
His itaque per hanc generalem legem ita constitutis et de cetero conservandis, praeteritas etiam huiusmodi coniunctiones ex subiecto tempore factas secundum praedictam dispositionem iudicari praecipimus, ut, si quis talem uxorem ab initio nostri imperii, prout dictum est, iam duxerit et liberos ab ea procreaverit, iustos eos et legitimos et tam ab intestato quam ex testamento pater successores habeat, et legitima in posterum nihilo minus ea uxore permanente procreandi quoque liberi legitimi sint. <a 520-523 >
CJ.5.4.24: Imperator Justinianus
Sancimus, si quis nuptiarum fecerit mentionem in qualicumque pacto, quod ad dandum vel faciendum vel non dandum vel non faciendum concipitur, et sive nuptiarum tempus dixerit sive nuptias nominaverit, non aliter intellegi esse condicionem adimplendam vel extenuandam, nisi ipsa nuptiarum accedat festivitas, et non esse tempus inspiciendum, in quo nuptiarum aetas vel feminis post duodecimum annum accesserit vel maribus post quartum decimum annum completum, sed ex quo vota nuptiarum re ipsa processerint. sic etenim et antiqui iuris contentio dirimetur et immensa librorum volumina ad mediocrem modum tandem pervenient. * iust. a. ad senatum. * <a 530 d. constantinopoli xi k. aug. lampadio et oreste conss.>
CJ.5.4.25pr.: Imperator Justinianus
Si furiosi parentis liberi, in cuius potestate constituti sunt, nuptias possunt contrahere, apud veteres agitabatur. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. k. oct. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.4.25.1: Imperator Justinianus
Et filiam quidem furiosi marito posse copulari omnes paene iuris antiqui conditores admiserunt: sufficere enim putaverunt, si pater non contradicat. <a 530 d. k. oct. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.4.25.2: Imperator Justinianus
In filio autem familias dubitabatur. et ulpianus quidem rettulit constitutionem imperatoris marci, quae non de furioso loquitur, sed generaliter de filiis mente capti, sive masculi sive feminae sint qui nuptias contrahunt, ut hoc facere possint etiam non adito principe, et aliam dubitationem ex hoc emergere, si hoc, quod in demente constitutio induxit, etiam in furiosis obtinendum est, quasi exemplo mente capti et furiosi adiuvante. <a 530 d. k. oct. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.4.25.3: Imperator Justinianus
His itaque dubitatis tales ambiguitates decidentes sancimus hoc repleri, quod divi marci constitutioni deesse videtur, ut non solum dementis, sed etiam furiosi liberi cuiuscumque sexus possint legitimas contrahere nuptias, tam dote quam ante nuptias donatione a curatore eorum praestanda: <a 530 d. k. oct. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.4.25.4: Imperator Justinianus
Aestimatione tamen in hac quidem regia urbe excellentissimi praefecti urbis, in provinciis autem virorum clarissimorum earum praesidum vel locorum antistitum tam opinione personae quam moderatione dotis et ante nuptias donationis constituenda, praesentibus tam curatoribus dementis vel furiosi quam his, qui ex genere eorum nobiliores sunt: <a 530 d. k. oct. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.4.25.5: Imperator Justinianus
Ita tamen, ut nulla ex hac causa oriatur vel in hac regia urbe vel in provinciis iactura substantiae furiosi vel mente capti, sed gratis omnia procedant, ne tale hominum infortunium etiam expensarum incremento praegravetur. <a 530 d. k. oct. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.4.26pr.: Imperator Justinianus
Si quis alumnam suam libertate donaverit et in matrimonio suo collocaverit, dubitabatur apud antiquos, utrumne huiusmodi nuptiae legitimae esse videantur, an non. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. k. oct. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.4.26.1: Imperator Justinianus
Nos itaque vetustam ambiguitatem decidentes non esse vetitum matrimonium censemus. si enim ex adfectu omnes introducuntur nuptiae et nihil impium neque legibus contrarium in tali copulatione spectamus, quare praedictas nuptias inhibendas existimaverimus? nec enim homo sic impius inveniatur, ut, quam ab initio loco filiae habuit, eam postea in suo collocaverit matrimonio, sed ei credendum est, qui eam ab initio non ut filiam educavit et libertate donavit et dignam esse postea suo putavit matrimonio. <a 530 d. k. oct. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.4.26.2: Imperator Justinianus
Ea videlicet persona omnimodo ad nuptias venire prohibenda, quam aliquis, sive alumna sit sive non, a sacrosancto suscepit baptismate, cum nihil aliud sic inducere potest paternam adfectionem et iustam nuptiarum prohibitionem, quam huiusmodi nexus, per quem deo mediante animae eorum copulatae sunt. <a 530 d. k. oct. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.4.27: Imperator Justinianus
Sancimus nuptias, quae inter masculos et feminas maiores vel minores sexagenariis vel quinquagenariis lege iulia vel papia prohibitae sunt, homines volentes contrahere et ex nullo modo vel ex nulla parte tales nuptias impediri. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 vel 532 >
CJ.5.4.28pr.: Imperator Justinianus
Si libertam quis uxorem habeat, deinde inter senatores scribatur dignitate illustratus, an solvatur matrimonium, apud ulpianum querebatur, quia lex papia inter senatores et libertas stare conubia non patitur. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 vel 532 >
CJ.5.4.28.1: Imperator Justinianus
Nos igitur dei sequentes iudicium non patimur in uno eodemque conubio mariti felicitatem uxori fieri infortunium, ut, quantum vir in altum tollatur, tantum et coniux eius decrescat, immo magis penitus depereat. <a 531 vel 532 >
CJ.5.4.28.2: Imperator Justinianus
Absit itaque a nostro tempore huiusmodi asperitas et firmum maneat matrimonium et uxor marito concrescat et sentiat eius fulgorem stabileque maneat matrimonium ex huiusmodi superventu minime deminutum. <a 531 vel 532 >
CJ.5.4.28.3: Imperator Justinianus
Simili modo si privati hominis filia ad liberti veniat conubium et postea pater mulieris ad senatoris dignitatem fuerit elatus, taceat papiae legis crudelissima sanctio et neque per hunc modum dissolvatur matrimonium inter facti senatoris filiam et libertum, ne soceri prosperitas sine genero inveniatur. <a 531 vel 532 >
CJ.5.4.28.4: Imperator Justinianus
Melius est enim legis papiae severitatem in utroque casu compescere, quam eam sequendo hominum matrimonia dispergere non ex vitio mulieris et mariti, sed ex prospera alterutrius partis fortuna: cum enim ex una radice vitium nascitur, consequens est, ut una lege tollatur. <a 531 vel 532 >
CJ.5.5.0. De incestis et inutilibus nuptiis.
CJ.5.5.1: Imperator Alexander Severus
Liberta eademque uxor tua, si a te invito discessit, conubium cum alio non habet , si modo uxorem eam habere velis. * alex. a. amphigeni. * <>
CJ.5.5.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Neminem, qui sub dicione sit romani nominis, binas uxores habere posse vulgo patet, cum et in edicto praetoris huiusmodi viri infamia notati sint. quam rem competens iudex inultam esse non patietur. * diocl. et maxim. aa. sebastianae. * <a 285 pp. iii id. dec. diocletiano a. ii et aristobulo conss.>
CJ.5.5.3pr.: Imperator Constantinus
Cum ancillis non potest esse conubium: nam ex huiusmodi contubernio servi nascuntur. * const. a. patroclo. * <a 319 d. k. iul. aquileiae constantino a. v et licinio c. conss.>
CJ.5.5.3.1: Imperator Constantinus
Ideoque praecipimus, ne decuriones in gremia potentissimarum domorum libidine servarum ducente confugiant. si enim decurio clam actoribus atque procuratoribus nescientibus alienae fuerit servae coniunctus, et mulierem in metallum trudi per sententiam iudicis iubemus et ipsum decurionem in insulam deportari, omnibus bonis eius civitati, cuius curialis fuerat, mancipandis, si patria potestate fuerit liberatus nullosque habeat liberos vel parentes vel etiam propinquos, qui secundum legum ordinem ad eius successionem vocantur. <a 319 d. k. iul. aquileiae constantino a. v et licinio c. conss.>
CJ.5.5.3.2: Imperator Constantinus
Quod si actores vel procuratores loci, in quo flagitium admissum est, fuerunt conscii vel compertum facinus promere noluerunt, metallo eos convenit implicari. <a 319 d. k. iul. aquileiae constantino a. v et licinio c. conss.>
CJ.5.5.3.3: Imperator Constantinus
Si vero dominus hoc fieri permisit vel postea cognitum celavit, si quidem in agro id factum est, fundus cum mancipiis et pecoribus ceterisque rebus. quae cultui rustico sustinentur, fisci viribus vindicetur: si vero in civitate id factum est, dimidiam bonorum omnium partem praecipimus confiscari poenam augentes, quoniam intra domesticos parietes scelus admissum est, quod noluit mox cognitum publicare. <a 319 d. k. iul. aquileiae constantino a. v et licinio c. conss.>
CJ.5.5.4pr.: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Qui contra legum praecepta vel contra mandata constitutionesque principum nuptias forte contraxerit, nihil ex eodem matrimonio, sive ante nuptias donatum sive deinceps quoquo modo datum fuerit, consequatur, idque totum, quod ab alterius liberalitate in alterum processerit, ut indigno indignaeve sublatum fisco vindicari sancimus: * valentin. theodos. et arcad. aaa. ad andromachum com. rer. privat.* <d. vii k. mart.>
CJ.5.5.4.1: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Exceptis tam feminis quam viris, qui aut errore acrissimo, non adfectato insimulatove, neque ex causa vili decepti sunt aut aetatis lubrico lapsi. <d. vii k. mart.>
CJ.5.5.4.2: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Quos tamen ita demum legis nostrae laqueis eximi placuit, si aut errore comperto , aut ubi ad legitimos pervenerint annos, coniunctionem huiuscemodi sine ulla recrastinatione diremerint. <d. vii k. mart.>
CJ.5.5.5: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Fratris uxorem ducendi vel duabus sororibus coniungendi penitus licentiam submovemus, nec dissoluto quocumque modo coniugio. * valentin. theodos. et arcad. aaa. cynegio pp. * <a 393 d.... k. dec. constantinopoli theodosio a. iii et abundantio conss.>
CJ.5.5.6pr.: Imperatores Arcadius, Honorius
Si quis incesti vetitique coniugii sese nuptiis funestavit, proprias quamdiu vixerit teneat facultates, sed neque uxorem neque filios ex ea editos habere credatur. * arcad. et honor. aa. eutychiano pp. * <a 396 d. vi id. dec. constantinopoli arcadio iiii et honorio iii aa. conss.>
CJ.5.5.6.1: Imperatores Arcadius, Honorius
Nihil prorsus praedictis nec per interpositam quidem personam vel donet superstes vel mortuus derelinquat. <a 396 d. vi id. dec. constantinopoli arcadio iiii et honorio iii aa. conss.>
CJ.5.5.6.2: Imperatores Arcadius, Honorius
Dos si qua forte sollemniter aut data aut promissa fuerit, iuxta ius antiquum fisci nostri commodis cedat. <a 396 d. vi id. dec. constantinopoli arcadio iiii et honorio iii aa. conss.>
CJ.5.5.6.3: Imperatores Arcadius, Honorius
Testamento suo extraneis nihil relinquat, sed sive testato sive intestato legibus ei et iure succedant, si qui forte ex iusto et legitimo matrimonio editi fuerint, hoc est de descendentibus filius filia nepos neptis pronepos proneptis, de ascendentibus pater mater avus avia, de latere frater soror patruus amita. <a 396 d. vi id. dec. constantinopoli arcadio iiii et honorio iii aa. conss.>
CJ.5.5.6.4: Imperatores Arcadius, Honorius
Testandi sane ita demum habeat facultatem, ut his tantum personis pro iuris ac legum quod voluerit arbitrio relinquat, quas succedere imperialis praecepti tenore mandavimus: ita tamen, ut hereditate defuncti penitus arceatur, si quis ex his quos memoravimus in contrahendis incestis nuptiis consilium inisse monstrabitur, successuro in locum illius, qui post eum gradum proximus invenitur. <a 396 d. vi id. dec. constantinopoli arcadio iiii et honorio iii aa. conss.>
CJ.5.5.6.5: Imperatores Arcadius, Honorius
Ea sane, quae de viris cavimus, etiam de feminis, quae praedictorum sese consortiis commaculaverint, custodiantur. <a 396 d. vi id. dec. constantinopoli arcadio iiii et honorio iii aa. conss.>
CJ.5.5.6.6: Imperatores Arcadius, Honorius
Memoratis vero personis non extantibus fisco locus pateat. <a 396 d. vi id. dec. constantinopoli arcadio iiii et honorio iii aa. conss.>
CJ.5.5.7pr.: Imperatores Valentinianus, Marcianus
Humilem vel abiectam feminam minime eam iudicamus intellegi, quae, licet pauper, ab ingenuis tamen parentibus nata sit. * valentin. et marcian. aa. palladio pp. * <a 454 d. prid. non. april. constantinopoli aetio et studio vv. cc. conss.>
CJ.5.5.7.1: Imperatores Valentinianus, Marcianus
Unde licere statuimus senatoribus et quibuscumque amplissimis dignitatibus praeditis, ex ingenuis natas quamvis pauperes in matrimonium sibi adsciscere, nullam que inter ingenuas ex divitiis et opulentiore fortuna esse distantiam. <a 454 d. prid. non. april. constantinopoli aetio et studio vv. cc. conss.>
CJ.5.5.7.2: Imperatores Valentinianus, Marcianus
Humiles vero abiectasque personas eas tantummodo mulieres esse censemus: ancillam ancillae filiam, libertam, libertae filiam, scaenicam vel scaenicae filiam, tabernariam vel tabernarii vel lenonis aut harenarii filiam, aut eam quae mercimoniis publice praefuit: ideoque huiusmodi inhibuisse nuptias senatoribus harum feminarum, quas nunc enumeravimus. <a 454 d. prid. non. april. constantinopoli aetio et studio vv. cc. conss.>
CJ.5.5.8: Imperator Zeno
Licet quidam aegyptiorum idcirco mortuorum fratrum sibi coniuges matrimonio copulaverint, quod post illorum mortem mansisse virgines dicebantur, arbitrati scilicet, quod certis legum conditoribus placuit, cum corpore non convenerint, nuptias re non videri contractas, et huiusmodi conubia tunc temporis celebrata firmata sunt, tamen praesenti lege sancimus, si quae huiusmodi nuptiae contractae fuerint, earumque contractores et ex his progenitos antiquarum legum tenori subiacere nec ad exemplum aegyptiorum, de quibus superius dictum est, eas videri fuisse firmatas vel esse firmandas. * zeno a. epinico pp. * <a 475 d. k. sept. constantinopoli post consulatum leonis iunioris.>
CJ.5.5.9: Imperator Zeno
Ab incestis nuptiis universi qui nostro reguntur imperio noverint temperandum. nam rescripta quoque omnia vel pragmaticas formas aut constitutiones impias, quae quibusdam personis tyrannidis tempore permiserunt scelesto contubernio matrimonii nomen imponere, ut fratris filiam vel sororis et eam, quae cum fratre quondam nuptiali iure habitaverat, uxorem legitimam turpissimo consortio liceret amplecti, aut ut alia huiusmodi committerentur, viribus carere decernimus, ne dissimulatione culpabili nefanda licentia roboretur. * zeno a. sebastiano pp. * <a 476-484 >
CJ.5.6.0. De interdicto matrimonio inter pupillam et tutorem seu curatorem liberosque eorum.
CJ.5.6.1: Imperatores Severus, Antoninus
Senatus consulti auctoritatem, quo inter pupillam et tutoris filium conubium saluberrime sublatum est, circumveniri rusticitatis et imperitiae velamentis non oportet. * sev. et ant. aa. mario. * <a 215 pp. vii id. febr. laeto ii et cereale conss.>
CJ.5.6.2: Imperator Alexander Severus
Mater pupillae cum tutore filiae suae vel filio tutoris nuptias contrahere non prohibetur. * alex. a. burrio. * <a 223 pp. non. nov. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.5.6.3pr.: Imperator Gordianus
Cum proponas ei, quam matrimonio tuo iunctam suggeris, post liberos susceptos curatorem patrem tuum datum, quem contendis nec te in potestate habuisse: cum rite contractum matrimonium ex post facto vitiari non potuerit, iusta interpretatione metuere non debes, ne liberi quos habetis non ex iusto matrimonio suscepti videantur. * gord. a. rogatiano. * <>
CJ.5.6.3.1: Imperator Gordianus
Ut autem omnis scrupulus auferatur, insistere pater tuus debet nec non et uxor tua, ut alius loco eius detur: habebit enim facultatem repetendae rationis negotiorum gestorum ab eo qui fuerit substitutus. <>
CJ.5.6.4: Imperator Philippus
Libertinum, qui filio suo naturali, quem in servitute susceperat, postea manumisso pupillam suam eandemque patroni sui filiam in matrimonio collocavit, ad sententiam amplissimi ordinis, qui huiusmodi nuptiis interdicendum putavit, pertinere dubitari non oportet. * philipp. a. hygiae. * <>
CJ.5.6.5: Imperator Philippus
Curatorem adulto suo filiam suam nuptui collocare non posse falso tibi persuasum est. * philipp. a. et philipp. c. apuleio. * <a 245 pp. xv k. sept. philippo a. et titiano conss.>
CJ.5.6.6pr.: Imperatores valer., gallien.
Si patris tui pupillam nondum reddita tutelae ratione vel post redditam nondum exacto quinto et vicesimo nec non etiam utili anno uxorem duxisti, nec matrimonium cum ea habuisse nec filium ex huiusmodi coniunctione procreasse videri potes. * valer. et gallien. aa. lucio. * <a 260 pp. id. mai. saeculare ii et donato conss.>
CJ.5.6.6.1: Imperatores valer., gallien.
Sane si hoc pater puellae, cum decederet, postulavit, et nuptiae rite contractae et filius videtur iure susceptus. <a 260 pp. id. mai. saeculare ii et donato conss.>
CJ.5.6.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si tutor vel curator pupillam vel adultam quondam suam sibi vel filio suo nullo divino impetrato beneficio in matrimonio collocaverit, manet infamia contra eum velut confessum de tutela, quia huiusmodi coniunctione fraudem administrationis tegere laboravit, et dos data per condictionem repeti potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. paregorio. * <>
CJ.5.6.8: Imperatores Leo, Anthemius
Si quis tutoris vel curatoris nomine usurpato, id est pro tutore seu pro curatore vel negotiorum gestore res pupillae administraverit eamque sibi filiove suo copulaverit, tales nuptias stare et non ad exemplum tutorum infirmari, ne ex huiusmodi subtili vel maligno tractatu matrimonia seu proles ex his progenita vel dos super his data vel promissa aliquam laesionem vel calumniam patiantur. * leo et anthem. aa. erythrio pp. * <a 469 d. k. iul. marciano cons.>
CJ.5.7.0. Si quacumque praeditus potestate vel ad eum pertinentes ad suppositarum iurisdictioni suae adspirare temptaverint nuptias.
CJ.5.7.1pr.: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Si quis ordinaria vel qualibet praeditus potestate circa nuptias invitis ipsis vel parentibus contrahendas, sive pupillae sive apud patres virgines sive viduae erunt, sive et iuris sui viduae, denique cuiuscumque sortis, occasione potestatis utatur et minacem favorem suum invitis his, quorum utilitas agitur, exhibere aut exhibuisse detegitur, hunc, licet prohibitas nuptias non peregerit, attamen pro tali conamine multae librarum auri decem obnoxium statuimus et, cum honore abierit, peractam dignitatem usurpare prohibemus, tali scilicet poena, ut, si circa honorem eum, quo male usus est, vindicandum statutis nostris parere noluerit, eam provinciam, in qua sibi usurpaverit, habitare per iuge biennium non sinatur. * grat. valentin. et theodos. aaa. neoterio pp. * <a 380 d. xv k. iul. the ssalonicae gratiano v et theodosio aa. conss.>
CJ.5.7.1.1: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Illo videlicet adiciendo, ut et in potestate adhuc constituto liceat personae , quam huiusmodi ambitu circumire temptaverit, confestim contestatione proposita cum sua suorumque domo iurisdictionem eius evitare, curaturis hoc uniuscuiusque civitatis defensoribus et eiusdem iudicis apparitoribus. <a 380 d. xv k. iul. thessalonicae gratiano v et theodosio aa. conss.>
CJ.5.7.1.2: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Et quidem si haec pravitas ordinarii iudicis erit, universa eius domus ratio atque omnia vel civilia vel criminalia negotia, quamdiu idem in administratione fuerit, vicario competant. <a 380 d. xv k. iul. thessalonicae gratiano v et theodosio aa. conss.>
CJ.5.7.1.3: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Sin autem vicarius vel similis potestatis vim in huiusmodi contrahendo matrimonio molietur, vicissim ordinarius iudex intercessor existat. <a 380 d. xv k. iul. thessalonicae gratiano v et theodosio aa. conss.>
CJ.5.7.1.4: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Sin erunt uterque suspecti, ad illustrem praefecturam specialiter talium domorum , quamdiu idem administraverit, tuitio pertineat. <a 380 d. xv k. iul. thessalonicae gratiano v et theodosio aa. conss.>
CJ.5.8.0. Si nuptiae ex rescripto petantur.
CJ.5.8.1pr.: Imperatores Honorius, Theodosius
Quidam vetusti iuris ordine praetermisso obreptione precum nuptias, quas se intellegunt non mereri, de nobis existimant postulandas, saepe habere puellae consensum confingentes. quapropter tale sponsalium genus praesentis legis definitione prohibemus. * honor. et theodos. aa. theodoro pp. * <a 409 d. k. febr. ravennae honorio viii et theodosio iii aa. conss.>
CJ.5.8.1.1: Imperatores Honorius, Theodosius
Si quis igitur contra hanc definitionem nuptias precum subreptione meruerit, amissionem bonorum et poenam deportationis subiturum se esse non ambigat et amisso iure matrimonii, quod prohibita usurpatione meruerit, filios se ex hac coniunctione susceptos iustos non habiturum nec umquam postulatae indulgentiae adnotationisve indulto efficacem se veniae effectum meruisse: exceptis his, qui parentum sponsionem de nuptiis filiarum impleri desiderant vel sponsalia, hoc est arrarum data nomine, reddi sibi praecepto legum cum statuta poena deposcunt. <a 409 d. k. febr. ravennae honorio viii et theodosio iii aa. conss.>
CJ.5.8.2pr.: Imperator Zeno
Nefandissimum scelus fratris sororisve filiae nuptiarum, quod sacratissimis constitutionibus sub gravissimae poenae interminatione damnatum est, iterato praesentis divinae sanctionis tenore modis omnibus prohibemus. * zeno a. basilio pp. * <>
CJ.5.8.2.1: Imperator Zeno
Precandi quoque in posterum super tali coniugio, immo potius contagio, cunctis licentiam denegamus, ut unusquisque cognoscat impetrationem quoque rei, cuius est denegata petitio, nec si per subreptionem post hunc diem obtinuerit, sibimet profuturam. <>
CJ.5.9.0. De secundis nuptiis.
CJ.5.9.1pr.: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Si qua mulier nequaquam luctus religionem priori viro nuptiarum festinatione praestiterit, ex iure quidem notissimo sit infamis. * grat. valentin. et theodos. aaa. eutropio pp. * <a 380 pp. xv k. ian. gratiano v et theodosio aa. conss.>
CJ.5.9.1.1: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Praeterea secundo viro ultra tertiam partem bonorum in dotem ne det neque ei testamento plus quam tertiam partem relinquat. <a 380 pp. xv k. ian. gratiano v et theodosio aa. conss.>
CJ.5.9.1.2: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Omnium praeterea hereditatum legatorum fideicommissorum suprema voluntate relictorum, mortis causa donationum sit expers. haec namque ab heredibus vel coheredibus aut ab intestato succedentibus vindicari iubemus, ne in his, quibus correctionem morum induximus, fisci videamur habere rationem. <a 380 pp. xv k. ian. gratiano v et theodosio aa. conss.>
CJ.5.9.1.3: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
His etiam amittendis, quae prior maritus ei suprema reliquerit voluntate, quamquam haec, quae mulieri a priore viro relinquuntur et per immaturum matrimonium vacuata esse coeperunt, primo a decem personis edicto praetoris enumeratis, id est adscendentibus et descendentibus et ex latere usque ad secundum gradum, scilicet gradibus servatis, deinde praesumi a fisco iubemus. <a 380 pp. xv k. ian. gratiano v et theodosio aa. conss.>
CJ.5.9.1.4: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Eandem quoque mulierem infamem redditam hereditates ab intestato, vel legitimas vel honorarias, non ultra tertium gradum sinimus vindicare. <a 380 pp. xv k. ian. gratiano v et theodosio aa. conss.>
CJ.5.9.2: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Si qua ex feminis perdito marito intra anni spatium alteri festinavit innubere ( parvum enim temporis post decem menses servandum adicimus, tametsi id ipsum exiguum putemus) , probrosis inusta notis honestioris nobilisque personae et decore et iure privetur atque omnia, quae de prioris mariti bonis vel iure sponsalium vel iudicio defuncti coniugis consecuta fuerat, amittat. * grat. valentin. et theodos. aaa. eutropio pp. * <a 381 d. iii k. iun. constantinopoli eucherio et syagrio conss.>
CJ.5.9.3pr.: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Feminae, quae susceptis ex priore matrimonio filiis ad secundas post tempus luctui statutum transierint nuptias, quidquid ex facultatibus priorum maritorum sponsalium iure, quidquid etiam nuptiarum sollemnitate perceperint, aut quidquid mortis causa donationibus factis aut testamenti iure directo aut fideicommissi vel legati titulo vel cuiuslibet munificae liberalitatis praemio ex bonis, ut dictum est, priorum maritorum fuerint adsecutae, id totum, ita ut perceperint, integrum ad filios, quos ex praecedente coniugio habuerint, transmittant vel ad quemlibet ex filiis ( dummodo ex his tantum, quos tali successione dignissimos iudicamus), in quem contemplatione meritorum liberalitatis suae iudicium mater crediderit dirigendum. * grat. valentin. et theodos. aaa. floro pp. * <a 382 d. xv k. ian. constantinopoli antonio et syagrio conss.>
CJ.5.9.3.1: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Nec quicquam eaedem feminae ex isdem facultatibus abalienandi in quamlibet extraneam personam vel successionem ex alterius matrimonii coniunctione susceptam praesumant atque habeant potestatem: possidendi tantum ac fruendi in diem vitae, non etiam abalienandi facultate concessa. nam si quid ex isdem rebus in alium quemlibet fuerit ab ea translatum, ex maternis redintegrabitur facultatibus, quo illibata ad hos quos statuimus liberos bona et incorrupta perveniant. <a 382 d. xv k. ian. constantinopoli antonio et syagrio conss.>
CJ.5.9.3.1a: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Illud etiam addimus legi, ut, si aliquis ex isdem filiis, quos ex priore matrimonio susceptos esse constabit, forte decesserit, matre iam secundis nuptiis funestata, aliis etiam ex eodem matrimonio progenitis liberis superstitibus, id, quod per eandem successionem ab intestato vel ex testamento suae posteritatis mater videbitur consecuta, in diem vitae pro sibi debita portione sola tantum possessione delata, omne his qui supererunt ex priore susceptis matrimonio filiis relinquat nec super istiusmodi facultatibus testandi in quamlibet aliam extraneam personam vel quicquam alienandi habeat potestatem. <a 382 d. xv k. ian. constantinopoli antonio et syagrio conss.>
CJ.5.9.3.2: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Quod si nullam ex priore matrimonio habuerit successionem vel natus native decesserint, omne, quod quoquo modo percepit, pleni proprietate iuris obtineat atque ex his nanciscendi dominii et testandi circa quem voluerit liberam habeat potestatem. <a 382 d. xv k. ian. constantinopoli antonio et syagrio conss.>
CJ.5.9.4pr.: Imperatores Honorius, Theodosius
Cum aliis sanctionibus iusserimus materna bona integra ad liberos pervenire, quod tamen mulier mariti largitate perceperit, ex eo tantum liberi coniugio procreati sibi speciale tamquam paternum noverint vindicandum. * honor. et theodos. aa. mariniano pp. * <a a.422 d.Iii non. nov ravennae honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
CJ.5.9.4.1: Imperatores Honorius, Theodosius
Itaque si habens filios in secundas nuptias fortasse transierit, sponsaliciam largitatem, quam vir secundus contulerit in uxorem, tantummodo filii qui ex secundo matrimonio suscepti sunt pro soliditate possideant, nec prosit liberis ex priore susceptis marito, quod mulier in tertia minime vota migraverit. <a a.422 d.Iii non. nov ravennae honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
CJ.5.9.4.2: Imperatores Honorius, Theodosius
Quod si posterior vir sine liberis ex eodem matrimonio susceptis decesserit, quidquid ab eo ex sponsalium largitate uxor fuerit consecuta, id sibi iurique suo sciat esse collatum, etiamsi ex priore matrimonio donator filios reliquisse doceatur. <a a.422 d.Iii non. nov ravennae honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
CJ.5.9.4.3: Imperatores Honorius, Theodosius
Ad maternas sane veniens vel ex hoc vel ex quodlibet alio titulo facultates omnis posteritas ex quocumque suscepta viro pro debita sibi portione, ut a matre vel spontanea largitate vel per testamentum eius fuerit collata, possideat. <a a.422 d.Iii non. nov ravennae honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
CJ.5.9.4.4: Imperatores Honorius, Theodosius
Nos enim hac lege id praecipue custodiendum esse decrevimus, ut ex quocumque coniugio suscepti filii patrum suorum sponsalicias retineant facultates. <a a.422 d.Iii non. nov ravennae honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
CJ.5.9.5pr.: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Generaliter censemus, quoquo casu constitutiones ante hanc legem mulierem liberis communibus, morte mariti matrimonio dissoluto, quae de bonis mariti ad eam devoluta sunt servare sanxerunt, isdem casibus maritum quoque quae de bonis mulieris ad eum devoluta sunt morte mulieris matrimonio dissoluto communibus liberis servare, nec interesse, si alter pro marito donationem ante nuptias vel pro muliere dotem crediderit offerendam. * theodos. et valentin. aa. florentio pp. * <a 439 d.Vii id.Sept.Constantinopoli theodosio a.Xvii et festo conss.>
CJ.5.9.5.1: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Haec observari praecipimus, licet res ante nuptias donatae, ut adsolet fieri, in dotem a muliere redigantur. <a 439 d.Vii id.Sept.Constantinopoli theodosio a.Xvii et festo conss.>
CJ.5.9.5.2: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Dominium autem rerum, quae liberis vel huius legis vel praeteritarum constitutionum auctoritate servantur, ad liberos pertinere decernimus. itaque defuncto eo, qui eas liberis reservabat, extantes ab omni possessore liberi vindicabunt, consumptas ab heredibus eius exigent, qui eas servare debuerat. <a 439 d.Vii id.Sept.Constantinopoli theodosio a.Xvii et festo conss.>
CJ.5.9.5.3: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Alienandi sane vel obligandi suo nomine eas res, quae liberis servari praeceptae sunt, eis qui reservaturi sunt adempta licentia est. <a 439 d.Vii id.Sept.Constantinopoli theodosio a.Xvii et festo conss.>
CJ.5.9.5.4: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Negotia vero liberorum patri utiliter administrare concedimus. <a 439 d.Vii id.Sept.Constantinopoli theodosio a.Xvii et festo conss.>
CJ.5.9.5.5: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Dividendi quoque res inter eos ipsos liberos parentibus pro suo arbitrio vel eligendi quem voluerint licentiam non negamus. <a 439 d.Vii id.Sept.Constantinopoli theodosio a.Xvii et festo conss.>
CJ.5.9.5.6: Imperatores Theodosius, Valentinianus
In his autem casibus, in quibus res ut paternas mater liberis communibus servare praecepta est, hoc est ubi morte mariti matrimonio dissoluto mulier ad alias nuptias venit, vel ubi ut maternas patrem liberis communibus servare censuimus, hoc est ubi morte mulieris matrimonio dissoluto vir ad alias nuptias venit, si hereditatem eius parentis qui prior mortuus est non adierint liberi, licebit eis , tamquam eius tantum res fuerint qui posterior moritur, eas sibimet vindicare, scilicet si vel eius qui posterior moritur hereditatem crediderint adeundam, ne, quod favore liberorum inductum est, quibusdam casibus ad laesionem eorum videatur inventum. <a 439 d.Vii id.Sept.Constantinopoli theodosio a.Xvii et festo con ss.>
CJ.5.9.5.7: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Illud etiam humanis sensibus huic legi credidimus inserendum, ut eo quoque casu, quo lucratur vel mulier res, quae ad eam a marito perveniunt, vel maritus eas, quae ex bonis mulieris ad eum transeunt ( hoc est ubi primum matrimonium alterius morte dissolvitur nec superstes ad secundas nuptias venit), si res vel maritus vel uxor ( hoc est qui superstes est) non consumpserit vel alienaverit ( quod eis ad secundas nuptias non venientibus quasi rerum dominis concessum esse non dubium est), liberis liceat res a patre profectas ut paternas, a matre ut maternas accipere. <a 439 d.Vii id.Sept.Constantinopoli theodosio a.Xvii et festo conss.>
CJ.5.9.6pr.: Imperatores Leo, Anthemius
Hac edictali lege in perpetuum valitura sancimus, si ex priore matrimonio procreatis liberis pater vel mater ad secunda vel tertia aut ulterius repetiti matrimonii vota migraverit, non sit ei licitum novercae seu vitrico testamento vel sine scriptura seu codicillis, hereditatisve iure sive legati vel fideicommissi titulo plus relinquere, nec dotis aut ante nuptias donationis nomine seu mortis causa habita donatione conferre nec inter vivos conscribendis donationibus ( quae etsi constante matrimonio civili iure interdictae sint, morte tamen donatoris ex certis causis confirmari solent), quam filio vel filiae, si unus vel una extiterit. * leo et anthem. aa. erythrio pp. * <a 472 d.Ii.K.Mart.Marciano cons. >
CJ.5.9.6.1: Imperatores Leo, Anthemius
Quod si plures liberi fuerint, singulis aequas partes habentibus minime plus, quam ad unumquemque eorum pervenerit, ad eorum liceat vitricum novercamve transferri. <a 472 d.Ii.K.Mart.Marciano cons. >
CJ.5.9.6.2: Imperatores Leo, Anthemius
Sin vero non aequis portionibus ad eosdem liberos memoratae transierint facultates, tunc quoque non liceat plus eorum novercae vel vitrico testantem relinquere vel donare seu dotis vel ante nuptias donationis titulo conferre, quam filius vel filia habet, cui minor portio ultima voluntate derelicta vel data fuerit aut donata, ita tamen, ut quarta pars, quae isdem liberis debetur ex legibus, nullo modo minuatur nisi ex his causis, quae de inofficioso excludunt querellas. <a 472 d.Ii.K.Mart.Marciano cons. >
CJ.5.9.6.3: Imperatores Leo, Anthemius
Quam observationem in personis etiam avi et aviae, proavi et proaviae, nepotum vel neptum, item pronepotum vel proneptum, sive in potestate sive emancipati emancipataeve sint, ex paterna vel materna linea venientibus, custodiri censemus. sin vero plus quam statutum est aliquid novercae vel vitrico relictum vel donatum aut datum fuerit, id quod plus relictum vel donatum aut datum fuerit, tamquam non scriptum neque derelictum vel donatum aut datum ad liberorum personas deferri et inter eas dividi iubemus: omni circumscriptione, si qua per interpositam personam vel alio quocumque modo fuerit excogitata, cessante. <a 472 d.Ii.K.Mart.Marciano cons. >
CJ.5.9.6.4: Imperatores Leo, Anthemius
His illud adiungimus, ut mulier in his casibus, in quibus ante nuptias donationes, ceteras etiam res a marito ad se devolutas secundum priorum legum statuta liberis communibus ut paternas servare compellitur ( hoc est ubi morte mariti matrimonio dissoluto ad alias nuptias venerit), immobilium rerum et mancipiorum annonarumque civilium usu fructu dumtaxat vitae suae temporibus potiatur, alienatione earum penitus interdicta: <a 472 d.Ii.K.Mart.Marciano cons. >
CJ.5.9.6.5: Imperatores Leo, Anthemius
Mobilium vero rerum, iustis pretiis aestimatione habita per eos, quos utraque pars elegerit, arbitros iudicaturos interposito sacramento, simili modo usum fructum habeat, si idoneam fideiussionem praebuerit, quod easdem res mobiles vel earum pretium filiis et filiabus ex eodem matrimonio procreatis vel post mortem eorum nepotibus et neptibus ex isdem liberis procreatis, sive omnibus vel uno unave superstite mori contigerit, secundum legum modum restituat: <a 472 d.Ii.K.Mart.Marciano cons. >
CJ.5.9.6.6: Imperatores Leo, Anthemius
Vel certe si fideiussiones idoneas praestare distulerit aut nequiverit, praedictae res mobiles necdum matri a liberis traditae apud eosdem manebunt: solutae vero eidem matri vel ab eadem detentae restituentur liberis, si tamen ab his fideiussio idonea matri fuerit oblata, qua caveri debet, quod eidem superstiti pro usu fructu earundem rerum mobilium vel pretio, quo taxatae sunt, usurarum nomine centesimae partem tertiam annuis quibusque temporibus praestare non differant, ita ut in eadem fideiussione hoc quoque caveatur, quod a filiis filiabusque et ex his genitis liberis, si ante eandem matrem omnes eos obire contigerit, omnes res praedictae mobiles secundum legum moderationem matri, ut ad eandem lucrum redeat luctuosum, restituentur. <a 472 d.Ii.K.Mart.Marciano cons. >
CJ.5.9.6.7: Imperatores Leo, Anthemius
Erit itaque licitum utrilibet parti, quae fideiussionem praebuerit, si sibi commodum esse perspexerit, his rebus mobilibus uti frui easdemque dare mutuo vel obligare vel vendere, ut ex his maxime liberi adquirentes possint materno adfectui sine suo incommodo servire. <a 472 d.Ii.K.Mart.Marciano cons. >
CJ.5.9.6.8: Imperatores Leo, Anthemius
Sin autem utraque pars praedictam fideiussionem dissimulaverit aut forte offerre nequiverit, eaedem res apud mulierem usque in diem vitae suae manebunt. <a 472 d.Ii.K.Mart.Marciano cons. >
CJ.5.9.6.9: Imperatores Leo, Anthemius
Omnibus videlicet isdem maritalibus facultatibus, his etiam, quas habet habiturave est, tamquam si iure pignoris vel hypothecae suppositae sint, super eadem ante nuptias donatione vel rebus aliis ad eam ex mariti substantia devolutis ex eo die, quo eaedem res ad eam pervenerint, liberis obligatis, ut, si quis post traditas matri vel detentas ab ea res ( si ita contigerit) contractum aliquem cum eadem muliere inierit, quae se repetitis nuptiis copulaverit, in vindicandis isdem suppositis rebus posterior habeatur, liberis, qui ex eodem matrimonio procreati sunt, et nepotibus neptibusve, qui ex his liberis geniti sunt, sine dubio praeponendis. <a 472 d.Ii.K.Mart.Marciano cons. >
CJ.5.9.6.10: Imperatores Leo, Anthemius
Sin vero liberorum suorum adfectione servata pater materve ad alias nuptias migrare noluerit, neque vir his, quae de bonis uxoris ad se transeunt, neque mulier rebus, quae ex substantia mariti ad se pervenerint, pro suo arbitrio uti vel eas vendere aut quocumque iure vel modo eas alienare vel pignoris iure sive hypothecae ( si voluerint) obligare, utpote domini earum, prohibebuntur. <a 472 d.Ii.K.Mart.Marciano cons. >
CJ.5.9.6.11: Imperatores Leo, Anthemius
Extantes autem praedictas res, si non fuerint alienatae sive consumptae vel suppositae, licebit liberis vindicare etiam non adeuntibus hereditatem parentum. <a 472 d.Ii.K.Mart.Marciano cons. >
CJ.5.9.7: Imperator Zeno
In quibus casibus pater dotem, mater ante nuptias donationem vel alias res ad se ex altera parte devolutas filiis utriusque sexus servare praecepti sunt, si quem ex filiis vel filiabus ante patris vel matris obitum mori contigerit sive ante secundas nuptias sive postea, filio vel filia vel nepte aut nepote vel pluribus patre suo adhuc vivo vel matre superstite derelictis, portionem, quae defuncto filio vel filiae debebatur vel lucrum ex ea non ad fratres vel sorores mortui, sed ad filios eius vel filias vel nepotes utriusque sexus aut pronepotes avis vel proavis superstitibus pervenire decernimus: eligendi videlicet quos voluerint ex liberis superstitibus non adempta licentia. * zeno a. sebastiano pp. * <a 478 d.K.Mart. marciano cons. >
CJ.5.9.8pr.: Imperator Justinianus
Si quis prioris matrimonii filiorum ante secundas nuptias patris vel matris mortuus fuerit filiis a se vel nepotibus vel pronepotibus relictis, partem eius non ad fratres vel, si nullus alius frater vel soror sit, ad patrem vel matrem eius pervenire, sed ad filios vel nepotes vel pronepotes eiusdem mortuae personae sancimus, ut, sive unus sive plures sint, eam tantummodo partem vindicare possint , quae mortuo competit. * iust. a. menae pp. * <a 528 d. iii id. dec. dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.9.8.1: Imperator Justinianus
Illud etiam certa sanctione definire censemus, ut, si quis vel si qua ex aliquo matrimonio filiis procreatis minime ad secundas venerit nuptias, ut eo modo liceat quidem genitori res ex priore coniugio sibi adquisitas quo modo voluerit alienare vel administrare, si quae vero earum minime sint alienatae, possint liberi etiam non adeuntes paternam vel maternam hereditatem eas vindicare, certum esse sancimus, quod etiam illa de cetero videbitur earundem fuisse rerum alienatio, quae in testamento genitoris vel specialiter relinquendo vel generaliter heredem instituendo facta sit. <a 528 d. iii id. dec. dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.9.8.2: Imperator Justinianus
Talem vero licentiam filiis, ut etiam non adeuntes paternam vel maternam hereditatem lucra vindicarent, quae parens eorum ex matrimonio, quod secundo toro minime mutavit, sibi adquisita non alienavit, nullo modo eis concedimus, si paternam vel maternam hereditatem ab intestato ex parte ( si forte alii etiam ex anteriore matrimonio morienti parenti filii sint) sibi adquisierint. <a 528 d. iii id. dec. dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.9.8.3: Imperator Justinianus
In illo etiam veterem sanctionem adimplentes praecipimus exemplo matris, cuius res post secundas nuptias filiis ex priore matrimonio natis suppositae sunt ad conservanda eis lucra, quae ex priore marito ad eam pervenerunt, patris quoque bona, quae habet habiturusque est, filiis ex priore matrimonio natis post secundas eius nuptias ad ea conservanda, quae ex eorum matre lucratus est, supposita esse. <a 528 d. iii id. dec. dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.9.8.4: Imperator Justinianus
Illius etiam patris, qui in sua potestate talem liberum vel liberos habens maternam eis substantiam vel ex materna linea ad eos devolutam servare compellitur, isdem liberis bona supposita esse ad conservandas easdem maternas res decernimus : ita tamen, ut occasione talium hypothecarum neque patris neque matris filii valeant administrationem perscrutari vel aliquam eis movere super hoc quaestionem , cum perspicui iuris sit, etiamsi alienata sint eorum bona, quae extra memorata lucra vel maternas res sunt, ius hypothecae integrum isdem manere filiis. <a 528 d. iii id. dec. dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.9.9pr.: Imperator Justinianus
Quoniam praeteritae leges omnia, quae liberis ex priore matrimonio procreatis mulier quidem secundo marito, vir autem uxori secundae dotis vel ante nuptias donationis nomine vel alio quocumque modo dederit vel reliquerit ampliora his, quae uni filio vel filiae ex anteriore matrimonio progenitis danda vel relinquenda sunt, revocata ad solos filios ex priore matrimonio natos pervenire constituerunt nullaque in hac parte filiorum ex secundo matrimonio natorum mentio facta est, hoc quoque corrigentes omnia quae memorato modo revocantur non solum ad filios prioris matrimonii, sed etiam ad eos qui ex secundis nuptiis nati fuerint pertinere et in capita inter omnes dividenda sancimus. * iust. a. menae pp. * <a 529 d.Id.April.Constantinopoli decio vc.Cons.>
CJ.5.9.9.1: Imperator Justinianus
Ad haec lucra, quae marito vel uxori ex dote vel ante nuptias donatione occasione repudii accedunt, indistincte post secundas eorum nuptias liberis ex priore coniugio procreatis ad similitudinem matrimonii morte dissoluti servari nec de cetero repudii causam requiri vel aliam in ea re exquisitionem fieri. <a 529 d.Id.April.Constantinopoli decio vc.Cons.>
CJ.5.9.10pr.: Imperator Justinianus
Cum apertissime legibus cavetur ingratos liberos a maiorum suorum hereditate merito esse repellendos, si hoc idem in suis elogiis conscripserint et re vera fuerit revelatum, reclamare videtur huiusmodi sanctioni divalis constitutio leonis inclitae recordationis, quam super filiis ex priore matrimonio procreatis conscripsit. * iust. a. demostheni pp. * <a 529 d.Xv.K.Oct chalcedone decio vc. cons.>
CJ.5.9.10.1: Imperator Justinianus
Nam cum necessitas est patri vel matri, qui ad secunda vota migraverunt, tantum praestare per quamcumque causam secundo marito vel novercae quantum filio vel filiae ex anterioribus nuptiis progenitis qui partem minimam habiturus est reliquerit, maxima iniquitas ex hac sanctione contra genitores efficiebatur. <a 529 d.Xv.K.Oct chalcedone decio vc. cons.>
CJ.5.9.10.2: Imperator Justinianus
Liberi etenim scientes, quod omnimodo aliquid sibi a genitoribus suis et nolentibus relinquendum est, et tantum, quantum secundus maritus vel noverca acceperit , cum omni licentia et lascivia suos genitores iniuriis adficiebant. <a 529 d.Xv.K.Oct chalcedone decio vc. cons.>
CJ.5.9.10.3: Imperator Justinianus
Quapropter sancimus ingratos re vera liberos neque hoc beneficium, quod divalis constitutio leonis augustae memoriae eis praestitit, in posterum posse sibi vindicare, sed quasi ingratos ab omni huiusmodi lucro repelli. <a 529 d.Xv.K.Oct chalcedone decio vc. cons.>
CJ.5.9.10.4: Imperator Justinianus
Quam observationem in personis etiam avi et aviae, proavi et proaviae, nepotum vel neptum, item pronepotum et proneptum, sive in potestate sive emancipati emancipataeve sint, ex paterna vel materna linea venientibus custodiri censemus. <a 529 d.Xv.K.Oct chalcedone decio vc. cons.>
CJ.5.9.10.5: Imperator Justinianus
Sed quemadmodum genitoribus providimus, ita et innocuam posteritatem nullis adfici iniuriis patimur, ut non genitores, qui sese secundis nuptiis devoverunt, inrationabile odium ad priores liberos forsitan habentes sine iusta ratione eos ingratos vocare concedantur. <a 529 d.Xv.K.Oct chalcedone decio vc. cons.>
CJ.5.9.10.6: Imperator Justinianus
Eos etenim liberos huiusmodi beneficio defraudari volumus, qui re ipsa ingrati circa suam antiquitatem ab heredibus genitorum liquidis et indubitatis probationibus convicti fuerint ex huiusmodi casibus, qui antea priscis legibus enumerati sunt. <a 529 d.Xv.K.Oct chalcedone decio vc. cons.>
CJ.5.10.0. Si secundo nupserit mulier, cui maritus usum fructum reliquerit.
CJ.5.10.1pr.: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Si usum fructum maritus rerum suarum decedens uxori reliquerit eaque in secundas nuptias consortiumque convenerit, usum fructum, quem ex priore marito consecuta fuerit, amittat atque eum filiis ex die quo nupserit mature restituat. * valentin. theodos. et arcad. aaa. tatiano pp. * <a 392 d.Id.Mart.Arcadio a.Ii et rufino conss.>
CJ.5.10.1.1: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Quod si liberos ex priore matrimonio adhuc imbecillitas habebit infantiae nec muniet tutoris auxilium ac per huiusmodi occasionem mater quae relicta fuerant usurpaverit, omnia, cum legitime repetantur, cum competentibus fructibus ad liquidum deducta ratione restituet. <a 392 d.Id.Mart.Arcadio a.Ii et rufino conss.>
CJ.5.10.1.2: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Haec de usu fructu, quem vir extremam constituentis voluntatem de rebus propriis uxori reliquerit. de usu fructu vero rerum ante nuptias donatarum ea servari quae anteriores constitutiones decreverunt sancimus. <a 392 d.Id.Mart.Arcadio a.Ii et rufino conss.>
CJ.5.11.0. De dotis promissione vel nuda pollicitatione.
CJ.5.11.1: Imperator Alexander Severus
Frustra existimas actionem tibi competere, quasi promissa dos tibi nec praestita sit, cum neque species ulla nec quantitas promissa sit, sed hactenus nuptiali instrumento adscriptum, quod ea quae nubebat dotem dare promiserit. * alex. a. claudio. * <a 231 pp.K.Aug. pompeiano et peligno conss.>
CJ.5.11.2: Imperator Gordianus
Si pro dote promissa usuras dare socer tuus spopondit, id quod deberi ostenderis competens iudex solvi tibi praecipiet. * gord. a. herodoto. * <a 238 pp. xii k. sept. pio et pontiano conss.>
CJ.5.11.3: Imperator Gordianus
Si, cum ea quae tibi matrimonio copulata est nuberet, is cuius meministi dotem tibi non addita quantitate, sed quodcumque arbitratus fuisset pro ea daturum se rite promisit et interpositae stipulationis fidem non exhibet, competentibus actionibus usus ad repromissi emolumentum iure iudiciorum perveniens: videtur enim boni viri arbitrium stipulationi insertum esse. * gord. a.Claudio. * <a 240 pp.K.Ian.Sabino et venusto conss.>
CJ.5.11.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si voluntate dotantis in dotali instrumento plura tibi tradita scripsisti quam suscepisti, intellegis de his quae desunt petendis pactum esse consecutum. * diocl. et maxim. aa. et cc. rufo. * <a 293 s.Non.April.Aa.Conss.>
CJ.5.11.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si pro te pater marito tuo stipulanti promisit dotem, non tibi, sed marito contra successores soceri competit actio. * diocl. et maxim. aa.Et cc.Dasumianae. * <a 293 d.Viii k.Dec.Aa.Conss.>
CJ.5.11.6: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Ad exactionem dotis, quam semel praestari placuit, qualiacumque sufficere verba censemus, sive scripta fuerint, sive non, etiamsi stipulatio in pollicitatione rerum dotalium minime fuerit subsecuta. * theodos. et valentin. aa. hierio pp. * <a 428 d. x k.Mart. constantinopoli felice et tauro conss.>
CJ.5.11.7pr.: Imperator Justinianus
Si pater dotem pro filia simpliciter dederit vel pro filio ante nuptias donationem fecerit, habeat autem filius vel in potestate constitutus vel forte emancipatus res maternas vel ex alio modo tales, quae adquisitionem effugiunt, quarum usus fructus solus apud patrem remanet, vel quocumque modo poterat quasdam actionem contra patrem habere, dubitabatur apud veteres, utrumne videatur pater ex ipso debito dotis vel ante nuptias donationis fecisse promissionem vel dationem, ut sese ab huiusmodi nexu liberet, an debitum quidem remanet in sua natura, liberalitas autem paterna dotem vel ante nuptias donationem dare suggessit. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 d.K. nov. post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.11.7.1: Imperator Justinianus
Et in tali dubitatione multa pars legislatorum sese divisit, alio etiam incremento huiusmodi quaestioni addito, si forte dixerit in instrumento dotali ex rebus paternis et maternis dotem vel ante nuptias donationem dare, utrum pro dimidia parte videtur datio vel promissio facta esse, an pro rata portione utriusque substantiae. <a 531 d.K. nov. post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.11.7.2: Imperator Justinianus
Utramque igitur dubitationem certo fini tradentes sancimus, si quidem nihil addendum existimaverit, sed simpliciter dotem vel ante nuptias donationem dederit vel promiserit, ex sua liberalitate hoc fecisse intellegi, debito in sua figura remanente. neque enim leges incognitae sunt, quibus cautum est omnimodo paternum esse officium dotes vel ante nuptias donationes pro sua dare progenie. <a 531 d.K. nov. post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.11.7.3: Imperator Justinianus
Et liberalitas itaque talis maneat vera et inrevocabilis et puro nomine liberalitas, et debitum suam sequatur fortunam. <a 531 d.K. nov. post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.11.7.4: Imperator Justinianus
Ubi autem ex rebus tam suis quam maternis vel aliis quae non adquiruntur vel ex suis debitis dixerit fecisse huiusmodi liberalitates, tunc si quidem penitus inopia tentus est, ex illis videri rebus dotem vel ante nuptias donationem esse datam, quae ad filios vel filias pertinent. <a 531 d.K. nov. post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.11.7.5: Imperator Justinianus
Si vero et ipse substantiam idoneam possidet, et in hoc casu de suo patrimonio dotem vel ante nuptias donationem dedisse intellegatur. poterat enim secundum suas vires dotem pro filia vel ante nuptias donationem pro filio dare et consentire filiis suis, quando voluerint partem vel forte totam suam substantiam quam habent paternae liberalitati pro dote et ante nuptias donatione adgregare, ut re vera appareat, quid ipse vult dare et quid de substantia filiorum proficiscitur , ne, dum effuso sermone sese iactet, in promptum incidat sui periculum. <a 531 d.K. nov. post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.12.0. De iure dotium.
CJ.5.12.1pr.: Imperatores Severus, Antoninus
Evicta re, quae fuerat in dotem data, si pollicitatio vel promissio fuerit interposita, gener contra socerum vel mulierem seu heredes eorum condictione vel ex stipulatione agere potest. * sev. et ant. aa. nicephoro. * <a 201 pp.K.Aug. muciano et fabiano conss.>
CJ.5.12.1.1: Imperatores Severus, Antoninus
Sin autem nulla pollicitatio vel promissio intercesserit, post evictionem eius, si quidem res aestimata fuerit, ex empto competit actio. <a 201 pp.K.Aug. muciano et fabiano conss.>
CJ.5.12.1.2: Imperatores Severus, Antoninus
Sin vero hoc non factum est, si quidem bona fide eadem res in dotem data est, nulla marito competit actio: dolo autem dantis interposito de dolo actio adversus eum locum habebit, nisi a muliere dolus interpositus sit: tunc enim, ne famosa actio adversus eam detur, in factum actio competit. <a 201 pp.K.Aug. muciano et fabiano conss.>
CJ.5.12.2pr.: Imperator Antoninus
Si stipulatio de restituenda portione dotis datae subiecta est condicioque eius extitit, habet ex ea actionem, in cuius personam utiliter concepta commissaque est. * ant. a. alcibiadi. * <a 213 pp.D.Iii k. aug. antonino a.Iiii et balbino conss.>
CJ.5.12.2.1: Imperator Antoninus
Secundum quod si polla soror tua de restituenda sibi parte dotis habet actionem eo, quod mater vestra donandi animo passa est partem dimidiam dotis post obitum matris filiam stipulari, metuere non debet doli exceptionem, quod matri suae quae pactum interposuit heres ex minore quam dimidia portione extitit, nisi liquido probatum fuerit matrem eius mutasse dotis pacti voluntatem contentamque esse voluisse filiam suam pro portione hereditatis praelegationibus maritumque suum exactione liberari voluisse. <a 213 pp.D.Iii k. aug. antonino a.Iiii et balbino conss.>
CJ.5.12.3: Imperator Alexander Severus
Etsi dotis exactio defuncta in matrimonio filia potuisset ad patrem pertinere, dotalibus tamen servis maritus testamento directam et fideicommissariam libertatem iure dedit et praestita revocari non debuit, cum et inter vivos manumittendi mancipia dotalia constante matrimonio liberam maritus habet facultatem. * alex. a. euphemo. * <a 222 pp.Vi id. dec. antonino et alexandro conss.>
CJ.5.12.4: Imperator Alexander Severus
Nulla lege prohibitum est universa bona in dotem marito feminam dare. * alex. a. valenti. * <a 223 pp. iiii id. iul. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.5.12.5: Imperator Alexander Severus
Quotiens res aestimatae in dotem dantur, maritus dominium consecutus summae velut pretii debitor efficitur. si itaque non convenit, ut soluto matrimonio res restituerentur et iure aestimatae sunt, retinebit eas, si pecuniam tibi offerat. * alex. a. statiae. * <a 226 d.Iii id.April.Alexandro a. ii et Marcello conss.>
CJ.5.12.6: Imperator Alexander Severus
Avia tua eorum, quae pro filia tua in dotem dedit, etsi verborum obligatio non intercessit, actionem ex fide conventionis ad te, si heres extitisti, transmittere potuit. nec enim eadem causa est patris et matris paciscentium, quippe matris pactum actionem praescriptis verbis constituit, patris dotis actionem profecticiae nomine competentem conventione simplici minime creditur innovare. * alex. a. sulpicio. * <a 236 d.Iii id febr.Maximino a. et africano conss.>
CJ.5.12.7: Imperator Gordianus
Cum a socero tuo pro uxore dos tibi daretur, si ea in stipulationem deducta non est sub tempore dationis, sed postea, socer tuus tecum paciscendo, si id non ex voluntate filiae suae fecit, condicionem eius laedere non potuit. quandoque enim sola de dote experiens id pactum non debere ad sui dispendium operari de iure defenditur. * gord. a. marco. * <a 238 pp. d. k. octobribus pio et pontiano conss.>
CJ.5.12.8: Imperator Gordianus
Etiamsi non dotem reddi sibi mater, sed ea, quae in dotem data sunt, ut eam sequerentur vel ad se pertineant in matrimonio defuncta filia, stipulata sit, durante matrimonio filia decedente actionem ex stipulatu videri quaesitam aequissimum esse iudicamus. cui consequens est, ut etiam id, quod additamenti causa in dotem datum est, eadem actione repetatur. * gord. a. agrippinae. * <a 240 pp.K.Febr. sabino et venusto conss.>
CJ.5.12.9: Imperator dec.
Dotis tuae potiorem causam magis esse convenit quam rei publicae, cui postea idem maritus obnoxius factus est. * dec. a. et dec. c. urbicanae. * <a 250 pp. vi id iun. decio a. et grato conss.>
CJ.5.12.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum dotem te aestimatam accepisse profitearis, apparet iure communi per pactum quod doti insertum est formato contractu ex empto actionem esse. quis enim dubitet aestimationem a te mulieri deberi, cum periculo tuo res deteriores fiant vel augmenta lucro tuo recipiantur? * diocl. et maxim. aa. ingenuo. * <a 286 pp. xii k.Mai. maximo ii et aquilino conss.>
CJ.5.12.11: Imperatores Diocletianus, Maximianus
De his, quae in dotem data ac direpta commemoras, mariti tui esse actionem nulla est dubitatio. * diocl. et maxim. aa. et cc. severae. * <a 293 d. x k. mai heracliae aa. conss.>
CJ.5.12.12: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ex pecunia dotali fundus a marito tuo comparatus non tibi quaeritur, cum neque maritus uxori actionem empti possit adquirere ac dotis tantum actio tibi competat. unde aditus praeses provinciae, si non te transegisse reppererit, sed ex maiore dote partem consecutam, residuum restitui providebit. * diocl. et maxim. aa. et cc. rufinae. * <a 293 d. viii k. mai heracliae aa. conss.>
CJ.5.12.13: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si a matre vestra superstite aliquid ad vos pertinens in dotem scienti vitrico vestro datum est, intellegis nullam firmitatem iuris dationem habere, si neque pollicitatio neque stipulatio intercessit. * diocl. et maxim. aa. et cc. catulae. * <a 293 d. prid.K.Mai. heracliae aa. conss.>
CJ.5.12.14: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Mater pro filia dotem dare non cogitur nisi ex magna et probabili vel lege specialiter expressa causa: pater autem de bonis uxoris suae invitae nullam dandi habet facultatem. * diocl. et maxim. aa. et cc. basilissae. * <a 293 s.D.Iiii non.Nov.Philippopoli aa. conss.>
CJ.5.12.15: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum citra fidem etiam instrumentorum datam dotem aliunde probanti post divortium quondam uxoris secundum bonam fidem restitui debere constet, amissis etiam instrumentis sine dubio cetera probationum indicia iure prodita non habentur irrita. * diocl. et maxim. aa. et cc. ulpianae. * <a 293 d.Viii k. aug.Sirmi aa. conss.>
CJ.5.12.16: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ante divisionem soror tua intestato patri etiam ipsa succedens pro indiviso portionem fundi communis in dotem dare non prohibetur. * diocl. et maxim. aa. et cc. aemiliano. * <a 294 d. non. iul. sirmi cc. conss.>
CJ.5.12.17: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Res, quarum usu fructu sibi deducto socrus in dotem dedit, venumdando auferre tibi nihil potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. sabiniano. * <a 294 d. nonis iul. sirmi cc. conss.>
CJ.5.12.18: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si socrus tua fundum deducto usu fructu uxori tuae donavit tibique in dotem uxor quidem proprietatem, socrus autem usum fructum dedit, uxore tua rebus humanis in matrimonio exempta fundum apud te remansisse secundum placiti inter vos fidem non ambigitur. nam si acceptura certum quid annuum filiae suae usum fructum locavit, mortua conductrice usus fructus extingui minime potuit. * diocl. et maxim. aa. et cc. menestrato. * <a 294 d. xiiii k.Ian.Sirmi cc. conss.>
CJ.5.12.19pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum patrem pro filia dotem tibi dantem, si post suam mortem in matrimonio constituta rebus humanis eadem eximatur, partem dimidiam dotis ammiae reddi pactum proponas, post vero testamento facto cum aliis etiam ammiam heredem scripsisse nec ammiam quicquam ex stipulatu petere velle sanxisse, si quidem hanc sibi reddi secundum fidem pacti stipulatam ammiam non probetur, ex alieno pacto nec prorsus ei ulla competit actio. * diocl. et maxim. aa. et cc. achilli. * <a 294 d. xiii k. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.5.12.19.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si vero ex verborum conceptione sibi quaesivit obligationem ac tibi testatorem prospexisse probetur, contra eam ex stipulatu post eventum condicionis petentem, quatenus accepit ex defuncti voluntate quae fuit stipulata, exceptione ( salva falcidia) uti potes. <a 294 d. xiii k. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.5.12.20: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Pro oneribus matrimonii mariti lucro fructus dotis totius esse, quos ipse cepit, vel, si uxori capere donationis causa permisit, eum in quantum locupletior facta est posse agere manifestissimi iuris est. * diocl. et maxim. aa. et cc. tiberio. * <a 294 d.V k.Sirmimai. cc. conss.>
CJ.5.12.21: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si inter virum et uxorem pactum sit interpositum, ut, si matrimonium intra quinquennii forte tempora quoquo modo esset dissolutum, species aestimatae doti datae pretiis quibus aestimatae sunt redderentur, manifestum est non pretia specierum dari, sed ipsas species debere restitui, cum in placido specierum reddendarum idcirco pretiorum nomen videatur adnexum, ne, si species aliqua deminuta fuisset aut perdita, alio pretio quam quo taxata fuerat posceretur. * diocl. et maxim. aa. et cc. ad geminum. * <a 294 d.Non.Aug.Agrippinae cc.Conss.>
CJ.5.12.22: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Rem, quam pater in dotem genero pro filia dedit nec recepit, alienare non potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. polybianae. * <a 294 d.V k.Oct.Isdem cc.Conss.>
CJ.5.12.23: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si praedium uxor tua dotale venumdedit, sponte nec ne contractum habuerit, nihil interest, cum rei tibi quaesitae dominium auferre nolenti minime potuerit. * diocl. et maxim. aa. et cc. diogeni. * <a 294 d. v k. oct.Viminaci cc. conss.>
CJ.5.12.24: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si dotem marito libertae vestrae dedistis nec eam reddi soluto matrimonio vobis in continenti pacto vel stipulatione prospexistis, hanc culpa uxoris dissoluto matrimonio penes maritum remansisse constitit, licet eam ingratam circa vos fuisse ostenderitis. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio et lysimacho. * <a 294 d.Vi k.Nov.Antiochiae cc.Cc. conss.>
CJ.5.12.25: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si mulier dotem a viro dari stipuletur, ut de ea testari possit, cum ordinationis testamenti cogitatio mortis antecedens tempus significat nec condicionem, sed causam continet, intestata quoque muliere defuncta stipulationem committi proficiet. * diocl. et maxim. aa. et cc. eutychiano. * <a 294 d. iii id. nov. antiochiae cc. cc. conss.>
CJ.5.12.26: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si genero dotem dando pro filia pater communis eam reddi tibi extraneo constituto stipulatus est, nec sibi cessante voluntate nec tibi prohibente iure quaerere potuit actionem. * diocl. et maxim. aa. et cc. demostheni. * <a 294 d. vi k. ian ipsis cc. conss.>
CJ.5.12.27: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Licet dos iure penes maritum remanserit, pro rebus tamen hereditariis successores, non maritus quondam, sollemnibus pensitationibus parere debent. * diocl. et maxim. aa. et cc. pompeiano. * <a 294 s.Vi k.Ian.Sirmi.C. conss.>
CJ.5.12.28pr.: Imperator Zeno
Mulier in minore aetate constituta dotem marito consentiente generali vel speciali curatore recte dare et exigi potest, licet ipse tempore creationis fideiussorem in minorem quam dos est quantitatem dicitur praestitisse. * zeno a. aeliano pp. * <a 480 d.K.Ian.Basilio cons.>
CJ.5.12.28.1: Imperator Zeno
Hoc idem observatur et si minor ante nuptias donationem consentiente, ut dictum est, curatore fecerit. <a 480 d.K.Ian.Basilio cons.>
CJ.5.12.29pr.: Imperator Justinianus
Ubi adhuc matrimonio constituto maritus ad inopiam sit deductus et mulier sibi prospicere velit resque sibi suppositas pro dote et ante nuptias donatione rebusque extra dotem constitutis tenere, non tantum mariti res ei tenenti et super his ad iudicium vocatae exceptionis praesidium ad expellendum ab hypotheca creditorem secundum praestamus, sed etiam si ipsa contra detentatores rerum ad maritum suum pertinentium super isdem hypothecis aliquam actionem secundum legum distinctionem moveat, non obesse ei matrimonium adhuc constitutum sancimus, sed ita eam posse easdem res vindicare vel a creditoribus posterioribus vel ab aliis, qui non potiora iura legibus habere noscuntur, ut potuisset, si matrimonium eo modo esset dissolutum, quo dotis et ante nuptias donationis exactio ei competere poterat: ita tamen, ut eadem mulier nullam habeat licentiam eas res alienandi vivente marito et matrimonio inter eos constituto, sed fructibus earum ad sustentationem tam sui quam mariti filiorumque, si quos habeant, abutatur. * iust. a. menae pp. * <a 528 d. iii id.Dec. dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.12.29.1: Imperator Justinianus
Creditoribus scilicet mariti contra eum eiusque res, si quas postea forte adquisierit, integra sua iura habentibus: ipsis etiam marito et uxore post matrimonii dissolutionem super dote et ante nuptias donatione pro dotalium instrumentorum tenore integro suo iure potituris. <a 528 d. iii id.Dec. dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.12.30pr.: Imperator Justinianus
In rebus dotalibus sive mobilibus sive immobilibus seu se moventibus, si tamen extant, sive aestimatae sive inaestimatae sint, mulierem in his vindicandis omnem habere post dissolutum matrimonium praerogativam et neminem creditorum mariti , qui anteriores sunt, sibi potiorem causam in his per hypothecam vindicare, cum eaedem res et ab initio uxoris fuerant et naturaliter in eius permanserunt dominio. non enim quod legum subtilitate transitus earum in mariti patrimonium videtur fieri, ideo rei veritas deleta vel confusa est. * iust. a. demostheni pp. * <a 529 recitata septimo in novo consistorio palatii iustiniani. d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.5.12.30.1: Imperator Justinianus
Volumus itaque eam in rem actionem quasi in huiusmodi rebus propriis habere et hypothecariam omnibus anteriorem possidere, ut, sive ex naturali iure eiusdem mulieris res esse intellegantur vel secundum legum subtilitatem ad mariti substantiam pervenisse, per utramque viam sive in rem sive hypothecariam ei plenissime consulatur. <a 529 recitata septimo in novo consistorio palatii iustiniani. d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.5.12.30.2: Imperator Justinianus
Omnis autem temporalis exceptio, sive per usucapionem inducta sive per decem sive per viginti annorum curricula seu per triginta vel quadraginta annorum metas sive ex alio quocumque tempore maiore vel minore introducta, ea mulieribus ex eo opponatur, ex quo possint actiones movere, id est opulentis quidem maritis constitutis post dissolutum matrimonium, minus autem idoneis ex quo hoc eis infortunium illatum esse claruerit, cum constante etiam matrimonio posse mulieres contra maritorum parum idoneorum bona hypothecas suas exercere iam nostra lege humanitatis intuitu definitum est: ficti divortii falsa simulatione in huiusmodi causa, quam nostra lex amplexa est, stirpitus eruenda. <a 529 recitata septimo in novo consistorio palatii iustiniani. d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.5.12.31pr.: Imperator Justinianus
Cum quidam dotes pro mulieribus dabant sive matres sive alii cognati vel extranei, recte quidem eas mariti sine monumentorum observatione suscipiebant: cum autem mulier redhibitionem casus stipulabatur et huiusmodi fortuitus casus evenisset, ipsa mulier utpote a se non facta donatione propter hoc, quod monumenta deerant, necessitatem habebat actiones huiusmodi casus ad eum qui dotem dedit per cessionem transferre vel ipsas res reddere: et ita inveniebatur forsitan post prolixa matrimonii annorum curricula et liberos forte editos infelix mulier indotata. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d.Xii k. april. lampadio et oreste vv.Cc.>
CJ.5.12.31.1: Imperator Justinianus
Sancimus itaque in huiusmodi omnibus casibus nullis monumentis rem indigere, sed in omni persona ratas esse huiusmodi donationes et mulierem dotem suam ipsam habere, cum fortuitus casus hoc lucrum ei addiderit, et firmiter hoc apud eam permanere, nisi ipse, qui ab initio dotem dederit, sibi dari huiusmodi casum stipulatus est: tunc etenim, cum neque ab initio suspicio aliqua liberorum concurrit , sed sibi omnem rem ille qui dotem dedit pepigerit, huiusmodi tractatus habere locum non potest. <a 530 d.Xii k. april. lampadio et oreste vv.Cc.>
CJ.5.12.31.2: Imperator Justinianus
Atqui in aliis omnibus casibus, in quibus ipse non stipulatus est, tristitiae suae mulier hoc proprium habeat solacium per actionem dotis. <a 530 d.Xii k. april. lampadio et oreste vv.Cc.>
CJ.5.12.31.3: Imperator Justinianus
Similique modo si quis extraneorum ( id est qui eum pro quo dat non in potestate habeat) pro alio ante nuptias donationem nupturae dedit mulieri et necessaria monumenta adhibuerit, cum excedat summam legitimam donatio, vel non minor mater familias nuptura sit, non solum ad eam, cui ante nuptias donatio datur, monumenta suam habeant firmitatem, sed etiam ad illum pro quo dedit, ut, si lucrum ei ex dotalibus pactis accesserit, non hoc cedat donatori, sed in suum lucrum hoc maritus convertat firmumque et inrevocabile habeat, nisi donator et hic sibi reddi huiusmodi casum fuerit stipulatus, ne et in praefato casu simile anteriori vitium oriatur. <a 530 d.Xii k. april. lampadio et oreste vv.Cc.>
CJ.5.12.31.4: Imperator Justinianus
Sin autem minor quantitas sit vel ita res gesta sit, ut monumentorum ex omni parte nulla sit utilitas, et tunc donatio ad utramque personam valeat et maritus casum lucretur, nisi et hic donator eum stipulatus sit. <a 530 d.Xii k. april. lampadio et oreste vv.Cc.>
CJ.5.12.31.5: Imperator Justinianus
Praeterea sancimus, si quis in dotem vel praedia vel certum reditum vel aedes vel panes civiles spopondit vel promisit, si ex tempore matrimonii biennium transactum sit, ilico redituum vel pensionum nec non panis civilis quaestum eum praestare, etiamsi non fuerint adhuc res principales traditae: et si tota dos in auro sit, itidem post biennium usuras usque ad tertiam partem centesimae praestari. <a 530 d.Xii k. april. lampadio et oreste vv.Cc.>
CJ.5.12.31.6: Imperator Justinianus
Sin autem aliae res praeter immobiles vel aurum fuerint in dote, sive in argento sive in muliebribus ornamentis sive in veste sive in aliis quibuscumque, si quidem aestimatae fuerint, simili modo post biennium et earum usuras ex tertia parte currere: aestimatione earum, quia et hoc apertius declarare oportet, ea intellegenda, quae pro singulis speciebus facta est vel pro unoquoque genere dotalium specierum, id est pro argento vel pro ornamentis vel pro veste aliisque speciebus, et non esse exspectandam post singulas aestimationes unam coadunationem totius calculi, quod satis scrupulosum et per nimiam subtilitatem perniciosum est. <a 530 d.Xii k. april. lampadio et oreste vv.Cc.>
CJ.5.12.31.7: Imperator Justinianus
Sin autem minime res mobiles fuerint aestimatae, ea post biennium observari, quae leges post litem contestatam pro omnibus huiusmodi rebus definiunt. <a 530 d.Xii k. april. lampadio et oreste vv.Cc.>
CJ.5.12.31.8: Imperator Justinianus
Sin vero res permixtae fuerint et partim in auro partim in aliis rebus mobilibus vel immobilibus, pro iam facta divisione omnia procedere. licentia minime deneganda marito quando voluerit dotem petere, ne is qui debet putet sibi licentiam esse reditus vel pensiones vel usuras vel alias accessiones solventi dotis solutionem protelare: sed sive ante biennium sive postea voluerit dotem pars mariti petere, queat et secundum leges eam exigere. <a 530 d.Xii k. april. lampadio et oreste vv.Cc.>
CJ.5.13.0. De rei uxoriae actione in ex stipulatu actionem transfusa et de natura dotibus praestita.
CJ.5.13.1pr.: Imperator Justinianus
Rem in praesenti non minimam adgredimur, sed in omni paene corpore iuris effusam , tam super rei uxoriae actione quam ex stipulatu, earum communiones et differentias resecantes et in unum tramitem ex stipulatu actionis totum rei uxoriae ius , quod dignum esse valere censemus, concludentes. * iust. a. ad pop. urb. constantinopolitanae et universos provinciales.* <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.1: Imperator Justinianus
Rei uxoriae itaque actione sublata sancimus omnes dotes per ex stipulatu actionem exigi, sive scripta fuerit stipulatio sive non, ut intellegatur re ipsa stipulatio esse subsecuta. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.1a: Imperator Justinianus
Eodemque modo et si inutiliter facta est stipulatio: adiuvari enim eam magis quam evanescere oportet. si enim, cum una in instrumento stipulatio valida inveniatur, et aliis inutilibus suam noscitur praestare fortitudinem, quare non ex nostra lege huiusmodi stipulationibus robur accedat legitimum? est enim consentaneum nobis, qui censemus, et ubi supposita stipulatio non est, intellegi eam fuisse adhibitam, multo magis etiam, si inutilis est, validam eam effici. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.1b: Imperator Justinianus
Et ut plenius dotibus subveniatur, quemadmodum in administratione pupillarium rerum et in aliis multis iuris articulis tacitas hypothecas inesse accipimus, ita et in huiusmodi actione damus ex utroque latere hypothecam, sive ex parte mariti pro restitutione dotis sive ex parte mulieris pro ipsa dote praestanda vel rebus dotalibus evictis, sive ipsae principales personae dotes dederint, vel promiserint vel susceperint, sive aliae pro his personae, et dos sive adventicia sive profecticia sit secundum veteris iuris nominationem. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.1c: Imperator Justinianus
Ita enim et imperitia hominum et rusticitas nihil eis possit adferre praeiudicium, cum nos illis et ignorantibus et nescientibus in hoc casu nostram induximus providentiam. si enim et stipulationes et hypothecae inesse dotibus intelleguntur et inutiles stipulationes emendantur, sic in posterum causa invaniatur valida et perfecta, quasi omnibus dotalibus instrumentis a prudentissimis iuris confectis. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.1d: Imperator Justinianus
Et nemo putet nos haec sancire in his tantummodo dotibus, quae instrumentis receptae sunt: nihil enim prohibet, etsi sine scriptis dos vel detur vel promittatur vel suscipiatur, simili modo intellegi factam stipulationem et hypothecam ex utraque parte, quasi fuerit scripta. et natura quidem ex stipulatu actionis haec intellegatur, re uxoria in posterum cessante. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.2: Imperator Justinianus
Sed etsi non ignoramus ex stipulatu actionem stricto iure esse vallatam et non ex bona fide descendere, tamen, quia novam naturam de dote stipulatio sibi invenit, accommodetur ei a natura rei uxoriae etiam bonae fidei beneficium. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.2a: Imperator Justinianus
Et omnes quidem eventus, quos dos ex stipulatu habet, maneat pro sui natura exercens: si quid autem optimum ex rei uxoriae actione invenimus, hoc in praesenti specialiter ei addimus, ut sit et nova ista ex stipulatu quam composuimus et non propria tantum, sed etiam veteris actionis pulchritudine decorata. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.3: Imperator Justinianus
Primum itaque quid naturale sit ex stipulatu actionis, exponatur, et ita, si quid ex actione rei uxoriae supervenerit, addatur. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.3a: Imperator Justinianus
Sciendum itaque est edictum praetoris, quod de alterutro introductum est, in ex stipulatu actione cessare, ut uxor et a marito relicta accipiat et dotem consequatur, nisi specialiter pro dote ei maritus ea dereliquit, cum manifestissimum est testatorem, qui non hoc addidit, voluisse eam utrumque consequi. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.4: Imperator Justinianus
Maneat ex stipulatu actionis ius ad successores et sine mora transmissionis incorruptum. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.5: Imperator Justinianus
Taceat in ea retentionum verbositas. quid enim opus est inducere ob mores retentionem alio auxilio ex constitutionibus introducto? <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.5a: Imperator Justinianus
Vel ex qua causa ob res donatas retentio introducatur, cum sit donatori facultas per actionem in rem directam vel per utilem vel per condictionem suo iuri mederi? <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.5b: Imperator Justinianus
Sed nec retentio ob res amotas necessaria est, cum pateat omnibus maritis rerum amotarum iudicium. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.5c: Imperator Justinianus
Sileat ob liberos retentio, cum ipse naturalis stimulus parentes ad liberorum suorum educationem hortatur. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.5d: Imperator Justinianus
Ne varium genus culpae mariti contra uxores excogitent, ut possint eadem retentione contra eas uti, cum iam etiam imperialibus constitutionibus statutum sit, si culpa mulieris dissolutum fuerit matrimonium, quid fieri oportet. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.5e: Imperator Justinianus
Sed nec ob impensas in res dotis factas retentio satis esse nobis videtur idonea. cum enim necessariae quidem expensae dotis minuunt quantitates, utiles autem expensae non aliter in rei uxoriae actione detinebantur, nisi ex voluntate mulieris, non ab re est, si quidem voluntas mulieris intercedat, mandati actionem a nostra auctoritate marito contra uxorem indulgeri, quatenus possit per hanc hoc quod utiliter impensum est observari: vel si non intercedat mulieris voluntas, utiliter tamen res gesta est, negotiorum gestorum adversus eam sufficit actio. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.5f: Imperator Justinianus
Quod si voluptariae sunt, licet voluntate eius expensae, deductio operis quod fecit, sine laesione tamen prioris speciei, marito relinquatur, ut sit omnium retentionum expeditus tractatus et ex stipulatu actio merito secundum sui naturam nullam accipiat retentionem. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.6: Imperator Justinianus
Illo procul dubio in ex stipulatu actione servando, ut, si decesserit mulier constante matrimonio, dos non in lucrum mariti cedat nisi ex quibusdam pactionibus , sed ad heredes mulieris ex stipulatu actio secundum sui naturam transmittatur, sive expressa fuerit sive ex hac lege inesse intellegatur. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.7: Imperator Justinianus
Cum autem in exactione dotis ex stipulatu quidem actio naturaliter restitutionem dotis a parte mariti uxori ilico et in solidum fieri iubebat, rei uxoriae autem annua bima trima die in his quae pondere numero mensura consistunt exactionem pollicebatur, et non in solidum, sed quantum maritus facere potest, si non dolo malo suam deminuit substantiam, in hac parte rudem figuram ex stipulatu damus actioni, ut, si matrimonium fuerit dissolutum nullo pacto adhibito, in tantum quidem maritus condemnetur, in quantum facere potest, quia hoc aequissimum est et reverentiae debitum maritali, si non dolo malo versatus est: cautione videlicet ab eo exponenda, quod, si ad meliorem fortunam pervenerit, etiam quod minus persolvit, hoc restituere procuret. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.7a: Imperator Justinianus
Exactio autem dotis celebretur non annua bima trima die, sed omnimodo intra annum in rebus mobilibus vel se moventibus vel incorporalibus: ceteris videlicet rebus quae solo continentur ilico restituendis, quod commune utriusque fuerat actionis. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.7b: Imperator Justinianus
Sin autem supersederit res mobiles vel se moventes vel incorporales post annale tempus restituere vel ceteras res statim post dissolutum matrimonium, etiam usuras aestimationis omnium rerum, quae extra immobiles sunt, usque ad tertiam partem centesimae ex bona fidei introducendas maritus praestet: fructibus videlicet immobilium rerum parti mulieris ex tempore dissoluti matrimonii praestandis, similique modo pensionibus vel vecturis navium sive iumentorum vel operis servorum vel quaestu civilium annonarum et aliis quae sunt eis similia parti mulieris restituendis. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.8: Imperator Justinianus
Igitur et in sequenti capitulo sua ex stipulatu actio utatur natura, ut, si mulier a marito fuerit heres instituta et legis falcidiae ratio emerserit, etiam dotis debitum liceat ei sicuti alia debita ex substantia mariti subtrahere et sic quartam partem deducere. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.9: Imperator Justinianus
Cumque ex stipulatu actio in his casibus quos enumeravimus propriam habeat naturam, necessarium est in sequenti tractatu ea exponere, quae vel communia sunt utriusque actionis, quae in solam ex stipulatu actionem colligi oportet, vel propria quidem rei uxoriae actionis, exinde autem ex stipulatu actioni accommodanda. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.9a: Imperator Justinianus
Itaque partus dotalium ancillarum, id est quae aestimatae non sunt, vel quae servi dotales ex quacumque causa nisi ex re mariti vel operis suis adquisierint, ad mulierem pertinere utraque actio similiter voluit. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.9b: Imperator Justinianus
Fetus autem iumentorum et omnia quae fructuum nomine continentur ad lucrum mariti pertineant pro tempore matrimonii, sive aestimata sive non aestimata sint. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.9c: Imperator Justinianus
Sed et novissimi anni, in quo matrimonium solvitur, fructus pro rata temporis portione debere utrique parti adsignari commune utriusque actionis est, in rebus scilicet non aestimatis. aestimatarum enim rerum maritus quasi emptor et commodum sentiat et dispendium subeat et periculum expectet. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.10: Imperator Justinianus
Cautione videlicet defensionis in specie, in qua dotem suae uxoris vel nurus in familiae herciscundae iudicio praecipuam filius defuncti detrahit, secundum propriam naturam ex stipulatu actionis coheredibus suis praestanda. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.11: Imperator Justinianus
Videamus igitur, quali incremento ei de rei uxoriae actione accedente formare decet ex stipulatu actionem. cumque iuris certi et indubitati est, si parens per virilem sexum adscendens dote pro filia vel nepte praestita emancipaverit eam vel ipse decesserit, in rei uxoriae actione dotem omnimodo ad mulierem pertinere, etsi fuerit exheredata ( quod non erat in ex stipulatu actione: ibi etenim velut aliae actiones in omnes heredes actio dividebatur), aequissimum nobis visum est et in ex stipulatu actione mulierem dotem suam praecipuam accipere, etsi emancipata vel exheredata sit vel cum aliis heredibus scripta. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.12: Imperator Justinianus
Quo a nobis recepto et aliae multae species promptum accipiunt exitum, cum dos possit et de inofficioso actionem excludere, maxime si sufficit ad quartam, et in collationem ferri, si intestatus pater familias decesserit, et testamento facto, quando hoc testator dixerit. quae omnia ex stipulatu actio a rei uxoriae actione accipit. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.13: Imperator Justinianus
Accedit ei et alia species a rei uxoriae actione. si quando etenim extraneus dotem dabat nulla stipulatione vel pacto pro restitutione eius in suam personam facto, quisquis is fuerat, mulier habebat rei uxoriae actionem: quod antea in ex stipulatu actione non erat. stipulatione autem vel pacto interposito stipulator vel is qui paciscebatur habebat vel ex stipulatu vel praescriptis verbis civilem actionem. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.13a: Imperator Justinianus
In praesenti autem non sic esse volumus, sed si non specialiter extraneus dotem dando in suam personam dotem stipulatus est vel pactum fecerit, tunc praesumatur mulier ipsa stipulationem fecisse, ut ei dos ex huiusmodi casu accedat. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.13b: Imperator Justinianus
Neque enim in hac specie volumus videri extraneum tacitam stipulationem fecisse, ne, quod pro mulieribus introduximus, hoc adversus mulieres convertatur. immo magis in huiusmodi dotibus, quae ab extraneis dantur vel promittuntur, ipsa mulier videatur fecisse tacitam stipulationem, nisi expressim extraneus sibi dotem reddi pactus fuerit vel stipulatus, cum donasse magis mulieri quam sibi aliquid ius servasse extraneus non stipulando videtur. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.13c: Imperator Justinianus
Extraneum autem intellegimus omnem citra parentem per virilem sexum adscendentem et in potestate dotandam personam habentem: parenti enim tacitam ex stipulatu actionem donamus. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.14: Imperator Justinianus
Et hoc ex rei uxoriae actione simili modo ex stipulatu actioni accommodandum est. si quando etenim post solutum matrimonium dos a patre petebatur, si quidem rei uxoriae fuerat actio, non poterat solus pater sine consensu filiae suae agere : et si necdum actione mota ab hac luce fuerat subtractus et si lis contestata esset, ad filiam quasi proprium patrimonium dos revertebatur. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.14a: Imperator Justinianus
Quod non erat in ex stipulatu actione: ibi enim et solus exactionem habebat consensu filiae non expectato et, si decedebat, ad suos heredes transmittebat. sed rei uxoriae ius et in ex stipulatu actionem transponere satis humanum, satis pium, satis utile matrimoniis est. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.15: Imperator Justinianus
Et cum lex iulia fundi dotalis italici alienationem prohibebat fieri a marito non consentiente muliere, hypothecam autem nec si mulier consentiebat, interrogati sumus, si oportet huiusmodi sanctionem non super italicis tantummodo fundis, sed pro omnibus locum habere. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.15a: Imperator Justinianus
Placet itaque nobis eandem observationem non tantum in italicis fundis, sed etiam in provincialibus extendi. cum autem hypothecam etiam ex hac lege donavimus, sufficiens habet remedium mulier, et si maritus fundum alienare voluerit. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.15b: Imperator Justinianus
Sed ne ex consensu mulieris hypothecae eius minuantur, necessarium est et in hac parte mulieribus subvenire hoc tantummodo addito, ut fundum dotalem non solum hypothecae titulo dare nec consentiente muliere maritus possit, sed nec alienare , ne fragilitate naturae suae in repentinam deducatur inopiam. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.15c: Imperator Justinianus
Licet enim anastasiana lex de consentientibus mulieribus vel suo iuri renuntiantibus loquitur, tamen eam intellegi oportet in res mariti vel dotis quidem, aestimatas autem, in quibus dominium et periculum mariti est: in fundo autem inaestimato, qui et dotalis proprie nuncupatur, maneat ius intactum, ex lege quidem iulia imperfectum, ex nostra autem auctoritate plenum atque in omnibus terris effusum et non tantum italicis et sola hypotheca conclusum. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.16: Imperator Justinianus
Illud etiam generaliter praesenti addere sanctioni necessarium esse duximus, ut, si qua pacta intercesserint vel pro restitutione dotis vel pro tempore vel pro usuris vel pro alia quacumque causa, quae nec contra leges nec contra constitutiones sunt, ea observentur. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.16a: Imperator Justinianus
Sin autem repudio matrimonium fuerit dissolutum, omnia iura, quae ex theodosiana vel nostra lege descendunt, immutilata custodiantur. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.16b: Imperator Justinianus
Simili modo ea, quae anastasianae legi pro his quae bona gratia separantur enumerata sunt, firma illibataque permaneant. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.16c: Imperator Justinianus
Et generaliter quidquid sacratissimis constitutionibus vel libris prudentium cautum est, quod non contrarium huic legi inveniatur, et hoc in sua maneat firmitate et ex stipulatu actioni adgregetur, licet in re uxoria tractatum est. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.13.1.16d: Imperator Justinianus
Quae omnia in his tantummodo dotibus locum habere censemus, quae post hanc legem datae fuerint vel promissae vel etiam sine scriptis habitae: instrumenta enim iam confecta viribus suis carere non patimur, sed suum expectare eventum. <a 530 d.K.Nov.Lampadio et oreste conss.>
CJ.5.14.0. De pactis conventis tam super dote quam super donatione ante nuptias et paraphernis.
CJ.5.14.1: Imperatores Severus, Antoninus
Legem, quam dixisti, cum dotem pro alumna dares, servari oportet, nec obesse tibi debet, quod dici solet ex pacto actionem non nasci: tunc enim hoc dicimus, cum pactum nudum est: alioquin cum pecunia datur et aliquid de reddenda ea convenit, utilis est condictio. * sev. et ant. aa. nicae. * <a 206 pp.Vii k. febr. albino et aemiliano conss.>
CJ.5.14.2: Imperator Antoninus
Fructus praediorum in dotem datorum si secundum pactum sumptibus tuis tuorumque servierunt, repeti non posse ambigere non debes. * ant. a. theodotae. * <a 213 d. xi k. april antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.14.3: Imperator Gordianus
Quamvis pater tuus, cum te nuptui collocaret, pactus sit, ut, si maritus tuus superstitibus filiis communibus in matrimonio decessisset, pars dotis liberorum nomine retineatur, eiusmodi tamen conventio, quominus actionem integrae dotis habeas, proficere non potest. * gord. a. torquatae. * <a 239 d. vi id. ian. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.5.14.4: Imperator Gordianus
Pactum dotale, quo matrem convenisse cum patre tuo proponis, ut, si in matrimonio decessisset, tibi et fratribus tuis dos restitueretur, si stipulatio ex persona vestra, cum in potestate patris constituti non essetis, legitima minus intercessit, defuncta ea in matrimonio actionem vobis quaerere non potuit. sed si obligatione verborum rite intercedente dotis petitionem habere potuisti, maxime si ad vinculum potestatis patriae non attigeris, petitionem exsequi non prohiberis. * gord. a. agatho. * <a 240 pp.V id. iun. sabino et venusto conss.>
CJ.5.14.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Hereditas extraneis testamento datur. cum igitur adfirmes dotali instrumento pactum interpositum esse vice testamenti, ut post mortem mulieris bona eius ad te pertinerent, quae dotis titulo tibi non sunt obligata, intellegis te nulla actione posse convenire heredes seu successores eius, ut tibi restituantur, quae nullo modo debentur. * diocl. et maxim. aa. claudio. * <a 290 pp. non. febr. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.5.14.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si convenit, ut in matrimonio uxore defuncta dos penes maritum remaneret, profecticiae dotis repetitionem huiusmodi pactum inhibuisse explorati iuris est, cum deteriorem causam dotis, in quem casum patri soli repetitio competit, pacto posse fieri auctoritate iuris saepissime sit responsum. * diocl. et maxim. aa. et cc. rufo. * <a 293 d. v non. mai. ipsis aa. conss.>
CJ.5.14.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Pater, pro filia dotem datam genero ea prius in matrimonio defuncta nepotibus pactus restitui, licet his actionem quaerere non potuit, tamen utilis eis ex aequitate accommodabitur actio. * diocl. et maxim. aa. et cc. phileto. * <a 294 d. xiiii k. ian. nicomediae cc. conss.>
CJ.5.14.8: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Hac lege decernimus, ut vir in his rebus, quas extra dotem mulier habet, quas graeci parapherna dicunt, nullam uxore prohibente habeat communionem nec aliquam ei necessitatem imponat. quamvis enim bonum erat mulierem, quae se ipsam marito committit, res etiam eiusdem pati arbitrio gubernari, attamen quoniam conditores legum aequitatis convenit esse fautores, nullo modo, ut dictum est, muliere prohibente virum in paraphernis se volumus immiscere. * theodos. et valentin. aa. hormisdae pp. * <a 450 s.D.V id. ian. post consulatum protogenis et asterii.>
CJ.5.14.9pr.: Imperatores Leo, Anthemius
Ex morte cuiuscumque personae sive mariti sive mulieris eandem partem, non pecuniae quantitatem, tam virum ex dote quam mulierem ex ante nuptias donatione lucrari decernimus. * leo et anthem. aa. nicostrato pp. * <a 468 d.Xv k. sept. anthemio a. ii cons.>
CJ.5.14.9.1: Imperatores Leo, Anthemius
Veluti si maritus mille solidorum ante nuptias donationem confecerit, licebit mulieri et minoris et amplioris quantitatis dotem offerre et marito similiter ante nuptias donationem: hoc tamen observandum est, ut quantam partem mulier stipuletur sibi lucro cedere ex ante nuptias donatione, si priorem maritum mori contigerit, tantam et maritus ex dote partem, non pecuniae quantitatem, stipuletur sibi, si constante matrimonio prior mulier in fata collapsa fuerit. <a 468 d.Xv k. sept. anthemio a. ii cons.>
CJ.5.14.9.2: Imperatores Leo, Anthemius
Et si pactum contra vetitum fuerit subsecutum, infirmum atque invalidum hoc esse , ut nulla ex eo procedere possit exactio, praecipimus. <a 468 d.Xv k. sept. anthemio a. ii cons.>
CJ.5.14.9.3: Imperatores Leo, Anthemius
Eadem custodiri censemus, sive pater pro filio sive mater sive ipse ducturus uxorem sui iuris constitutus sive quilibet alius pro eo ante nuptias donationem nupturae dederit. <a 468 d.Xv k. sept. anthemio a. ii cons.>
CJ.5.14.9.4: Imperatores Leo, Anthemius
Simili quoque modo, sive pater pro filia sive mater sive ipsa pro se, sui iuris videlicet constituta, sive quilibet alius pro ea uxorem ducturo dotem dederit seu promiserit, quoniam et alio pro ea offerente dotem ipsa eam pro se videtur offerre. <a 468 d.Xv k. sept. anthemio a. ii cons.>
CJ.5.14.9.5: Imperatores Leo, Anthemius
Quod adeo verum est, ut et ipsa ab alio pro se oblatam dotem in lucrum suum reposcat, nisi forte is qui eam obtulit statim ( id est tempore oblationis seu promissionis) stipulatus vel pactus sit, ut sibi dos praedicta reddatur. <a 468 d.Xv k. sept. anthemio a. ii cons.>
CJ.5.14.10: Imperator Justinianus
Lege leonis divae memoriae pacta lucrorum dotis et ante nuptias donationis paria esse sanciente nec adiciente, quid fieri oporteat, si hoc minime observatum sit , nos omnia clara esse cupientes praecipimus disparibus eis factis maiorem lucri partem ad minorem deduci, ut eo modo uterque minorem partem lucretur. * iust. a. menae pp. * <a 529 d. viii id april. constintinopoli decio vc.Cons.>
CJ.5.14.11pr.: Imperator Justinianus
Si mulier marito suo nomina ( id est feneraticias cautiones) quae extra dotem sunt dederit, ut loco paraphernarum apud maritum maneant, et hoc dotali instrumento fuerit adscriptum, utrumne habeat aliquas ex his actiones maritus sive directas sive utiles, an penes uxorem omnes remaneant, et in quem eventum dandae sint marito actiones, quaerebatur. * iust. a. iohanni pp. * <a 530 d. k. nov. lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.14.11.1: Imperator Justinianus
Sancimus itaque, si quid tale evenerit, actiones quidem omnimodo apud uxorem manere, licentiam autem marito dari easdem actiones movere apud competentes iudices nulla ratihabitione ab eo exigenda, et usuras quidem eorum circa se et uxorem expendere, pecunias autem sortis quas exegerit servare mulieri vel in causas, ad quas ipsa voluerit, distribuere. <a 530 d. k. nov. lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.14.11.2: Imperator Justinianus
Et si quidem in dotali instrumento hypothecae pro his nominatum a marito scriptae sunt, his esse mulierem ad cautelam suam contentam. sin autem minime hoc scriptum inveniatur, ex praesenti nostra lege habeat hypothecam contra res mariti, ex quo pecunias ille exegit. <a 530 d. k. nov. lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.14.11.3: Imperator Justinianus
Antea enim habeat ipsa mulier facultatem, si voluerit, sive per maritum sive per alias personas easdem movere actiones et suas pecunias percipere et ipsas cautiones a marito recipere, securitate ei competente facienda. <a 530 d. k. nov. lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.14.11.4: Imperator Justinianus
Dum autem apud maritum remanent eaedem cautiones, et dolum et diligentiam maritus circa eas praestare debet, qualem circa suas res habere invenitur ne ex eius malignitate vel desidia aliqua mulieri accedat iactura. quod si evenerit, ipse eandem de proprio resarcire compelletur. <a 530 d. k. nov. lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.15.0. De dote cauta et non numerata.
CJ.5.15.1: Imperatores Severus, Antoninus
Dotem numeratio, non scriptura dotalis instrumenti facit: et ideo non ignoras ita demum ad petitionem dotis admitti te posse, si dotem a te re ipsa datam probatura es. * sev. et ant. aa. dionysiae. * <a 204 d.Xiii k. aug.Cilone et libone conss.>
CJ.5.15.2: Imperator Alexander Severus
Quod de suo maritus constante matrimonio donandi animo in dotem adscripsit, si eandem donationem legitime confectam non revocavit, qui incrementum doti dedit, et durante matrimonio mortem obiit, ab heredibus mariti, quatenus interposita liberalitas munita est, peti potest. * alex. a. papinianae. * <a 229 pp. non. dec. alexandro a.Iii et dione conss.>
CJ.5.15.3: Imperator Justinianus
In dotibus, quas datas esse dotalibus instrumentis conscribi moris est, cum adhuc nulla datio, sed pollicitatio tantum subsecuta sit, liceat non numeratae pecuniae exceptionem opponere non solum marito contra uxorem vel heredes eius morte mulieris vel repudio dissoluto matrimonio, sed etiam heredibus mariti, cuius morte dissolutum est matrimonium, socero etiam vel eius heredibus, si cum filio suo dotem suscepisse dotalibus instrumentis scriptum sit, omnique personae, quam dotem suscepisse una cum marito conscribitur, et eius similiter heredibus, ita tamen, ut intra annum tantum continuum a morte mariti vel mulieris vel missione repudii computandum ea licentia detur. * iust. a. menae pp. * <a 528 d.K. iun. dn. iustiniano a.Ii cons.>
CJ.5.16.0. De donationibus inter virum et uxorem et a parentibus in liberos factis et de ratihabitione.
CJ.5.16.1: Imperator Antoninus
Bona quondam mariti tui fiscus si nemine ei successore exsistente ut vacantia occupavit, donationes ab eo factae, si usque ad finem vitae in eadem voluntate permansit, revocari non possunt. * ant. a. tryphenae. * <a 212 pp. iii id. ian. duobus aspris conss.>
CJ.5.16.2: Imperator Antoninus
Si ancillam nummis tuis comparatam esse praesidi provinciae probaveris donationisque causa focariae tuae nomine instrumentum emptionis esse conscriptum, eam tibi restitui iubebit. nam licet cessante iure matrimonii donatio perfici potuerit, milites tamen meos a focariis suis hac ratione fictisque adultationibus spoliari nolo. * ant. a. marco mil. * <a 213 pp.Xii k. mart. antonino a.Iiii et balbino conss.>
CJ.5.16.3pr.: Imperator Antoninus
Donatio mancipiorum aliarumque rerum, quas tibi ab uxore tua donatas dicis, si modo suae potestatis, cum donaret, fuit vel patris voluntate id fecit et in eadem voluntate donationis usque ad ultimum diem vitae perseveravit, ex mea et divi severi patris mei constitutione firmata est. * ant. a. epicteto. * <a 213 pp. iiii non. mart. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.16.3.1: Imperator Antoninus
Sin autem post mortem filiae facta est donatio a quondam socero tuo, etiam inter vivos ea perfici potuit. <a 213 pp. iiii non. mart. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.16.4: Imperator Alexander Severus
Nec inter eas quidem personas, quarum iuri subiecti sunt vir et uxor quive in eorum potestate sunt, donationes iure civili fieri possunt. * alex. a. claudiano. * <a pp. xvii k. oct.>
CJ.5.16.5: Imperator Alexander Severus
Si, ut proponis, pater tuus, in cuius potestate fuisti, marito tuo genero suo instrumentum debitoris donationis causa dedit isque matrimonio durante vita functus est ac postea a marito divortisti, quod gestum est non valet. * alex. a. quintillae. * <a 227 pp.Id.Febr.Albino et maximo conss.>
CJ.5.16.6pr.: Imperator Alexander Severus
Etiamsi uxoris tuae nomine res quae tui iuris fuerunt depositae sunt, causa proprietatis ea ratione mutari non potuit, etsi donasse te uxori res tuas ex hoc quis intellegat, cum donatio in matrimonio facta prius mortua ea quae liberalitatem excepit irrita sit. * alex. a. nepotiano. * <a 229 pp.Non.Dec.Alexandro a. iii et dione conss.>
CJ.5.16.6.1: Imperator Alexander Severus
Nec est ignotum, quod, cum probari non possit, unde uxor matrimonii tempore honeste quaesierit, de mariti bonis eam habuisse veteres iuris auctores merito credidissent. <a 229 pp.Non.Dec.Alexandro a. iii et dione conss.>
CJ.5.16.7: Imperator Alexander Severus
Si ex voluntate patris tui filio tutoris nupta es, collata in maritum donatio ipso iure irrita est. sed si matrimonium iure non valuit, licet ipso iure donatio tenuerit, quia tamen indigna persona eius fuit, qui nec maritus potest dici, utiles actiones super revocandis his tibi competunt. * alex. a. theodotae. * <a 232 pp.K.Oct.Lupo et maximo conss.>
CJ.5.16.8: Imperator Alexander Severus
Si fructus eorum praediorum, quae in dotem accepisse te dicis, matrimonii tempore uxorem tuam percipere passus es eosque uxor tua absumpsit, restitui tibi post divortium oportere nulla ratione contendis. sin autem ab his locupletior facta est, in tantum potest conveniri. * alex. a. leoni. * <a 233 pp.V k. oct. maximo et paterno conss.>
CJ.5.16.9: Imperator Gordianus
Etsi de tua pecunia mancipia uxori tuae comparata sunt, tamen, si ei sunt tradita, eorum dominium non ad te, sed ad eam pertinet, pecuniae autem tantummodo repetitionem habes, sive negotium eius gerens numerationem fecisti sive in eam donationem conferens quantitatem pretii largitus es: etenim vel in solidum vel quatenus locupletior facta est actione cum ea competenti poteris experiri. * gord. a. origeni. * <a 238 pp.Vii k. oct.Pio et pontiano conss.>
CJ.5.16.10: Imperator Gordianus
Si maritus quondam uxoris tuae, cum sui iuris esset, in eam praedia vel cetera donationis titulo contulit et in ea voluntate usque ad mortem suam perseveravit, ex oratione divi severi confirmata est donatio: ac si eas res pater defuncti iniuriose abstulit, per praesidem provinciae eas restituere cogetur. nec enim, quasi maleficiis eius sit maritus extinctus, crimen intendens sub praetextu accusationis quae donata sunt auferre debuit, cum causa liberalitatis a criminatione separata sit. * gord. a. veriano. * <a 239 pp.Iii k. april. gordiano a.Et aviola conss.>
CJ.5.16.11: Imperator Gordianus
Sicut cessat petitio quantitatis, quam de suo maritus uxori in menses singulos vel annos singulos proprii usus eius gratia promittit, ita ex ea causa nummi soluti erogatique non dari repetitionem manifestum est. * gord. a. maximo. * <a 241 pp.V k. iul.Gordiano a.Ii et pompeiano conss.>
CJ.5.16.12: Imperator Gordianus
Si maritus tuus creditores sortitus post factam in te donationem fundum, quem ex donatione iuri tuo vindicas, isdem specialiter obligavit, eandem obligationem defensionis tuae firmitatem inrumpere intellegere debes, cum sit manifestum non solum ex huiusmodi obligatione, sed etiam ex donatione vel venditione vel alio quolibet modo rebus alienatis revocatam esse a viro in mulierem factam donationem. * gord. a. secundinae. * <a 243 pp.Vi k. febr. arriano et papo conss.>
CJ.5.16.13pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si quidem ante donationem possessionis in te iure, ut dicis, a marito collatam praedium ab eodem creditori obligatum fuit, alienationem eius salvo iure debiti ( si tamen iuris ratio actionem eius non excludit) factam esse dubium non est. * diocl. et maxim. aa. rufinae. * <a 286 pp.Xii k. iul. maximo ii et aquilino conss.>
CJ.5.16.13.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quod si donatione iure celebrata eo, quod vel ante nuptias facta est vel in isdem casibus, in quibus etiam constante matrimonio donatio procedere potest, obligatio insecuta est, factum mariti, quem diem suum obisse memorasti, iuri tuo officere non posse certum est. <a 286 pp.Xii k. iul. maximo ii et aquilino conss.>
CJ.5.16.14pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ex verbis, quae in postremis iudiciis inseruntur, licet ad fideicommissum vel legatum utilia sunt, non omnimodo legati vel fideicommissi persecutio datur, sed ita demum, si relinquendi studio huiusmodi verba fuerint adscripta. unde te voluntatis, non iuris quaestionem in preces tuas contulisse palam est. * diocl. et maxim. aa.Octavianae. * <a 290 pp. iii non. oct. ipsis aa. conss.>
CJ.5.16.14.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum igitur lecto testamento animadvertimus maritum tuum ex praecedente donatione dominium tibi conservasse securitatique tuae ad obtinendam proprietatem cavisse , inditorum verborum conceptio non fideicommissum relictum ostendit, sed ex senatus consulti auctoritate liberalitatem mariti tui, cui custodiendae etiam moriens prospexit, quatenus firmare potuit dominium, mortis tempore tibi esse addictam. <a 290 pp. iii non. oct. ipsis aa. conss.>
CJ.5.16.15pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si non verum contractum pater vester gessit, sed sub specie venditionis donationem possessionis in matrem vestram contulit, nec ex bonis, quae in persona patris vestri permansisse videbantur, ob primipilum indemnitati fiscali satisfieri potuit, licet in eadem donandi voluntate perseverasse eum probari potest, ex eadem possessione ad supplendam pecuniam, quae ex bonis ab eo relictis colligi nequivit, conferendum est. * diocl. et maxim. aa. iustiniano et aliis. * <a 291 pp.Iiii k. febr. tiberiano et dione conss.>
CJ.5.16.15.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quod si liberalitatis tenorem mutata voluntate pater tuus interrupit, in hereditate eius dominium resedisse nulla dubitatio est. <a 291 pp.Iiii k. febr. tiberiano et dione conss.>
CJ.5.16.16: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si filii tui emancipati matris hereditatem sibi adquisierunt, proba apud praesidem provinciae non donandi animo te nomine uxoris tuae praedia comparasse, sed nominis dumtaxat eius titulo usum per possessionem rerum a venditoribus tibi traditarum dominum esse effectum, ut comprehensa filiorum tuorum iniuria proprietatis ius incolume perseveret. nam si largiendi propositio id te fecisse constiterit, pecuniae tibi persecutio competit. * diocl. et maxim. aa. theodoro. * <a 291 pp. vi id. mart. tiberiano et dione conss. >
CJ.5.16.17: Imperatores Diocletianus, Maximianus
De his, quae extra dotem in domum illata a marito erogata commemoras, si quidem te donante consumpta sunt, intellegis adversus heredes non nisi in quantum locupletior fuit habere te actionem: si vero contra voluntatem tuam, omnia tibi restitui oportere. * diocl. et maxim. aa. et cc. capitolinae. * <a 293 sub die viii k.Mai. heracliae aa. conss.>
CJ.5.16.18: Imperatores Diocletianus, Maximianus
A marito in uxorem donatione collata matrimonii tempore nec initio dominium transferri potest nec post, si divortium intercesserit vel prior persona quae liberalitatem accepit rebus humanis fuerit exempta vel ab eo qui donavit fuerit revocata, potest convalescere. * diocl. et maxim. aa. et cc. maternae. * <a 293 sub die iiii k. iul. serdicae aa. conss.>
CJ.5.16.19: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si constante matrimonio tibi mater domum tradidit, hanc in tuis fecit bonis. * diocl. et maxim. aa. et cc. dionysiae. * <a 294 d.Id.Iul.Philippopoli cc. conss.>
CJ.5.16.20: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Creditor debito soluto de pignore liberato nihil ad uxorem debitoris quondam transferre potuit. sed nec consensus eiusdem debitoris per eum qui creditor fuit accedens imaginariae factae venditioni ad dominium transferendum prodesse quicquam potuit, cum tam ea quae simulatae aguntur, quam quae in uxorem a marito donationis causa tempore matrimonii procedunt, propter iuris civilis interdictum ( cum proponas uxorem superstite marito rebus humanis exemptam) pro infectis habeantur. * diocl. et maxim. aa. et cc. claudiae. * <a 294 d.V id. aug. viminaci cc. conss.>
CJ.5.16.21: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si propriis habitis contractibus quam acceperas mutuam pecuniam pro marito donationis causa erogasti, cum nec ad dignitatem profuerit nec locupletior sit factus, intellegis nullam tibi contra eum competere actionem. * diocl. et maxim. aa. et cc. cacaliae. * <a 294 d.Iii id. aug. viminaci cc. conss.>
CJ.5.16.22: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Maritus manumissionis causa servum mulieri constante matrimonio donare potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. arsinoae. * <a 294 s.K.Aug.Sirmi cc. conss.>
CJ.5.16.23: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si te in vacuam possessionem praedii socrus tua titulo donationis ante matrimonium vel post induxit, ad rescindendam donationem paenitentia nihil proficit. * diocl. et maxim. aa. et cc. caecilianae. * <a 294 s.K.Nov.Brundisii cc. conss.>
CJ.5.16.24pr.: Imperator Constantinus
Res uxoris, quae vel successione qualibet vel emptione vel etiam largitione viri in eam ante reatum iure pervenerant, damnato ac mortuo ex poena marito vel in servilem condicionem ex poenae qualitate deducto, illibatas esse praecipio nec alieni criminis infortunio stringi uxorem, cum paternis maternisve ac propriis frui eam integro legum statu religiosum sit. * const. a. petronio probiano. * <a 321 d.Iii k. mart. serdicae crispo ii et constantino ii cc. conss.>
CJ.5.16.24.1: Imperator Constantinus
Et donatio maritalis ante tempus criminis ac reatus collata in uxorem, quia pudicitiae praemio cessit, observanda est, tamquam si maritum eius natura, non poena subduxerit. <a 321 d.Iii k. mart. serdicae crispo ii et constantino ii cc. conss.>
CJ.5.16.24.2: Imperator Constantinus
Sin autem aqua et igni interdictum erit vel deportatio illata, non tamen mors ex poena subsecuta, donationes a viro in uxorem collatae adhuc in pendenti maneant , quia nec matrimonium huiusmodi casibus dissolvitur, ita ut, si usque ad vitae suae tempus maritus eas non revocaverit, ex morte eius confirmentur: fisco nostro ad easdem res nullam in posterum communionem habituro. <a 321 d.Iii k. mart. serdicae crispo ii et constantino ii cc. conss.>
CJ.5.16.25pr.: Imperator Justinianus
Donationes, quae parentes in liberos cuiuscumque sexus in potestate constitutos conferunt vel uxor in suum maritum vel maritus in suam uxorem vel alteruter eorum in aliam personam, cui constante matrimonio donare non licet, vel ipsae aliae personae in eam cui donare non poterant, ita firmas esse per silentium donatoris vel donatricis sancimus, si usque ad quantitatem legitimam vel eam excedentes actis fuerint intimatae. nam amplioris quantitatis donationem minime intimatam nec per silentium eius qui donavit confirmari concedimus. * iust. a. menae pp. * <a 528 d.Iii id.Dec.Dn.Iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.16.25.1: Imperator Justinianus
Sin vero specialiter eas in suprema voluntate donator vel donatrix confirmaverit , sine ulla distinctione ratae habebuntur, ita tamen ut, si quidem ultra lege finitam quantitatem expositae minime actis intimatae fuerint, specialis earum confirmatio ex eo tempore vim habeat, ex quo eaedem donationes confirmatae sunt. <a 528 d.Iii id.Dec.Dn.Iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.16.25.2: Imperator Justinianus
Sin vero vel non amplior sit donatio vel, cum amplior esset, in actis insinuata sit, tunc et silentium donatoris vel donatricis et specialis confirmatio ad illud tempus referatur, quo donatio conscripta sit: sicut et alias ratihabitiones negotiorum ad illa reduci tempora oportet, in quibus contracta sunt. nec in ceterum subtilem divisionem facti vel iuris introduci posse. <a 528 d.Iii id.Dec.Dn.Iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.16.26: Imperator Justinianus
Donationes, quas divinus imperator in piissimam reginam suam coniugem vel illa in serenissimum maritum contulerit, ilico valere sancimus et plenissimam habere firmitatem, utpote imperialibus contractibus legis vicem obtinentibus minimemque opitulatione quadam extrinsecus egentibus. * iust. a. menae pp. * <a 529 d. viii id.April.Constantinopoli decio vc.Cons.>
CJ.5.16.27pr.: Imperator Justinianus
Si unus ex his, qui matrimonio fuerant copulati, in alium donatione facta ab hostibus captus est et in servitutem deductus et postea ibi morte peremptus, quaerebatur, an huiusmodi liberalitas, quam antea fecit, ex hoc roborari videtur an vacillare: et iterum si donator quidem in civitate romana constitutus decesserit , mortis autem eius tempore is qui donationem accepit in captivitate degebat et postea reversus est, an videtur et tunc donatio rata haberi. * iust. a. iohanni pp. * <a 530 d.K.Dec.Lampadio et oresta vv.Cc.Conss.>
CJ.5.16.27.1: Imperator Justinianus
Cum itaque in utroque casu oportet augusto remedio causam dirimi, cum nihil aliud tam peculiare est imperiali maiestati quam humanitas, per quam solam dei servatur imitatio, in ambobus casibus donationem firmam esse censemus. <a 530 d.K.Dec.Lampadio et oresta vv.Cc.Conss.>
CJ.5.17.0. De repudiis et iudicio de moribus sublato.
CJ.5.17.1: Imperator Alexander Severus
Matrimonium quidem deportatione vel aqua et igni interdictione non solvitur, si casus, in quem maritus incidit, non mutet uxoris adfectionem. ideoque dotis actio ipso iure non competit, sed indotatam esse eam, cuius laudandum propositum est, nec ratio aequitatis nec exempla permittunt. * alex. a. avitianae. * <a 229 pp.Non.Nov.Alexandro a.Iii et dione conss.>
CJ.5.17.2: Imperatores valer., gallien.
Liberum est filiae tuae, si sponsum suum post tres peregrinationis annos expectandum sibi ultra non putat, omissa spe huius coniunctionis matrimonium facere, ne opportunum nubendi tempus amittat, cum posset nuntium remittere, si praesente eo consilium mutare voluisset. * valer. et gallien. aa. et valer. c. paulinae. * <a 259 pp.Vii k. april. aemiliano et basso conss.>
CJ.5.17.3pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Dubium non est omnia omnino, quae consilio recte geruntur, iure meritoque effectu et firmitate niti. * diocl. et maxim. aa. tullio. * <a 290 d. ii k.Sept.Tiberiade ipsis aa. conss.>
CJ.5.17.3.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quare si tu dotem pro muliere dedisti et ex morte eius repetitionem stipulatus es, circumscribendi autem tui causa ficto repudio matrimonium brevi tempore rescissum est, res dotales, quas ante nuptias obtulisti, praeses provinciae recipere te non dubitabit. <a 290 d. ii k.Sept.Tiberiade ipsis aa. conss.>
CJ.5.17.3.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Certum est enim daturum operam moderatorem provinciae, ut, quae contra fas gesta sunt, fructum calliditatis obtinere non possint, cum nobis huiusmodi commenta displiceant. <a 290 d. ii k.Sept.Tiberiade ipsis aa. conss.>
CJ.5.17.3.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Imaginarios enim nuntios ( id est repudia) nullius esse momenti, sive nuptiis fingant se renuntiasse sive sponsalibus, etiam veteribus iuris auctoribus placuit. <a 290 d. ii k.Sept.Tiberiade ipsis aa. conss.>
CJ.5.17.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Filiae divortium in potestate matris non est. * diocl. et maxim. aa. et cc. pisoni. * <a 294 d. iii k. ian. sirmi cc. conss.>
CJ.5.17.5pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Dissentientis patris, qui initio consensit matrimonio, cum marito concordante uxore filia familias ratam non haberi voluntatem divus marcus pater noster religiosissimus imperator constituit, nisi magna et iusta causa interveniente hoc pater fecerit. * diocl. et maxim. aa. et cc. scyrioni. * <a 294 d. v k. sept. nicomediae cc. conss.>
CJ.5.17.5.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Invitam autem ad maritum redire nulla iuris praecepit constitutio. <a 294 d. v k. sept. nicomediae cc. conss.>
CJ.5.17.5.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Emancipatae vero filiae pater divortium in arbitrio suo non habet. <a 294 d. v k. sept. nicomediae cc. conss.>
CJ.5.17.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Licet repudii libellus non fuerit traditus vel cognitus marito, dissolvitur matrimonium. * diocl. et maxim. aa. et cc. phoebo. * <a 294 d. xviii k. ian. nicomediae cc. conss. >
CJ.5.17.7pr.: Imperator Constantinus
Uxor, quae in militiam profecto marito post interventum annorum quattuor nullum sospitatis eius potuit habere indicium atque ideo de nuptiis alterius cogitavit nec tamen ante nupsit, quam libello ducem super hoc suo voto convenit, non videtur nuptias inisse furtivas nec dotis amissionem sustinere nec capitali poenae esse obnoxia, quae post tam magni temporis iugitatem non temere nec clanculo, sed publice contestatione deposita nupsisse firmatur. * constant. a. ad delmatium. * <a 337 d...... naisso feliciano et titiano conss.>
CJ.5.17.7.1: Imperator Constantinus
Ideoque observandum est, ut, si adulterii suspicio nulla sit nec coniunctio furtiva detegitur, nullum periculum ab his quorum coniugio erant copulatae vereantur, cum, si conscientia maritalis tori furtim esset violata, disciplinae ratio poenam congruam flagitaret. <a 337 d...... naisso feliciano et titiano conss.>
CJ.5.17.8pr.: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Consensu licita matrimonia posse contrahi, contracta non nisi misso repudio solvi praecipimus. solutionem etenim matrimonii difficiliorem debere esse favor imperat liberorum. * theodos. et valentin. aa. hormisdae pp. * <a 449 d.V id.Ian.Protogene et asterio conss.>
CJ.5.17.8.1: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Causas autem repudii hac saluberrima lege apertius designamus. sicut enim sine iusta causa dissolvi matrimonia iusto limite prohibemus, ita adversa necessitate pressum vel pressam, quamvis infausto, attamen necessario auxilio cupimus liberari. <a 449 d.V id.Ian.Protogene et asterio conss.>
CJ.5.17.8.2: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Si qua igitur maritum suum adulterum aut homicidam vel veneficum vel certe contra nostrum imperium aliquid molientem vel falsitatis crimine condemnatum invenerit, si sepulchrorum dissolutorem, si sacris aedibus aliquid subtrahentem, si latronem vel latronum susceptorem vel abactorem aut plagiarium vel ad contemptum sui domi suae ipsa inspiciente cum impudicis mulieribus ( quod maxime etiam castas exasperat) coetum ineuntem, si suae vitae veneno aut gladio vel alio simili modo insidiantem, si se verberibus, quae ab ingenuis aliena sunt, adficientem probaverit, tunc repudii auxilio uti necessariam ei permittimus libertatem et ca usas discidii legibus comprobare. <a 449 d.V id.Ian.Protogene et asterio conss.>
CJ.5.17.8.3: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Vir quoque pari fine claudetur nec licebit ei sine causis apertius designatis propriam repudiare iugalem, nec ullo modo expellat nisi adulteram, nisi veneficam aut homicidam aut plagiariam aut sepulchrorum dissolutricem aut ex sacris aedibus aliquid subtrahentem aut latronum fautricem aut extraneorum virorum se ignorante vel nolente convivia appetentem aut ipso invito sine iusta et probabili causa foris scilicet pernoctantem, nisi circensibus vel theatralibus ludis vel harenarum spectaculis in ipsis locis, in quibus haec adsolent celebrari, se prohibente gaudentem, nisi sui veneno vel gladio aut alio simili modo insidiatricem, vel contra nostrum imperium aliquid machinantibus consciam, seu falsitatis se crimini immiscentem invenerit, aut manus audaces sibi probaverit ingerentem: tunc enim necessariam ei discedendi permittimus facultatem et causas discidii legibus comprobare. <a 449 d.V id.Ian.Protogene et asterio conss.>
CJ.5.17.8.4: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Haec nisi vir vel mulier observaverint, ultrici providentissimae legis poena plectentur. nam mulier si contempta lege repudium mittendum esse temptaverit, suam dotem et ante nuptias donationem amittat nec intra quinquennium nubendi habeat denuo potestatem: aequum est enim eam interim carere conubio, quo se monstravit indignam. <a 449 d.V id.Ian.Protogene et asterio conss.>
CJ.5.17.8.4a: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Quod si praeter haec nupserit, erit ipsa quidem infamis, conubium vero illud nolumus nuncupari: insuper etiam arguendi hoc ipsum volenti concedimus libertatem. <a 449 d.V id.Ian.Protogene et asterio conss.>
CJ.5.17.8.4b: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Si vero causam probaverit intentatam, tunc eam et dotem recuperare et ante nuptias donationem lucro habere aut legibus vindicare censemus et nubendi post annum ei, ne quis de prole dubitet, permittimus facultatem. <a 449 d.V id.Ian.Protogene et asterio conss.>
CJ.5.17.8.5: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Virum etiam, si mulierem interdicta arguerit attemptantem, tam dotem quam ante nuptias donationem sibi habere seu vindicare uxoremque, si velit, statim ducere hac iusta definitione sancimus. sin autem aliter uxori suae renuntiare voluerit, dotem redhibeat et ante nuptias donationem amittat. <a 449 d.V id.Ian.Protogene et asterio conss.>
CJ.5.17.8.6: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Servis scilicet seu ancillis puberibus, si crimen adulterii vel maiestatis ingeritur, tam viri quam mulieris ad examinandam causam repudii, quo veritas aut facilius eruatur aut liquidius detegatur, si tamen alia documenta defecerint, quaestionibus subdendis. super plagis etiam, prout dictum est, illatis ab alterutro commovendis easdem probationes ( quoniam non facile quae domi geruntur per alienos poterunt confiteri) volumus observari. <a 449 d.V id.Ian.Protogene et asterio conss.>
CJ.5.17.8.7: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Si vero filio seu filiis, filia seu filiabus extantibus repudium missum est, omne quidquid ex nuptiis lucratum est filio seu filiis, filiae seu filiabus post mortem accipientis servari, id est si pater temere repudium miserit, donationem ante nuptias a matre servari, si mater, dotem ipsam eidem vel eisdem filio seu filiae patre moriente dimitti censemus: patri videlicet vel matri in scribendis filiis heredibus, unum seu unam vel omnes si scribere vel uni ex his donare velit, electione servata. <a 449 d.V id.Ian.Protogene et asterio conss.>
CJ.5.17.8.7a: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Nec ullam alienandi seu supponendi memoratas res permittimus facultatem: sed si aliquid ex isdem rebus defuerit, ab heredibus seu earum detentatoribus, si tamen non ipsos heredes scripserit aut scripti filii non adierint, praecipimus resarciri, ut etiam hoc modo inconsulti animi ad repudium mittendum detrimento retrahantur. <a 449 d.V id.Ian.Protogene et asterio conss.>
CJ.5.17.8.8: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Pactiones sane, si quae adversus praesentia scita nostrae maiestatis fuerint attemptandae, tamquam legum contrarias nullam habere volumus firmitatem. <a 449 d.V id.Ian.Protogene et asterio conss.>
CJ.5.17.9: Imperator Anastasius
Si constante matrimonio communi consensu tam mariti quam mulieris repudium sit missum, quo nulla causa continetur, quae consultissimae constitutioni divae memoriae theodosii et valentiniani inserta est, licebit mulieri non quinquennium expectare, sed post annum ad secundas nuptias convolare. * anastas. a. theodoro. * <a 497 d.Xv k. mart. anastasio a. ii cons.>
CJ.5.17.10: Imperator Justinianus
In causis iam dudum specialiter definitis, ex quibus recte mittuntur repudia, illam addimus, ut, si maritus uxori ab initio matrimonii usque ad duos continuos annos computandos coire minime propter naturalem imbecillitatem valeat, possit mulier vel eius parentes sine periculo dotis amittendae repudium marito mittere, ita tamen, ut ante nuptias donatio eidem marito servetur. * iust. a. menae pp. * <a 528 d. iii id. dec. dn. iustiniano a. pp.Ii cons.>
CJ.5.17.11pr.: Imperator Justinianus
Iubemus, ut, quicumque mulierem cum voluntate parentium aut, si parentes non habuerit, sua voluntate maritali adfectu in matrimonium acceperit, etiamsi dotalia instrumenta non intercesserint nec dos data fuerit, tamquam si cum instrumentis dotalibus tale matrimonium processisset, firmum coniugium eorum habeatur: non enim dotibus, sed adfectu matrimonia contrahuntur. * iust. a. hermogeni mag. off. * <a 533 d.Xv k.Dec.Constantinopoli dn. iustiniano pp. a. iii cons.>
CJ.5.17.11.1: Imperator Justinianus
Si quis autem eam, quam sine dote uxorem acceperat, a coniugio suo repellere voluerit, non alias ei hoc facere licebit, nisi talis culpa intercesserit, quae a nostris legibus condemnatur. <a 533 d.Xv k.Dec.Constantinopoli dn. iustiniano pp. a. iii cons.>
CJ.5.17.11.1a: Imperator Justinianus
Si vero sine culpa eam reiecerit vel ipse talem culpam contra innocentem mulierem commiserit, compellatur ei quartam partem propriae substantiae pro rata portione persolvere, ut, si quidem quadringentarum librarum auri vel amplius vir substantiam habeat, centum libras auri mulieri praestet et nihil amplius, etsi quantamcumque substantiam possideat: sin vero minus quadringentis libris auri puta substantia eius fuerit, tunc quarta pars computatione facta purae substantiae eius usque ad minimam quantitatem mulieri detur. <a 533 d.Xv k.Dec.Constantinopoli dn. iustiniano pp. a. iii cons.>
CJ.5.17.11.1b: Imperator Justinianus
Eodem modo servando et in mulieribus, quae indotatae constitutae sine culpa mariti constitutionibus cognita eos repudiaverint vel ipsae culpam innocenti marito praebuerint, ut ex utraque parte aequa lance et aequitas et poena servetur. <a 533 d.Xv k.Dec.Constantinopoli dn. iustiniano pp. a. iii cons.>
CJ.5.17.11.1c: Imperator Justinianus
Hoc lucro quartae partis filiis quidem non extantibus ipsis viro et mulieri competenti et ab his quo modo voluerint disponendo, filiis autem et deinceps personis ex eodem matrimonio intervenientibus eis servando ad similitudinem dotis et propter nuptias donationis per omnia, quae super his statuta sunt. <a 533 d.Xv k.Dec.Constantinopoli dn. iustiniano pp. a. iii cons.>
CJ.5.17.11.2: Imperator Justinianus
Inter culpas autem uxoris constitutionibus enumeratas et has addimus, si forte uxor sua ope vel ex industria abortum fecerit, vel ita luxuriosa est, ut commune lavacrum viris libidinis causa habere audeat, vel, dum est in matrimonio, alium maritum fieri sibi conata fuerit. <a 533 d.Xv k.Dec.Constantinopoli dn. iustiniano pp. a. iii cons.>
CJ.5.17.11.2a: Imperator Justinianus
Et in his enim causis locum habere constitutiones sancimus, quae de culpa tam mariti quam uxoris loquuntur, ut, quemadmodum dos et donatio propter nuptias perit, ita et mulieres indotatae in quartam partem, quam et viris et mulieribus ex hac lege destinavimus, amissionis periculum sustineant. <a 533 d.Xv k.Dec.Constantinopoli dn. iustiniano pp. a. iii cons.>
CJ.5.17.11.2b: Imperator Justinianus
Iudicio de moribus, quod antea quidem in antiquis legibus positum erat, non autem frequentabatur, penitus abolito: omnibus etenim causis requisitis et perlectis, quas antiquitas introducebat, nihil validum praeter eas, quas anteriores constitutiones et praesens dispositio introduxit, invenimus. <a 533 d.Xv k.Dec.Constantinopoli dn. iustiniano pp. a. iii cons.>
CJ.5.18.0. Soluto matrimonio dos quemadmodum petatur.
CJ.5.18.1: Imperatores Severus, Antoninus
Dubium non est post aestimationem dotis pactione vel stipulatione interposita, ut ipsae res, si dissoluto matrimonio extarent, uxori reddantur, ancillas cum partu ex stipulatu iudicio restitui oportere. * sev. et ant. aa. geminae. * <a 197 pp. iii id. april. laterano et rufino conss.>
CJ.5.18.2: Imperatores Severus, Antoninus
Secundum rationem iuris existimas restitui tibi debere dotem a fisco, qui bona damnati patris tui suscepit. licet enim viro quondam tuo pater tuus heres extiterit, attamen iuri tuo hoc derogari non potest, cum et ipse pater sine voluntate tua nec exigere nec accipere dotem poterat. * sev. et ant. aa. aquiliae. * <a 207 pp. prid. non. april. apro et maximo conss.>
CJ.5.18.3: Imperator Antoninus
Si ignorans statum erotis ut liberum duxisti et dotem dedisti isque postea servus est iudicatus, dotem ex peculio recipies et si quid praeterea tibi debuisse eum apparuerit. filii autem tui, ut ex libera nati incerto tamen patre, spurii ingenui intelleguntur. * ant. a. hostiliae. * <a 215 pp. vi k. sept. laeto ii et cereale conss.>
CJ.5.18.4: Imperator Antoninus
Dos a patre profecta, si in matrimonio decesserit mulier filia familias, ad patrem redire debet. * ant. a. apollonio. * <a 225 pp. xvi k. sept. fusco ii et dextro conss.>
CJ.5.18.5: Imperatores valer., gallien.
Si quidem vivit apud hostes uxor tua, nondum frater eius quasi heres dotem repetere potest. si vero diem functa est et hereditatem eius possit vindicare, dotis quoque repetitio ei iure competit, cum in stipulatum deducta sit. * valer. et gallien. aa. et valer. c. tauro. * <a 259 pp. ii non. mai. aemiliano et basso conss.>
CJ.5.18.6pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si circumscripta matre vestra viliore pretio dotales res aestimatae sunt, quid super huiusmodi contractuum vitio statutum sit, vulgo patet. * diocl. et maxim. aa. alexandriae et neroni. * <a 290 vel 293 pp. vii k. nov. ipsis aa. conss.>
CJ.5.18.6.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Proinde si dolosis artibus mariti circumventam matrem vestram iniqua aestimatione circumscriptam apud praesidem provinciae evidentibus probationibus ostenderitis, quando possidentibus vobis ad obtinenda praedia etiam doli mali exceptionis potestas opituletur, sciet, quatenus religionem iudicationis suae temperare debeat. <a 290 vel 293 pp. vii k. nov. ipsis aa. conss.>
CJ.5.18.6.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Sin autem etiam maritus in aestimatione gravatum se adleget, veritate examinata non amplius quam pretium iustum restituere compellatur. <a 290 vel 293 pp. vii k. nov. ipsis aa. conss.>
CJ.5.18.6.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Haec tum locum habent, cum res in natura sunt. si tamen extinctae sint, pretium, quod dotali instrumento inditum sit, id considerabitur. <a 290 vel 293 pp. vii k. nov. ipsis aa. conss.>
CJ.5.18.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Filiae pecuniam adimere, quam habes in potestate, minime prohiberis. nam si pro ea dotem dedisti, hanc constante matrimonio ne consentiente quidem ipsa, matrimonio autem dissoluto invita repetere non potes. * diocl. et maxim. aa. et cc. erotio. * <a 294 s. v id. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.5.18.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Nec maritus, licet post divortium in quantum facere possit condemnandus est, post idoneus factus, qui non reddiderat integrum, residuam probabiliter solutionem recusat. at cum eius heredes in solidum conveniendos non ambigitur, ne cum his solvendo factis experiri non possis, superstitiosam geris sollicitudinem. * diocl. et maxim. aa. et cc. sallustiae. * <a 294 d. xiii k. april. sirmi cc. conss.>
CJ.5.18.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Dotis actione successores mariti super eo, quod ei dotis nomine fuerat datum, convenire debes. ingrediendi enim in possessionem rerum dotalium, heredibus mariti non consentientibus, sine auctoritate competentis iudicis nullam habes facultatem. * diocl. et maxim. aa. et cc. marciae. * <a 294 s. d. viii k. nov. cc. conss.>
CJ.5.18.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si socero filiae tuae dotem dedisti, licet in eius positus potestate gener tuus rebus humanis exemptus sit, tamen non de peculio, sed in solidum a te consentiente filia conventum eum satis oportet facere. * diocl. et maxim. aa. et cc. epigono. * <a 294 s. vii id. nov. heracliae cc. conss.>
CJ.5.18.11: Imperatores Honorius, Theodosius
Si constante matrimonio maritus fatali fuerit sorte consumptus, dos, quae data dicitur vel promissa ex eius uxoris facultatibus, ad eam revertatur, nihilque sibi ex hoc defuncti heres audeat vindicare, quod ad mulierem recurrere fecit obitus maritalis. * honor. et theodos. aa. mariniano pp. * <a 422 d. iii non. nov. ravennae honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
CJ.5.19.0. Si dos constante matrimonio soluta fuerit.
CJ.5.19.1: Imperatores Honorius, Theodosius
Si constante matrimonio a marito uxori dos sine causa legitima refusa est, quod legibus stare non potest, quia donationis instar perspicitur obtinere, eadem uxore defuncta ab eius heredibus cum fructibus ex die refusae dotis marito restituatur, ita ut proprietas eiusdem liberis ex eadem susceptis alienari contra leges a marito non possit. * honor. et theodos. aa. mariniano pp. * <a 422 d. iii non. nov. ravennae honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
CJ.5.20.0. Ne fideiussores vel mandatores dotium dentur.
CJ.5.20.1: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Sive ex iure sive ex consuetudine lex proficiscitur, ut vir uxori fideiussorem servandae dotis exhibeat, eam iubemus aboleri. * grat. valentin. et theodos. aaa. cynegio pp. * <a 381 d. viii non. sept. eucherio et syagrio conss.>
CJ.5.20.2: Imperator Justinianus
Generali definitione constitutionem pristinam ampliantes sancimus nullam esse satisdationem vel mandatum pro dote exigendum vel a marito vel a parte eius vel ab omnibus qui dotem suscipiunt. si enim credendam mulier se suamque dotem parti mariti existimavit, quare fideiussor vel alius intercessor exigitur, ut causa perfidiae in conubio eorum generetur? * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. x k. aug. lampadio et oresta conss.>
CJ.5.21.0. Rerum amotarum.
CJ.5.21.1pr.: Imperator Alexander Severus
Compensationis aequitatem iure postulas.Non enim prius exsolvi quod debere te constiterit aequum est, quam petitioni mutuae responsum fuerit, eo magis, quod ea te persequi dicis, quae divortii causa amota quereris. * alex. a. polydeucae. * <a 229 pp. xvi k. dec. alexandro a. iii et dione conss.>
CJ.5.21.1.1: Imperator Alexander Severus
Cum igitur apud competentem iudicem ex stipulatu conveniaris, apud eundem doce tui iuris res ablatas esse. <a 229 pp. xvi k. dec. alexandro a. iii et dione conss.>
CJ.5.21.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Divortii gratia rebus uxoris amotis a marito vel ab uxore mariti rerum amotarum edicto perpetuo permittitur actio. constante etenim matrimonio neutri eorum neque poenalis neque famosa actio competit, sed de damno in factum datur actio. * diocl. et maxim. aa. et cc. sereno. * <a 290 vel 293 d. v k. oct. ipsis aa. conss.>
CJ.5.21.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
De rebus, quas divortii causa quondam uxorem tuam abstulisse proponis, rerum amotarum actione contra successores eius non in solidum, sed quantum ad eos pervenit, quod si res extent, dominii vindicatione uti non prohiberis. * diocl. et maxim. aa. et cc. quartioni. * <a 290 vel 293 d. v non. dec. ipsis aa. conss.>
CJ.5.22.0. Ne pro dote mulieri bona mariti addicantur.
CJ.5.22.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ut uxori pro dote addicantur bona quondam mariti, iure prohibitum est. sane si nullo relicto successore non idoneus decessit, secundum iuris formam, quatenus successionis modus patitur, indemnitati tuae consulere non prohiberis. * diocl. et maxim. aa. et cc. apollinariae. * <a 293 d. v non. dec. aa. conss.>
CJ.5.23.0. De fundo dotali.
CJ.5.23.1: Imperatores Severus, Antoninus
Si aestimata praedia data essent in dotem et convenisset, ut electio mulieri servetur, nihilo minus lex iulia locum habet. est autem alienatio omnis actus, per quem dominium transfertur. * sev. et ant. aa. didae. * <a 213 pp. xii k. mart. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.23.2: Imperator Gordianus
Mariti, qui fundum communem cum alio in dotem inaestimatum acceperunt, ad communi dividundo iudicium provocare non possunt, licet ipsi possint provocari. * gord. a. domitianae. * <a 241 pp. v non. oct. gordiano a. ii et pompeiano conss.>
CJ.5.24.0. Divortio facto apud quem liberi morari vel educari debent.
CJ.5.24.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Licet neque nostra neque divorum parentium nostrorum ulla constitutione caveatur , ut per sexum liberorum inter parentes divisio celebretur, competens tamen iudex aestimabit, utrum apud patrem an apud matrem matrimonio separato filii morari ac nutriri debent. * diocl. et maxim. aa. et cc. caelestinae. * <a 294 s. xvi k. iul. beroae cc. conss.>
CJ.5.25.0. De alendis liberis ac parentibus.
CJ.5.25.1: Imperator pius
Parentum necessitatibus liberos succurrere iustum est. * pius a. basso. * < sine die et consule.>
CJ.5.25.2: Imperator divi fratres
Competens iudex a filio te ali iubebit, si in ea facultate est, ut tibi alimenta praestare possit. * divi fratres celeri. * <a 161 d. id. april. ipsis iii et ii aa. conss.>
CJ.5.25.3: Imperator divi fratres
Si competenti iudici eum, quem te ex claudio enixam esse dicis, filium eius esse probaveris, alimenta ei pro modo facultatum praestari iubebit. idem, an apud eum educari debeat, aestimabit. * divi fratres tatianae. * <a 162 pp. xiii k. mart. romae rustico et aquilino conss.>
CJ.5.25.4: Imperatores Severus, Antoninus
Si patrem tuum officio debito promerueris, paternam pietatem tibi non denegabit. quod si sponte non fecerit, aditus competens iudex alimenta pro modo facultatium praestari tibi iubebit. quod si patrem se negabit, quaestionem istam in primis idem iudex examinabit. * sev. et ant. aa. sabino. * <a 197 pp. non. febr. laterano et rufino conss.>
CJ.5.26.0. De concubinis.
CJ.5.26.1: Imperator Constantinus
Nemini licentia concedatur constante matrimonio concubinam penes se habere. * const. a. ad pop. * <a 326 pp. xviii k. iul. caesareae constantino a. vii et c. conss.>
CJ.5.27.0. De naturalibus liberis et matribus eorum et ex quibus casibus iusti efficiuntur.
CJ.5.27.1pr.: Imperator Constantinus
Senatores seu perfectissimos, vel quos in civitatibus duumviralitas vel sacerdotii, id est phoenicarchiae vel syriarchiae, ornamenta condecorant, placet maculam subire infamiae et alienos a romanis legibus fieri, si ex ancilla vel ancillae filia vel liberta vel libertae filia vel scaenica vel scaenicae filia vel ex tabernaria vel ex tabernarii filia vel humili vel abiecta vel lenonis aut harenarii filia vel quae mercimoniis publicis praefuit susceptos filios in numero legitimorum habere voluerint aut proprio iudicio aut nostri praerogativa rescripti : ita ut, quidquid talibus liberis pater donaverit, sive illos legitimos seu naturales dixerit, totum retractum legitimae suboli reddatur aut fratri aut sorori aut patri aut matri. * const. a. ad gregorium. * <a 336 lecta xii k. aug. carth agine nepotiano et facundo conss.>
CJ.5.27.1.1: Imperator Constantinus
Sed et uxori tali quodcumque datum quolibet genere fuerit vel emptione collatum, etiam hoc retractum reddi praecipimus: ipsas etiam, quarum venenis inficiuntur animi perditorum, si quid quaeritur vel commendatum dicitur, quod his reddendum est quibus iussimus aut fisco nostro, tormentis subici iubemus. <a 336 lecta xii k. aug. carthagine nepotiano et facundo conss.>
CJ.5.27.1.2: Imperator Constantinus
Sive itaque per ipsum donatum est qui pater dicitur, vel per alium sive per interpositam personam, sive ab eo emptum vel ab alio, sive ipsorum nomine comparatum, statim retractum reddatur quibus iussimus aut, si non existunt, fisci viribus vindicetur. <a 336 lecta xii k. aug. carthagine nepotiano et facundo conss.>
CJ.5.27.1.3: Imperator Constantinus
Quod si existentes et in praesentia rerum constituti agere noluerint pacto vel iureiurando exclusi, totum sine mora fiscus invadat. <a 336 lecta xii k. aug. carthagine nepotiano et facundo conss.>
CJ.5.27.1.4: Imperator Constantinus
Quibus tacentibus et dissimulantibus a defensione fiscali duum mensuum tempora limitentur, intra quae si non retraxerint vel propter retrahendum rectorem provinciae interpellaverint, quidquid talibus filiis vel uxoribus liberalitas impura contulerit, fiscus noster invadat, donatas vel commendatas res sub poena quadrupli severa quaestione perquirens. <a 336 lecta xii k. aug. carthagine nepotiano et facundo conss.>
CJ.5.27.2: Imperatores Arcadius, Honorius
Matre vel legitimis filiis vel nepotibus aut pronepotibus cuiuscumque sexus, uno pluribusve, existentibus bonorum suorum unam tantum unciam pater naturalibus filiis seu filiabus eorumque genetrici vel, si sola sit concubina, semunciam largiendi vel relinquendi habeat potestatem. quidquid vero ultra modum concessum relictum sit, legitimis liberis vel matri vel ceteris successoribus iure reddetur. * arcad. et honor. aa. anthemio pp. * <a 405 d. id. nov. constantinopoli stilichone ii et anthemio conss.>
CJ.5.27.3pr.: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Si quis seu liber ipse seu curiae sit nexibus obligatus, et tradendi filios naturales, vel omnes vel quos quemve maluerit, eius civitatis curiae, unde ipse oritur, et in solidum heredes scribendi liberam ei concedimus facultatem. * theodos. et valentin. aa. ad apollonium pp. * <a 443 d. xvii k. ian. constantinopoli post consulatum eudoxii et dioscori.>
CJ.5.27.3.1: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Quod si cui non ex urbe, sed vico vel possessione qualibet oriundo naturales liberi contigerunt, eosque velit sub definitione praedicta curiae splendore honestare et hereditatis opibus adiuvare, eius civitatis adscribendi sunt ordini, sub qua vicus ille vel possessio censeatur. <a 443 d. xvii k. ian. constantinopoli post consulatum eudoxii et dioscori.>
CJ.5.27.3.2: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Quod si alterutram regalium civitatum patriam sortiatur, sit ei liberum susceptam ex inaequali coniugio subolem cuiuscumque civitatis decurionibus immiscere, dummodo civitas quae eligitur totius provinciae teneat principatum. indignum est enim, ut, qui sacratissimae urbis ubere gloriatur, naturales suos non illustris ordine civitatis illuminet. <a 443 d. xvii k. ian. constantinopoli post consulatum eudoxii et dioscori.>
CJ.5.27.3.3: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Haec sive postrema definiat sive donationem cuiuslibet quantitatis in liberos naturales pater conferat: et quod de subeunda sorte curiali seu testamento seu actorum fide constituat, ita ratum esse stabiliterque volumus observari, ut, sive abstinendo hereditatibus sive abdicando donationes naturales liberi curialem voluerint evitare fortunam posteaque paternarum opum vel in solidum vel ex parte reperti fuerint possessores, licet eas alienaverint, omnimodo ad condicionem, in qua pater eos amplificatis opibus esse voluit, etiam inviti cogantur accedere. <a 443 d. xvii k. ian. constantinopoli post consulatum eudoxii et dioscori.>
CJ.5.27.3.4: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Et si filiam naturalem vel filias habuit et eam vel eas curiali vel curialibus civitatis, ex qua oriundus est vel sub qua vicus vel possessio unde oritur consistit, vel eius civitatis, quae principatum totius provinciae tenet, matrimonio collocavit, haec eadem et in persona eius vel earum ad exemplum marium obtinebunt. <a 443 d. xvii k. ian. constantinopoli post consulatum eudoxii et dioscori.>
CJ.5.27.3.5: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Quid enim interest, utrum per filios an per generos commoditatibus civitatum consuletur, et utrum novos lex faciat curiales, an foveat quos invenit? <a 443 d. xvii k. ian. constantinopoli post consulatum eudoxii et dioscori.>
CJ.5.27.4pr.: Imperatores Leo, Anthemius
Quoniam desideria morientium ex arbitrio viventium non sine iusta ratione colligimus, et is, qui naturalem filium habens hortantibus legibus ultro ad instar legitimi filii municipalibus eum voluit adgregare muneribus et donare patriae principalem, manifestavit notumque fecit sine dubio professione certissima facultatum suarum omnium elegisse se adfectione debita successorem, cum certe huiusmodi personis adeo sacratissima constitutione subventum sit, ut nec renuntiandi eis aut alienandi vel repudiandi paternas hereditates aut donationes in fraudem curiae concedatur facultas, sed muneribus patriae susceptis patrimonia subire cogantur, nullam e diverso calumniantium vocem penitus patiemur admitti, sed ips um philocalum et paternorum bonorum omnium ab intestato heredem et bostrenae civitatis curiae principalem iniuncta vel iniungenda sibi munera subire ex eoque genitos vel nascendos filios similiter paternae condicioni subiacere praecipimus. * leo et anthem. aa. armasio pp. * <a 470 d. k. ian. constantinopoli iordane et severo conss.>
CJ.5.27.4.1: Imperatores Leo, Anthemius
Et huiusmodi formam in omnibus causis, quae similiter in cuiuscumque civitatis ordine curiaque contigerint, in posterum decernimus observari. <a 470 d. k. ian. constantinopoli iordane et severo conss.>
CJ.5.27.5pr.: Imperator Zeno
Divi constantini, qui veneranda christianorum fide romanum munivit imperium, super ingenuis concubinis ducendis uxoribus, filiis quin etiam ex isdem vel ante matrimonium vel postea progenitis suis ac legitimis habendis, sacratissimam constitutionem renovantes iubemus eos, qui ante hanc legem ingenuarum mulierum ( nuptiis minime intercedentibus) electo contubernio cuiuslibet sexus filios procreaverunt, quibus nulla videlicet uxor est, nulla ex iusto matrimonio legitima proles suscepta, si voluerint eas uxores ducere, quae antea fuerant concubinae, tam coniugium legitimum cum huiusmodi mulieribus ingenuis, ut dictum est, posse contrahere, quam filios utriusque sexus ex earundem mulierum priore contubernio procreatos, mox quam nuptiae cum matribus eorum fuerint celebratae, suos patri et in potestate fieri et cum his, qui postea ex eodem matrimonio suscepti fuerint, vel solos, si nullus alius deinde nascatur, tam ex testamento volentibus pa tribus etiam ex integro succedere quam ab intestato petere hereditatem paternam: pactis, quae matrimonii tempore super dotalibus vel ante nuptias donationis rebus subsecuta fuerint, etiam ad ipsorum personas pertinentibus, ut una cum fratribus suis postea ex isdem parentibus forte progenitis, aut soli, si nullus alius sit procreatus, dotis et ante nuptias donationis pro tenore legum nec minus pactorum emolumenta recipiant. * zeno a. sebastiano pp. * <a 477 d. x k. mart. post consulatum armati.>
CJ.5.27.5.1: Imperator Zeno
Hi vero, qui tempore huius sacratissimae iussionis necdum prolem aliquam ex ingenuarum concubinarum consortio meruerunt, minime huius legis beneficio perfruantur, cum liceat easdem mulieres sibi prius iure matrimonii copulare non extantibus legitimis liberis aut uxoribus ac legitimos filios utpote nuptiis procedentibus procreare, nec debeant, quos ex ingenua concubina dilato post hanc legem matrimonio nasci voluerint, ut iusti ac legitimi postea videantur, magnopere postulare. <a 477 d. x k. mart. post consulatum armati.>
CJ.5.27.6pr.: Imperator Anastasius
Iubemus eos, quibus nullis legitimis existentibus liberis in praesenti aliquae mulieres uxoris loco habentur, ex his sibi progenitos seu procreandos suos et in potestate sua legitimosque habere propriasque substantias ad eos vel per ultimas voluntates vel per donationes seu alios legi cognitos titulos si voluerint transferre, ab intestato quoque eorum ad hereditatem vocandos, nec aliquam quaestionis seu altercationis exercendae sub qualibet astuta subtilique legum vel constitutionum occasione super his vel agnatis seu cognatis genitoris eorum vel quibusdam aliis superesse facultatem in posterum: nihilo minus, quisquis huiusmodi mulierem uxoris loco dotalibus instrumentis confectis habuerit, pro eius subole similem eandemque formam custodiri, ne adimatur ei licentia sibi quodammodo per liberos proprios suum patrimonium adquirendi. * anastas. a. sergio pp. * <a 517 d. k. april. anastasio et agapeto conss.>
CJ.5.27.6.1: Imperator Anastasius
Filios insuper vel filias iam per divinos adfatus a patribus suis in adrogationem susceptos vel susceptas huius providentissimae nostrae legis beneficio et iuvamine potiri censemus. <a 517 d. k. april. anastasio et agapeto conss.>
CJ.5.27.7pr.: Imperator Justinus
Legem anastasii divinae recordationis, quae super naturalibus filiis emissa est, in his valere tantum casibus concedimus, qui nunc usque subsecuti sunt pro eiusdem legis tenore in matrimoniis tunc constantibus vel postea contractis, ita tamen, ut non aliunde progenitis subvenisse credatur quam non ex nefario nec incesto coniugio. * iustinus a. marino pp. * <a 519 d. v id. nov. constantinopoli iustino a. et eutherico conss.>
CJ.5.27.7.1: Imperator Justinus
Naturalibus insuper filiis seu filiabus ex cuiuslibet mulieris cupidine non incesta non nefaria procreatis et in paterna per adrogationem seu per adoptionem sacra susceptis ex divinis iussionibus, sive antequam eadem lex inrepserit seu post eandem legem usque ad praesentem diem, non sine ratione duximus suffragandum , ut adoptio seu adrogatio firma permaneat, nullis prorsus improbanda quaestionibus, quasi quod impetrarunt lege quadam interdictum sit, quoniam, et si qua prius talis emergebat dubitatio, remittenda fuit movente misericordia, qua indigni non sunt qui alieno laborant vitio. <a 519 d. v id. nov. constantinopoli iustino a. et eutherico conss.>
CJ.5.27.7.2: Imperator Justinus
Sint itaque post eandem adrogationem seu adoptionem sui et in potestate patrum successionesque tam ex testamento quam ab intestato capiant, prout in adoptatis seu et in adrogatis constitutum est. <a 519 d. v id. nov. constantinopoli iustino a. et eutherico conss.>
CJ.5.27.7.3: Imperator Justinus
In posterum vero sciant omnes legitimis matrimoniis legitimam sibi posteritatem quaerendam, ac si praedicta constitutio lata non esset. iniusta namque libidinum desideria nulla de cetero venia defendet, nullum sublevabit novum adminiculum praeter anteriorum dispositionum ordinem, non ante lata sanctio, quam ex hoc die resecandam pia suggesserit ratio, non adrogationum vel adoptionum praetextus, quae ulterius minime ferendae sunt, non astutiae sive divinis adfectandae litteris seu quibusdam illicitis ambiendae machinationibus, cum nimis indignum, nimis sit impium flagitiis praesidia quaerere, ut et petulantiae servire liceat et ius nomenque patris, quod eis denegatum est, id altero legis colore praesumant. <a 519 d. v id. nov. constantinopoli iustino a. et eutherico conss.>
CJ.5.27.8pr.: Imperator Justinianus
Humanitatis intuitu naturalibus patribus hoc indulgemus, ut liceat eis nulla legitima subole vel matre subsistente naturalem vel naturales filios matremque eorum non tantum ex tribus unciis, quod praeteritae leges permittebant, sed etiam ex duplici portione, id est sex unciis, heredes scribere, ut, licet ab intestato nullam communionem ad patris naturalis successionem haberent, ex suprema tamen eius voluntate permittatur eis usque ad praedictas sex uncias ( si hoc scilicet naturalis pater voluerit) hereditatem eius capere, ita tamen, ut memoratam sex unciarum quantitatem in omnibus naturalibus filiis et matre eorum minime testator excedat. * iust. a. menae pp. * <a 528 d. k. ian. constantinopoli dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.27.8.1: Imperator Justinianus
Quam et in legatis et fideicommissis eis relinquendis et dotibus et donationibus , tam aliis quam ante nuptias, usque ad aestimationem sex unciarum liberam similiter naturalibus eorum patribus damus potestatem. <a 528 d. k. ian. constantinopoli dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.27.8.2: Imperator Justinianus
Haec autem in futuris tantummodo testamentis vel ultimis voluntatibus vel dotibus vel donationibus locum habebunt. <a 528 d. k. ian. constantinopoli dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.27.9pr.: Imperator Justinianus
Communium rerum esse utilitatem recte iudicantes ludicis et omni ambiguitate segregatis legibus uti nostro subiectos imperio, ad praesentem sanctionem venimus, per quam omni dubitatione amputata, quae usque adhuc obtinebat, certissimum facimus, ut, quotiens naturales filii curiali fortunae patriae sui genitoris adsignantur, vel adhuc vivente patre vel post eius obitum pro dispositione testamenti ab eo conditi, et eo modo legitima iura in paterna successione adipiscuntur ( quod recte fieri minime dubium est), licet illustrem dignitatem, ex qua curialis fortunae liberatio competere non potest, naturales filii antea meruerunt, ne permittatur eis contra substantiam ab eodem naturali patre descendentium vel ad scendentium vel ex latere cognationis vel agnationis iure eidem patri coniunctorum, licet ipsi legitimi successores eidem naturali patri per memoratam fortunam efficiantur, aliquod ius sibi vindicare. * iust. a. menae pp. * <a 528 d. k. iun. dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.27.9.1: Imperator Justinianus
Quod et in his locum habebit, qui iam a naturali patre curiali condicioni traditi adhuc superstites sunt, eodem scilicet modo nec illis contra substantiam eiusdem naturalis filii vel ex eo descendentium vel adscendentium vel ex latere coniunctorum aliquod sibi ius vindicare valentibus. <a 528 d. k. iun. dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.27.9.2: Imperator Justinianus
Sed si quidem iste naturalis filius sive postquam legitimus successor patri factus sit sive in antecedenti tempore filios ex legitimo matrimonio vel alios descendentes liberos habeat, eos modis omnibus ad eius successionem sine testamento morientis vocari nec curiae locum esse, praeterquam si quarta portio bonorum eius eidem curiae debeatur eo, quod nullus forte ex mortui liberis curialia munera peragere cogitur: illo videlicet observando, ut ii, quos iste naturalis filius, posteaquam fortunae curiali datus est, procreaverit, decuriones sine dubio sint et curialia peragere munera compellantur. <a 528 d. k. iun. dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.27.9.3: Imperator Justinianus
( 1) sin vero sine liberis cuiuscumque gradus intestatus decesserit, si quidem matre superstite, tertiam quidem partem bonorum eius matrem habere, duas vero alias partes curiam, cui a patre datus est. <a 528 d. k. iun. dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.27.9.4: Imperator Justinianus
Sin autem mater quidem defuncti non superesset, alii vero cognati ex materna linea descendentes vel adscendentes vel ex latere venientes ad eius vocentur successionem, tunc ea quidem, quae a patre naturali ad eum pervenerunt, eidem curiae competere: si quid vero filio posteaque legitimo successori effecto vel a matre sua vel aliunde quocumque legitimo modo adquisitum sit, hoc ad proximos maternos eius cognatos pervenire. <a 528 d. k. iun. dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.27.9.5: Imperator Justinianus
Illo videlicet observando, ut, sive matre eius superstite sive ea ante filium mortua aliquis ex eius genere eiusdem curiae fortunam subire paratus sit, liceat ei se offerenti eidem curiae bona mortui, quae de substantia patris ad eum pervenerunt, capere muneraque peragere curialia, quo accedente mater defuncti, si adhuc supersit, non solum tertiam partem eorum, quae extra paternam substantiam filius eius aliunde adquisivit, sed omnia ea vel ipsa sola vel cum coheredibus suis capiet. <a 528 d. k. iun. dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.27.9.6: Imperator Justinianus
( 2) ea vero, quae de successione naturalis filii post curialem condicionem morientis constituimus, non tantum in his locum habere debent, qui postea a patre suo naturali curiae dati fuerint, sed etiam in illis, qui iam dati sunt, si tamen adhuc supersunt. <a 528 d. k. iun. dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.27.9.7: Imperator Justinianus
Quod si ante praesentem sanctionem mortui sunt, minime ad eorum successionem eandem nostram sanctionem extendimus. <a 528 d. k. iun. dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.27.9.8: Imperator Justinianus
( 3) et quoniam omnimodo favendum est curiis civitatum, illud etiam in hac parte addendum esse censemus, ut liceat patribus naturales filios curiae patriae suae tradere non solum nulla eis legitima subole existente, sed etiam si filios vel alios liberos ex legitimis matrimoniis procreatos habeant, et eo modo naturales quoque filios sibi legitimos successores efficere, ita tamen, ut minime eisdem patribus liceat per donationem vel ultimam voluntatem amplius eidem naturali filio dare vel relinquere, quam uni filio ex matrimonio legitimo procreato dederit vel reliquerit, cui minima portio data vel relicta sit. <a 528 d. k. iun. dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.5.27.10pr.: Imperator Justinianus
Cum quis a muliere libera et cuius matrimonium non est legibus interdictum cuiusque consuetudine gaudebat aliquos liberos habuerit, minime dotalibus instrumentis compositis, postea autem ex eadem adfectione etiam ad nuptialia pervenerit instrumenta et alios iterum ex eodem matrimonio liberos procreaverit, ne posteriores liberi, qui post dotem editi sunt, sibi omne paternum patrimonium vindicare audeant quasi iusti et in potestate effecti, fratres suos, qui ante dotem fuerant nati, ab hereditate paterna repellentes, huiusmodi iniquitatem non esse ferendam censemus. * iust. a. demostheni pp. * <a 529 d. xv k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.5.27.10.1: Imperator Justinianus
Cum enim adfectio prioris subolis et ad dotalia instrumenta efficienda et ad posteriorem filiorum edendam progeniem praestitit occasionem, quomodo non est iniquissimum ipsam stirpem secundae posteritatis quasi iniustam excludere, cum gratias agere fratribus suis posteriores debeant, quorum beneficio ipsi sunt iusti filii et nomen et ordinem subsecuti. <a 529 d. xv k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.5.27.10.2: Imperator Justinianus
Neque enim verisimile est eum, qui postea vel donationem vel dotem conscripsit, et ab initio talem adfectionem circa mulierem non habuisse, quae eam dignam esse uxoris nomine faciebat. <a 529 d. xv k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.5.27.10.3: Imperator Justinianus
Quapropter sancimus in huiusmodi casibus omnes liberos, sive ante dotalia instrumenta editi sunt sive postea, una eademque lance trutinari et omnes suos et in potestate suis existere genitoribus, ut nec prior nec iunior ullo habeatur discrimine, sed ii, qui ex isdem maioribus procreati sunt, et simili perfruantur fortuna. <a 529 d. xv k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.5.27.11pr.: Imperator Justinianus
Nuper legem conscripsimus, per quam iussimus, si quis mulierem in suo contubernio collocaverit non ab initio adfectione maritali, eam tamen, cum qua poterat habere conubium, et ex ea liberos sustulerit, postea vero adfectione procedente etiam nuptialia instrumenta cum ea fecerit filiosque vel filias habuerit, non solum secundos liberos qui post dotem editi sunt iustos et in potestate esse patribus, sed etiam anteriores, qui et his qui postea nati sunt occasionem legitimi nominis praestiterunt. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.5.27.11.1: Imperator Justinianus
Quam legem quidam putaverunt sic interpretari, ut sive non progeniti fuerint post dotem conscriptam liberi sive etiam ab hac luce subtracti, non anteriores filios iustos haberi, nisi in utroque tempore viventes et superstites liberi inveniantur. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.5.27.11.2: Imperator Justinianus
Quorum supervacuam subtilitatem penitus inhibendam censemus. sufficiat etenim talem adfectionem habuisse, ut post liberorum editionem et dotalia efficiant instrumenta et spem tollendae subolis habeant. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.5.27.11.3: Imperator Justinianus
Licet enim hoc quod speratum est ad effectum non pervenit, nihil anterioribus liberis fortuitus casus derogare concedatur: et multo magis, si quis mulierem, quam in contubernio suo habuerat, pregnantem fecerit, postea autem adhuc gravida muliere constituta dotalia fecerit instrumenta et puer vel puella editus vel edita sit, iusta patri suboles nascatur et in potestate efficiatur et heres ei existat morienti sive ab intestato sive ex testamento. satis enim absurdum est, si filii post dotem progeniti et anterioribus liberis adiutorium adferant, ipsum puerum vel puellam sibi opitulari non posse. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.5.27.11.4: Imperator Justinianus
Et generaliter definimus et, quod super huiusmodi casibus variabatur, definitione certa concludimus, ut semper in huiusmodi quaestionibus, in quibus de statu liberorum est dubitatio, non conceptionis, sed partus tempus inspiciatur: et hoc favore facimus liberorum. et editionis tempus statuimus esse inspectandum exceptis his tantummodo casibus, in quibus conceptionem magis approbari infantium condicionis utilitas expostulat. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.5.27.12pr.: Imperator Justinianus
Cuidam, qui iustum filium habebat, nepos accessit naturalis: si nepotis nomen huiusmodi suboli legibus accommodandum est, quaerebatur. volebat enim tali naturali nepoti ex suo legitimo filio iam defuncto progenito totam suam substantiam relinquere, quasi sacris constitutionibus tantummodo in filiis naturalibus prohibentibus totum patrimonium sive quantam partem voluerit eis relinquere et certo fini partes eorum concludentibus. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 d. k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.27.12.1: Imperator Justinianus
Huiusmodi autem dubitatio et in alia specie ventilata est. quid enim, si ex naturali filio nepotem habet avus legitimum patri suo vel naturalem? <a 531 d. k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.27.12.2: Imperator Justinianus
In omnibus itaque talibus dubitationibus cum nulla legitima consequentia in huiusmodi personis custoditur, sed interventu subolis naturalis nihil ius legitimum subesse potest, ut necessitas relinquendi aliquid eis ex legibus immineat, liceat eis quantum voluerint suae substantiae in eos conferre, scilicet nulla legitima subole subsistente. <a 531 d. k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.27.12.3: Imperator Justinianus
Filiis enim naturalibus relinqui constitutiones quantum voluerint ideo prohibuerunt, quia vitium paternum frenandum esse existimaverunt. in nepotibus autem non eadem observatio in praefatis speciebus custodienda est, ubi legitima minime suboles facit impedimentum. ea enim subsistente veterum constitutionum tenorem in naturalibus filiis statutum et in nepotes extendimus. <a 531 d. k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.27.12.4: Imperator Justinianus
Sed haec in his tantummodo sancimus, in quibus voluntate aliquid consecuti sunt. iura etenim ab intestato in avi successionem nemini eorum penitus aperimus. <a 531 d. k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.27.12.5: Imperator Justinianus
Et haec non solum eis accedere censemus a substantia avi paterni naturalis, sed etiam proavi vel eius cognationis, si quid saltem huiusmodi vocabuli in tam degeneres homines extendere maluerint. <a 531 d. k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.28.0. De tutela testamentaria.
CJ.5.28.1: Imperatores Severus, Antoninus
Quem dicis tibi tutorem testamento patronae datum, si administrationi se non miscuit, nulla actione tibi tenetur: neque enim iure datus tutor fuit. quod si administravit sponte res tuas, experiri adversus eum actione negotiorum gestorum potes. * sev. et ant. aa. speratae. * <a 207 pp. xvii k. aug. apro et maximo conss.>
CJ.5.28.2: Imperator Antoninus
Etsi a patre tuo testamento iure tutor tibi datus eo tempore, quo heres extitisti, in rebus humanis fuit, tamen codicillis alius tutor recte datus est et uterque propter voluntatem testatoris tutor erit, nisi testamento datum pater alium codicillis dando reprobaverit: tunc enim posterior solus tutor erit. * ant. a. sabiniano. * <a 212 pp. id. april. duobus aspris conss.>
CJ.5.28.3: Imperator Alexander Severus
Si tutores testamento vobis dati sunt, quamquam unus vestrum suae aetatis factus sit, id est pupillarem aetatem excesserit, tutela tamen vestra ad eum non pertinet. * alex. a. gorgiae. * <a 223 pp. v k. ian. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.5.28.4: Imperator Alexander Severus
Mater testamento filiis tutores dare non potest, nisi eos heredes instituerit. quando autem eos heredes non instituerit, solet ex voluntate defunctae datus tutor a praesidibus confirmari. nullo vero ex his interveniente si res pupillares qui dati sunt administraverint, protutelae actione tenentur. * alex. a. feliciano. * <a 224 pp. vii k. iun. iuliano et crispino conss.>
CJ.5.28.5: Imperatores valer., gallien.
Si pupillorum pater alienum servum, de quo postulas, et tutorem esse voluit et liberum, ante tamen tutore alio pupillis dato, redimi et manumitti hunc apud praesidem et curatorem adiungi oportet. * valer. et gallien. aa. daphno. * <a 260 pp. iii k. mart. saeculare ii et donato conss.>
CJ.5.28.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si tibi pater avunculum testamento recte tutorem dedit nec is excusatus est, eum tutelae iudicio tam administratis quam neglectis, cum administrari deberent, apud competentem iudicem conveni secundum bonam fidem tibi satisfacere iussurum. * diocl. et maxim. aa. et cc. domnae. * <a 294 s. non. april. sirmi cc. conss.>
CJ.5.28.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Tutela contra tutorem mota, quem testamento patris ( si in eius fuisti potestate) datum proponis, reddi tibi si quid debetur competens iudex aditus iubebit. curatorem enim inutiliter in testamento dari non ambigitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. tryphaenae. * <a 294 d. xvii k. mai. sirmi cc. conss.>
CJ.5.28.8: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Tutores etiam graecis verbis licet in testamentis relinquere, ut ita tutores dari videantur, ac si legitimis verbis eos testator dedisset. * theodos. et valentin. aa. florentino pp. * <a 439 d. prid. id. sept. constantinopoli theodosio a. xvii et festo conss.>
CJ.5.29.0. De confirmando tutore.
CJ.5.29.1: Imperator Alexander Severus
Testamento matris tutores dati excusare necesse non habent, nisi decreto secundum voluntatem defunctae, et quidem inquisitione habita, dati fuerint. * alex. a. prisco. * <a 224 pp. iii non. mart. iuliano et crispino conss.>
CJ.5.29.2: Imperator Alexander Severus
Neque per epistulam neque ex imperfecto testamento tutorem recte dari indubitati iuris est. sed voluntas patris in constituendis tutoribus vel curatoribus in huiusmodi casibus a iudice, ad cuius officium haec res pertinet, servari solet. secundum quae vereri non debes, ne tempus, antequam confirmareris, cesserit. * alex. a. valerio. * <a 226 pp. viii id. aug. alexandro a. ii et Marcello conss.>
CJ.5.29.3: Imperator Alexander Severus
Si, ut proponis, pupillo cuius meministi pater inutiliter testamento tutores dedit et, priusquam ii confirmarentur, alii ab eo cuius interest dati sunt, id quidem, quod iure gestum est, revocari non potest: an autem qui iudicium patris habent curatores eidem pupillo constitui debeant, aditus competens iudex perspectis utilitatibus eius aestimabit. * alex. a. sosiano. * <a 228 pp. iii id. april. modesto et probo conss.>
CJ.5.29.4: Imperator Justinianus
Naturalibus liberis providentes damus licentiam patribus eorum in his rebus, quas quocumque modo eis dederint vel dereliquerint, scilicet intra praefinitum nostris legibus modum, etiam tutorem eis relinquere, qui debet apud competentem iudicem se confirmare et ita res gerere pupillares. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oresta conss.>
CJ.5.29.5: Imperator Justinianus
In rebus dotalibus sive mobilibus sive immobilibus seu se moventibus, si tamen extant, sive aestimatae sive inaestimatae sint, mulierem in his vindicandis omnem habere post dissolutum matrimonium praerogativam et neminem creditorum mariti , qui anteriores sunt, sibi potiorem causam in his per hypothecam vindicare, cum eaedem res et ab initio uxoris fuerant et naturaliter in eius permanserunt dominio. non enim quod legum subtilitate transitus earum in mariti patrimonium videtur fieri, ideo rei veritas deleta vel confusa est. * iust. a. demostheni pp. * <a 529 recitata septimo in novo consistorio palatii iustiniani. d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.5.30.0. De legitima tutela.
CJ.5.30.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ad avunculos nec masculorum tutelae ex lege duodecim tabularum deferuntur, cum solum patruis, si non excusaverint, id ius tributum sit. * diocl. et maxim. aa. firminae. * <a 290 pp. viii k. iun. ipsis aa. iiii et iii conss.>
CJ.5.30.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ad agnatos pupilli iure legitimo sollicitudinem tutelae pertinere, nisi capitis deminutionem sustinuerunt, manifestissimum est. * diocl. et maxim. aa. et cc. asclepiodoto. * <a 293 s. iii non. april. aa. conss.>
CJ.5.30.3: Imperator Leo
Constitutione divae memoriae constantini lege claudia sublata, pro antiqui iuris auctoritate salvo manente agnationis iure tam consanguineus ( id est frater) quam patruus ceterique legitimi ad pupillarum feminarum tutelam vocantur. * leo a. erythrio pp. * <a 472 d. k. iul. marciano cons.>
CJ.5.30.4: Imperator Anastasius
Frater emancipatus, qui in germani sui vel sororis successionem omnes inferiores seu prolixiores gradus non tantum cognatorum, sed etiam agnatorum antecedere a nobis pro nostra dispositione iussus est, etiam ad legitimam fratrum et sororum nec non liberorum fratrum tutelam, quasi minime patris potestate per ius emancipationis relaxatus, si non alia iuri cognita excusatione munitus sit, vocari nec sub praetextu capitis deminutionis alienum huiusmodi onere semet contendere sancimus. * anastas. a. polycarpo pp. * <a 498 d. k. april. iohanne et paulino conss.>
CJ.5.30.5pr.: Imperator Justinianus
Nemo neque frater neque alius legitimus in tutelam sive ingenui sive liberti vocetur, antequam quintum et vicesimum annum suae aetatis impleat. immineat enim ei pro sua tantummodo administratione periculum nec alieno onere alius praegravetur. * iust. a. demostheni pp. * <a 529 recitata septimo in novo consistorio palatii iustiniani. d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.5.30.5.1: Imperator Justinianus
Sic etenim et pupillus et adultis competens gubernatio inducitur et naturalis ordo per omnia conservabitur. cui enim ferendum est eundem esse tutorem et sub tutela constitui, et iterum eundem curatorem et sub cura agere? haec certe et nominum et rerum foeda confusio est. <a 529 recitata septimo in novo consistorio palatii iustiniani. d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.5.30.5.2: Imperator Justinianus
Discretis itaque omnibus vel dativi vel legitimi fiant tutores vel curatores ii, qui talis aetatis sunt, cui suarum rerum administratio committitur, quorumque res possunt plenissimo iure hypothecarum teneri. <a 529 recitata septimo in novo consistorio palatii iustiniani. d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.5.30.5.3: Imperator Justinianus
Omnibus, quae de successionibus tam ingenuorum quam libertorum prioribus legibus disposita sunt, in suo robore duraturis nec aliquam imminutionem ex praesentis legis sanctione accepturis maxime in libertorum successionibus ne videantur ex eo, quod ad tutelae gravamen non veniunt, successionis emolumentum amittere. <a 529 recitata septimo in novo consistorio palatii iustiniani. d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.5.31.0. Qui petant tutores vel curatores.
CJ.5.31.1: Imperator Antoninus
Admone adulescentem, adversus quem consistere vis, ut curatores sibi dari postulet, cum quibus secundum iuris formam consistas. qui si in petendis his cessabit , potes tu competentem iudicem adire, ut in dandis curatoribus officio suo fungatur. * ant. a. chrysanthae. * <a 214 pp. ii non. febr. messala et sabino conss.>
CJ.5.31.2: Imperator Antoninus
Patroni tui filii si eius aetatis sunt, ut res eorum per tutores administrari debeant, cura adire praetorem et nomina edere, ex quibus tutores constituantur, ne, si cessaveris, obsequii deserti periculum subeas. * ant. a. epaphrodito. * <a 214 pp. iii non. iul. messala et sabino conss.>
CJ.5.31.3: Imperator Antoninus
In locum tutoris defuncti vel in perpetuum relegati alium dari tutorem filiis tuis idoneum ex eadem provincia ab iudice competente postula, qui secundum officium suum utilitatibus eorum providebit. * ant. a. atalantae. * <a 215 pp. iiii id. iul. laeto ii et cereale conss.>
CJ.5.31.4: Imperator Antoninus
Si filiis debitoris tui non sunt necessarii, qui tutores petant, potes ipse curare, ut accipiant, per quos legitime defendantur. * ant. a. domnino. * <a 215 pp. iii id. iul. laeto ii et cereale conss.>
CJ.5.31.5: Imperator Alexander Severus
Amita tutores petere filiis fratris sui non prohibetur. * alex. a. fuscianae. * <a 223 pp. v k. iul. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.5.31.6: Imperator Alexander Severus
Matris pietas instruere te potest, quos tutores filio tuo petere debes, sed et observare, ne quid secus quam oportet in re filii pupilli agatur. petendi autem filiis curatores necessitas matribus imposita non est, cum puberes minores anno vicesimo quinto ipsi sibi curatores, si res eorum exigit, petere debeant. * alex. a. otaciliae. * <a 224 pp. x k. oct. iuliano et crispino conss.>
CJ.5.31.7: Imperator Gordianus
Admone eam, quae quondam pupilla tua fuit, cum eam non tantum viri potentem, sed etiam nupsisse proponas, ut sibi petat curatorem. quod si ea petere neglexerit, quo maturius possis rationes reddere administrationis, adito eo cuius super ea re notio est petere curatorem non vetaris. * gord. a. dionysio. * <a 239 pp. vi id. ian. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.5.31.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum a matribus sedulum petendi tutoris officium exigatur, non fortuiti casus impedimentis adscribantur, proponasque procuratorem, qui ad petendum pupillo tutorem a matre fuerat constitutus, a latronibus interfectum petitionem ex necessitate demoratam esse, ab hereditatis successione matrem repelli, cuius nullum vitium intercessisse adseris, perquam durum est. * diocl. et maxim. aa. musico. * <a 291 pp. v id. mart. tiberiano et dione conss.>
CJ.5.31.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum iure habenti tutorem tutor dari non possit, intellegis matrem non officium pietatis in petendo tutore deseruisse, sed iure munitam merito filio suo tutorem non postulare. * diocl. et maxim. aa. et cc. asclepiodoto. * <a 293 s. iii non. april. byzantii aa. conss.>
CJ.5.31.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Nepotibus fratris tui, si eorum mater in petendis tutoribus debito non fungatur officio, petere tutores sollemniter potes. * diocl. et maxim. aa. et cc. prisco. * <a 294 s. prid. k. mai. sirmi cc. conss.>
CJ.5.31.11: Imperator Zeno
Matres naturalibus etiam filiis ad similitudinem eorum, qui ex iustis ac legitimis nuptiis sunt procreati, petendorum tutorum necessitati subiaceant, nulla eis ignorantia iuris ad evitanda legibus vel sacris constitutionibus definita, si petitionem tutorum minus curaverint, profutura. * zeno a. dioscoro pp. * <a 479 d. k. sept. constantinopoli zenone a. ii cons.>
CJ.5.32.0. Ubi petantur tutores vel curatores.
CJ.5.32.1: Imperator Antoninus
Magistratus eius civitatis, unde filii tui originem per condicionem patris ducunt vel ubi eorum sunt facultates, tutores vel curatores his quam primum secundum formam perpetuam dare curabunt. quod si filii tui neque possident quicquam in provincia, ubi morantur, neque inde originem ducunt, restituti apud patriam suam et ubi patrimonium habent morabuntur, ut ibi defensores legitimos sortiantur. * ant. a. aristobulae. * <a 215 pp. k. oct. laeto ii et cereale conss.>
CJ.5.33.0. De tutoribus et curatoribus illustrium vel clarissimarum personarum.
CJ.5.33.1pr.: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Illustris praefectus urbis adhibitis decem viris e numero senatus amplissimi et praetore clarissimo viro, qui tutelaribus cognitionibus praesidet, tutores curatoresve ex quolibet ordine idoneos faciat retentari. et sane id libero iudicio expertesque damni constituent iudicantes. * valentin. theodos. et arcad. aaa. proculo pu. * <a 389 d. iii k. ian. mediolani timasio et promoto conss.>
CJ.5.33.1.1: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Et si regendis pupillaribus substantiis singuli creandorum pares esse non possunt, plures ad hoc secundum leges veteres conveniet advocari, ut, quem coetus ille administrandis negotiis pupillorum dignissimum iudicabit, sola sententia obtineat praefecturae, super cuius nomine, sollemnitate servata, postea per praetorem interponatur decretum. <a 389 d. iii k. ian. mediolani timasio et promoto conss.>
CJ.5.33.1.2: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Itaque hoc modo remoti a metu qui consilio adfuerint permanebunt et parvulis adultisque clarissimis iusta defensio sub hac prudentium deliberatione perveniet. <a 389 d. iii k. ian. mediolani timasio et promoto conss.>
CJ.5.33.1.3: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
( 1) quod tamen circa eorum personas censuisse nos palam est, quibus neque testamentarii defensores neque legitimi vita aetate facultatibus suppetunt. nam ubi forte huiuscemodi homines offeruntur, si nihil ad defensionem suis privilegiis comparabunt, ut teneri possint, iure praescribimus. <a 389 d. iii k. ian. mediolani timasio et promoto conss.>
CJ.5.33.1.4: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
( 2) ceterum alia, quae in causis minorum antiquis legibus cauta sunt, manere intemerata decernimus. <a 389 d. iii k. ian. mediolani timasio et promoto conss.>
CJ.5.33.1.5: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
( 3) in provinciis autem curiales in nominandis tutoribus et curatoribus clarissimarum personarum exhibeant debitam cautionem, et discriminis sui memores cognoscant indemnitati minorum obnoxias etiam suas deinceps esse facultates. <a 389 d. iii k. ian. mediolani timasio et promoto conss.>
CJ.5.33.2: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Generali lege prospectum est, ne quid ad illustrium senatorum tutelam curialibus occupati necessitatibus vocarentur. * valentin. theodos. et arcad. aaa. aurelio pu. * <a 393 d. viii k. aug. theodosio a. iii et abundantio conss.>
CJ.5.34.0. Qui dare tutores vel curatores et qui dari possunt.
CJ.5.34.1: Imperator Alexander Severus
Cum tibi in ea aetate constituto, ut, si de statu constaret, per tutores sive curatores negotia tua administrari deberent, libertatis controversiam fieri adleges, non oportuit impediri, quo magis liberali causa ordinata, quia interim pro libero habebaris, curator tibi daretur, per quem defendi causa tua potest. * alex. a. ambibulo. * <a 222 pp. k. nov. alexandro a. cons.>
CJ.5.34.2: Imperator Alexander Severus
Maritus etsi rebus uxoris suae debeat adfectionem, tamen curator ei creari non potest. * alex. a. artemisiae. * <a 225 pp. k. iul. fusco ii et dextro conss.>
CJ.5.34.3: Imperator Philippus
Luminibus captum curatorem habere falso tibi persuasum est. * philipp. a. dolenti. * <a 244 pp. xiii k. aug. peregrino et aemiliano conss.>
CJ.5.34.4: Imperator Philippus
Armatae militae muneribus occupatus neque si legitimus sit neque si ex testamento datus fuerit nec alio modo, etsi voluerit, tutor aut curator fieri potest: sed si errore ductus res administraverit, negotiorum gestorum actione convenitur. * philipp. a. emerito mil. * <a 244 pp. x k. aug. peregrino et aemiliano conss.>
CJ.5.34.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Neque a praeside alterius provinciae neque a magistratibus municipalibus tutorem ortum ex alia civitate nec domicilium ubi nominatur habentem iure dari posse ab eo, cuius iurisdictioni subiectus non est, certissimi iuris est: neque cessatio iniuncti perperam officii ad periculum eius pertinet. * diocl. et maxim. aa. et cc. aelianae. * <a 293 s. xii k. mai. aa. conss.>
CJ.5.34.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quod dicis matrem filiis tutores nolle petere, super hac re adi praesidem provinciae, cum, si eam neglexisse perspexerit, etiam ipse magistratus dare tutores vel nomina mittere, ut ab ipso decreto tribui possint, iubere non prohibeatur. * diocl. et maxim. aa.Et cc. leontio. * <a 293 pp. prid. k. mai. aa. conss.>
CJ.5.34.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
In servili condicione constitutum tutorem vel curatorem a praeside dari non posse nullam habet iuris dubitationem. * diocl. et maxim. aa. et cc. rufo. * <a 293 s. prid. non. iul. philippopoli aa. conss.>
CJ.5.34.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Creditorem debitoribus tutorem datum non tantum petitionem non amittere, sed etiam ipsum sibi posse solvere non ambigitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. euelpisto. * <a 294 pp. v non. ian. cc. conss.>
CJ.5.34.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si sororis tuae filiis, tutore legitimo patruo constituto nec ullo excusato privilegio, tutor datus es, cum habenti tutorem alium dari prohibeant iura, necessitatem administrationis ad eum pertinere nec te datione teneri non ambigitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. maximiano. * <a 294 s. iii k. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.5.34.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Curatorem habenti neque adiungi nisi causa cognita nec in loco eius alium substitui non ante priore remoto ambigui iuris non est: teque afuturum damni, quod medio tempore negotiis pupillaribus contigit, esse succedaneum, cum actorem periculo tuo constituere debueris, nec iure magistratum in absentiam tuam alium creasse certum est. * diocl. et maxim. aa. et cc. florentino. * <a 294 pp. iii k. april. cc. conss.>
CJ.5.34.11: Imperator Constantinus
In universis litibus placet non prius puberem iustam habere personam, nisi interposito decreto aut administrandi patrimonii gratia aut in litem fuerit curator datus, ut iuxta praecedentia nostrae pietatis statuta legitime initiatae litis agitata in iudiciis controversia finiatur. * const. a. et const. c. ad bassum pu. * <a 319 d. iiii id. oct. aquileiae constantino a. v et licinio c. conss.>
CJ.5.34.12: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Curator adulescenti ordinatus post inchoatam litem non potest sub praetextu specialis curatoris a se nominati aut litem contestatam deserere aut ab administratione se subtrahere. * grat. valentin. et theodos. aaa. eutropio pp. * <a 381 d. iiii k. oct. constantinopoli eucher et syagrio conss.>
CJ.5.34.13: Imperatores Honorius, Theodosius
Ne magistratuum ulterius procedat licentia, plenius designamus, ne patrimonialem colonum sive alium, qui privilegio ab hac nuncupatione defenditur, tutelae muneris adstringat officium. * honor. et theodos. aa. monaxio pu. * <a 409 d.......... honorio viii et theodosio iii aa. conss.>
CJ.5.35.0. Quando mulier tutelae officio fungi potest.
CJ.5.35.1: Imperator Alexander Severus
Tutelam administrare virile munus est, et ultra sexum femineae infirmitatis tale officium est. * alex. a. otaciliae. * <a 224 pp. x k. oct. iuliano et crispino conss.>
CJ.5.35.2pr.: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Matres, quae amissis viris tutelam administrandorum negotiorum in liberos postulant, priusquam confirmatio officii talis in eas iure veniat, fateantur actis sacramento praestito ad alias se nuptias non venire. * valentin. theodos. et arcad. aaa. tatiano pp. * <a 390 d. xii k. febr. mediolano valentiniano a. iiii et neoterio conss.>
CJ.5.35.2.1: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Sane in optione huiuscemodi nulla cogitur, sed libera in condiciones quas praestituimus voluntate descendat: nam si malunt alia optare matrimonia, tutelas filiorum administrare non debent. <a 390 d. xii k. febr. mediolano valentiniano a. iiii et neoterio conss.>
CJ.5.35.2.2: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Sed ne sit facilis in eas post tutelam iure susceptam inruptio, bona eius primitus, qui tutelam gerentis adfectaverit nuptias, in obligationem venire et teneri abnoxia rationibus parvulorum praecipimus, ne quid incuria, ne quid fraude depereat. <a 390 d. xii k. febr. mediolano valentiniano a. iiii et neoterio conss.>
CJ.5.35.2.3: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
His illud adiungimus, ut mulier, si aetate maior est, tunc demum petendae tutelae ius habeat, cum tutor testamentarius vel legitimus defuerit vel privilegio a tutela excusetur vel suspecti genere submoveatur vel ne suis quidem per animi aut corporis valetudinem administrandis facultatibus idoneus inveniatur. <a 390 d. xii k. febr. mediolano valentiniano a. iiii et neoterio conss.>
CJ.5.35.2.4: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Quod si feminae tutelas refugerint et praeoptaverint nuptias, tunc demum vir illustris praefectus urbis adscito praetore, qui impertiendis tutoribus praesidet, sive iudices, qui in provinciis iura restituunt, de alio ordine per inquisitionem dari minoribus defensores iubebunt. <a 390 d. xii k. febr. mediolano valentiniano a. iiii et neoterio conss.>
CJ.5.35.3pr.: Imperator Justinianus
Si pater secundum nostram constitutionem naturalibus liberis in his rebus, quae ab eo in eos profectae sunt, tutorem non reliquerit, mater autem voluerit eorum, sive masculi sunt sive feminae, subire tutelam, ad exemplum legitimae subolis liceat ei hoc facere, quatenus actis sub competenti iudice intervenientibus iuramentum antea praestet, quod ad nuptias non perveniat, sed pudicitiam suam intactam conservet et renuntiet senatus consulti velleiani praesidio omnique alio legitimo auxilio suamque substantiam supponat. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.35.3.1: Imperator Justinianus
Et ita filiorum suorum vel filiarum naturalium tutricem eam existere sancimus: omnibus, quae pro matribus et liberis earum ex legitimo matrimonio progenitis divalibus constitutionibus cauta sunt, in huiusmodi matribus observandis. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.35.3.2: Imperator Justinianus
Si enim in filiis iustis, in quibus et testamentariae et legitimae sunt tutelae, tamen matribus ( his deficientibus) ad providentiam filiorum suorum venire conceditur, multo magis in huiusmodi casibus, ubi legitima tutela evanescit, saltem alias eis dari humanissimum est. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.36.0. In quibus causis tutorem habenti tutor vel curator dari potest.
CJ.5.36.1pr.: Imperator Antoninus
Si in locum eius tutoris ad tempus dati estis, qui rei publicae causa aberat, isque iam finito munere quod ei iniunctum est abesse desiit, quin ad eius officium curamque pertineant negotia pupillae, ambigere non debetis. * ant. a. tiberiano et rufo. * <a 213 pp. viii k. aug. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.36.1.1: Imperator Antoninus
Sed consultius feceritis, si praesidem provinciae virum clarissimum adieritis, ut is ad administrationem tutelae compellatur. <a 213 pp. viii k. aug. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.36.2: Imperator Alexander Severus
Potuit quidem et debuit competens iudex in locum excusati curatoris, licet pupillus alios quoscumque haberet tutores, dare. quamvis autem curator cum aliis in locum eius substitutus sis, tamen periculo administrationis ultra pubertatis tempora non adstringeris. * alex. a. valentino. * <a 228 pp. v id. iun. modesto et probo conss.>
CJ.5.36.3: Imperator Alexander Severus
Propter late diffusum ( id est in diversis locis constitutum) patrimonium, vel quod solus administrationi non sufficias, an tibi tutelam administranti adiungi aliquos curatores oporteat, praeses provinciae, si te non sufficientem deprehenderit, aestimabit. * alex. a. hylae. * <a 231 pp. viii id. dec. pompeiano et peligno conss.>
CJ.5.36.4: Imperatores valer., gallien.
Licet tutorem habenti tutor dari non potest, tamen certis ex causis alius idoneus substitui sententia competentis iudicis solet, id est in locum suspecti, qui convictus ac remotus est, et in locum excusati vel defuncti vel relegati tutoris. * valer. et gallien. aa. euploio. * <a 260 pp. id. mart. saeculare ii et donato conss.>
CJ.5.36.5pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum ob augmentum facultatum curatores adiungi solent, non prius tutores dati administratione eorum liberantur. * diocl. et maxim. aa. et cc. zenoni. * <a 294 d. iii k. april. cc. conss.>
CJ.5.36.5.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Sane si is qui administravit tempore finitae tutelae fuit solvendo, secuti temporis periculum ad te pertinere non potuisse manifestum est. <a 294 d. iii k. april. cc. conss.>
CJ.5.37.0. De administratione tutorum et curatorum et de pecunia pupillari feneranda vel deponenda.
CJ.5.37.1: Imperatores Severus, Antoninus
Frustra times administrare res adulescentis, cuius curator es, ne ex hoc aliquis existimet commune periculum prioris temporis te recepisse: sed ea, quae agenda putas, age et, quod magis interest omnium partium, insta, ut iudex inter te et tutores datus quam primum partibus suis fungatur. * sev. et ant. aa. modesto. * <a 206 pp. xii k. oct. albino et aemiliano conss.>
CJ.5.37.2: Imperatores Severus, Antoninus
Adversus curatorem adulescentis, cui collegae dati estis, quamdiu administratio communis durat, exerceri iudicium non potest. * sev. et ant. aa. timoni et helpidophoro. * <a 207 pp. ii k. mai. apro et maximo conss.>
CJ.5.37.3: Imperator Antoninus
Sumptus in pupillum tuum necessario et ex honestis iustisque causis iudici, qui super ea re cogniturus est, si probabuntur facti, accepto ferentur, etiamsi praetoris decretum de dandis eis non sit interpositum. nam quod a tutoribus sive curatoribus bona fide erogatur, potius iustitia quam aliena auctoritate firmatur. * ant. a. eumuso. * <a 212 d. xiiii k. sept. duobus aspris conss.>
CJ.5.37.4: Imperator Antoninus
Nisi eam pecuniam, quam constiterit libertum paternum tutorem filiae tuae rationi eius debere, vel deposuerit vel in praediorum comparationem converterit, remittetur ad praefectum urbis, secundum ea quae constituta sunt arbitrio eius puniendus. * ant. a. proculae. * <a 213 pp. xii k. oct. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.37.5: Imperator Antoninus
Frustra tutores quondam adulescentium, quorum curam administras, iudicatum facere detractant, cum exacta pecunia possit auctoritate praesidis in depositi causam haberi. * ant. a. rufino. * <a 215 pp. k. iul. laeto ii et cereale conss.>
CJ.5.37.6: Imperator Alexander Severus
Non est ignotum tutores vel curatores, si nomine pupillorum vel adultorum scientes calumniosas instituunt actiones, eo nomine condemnari oportere, ne sub praetextu nominis eorum propter suas simultates secure lites suas exercere posse existiment. * alex. a. paconio. * <a 223 pp. vi id. mai. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.5.37.7: Imperator Alexander Severus
Tutelam pupillorum tuorum sic administrare debes, ne aedificium, quod his relictum est, contra formam alienandi testamento datam vendas. * alex. a. valerio. * <a 223 pp. vi id. iul. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.5.37.8: Imperator Alexander Severus
Etsi scisses te curatorem datum nec administrasses, ceteris curatoribus et administrationem peragentibus et sufficientibus damno praestando contra te actio dari non potest. si autem nescisses curatorem datum, etiamsi solvendo ceteri non sint, damni periculum ad te non redundabit. * alex. a. aprili. * <a 229 pp. vi id. dec. alexandro a. iii et dione conss.>
CJ.5.37.9: Imperator Alexander Severus
Si curatores habes hique dotare te bonis tuis cessant, adito praeside impetrabis , ut, quod moderatum est honestae personae, praestare cogantur. * alex. a. melitiae. * <a 230 pp. xvii k. mai. agricola et clemente conss.>
CJ.5.37.10: Imperator Alexander Severus
Si liberti eiusdemque curatoris culpa seu fraude ratio vestra laesa sit, sarciri damnum ab eo qui dedit praeses provinciae curabit, non dubitaturus etiam graviorem exsecutionem adhibere, si quid tam aperta fraude commissum est, ut puniendum in liberto crimen deprehendatur. * alex. a. rufinae. * <a 230 pp. xi k. aug. agricola et clemente conss.>
CJ.5.37.11: Imperator Gordianus
Si bonam causam ea cuius tutor es habuit et adversus latam sententiam non appellasti seu post appellationem provocationis sollemnia implere cessaveris, tutelae iudicio indemnitatem pupillae praestare debes. * gord. a. caecilio. * <a 239 pp. v id. aug. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.5.37.12: Imperator Gordianus
De his, quae in fraudem administrationis a tutore gesta vel neglegenter acta a curatoribus eorum quibus successisti adlegas, agere debes, si modo annos legitimae aetatis implesti. neque enim ignoras non multum patrocinari fecunditatem liberorum feminis ad rerum suarum administrationem, si intra aetatem legitimam sunt constitutae. * gord. a. octavianae. * <a 241 pp. iii non. oct. gordiano a. ii et pompeiano conss.>
CJ.5.37.13: Imperator Gordianus
Tutores debita pupillaria seu deposita reposcentes ad satisdationem compelli non posse manifestum est. * gord. a. longino. * <a 243 pp. viii k. mai. arriano et papo conss.>
CJ.5.37.14: Imperator Philippus
Rationes curae administratae ante impletum vicesimum et quintum annum durante officio posci iure non posse manifestum est. * philipp. a. et philipp. c. clementi. * <a 245 pp. prid. non. aug. philippo a. et titiano conss.>
CJ.5.37.15: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si non subscripsisti quasi fideiussor, frustra vereris, ne ex ea intercessione, qua signasti ut curator, olim liberatus ( ut adfirmas) sententia praesidis, ex officio curatoris conveniri possis. * diocl. et maxim. aa. licinio. * <a 287 pp. prid. non. mart. diocletiano iii et maximiano aa. conss.>
CJ.5.37.16: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Non omni titulo rerum pupilli potestatem alienandi tutores habent, sed administrationis tantum causa distrahentes, quae venum eis dare licet, iustam causam possidendi comparantibus praestant. cum itaque donare nulla ratione res eorum quorum administrant negotia potestatem habent, vindicare dominium a possidentibus non prohiberis. * diocl. et maxim. aa. et cc. proculo. * <a 293 s. x k. mai. heracliae aa. conss.>
CJ.5.37.17: Imperatores Diocletianus, Maximianus
De successione sua tutores frustra timent, cum his qui tutelam administraverunt testamenti factio non denegetur. nec de bonis suis donare aliquid prohibentur. * diocl. et maxim. aa. et cc. martiali. * <a 293 s. xvi k. nov. sirmi aa. conss.>
CJ.5.37.18: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Debitoribus pupillae pro officii ratione, tutorem te constitutum adseverans ad te nominum periculo pertinente, parere solutioni denuntia. qui si satis non fecerint, in venditione pignorum uti communi iure potes. * diocl. et maxim. aa. et cc. sotericho. * <a 293 s. prid. k. ian. sirmi aa. conss.>
CJ.5.37.19: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Tutor licet absens decreto datus, si sciens se sollemniter non excusaverit, administrationi constituitur obnoxius. * diocl. et maxim. aa. et cc. vindiciano. * <a 294 s. iii id. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.5.37.20: Imperator Constantinus
Pro officio administrationis tutoris vel curatoris bona, si debitores existant, tamquam pignoris titulo obligata minores sibimet vindicare minime prohibentur. idem est et si tutor vel curator quis constitutus res minorum non administravit. * const. a. * <a 314 d. vii k. april. treviris volusiano et anniano conss.>
CJ.5.37.21: Imperator Constantinus
Pupillorum seu minorum defensores, si per eos donationum condicio neglecta est, rei amissae periculum praestent. * constant. a. ad maximum pp. * <a 316 d. iii non. febr. romae sabino et rufino conss.>
CJ.5.37.22pr.: Imperator Constantinus
Lex, quae tutores curatoresque necessitate adstrinxit, ut aurum argentum gemmas vestes ceteraque mobilia pretiosa, urbana etiam mancipia, domos balnea horrea atque omnia intra civitates venderent omniaque ad nummos redigerent praeter praedia et mancipia rustica, multum minorum utilitati adversa est. * const. a. ad pop. * <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
CJ.5.37.22.1: Imperator Constantinus
Praecipimus itaque, ut haec omnia nulli tutorum curatorumve liceat vendere, nisi hac forte necessitate et lege, qua rusticum praedium atque mancipium vendere vel pignorare vel in dotem dare in praeteritum licebat, scilicet per inquisitionem iudicis, probationem causae, interpositionem decreti, ut fraudi locus non sit. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
CJ.5.37.22.2: Imperator Constantinus
Ante omnia igitur urbana mancipia, quia totius suppellectilis notitiam gerunt, semper in hereditate et in domo retineant: nam boni servi fraudem fieri prohibebunt, mali, si res exegerit, sub, quaestione positi poterunt prodere veritatem. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
CJ.5.37.22.2a: Imperator Constantinus
Atque ita omnia observabunt, ut nec inventaria minuere nec mutare vel subtrahere aliquid tutor valeat: quod in veste margaritis gemmis et in vasculis ceteraque suppellectili necessarium est. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
CJ.5.37.22.2b: Imperator Constantinus
Et tolerabilius est, si ita contigerit, servos mori suis dominis, quam servire extraneis. quorum fuga potius tutori adscribitur, sive neglegentia dissolutam patiatur esse disciplinam, sive duritia vel inedia atque verberibus eos adficiat. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
CJ.5.37.22.2c: Imperator Constantinus
Nec enim dominos execrantur, sed magis diligunt, ita ut haec lex per hoc quoque melior antiqua sit: tunc enim remota servorum custodia etiam vita minorum saepius prodebatur. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
CJ.5.37.22.3: Imperator Constantinus
Nec vero domum vendere liceat, in qua defecit pater, minor crevit, in qua maiorum imagines aut videre fixas aut revulsas non videre satis est lugubre. ergo et domus et cetera omnia immobilia in patrimonio minorum permaneant, nullumque aedificii genus, quod integrum hereditas dabit, collapsum tutoris fraude depereat. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
CJ.5.37.22.3a: Imperator Constantinus
Sed et si parens vel cuiuscumque heres est minor reliquerit deformatum aedificium, tutor testificatione operis ipsius et multorum fide id reficere cogetur : ita enim annui reditus plus minoribus conferent quam per fraudes pretia deminuta. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
CJ.5.37.22.4: Imperator Constantinus
Servi etiam, qui aliqua sunt arte praediti, operas suas commodo minoris inferent et reliqui, qui in usum minoris domini esse non poterunt quibusque ars nulla est, partim labore suo partim alimoniarum taxatione pascantur. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
CJ.5.37.22.5: Imperator Constantinus
Lex enim non solum contra tutores, sed etiam contra feminas immoderatas atque intemperantes prospexit minoribus, quae plerumque novis maritis non solum res filiorum, sed etiam vitam addicunt. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
CJ.5.37.22.5a: Imperator Constantinus
Huic accedit, quod ipsius pecuniae, in qua robur omne patrimoniorum veteres posuerunt, fenerandi usus vix diuturnus, vix continuus et stabilis est: quo facto saepe intercidente pecunia ad nihilum minorum patrimonia deducuntur. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
CJ.5.37.22.6: Imperator Constantinus
Iam ergo venditio tutoris nulla sit sine interpositione decreti, exceptis his dumtaxat vestibus, quae detritae usu aut corruptae servando servari non potuerint. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
CJ.5.37.22.7: Imperator Constantinus
Animalia quoque supervacua minorum quin veneant, non vetamus. <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
CJ.5.37.23: Imperator Constantinus
Si tutoris vel curatoris culpa vel dolo, eo quod vectigal praedio emphyteutico impositum minime dependere voluissent, minori fuerit amissum, damnum quod ei contigit ex substantia eorum resarciri necesse est. * const. a. felici. * <a 333 d. xiiii k. mai. constantinopoli dalmatio et zenophilo conss.>
CJ.5.37.24pr.: Imperatores Arcadius, Honorius
Tutores vel curatores, mox quam fuerint ordinati, sub praesentia publicarum personarum inventarium sollemniter rerum omnium et instrumentorum facere curabunt. * arcad. et honor. aa. eutychiano pp. * <a 396 d. vi k. mart. constantinopoli arcadio iiii et honorio iii aa. conss.>
CJ.5.37.24.1: Imperatores Arcadius, Honorius
Aurum argentumque et quidquid vetustate temporis non mutatur, si in pupilli substantia reperiatur, in tutissima custodia collocent, ita tamen, ut ex mobilibus aut praedia idonea comparentur aut, si forte ( ut adsolet) idonea non potuerint inveniri, iuxta antiqui iuris formam usurarum crescat accessio, quarum exactio ad periculum tutoris pertinet. <a 396 d. vi k. mart. constantinopoli arcadio iiii et honorio iii aa. conss.>
CJ.5.37.25pr.: Imperator Justinianus
Sancimus creatione tutorum et curatorum cum omni procedente cautela licere debitoribus pupillorum vel adultorum ad eos solutionem facere, ita tamen, ut prius sententia iudicialis sine omni damno celebrata hoc permiserit. * iust. a. iuliano pp. * <a 531 d. x k. mart. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.37.25.1: Imperator Justinianus
Quo subsecuto, si et iudex pronuntiaverit et debitor persolverit, sequitur huiusmodi causam plenissima securitas, ut nemo in posterum inquietetur: non enim debet, quod rite et secundum leges ab initio actum est, ex alio eventu resuscitari. <a 531 d. x k. mart. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.37.25.2: Imperator Justinianus
Non autem hanc legem extendimus etiam in his solutionibus, quae vel ex reditibus vel ex pensionibus vel aliis huiusmodi causis pupillo vel adulto accedunt: sed si extraneus debitor ex feneraticia forsitan cautione vel aliis similibus causis solutionem facere et se liberare desiderat: tunc enim eandem subtilitatem observari censemus. <a 531 d. x k. mart. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.37.26pr.: Imperator Justinianus
Cum quaedam mulier testamento condito filium suum praeterisset, idem autem filius, qui praeteritus erat, vel fratris vel extranei esset tutor vel curator, qui scriptus a matre tutoris fuerat heres, in praesenti specie manifestissimum erat stare tutorem vel curatorem in praecipiti loco. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 d. x k. sept. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.37.26.1: Imperator Justinianus
Sive enim auctoritatem suam vel consensum ad adeundam hereditatem praestare pupillo vel adulto minime voluerit, ne ex hac causa sua iura aliquod patiantur praeiudicium, satis ei imminet periculum tutelae vel utilis negotiorum gestorum actionis, ne pupillus vel adultus utpote ex illius tarditate laesus litem ei ingerat: sive huiusmodi timore perterritus auctor fuerit pupillo vel adulto, aliud periculum emergebat: dum enim alii consentit, ipse sua iura perdit: videbatur etenim confirmare matris suae iudicium, quod oppugnandum esse existimabat. <a 531 d. x k. sept. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.37.26.2: Imperator Justinianus
Et multae aliae insuper species oriuntur, ex quibus verendum est tutori vel curatori circa suas res praeiudicium, puta in hypothecis et aliis variis casibus. <a 531 d. x k. sept. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.37.26.3: Imperator Justinianus
Invenimus autem generaliter definitum post officium depositum omnes actiones, quas tutor vel curator ex necessitate officii subierit, in quondam pupillum vel adultum transferri. <a 531 d. x k. sept. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.37.26.4: Imperator Justinianus
Quare tam optimo exemplo argumentati non et in aliis omnibus casibus, in quibus veretur tutor vel curator, ne praeiudicium aliquid ei fiat, timorem eius removemus? <a 531 d. x k. sept. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.37.26.5: Imperator Justinianus
Damus igitur eis cum summa fiducia res pupillorum vel adultorum gubernare, scituris, quod lex nostra eis sua iura immutilata reservat nihil ex huiusmodi auctoritate vel consensu praeiudicii subituris. <a 531 d. x k. sept. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.37.27: Imperator Justinianus
Constitutionem, quam nuper fecimus disponentes, quemadmodum debent solutiones in contractibus minorum causa fieri sive ex reditibus sive ex pensionibus sive ex aliis similibus causis, etiam in usuras extendimus, quae tamen non summatim neque ex multis annis collectae iam debentur, biennales metas et centum solidorum quantitatem minime excedentes. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 d. k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.37.28pr.: Imperator Justinianus
Sancimus neminem tutorum vel curatorum pupilli vel adulti vel furiosi aliarumque personarum, quibus tam ex veteribus quam ex nostris constitutionibus curatores creantur, defensionem quam pro lite susceperunt recusare, sed ab initio litis modis omnibus memoratas personas defendere et litem praeparatam secundum leges instruere scientes, quod et hoc munus necessarium est tam tutelae quam curationi. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 d. xii k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.37.28.1: Imperator Justinianus
Et si hoc recusaverint vel subire distulerint, non solum utpote suspecti amoveantur amissa eorum existimatione, sed etiam ex substantia sua omne detrimentum, quod antelatae personae ex recusatione defensionis sustineant, resarcire cogantur. <a 531 d. xii k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.37.28.1a: Imperator Justinianus
Sed et si quis ex quadam interpellatione admonitus propter litis instructionem consuetam cautelam exposuerit, vel post litem contestatam, quam per se et non per procuratorem suscepit, vel demens vel furiosus factus fuerit, sancimus continuo curatorem ei in competenti iudicio ordinari cura et provisione tam iudicis, sub quo lis vertitur, quam cognatorum et propinquorum et actoris, si voluerit, ut non ab eo instituta lis diutius protrahatur: necessitatem habente creando curatore defensionem subire et cetera litis adimplere. <a 531 d. xii k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.37.28.2: Imperator Justinianus
Personis etiam, quae periculo proprio vel suae substantiae tutores vel curatores petierunt, sive matres forte fuerint vel quidam alii, compellendis eos, quos ordinaverint tutores vel curatores, praeparare talem subire defensionem. <a 531 d. xii k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.37.28.2a: Imperator Justinianus
Vel si illi noluerint hoc facere et propter huiusmodi defensionis recusationem tutela vel curatione removeantur, sic necessitatem imponimus memoratis personis alios tutores vel curatores ordinare in ipsis gestis, in quibus tutores vel curatores creantur, ex sua confessione declarantes talem subire defensionem. <a 531 d. xii k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.37.28.2b: Imperator Justinianus
Ne autem tales personae sine provisione debita relinquantur vel contra eos agentium iura diutius protelentur, sancimus continuo, id est post recusationem defensionis, in casibus videlicet, in quibus ( sicut dictum est) hoc fieri possit, creationem aliorum tutorum vel curatorum celebrari: cognatis aliisque propinquis vel adfinibus vel creditoribus vel aliis quorum interest adeuntibus vel admonentibus eos, qui secundum leges ius habent tutores vel curatores constituere. <a 531 d. xii k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.37.28.3: Imperator Justinianus
Defensionem autem et nomen eius in hoc casu apertius declarantes, ne forte putaverint tutores vel curatores gravamen sibimet imponi, illam decernimus defensionem eos subire, quae non satisdatione pro eventu litis constituitur, sed ut tantummodo litem secundum legum ordinem pro pupillo vel adulto aliisque personis instruant, licentiam ex hac nostra auctoritate habentes sine decreto res quarum gubernationem gerunt pro cautela litis subsignare. <a 531 d. xii k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.37.28.4: Imperator Justinianus
Omnem autem dubitationem pro defensione pupillorum et adultorum aliarumque personarum penitus amputantes sancimus omnes tutores vel curatores non alias creari, nisi prius cum aliis sollemnibus verbis, quae pro gubernatione rerum tam in gestis quam in cautionibus ab his conscribuntur, et hoc specialiter expresserint, quod omnimodo sine ulla dilatione defensionem pro pupillis et adultis aliisque supra memoratis personis subire eos necesse est. <a 531 d. xii k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.37.28.5: Imperator Justinianus
Hisque adicimus nullam neque in hoc capitulo ambiguitatem relinquentes tutoribus et omnibus curatoribus licere fructus, sive qui ex reditibus praediorum colliguntur sive ex substantia personarum quarum gubernationem habent inventi fuerint, id est vinum et oleum et frumentum vel cuiuscumque speciei sunt, sine decreto distrahere iusto pretio, quod in his locis, in quibus venditio celebratur, tunc temporis noscitur obtinere, et quae ex venditione eorundem fructuum colliguntur pecuniae, cum alia pupillorum vel adultorum aliarumque personarum substantia administrentur. <a 531 d. xii k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.38.0. De periculo tutorum et curatorum.
CJ.5.38.1: Imperator Alexander Severus
Et qui notitiae causa liberti tutores dantur, quamvis soli administrandorum negotiorum pupillorum sive adultorum facultatem interdum non accipiant propter tenuitatem sui patrimonii, periculo tamen omnes sunt obligati, sive ea, quae scire deberent ex utilitate eorum, tutores sive curatores dissimulaverunt aut fraudem aliquam adhibuerunt vel cum aliis participaverunt aut, cum suspectos facere deberent, in officio muneris vel obsequio debito cessaverunt. * alex. a. quinto. * <a 226 pp. viiii k. febr. alexandro a. ii et Marcello conss.>
CJ.5.38.2: Imperator Alexander Severus
Ad eos, qui in alia provincia tutelam administrant, periculum administrationis ex persona tutorum, qui in alia provincia res pupilli gerunt, non porrigitur. * alex. a. saturo. * <a 226 pp. non. iul. alexandro a. ii et Marcello conss.>
CJ.5.38.3: Imperator Philippus
Si res pupillares, quas horreo conditas habere aut etiam venumdare debuisti, in hospitio tuo, ut adseveras, vi ignis absumptae sunt, culpam seu segnitiam tuam non ad tuum damnum, sed ad pupilli tui spectare dispendium minus probabili ratione deposcis. * philipp. a. et philipp. c. gratiano. * <a 245 pp. iii k. april. philippo a. et titiano conss.>
CJ.5.38.4: Imperator Philippus
Tutoribus seu curatoribus fortuitos casus, adversus quos caveri non potuit, imputari non oportere saepe rescriptum est. * philipp. a. et c. floro. * <a 245 pp. xii k. sept. philippo a. et titiano conss.>
CJ.5.38.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si tutor petitus vel testamento datus tutorem te constitutum esse non ex remissioris neglegentiae vitio, sed iustae ignorationis ratione non didicisti idque liquidis probationibus ostenderis, periculo eius temporis, quod ignorante te transmissum est, non teneberis. * diocl. et maxim. aa. severo. * <a 290 pp. iii id. sept. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.5.38.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Temporis, quod insequitur post tutelae translationem, administrationis officio finito ad eos qui fuerunt tutores gerendae rei non pertinere periculum rationis est. * diocl. et maxim. aa. epicteto. * <a 294 s. v k. dec. cc. conss.>
CJ.5.39.0. Quando ex facto tutoris vel curatoris minores agere vel conveniri possunt.
CJ.5.39.1: Imperator Antoninus
Iuliana, cuius tibi curatores condemnati sunt, si vicesimum quintum annum aetatis egressa est, actio iudicati utilis adversus ipsam bonaque eius exercenda est. nam tutores curatoresque finito officio non esse conveniendos ex administratione pupillorum adulescentiumque saepe decretum est. * ant. a. septimo. * <a 213 pp. viii k. iul. romae antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.39.2: Imperator Alexander Severus
Etsi tutores tui, cum pecuniam pupillarem crederent, ipsi stipulati sunt, utilis actio tibi datur. * alex. a. sosandro. * <a pp. xv k. sept.>
CJ.5.39.3: Imperator Gordianus
Si in rem minoris pecunia profecta sit, quae curatori vel tutori eius nomine mutuo data est, merito personalis in eundem minorem actio danda est. * gord. a. prudentiano. * <a 239 pp. non. sept. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.5.39.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si hi, qui te in pupillari aetate constituta fuerunt tutores, postea in administratione perseverantes vel curatores constituti tua praedia locaverunt, eos competenter conveni: sed ex eorum contractu utilis tibi quaeri potuit contra successores conductoris actio. * diocl. et maxim. aa. et cc. maximianae. * <a 293 s. iii non. mart. aa. conss.>
CJ.5.39.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Per tutorem pupillo actio nisi certis ex causis quaeri non potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. onesimae. * <a 294 d. id. dec. cc. conss.>
CJ.5.40.0. Si ex pluribus tutoribus vel curatoribus omnes vel unus agere pro minore vel conveniri possunt.
CJ.5.40.1: Imperator Antoninus
Ab uno ex tutoribus vel curatoribus posse causam minoris defendi, cum alii tutores vel curatores eum defendere noluerint, ignorare non debes. * ant. a. miltiadi. * <a 214 pp. non. nov. messala et sabino conss.>
CJ.5.40.2: Imperator Constantinus
Si divisum administrationis periculum per provincias sit, his tantum omnibus insinuari convenit et ab ipsis inferri litem, qui in ea provincia tutelae vel curae officium sustinent, ne de aliis provinciis defensores minorum ad iudicia producantur. * const. a. et licin. c. ad symmachum. * <a 319 d. prid. non. febr. constantino a. v et licinio c. conss.>
CJ.5.41.0. Ne tutor vel curator vectigal conducat.
CJ.5.41.1pr.: Imperator Antoninus
Competens iudex non ignorat non esse admittendos ad vectigalia conducenda eos, qui pupillorum vel adulescentium tutelam seu curam administrant vel eius administrationis rationem nondum reddiderunt. * ant. a. sexto. * <a 213 pp. viii k. aug. romae antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.41.1.1: Imperator Antoninus
Sed quamvis contra interdictum ad vectigale conducendum accesseris, tamen, quoniam ultro me adisti, si tam vectigali quam pupillis satisfeceris, falsi crimine carebis. <a 213 pp. viii k. aug. romae antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.41.1.2: Imperator Antoninus
Cum autem fisco iam obstrictum postea tutorem esse dicas, periculo te excusare poteris. <a 213 pp. viii k. aug. romae antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.42.0. De tutore vel curatore qui satis non dedit.
CJ.5.42.1: Imperatores valer., gallien.
Si nondum vobis aetas legitima completa est, satisdationem ab his, quos minus idoneos curatores vobis ab adversario, cum magistratu fungeretur, datos dicitis, postulate. prohibentur enim ab administratione, nisi securitati vestrae satisdatione prospexerint. * valer. et gallien. aa. titio et flaviano. * <a 259 pp. non. iul. aemiliano et basso conss.>
CJ.5.42.2pr.: Imperatores valer., gallien.
Et eum tutorem qui superest, si secundum praesidis praeceptum et iuris formam satis non dat, removeri a tutela ( si inopia hoc faciat, sine infamia, si fraude, etiam cum nota) aditus provinciae rector iubebit: et in locum defunctorum alios idoneos substitui praecipiet, praesertim cum patrimonium pupilli nova hereditate auctum esse proponas. * valer. et gallien. aa. et valer. c. euploio. * <a 260 pp. id. mai. saeculare et donato conss.>
CJ.5.42.2.1: Imperatores valer., gallien.
Tutores autem dati ab heredibus eorum, quos decessisse dicis, rationem tutelae reposcent. <a 260 pp. id. mai. saeculare et donato conss.>
CJ.5.42.3pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
In dubium non venit tutores, qui non testamento dati sunt, administrandi potestatem nisi satisdatione emissa salvam tutelam fore non habere. * diocl. et maxim. aa. stratonicae. * <a 287 pp. xviii k. ian. nicomediae diocletiano iii et maximiano aa. conss.>
CJ.5.42.3.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si igitur tutor, qui pro tutelari officio non caverat, iudicio expertus est, adversus eum lata sententia iuri tuo officere non potuit, nec ea quae ab eo gesta sunt ullam firmitatem obtinent. <a 287 pp. xviii k. ian. nicomediae diocletiano iii et maximiano aa. conss.>
CJ.5.42.3.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Frustra igitur in integrum restitutionis auxilium desideras, quando ea quae ab eo gesta sunt ipso iure irrita sunt. <a 287 pp. xviii k. ian. nicomediae diocletiano iii et maximiano aa. conss.>
CJ.5.42.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Non omnium tutorum par similisque causa est. quapropter exemplo testamentarii confirmatum a praeside vel datum ex inquisitione non onerari satisdatione rem salvam fore pupillorum manifestum est, pluribus autem datis ex inquisitione tutoribus illum, qui satis secundum formam edicti rem pupilli salvam fore dedit, in administratione praeferri iam dudum obtinuit. * diocl. et maxim. aa. et cc. tertullo. * <a 294 s. id. dec. nicomediae cc. conss.>
CJ.5.42.5pr.: Imperatores Constantius, Maximianus
Tutor, qui satisdationem, cum dare debuit, minime interposuit, nihil omnino ex bonis pupilli alienare potest. * constantius et maxim. aa. et sev. et maximinus cc.* <a 305 d. xi k. ian. constantino v et maximiano v aa. conss.>
CJ.5.42.5.1: Imperatores Constantius, Maximianus
Posteaquam autem ad tutelae administrationem electus est, et bonorum possessionem pupilli nomine agnoscere eum potuisse et cetera eius, quae tempore artarentur , persequi debuisse aperte claret. <a 305 d. xi k. ian. constantino v et maximiano v aa. conss.>
CJ.5.43.0. De suspectis.
CJ.5.43.1: Imperator Antoninus
Libertum tuum et tutorem filii tui, si fraudulenter res eius administrare existimas, suspectum facere potes, modo si officium eius pubertate pupilli finitum non est. nam si eo iure tutor esse desiit, iudicio tutelae conveniendus est. * ant. a. domitiae. * <a 212 pp. id. aug. romae duobus aspris conss.>
CJ.5.43.2: Imperator Antoninus
Curatores quidem suo periculo, quanto tardius ad eos tutela transfertur, cessant. quod si id fraude factum existimas, suspectos eos postula: qui si submoveri meruerint, in locum eorum alios accipies. * ant. a. longino. * <a 215 pp. id. ian. laeto ii et cereale conss.>
CJ.5.43.3: Imperator Alexander Severus
Praeses provinciae tutores filiorum tuorum strictioribus remediis adhibitis omnimodo administrationis officium compellet agnoscere. quod si in eadem contumacia perseveraverint, suspectos postulare, ut alii in locum eorum petantur, non prohiberis. * alex. a. fortunatae. * <a 229 pp. id. ian. alexandro a. iii et dione conss.>
CJ.5.43.4: Imperator Alexander Severus
Etiam testamento patris tutorem datum suspectum postulare potes, si fraudem tutoris argueris. * alex. a. thalidae. * <a 229 pp. v id. sept. alexandro a. iii et dione conss.>
CJ.5.43.5: Imperator Alexander Severus
In postulandis suspectis tutoribus seu curatoribus non vires patrimoniorum principaliter, sed an nihil segniter, nihil fraudulenter geratur, perpendi oportet. * alex. a. asclepiadi. * <a 233 pp. viii k. ian. maximo ii et paterno conss.>
CJ.5.43.6pr.: Imperator Gordianus
Pietatis fungeris munere, qui fratris tui filios, ut necessitudo sanguinis suadet, protegere conaris. * gord. a. felici. * <a 238 pp. v id. nov. pio et pontiano conss.>
CJ.5.43.6.1: Imperator Gordianus
Si igitur tutores vel curatores eorum non recte administrant, suspectis eis postulatis atque ostensis, ut alii in loco eorum constituantur, facile impetrabis. <a 238 pp. v id. nov. pio et pontiano conss.>
CJ.5.43.6.2: Imperator Gordianus
Quod si nihil in fraudem egerunt, verum ita egeni sunt, ut in eorum administratione fratris tui filiorum substantia periclitetur, an eis iniungendus sit curator, qui idoneis facultatibus sit, rector provinciae aestimabit. <a 238 pp. v id. nov. pio et pontiano conss.>
CJ.5.43.6.3: Imperator Gordianus
Removendi autem licentia non solum parentibus utriusque sexus, sed etiam cognatis et extraneis et infamibus et ipsi cuius res administrantur, si non impubes sit, arbitrio cognatorum bonae opinionis constitutorum conceditur. <a 238 pp. v id. nov. pio et pontiano conss.>
CJ.5.43.7: Imperator Gordianus
Eum, quem ut suspectum tutorem vel curatorem accusas, pendente causa cognitionis abstinere ab administratione rerum tuarum, donec causa finiatur, praeses provinciae iubebit. alius tamen interea in locum eius in administratione rerum ordinandus est. * gord. a. gorgoniae. * <a 240 pp. vii k. mart. sabino ii et venusto conss.>
CJ.5.43.8: Imperator Philippus
Si non suspectum contutorem tuum postulare ac removere ab administratione bonorum pupilli curaveris, admitti nequaquam potest ratio desiderii tui iam nunc postulantis tutelam tibi nomine eiusdem pupilli restitui. * philipp. a. et philipp. c. proculo. * <a 244 pp. xiii k. nov. peregrino et aemiliano conss.>
CJ.5.43.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Suspectos tutores ex dolo, non etiam eos, qui ob neglegentiam remoti sunt, infames fieri manifestum est. * diocl. et maxim. aa. et cc. ammiano. * <a 294 s. viii k. mai. cc. conss.>
CJ.5.44.0. De in litem dando tutore vel curatore.
CJ.5.44.1: Imperator Antoninus
Si quas petitiones adversus pupillos tuos habes, dirigere eas potes, adsistentibus causamque defendentibus contutoribus tuis, cum et, si alios tutores non haberent, ad hoc genus litis defendendae curatores accipere deberent. * ant. a. miltiadi. * <a 213 pp. xiii k. aug. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.44.2pr.: Imperator Alexander Severus
An tibi partis fundi paterni vindicatio competat, is cuius de ea re notio est aestimabit. * alex. a. euaristo. * <a 224 pp. xii k. mai. iuliano et crispino conss.>
CJ.5.44.2.1: Imperator Alexander Severus
Respicere autem debes officium, in quo te esse tutorem dicis, ne ob eiusmodi petitionem evictione secuta ultra pretii quantitatem auctoris heredem pupillum tuum oneres, qui laudatus per te defendi debeat, cum aut compensationis rationem habere aut contrario tutelae iudicio experiri possis. <a 224 pp. xii k. mai. iuliano et crispino conss.>
CJ.5.44.2.2: Imperator Alexander Severus
Sed ne tuum ius, si quod habes, impediatur, ad eam rem defendendam, quae adversus te vindicantem agenda erit, curatores pupillo petuntur. <a 224 pp. xii k. mai. iuliano et crispino conss.>
CJ.5.44.3: Imperator gallien.
Ad protegendam causam tutor sive curator datus conveniri non potest administrationis periculo, cum sola suscepti negotii tutela mandata est. si nihil igitur, ut adlegas, praeter negotium gessisti, frustra conveniris. * gallien. a. valerio. * <a 265 pp. k. april. valeriano et lucillo conss.>
CJ.5.44.4: Imperator gallien.
Ad litem datus tutor si quid bona fide erogasti, a contutoribus more solito exigere potes. * gallien. a. irenaeo. * <a 267 pp. k. nov. paterno et arcesilao conss.>
CJ.5.44.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Sive ex testamento sive iure legitimo fratris tui filiorum tutelae onus ad te pertineat, vereri non debes de his quaestionibus, quas adversus fratrem quondam tibi fuisse dicis, cum, si qua emerserit lis, procuratore dato et illis curatore ad litem constituto et sollemnitati iuris, ubi tutor exigitur, et indemnitati utriusque prospici possit. * diocl. et maxim. aa. et cc. tigrani. * <a 294 s. iiii k. mai. cc. conss.>
CJ.5.45.0. De eo qui pro tutore negotia gessit.
CJ.5.45.1: Imperatores valer., gallien.
Etiam mulieres, si res pupillares pro tutore administraverunt, ad praestandam rationem tenentur. * valer. et gallien. aa. Marcello. * <a 259 pp. aemiliano et basso conss.>
CJ.5.45.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Non utiliter nominatus tutor pupillorum agendo nomine, licet ex eorum persona iniunctam impleat intentionem, exceptione " si tutor non est" submovetur. * diocl. et maxim. aa. et cc. marco. * <a 294 d. non. dec. cc. conss.>
CJ.5.46.0. Si mater indemnitatem promiserit.
CJ.5.46.1: Imperator Alexander Severus
Suo potius periculo magistratus tutores quos petisti dederunt, quam tu contra sexus condicionem alicui ex ea obligatione obstricta es, quod tuo periculo tutores filiis tuis dari postulasti. * alex. a. bruttiae. * <a 234 pp. iii id. mart. maximo ii et urbano conss.>
CJ.5.46.2: Imperator Philippus
Quaedam pupillorum vestrorum a matre itemque avo paterno administrata eorumque nomine indemnitatem vobis promissam esse adseveratis. quae si ita sunt et idem pupilli legitimae aetatis effecti non adversus matrem suam itemque avum, sed contra vos congredi malunt, non immerito indemnitatem ab his praestari desiderabitis, quos et administrationem suo periculo pridem suscepisse proponitis. * philipp. a. et philipp. c. asclepiadi et menandro. * <a 246 pp. iiii id. iul. praesente et albino conss.>
CJ.5.46.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ob tutorem non idoneum a matre petitum frustra vobis eam teneri contenditis, cum non, nisi specialiter eius periculo dari decreto fuisset comprehensum, ex ea obligatione obstricta est. * diocl. et maxim. aa. et cc. gaiano. * <a 293 s. k. dec. aa. conss.>
CJ.5.47.0. Si contra matris voluntatem tutor datus sit.
CJ.5.47.1: Imperatores Severus, Antoninus
Si contra matris ultimam voluntatem fuscinium filio communi tutorem datum probaveris, eum sine damno existimationis a tutela removendum praetor decernet. quae rescriptio, si in fraude convictus fuerit, non suffragabitur. * sev. et ant. aa. tertio. * <a 197 pp. xiii k. mart. laterano et rufino conss.>
CJ.5.48.0. Ut causae post pubertatem adsit tutor.
CJ.5.48.1pr.: Imperator Philippus
Tutores, qui necdum administrationis rationem ad curatores transtulerunt, defensioni causarum pupillarium adsistere oportere saepe rescriptum est. * philipp. a. dextro. * <a 245 pp. xii k. nov. philippo a. et titiano conss.>
CJ.5.48.1.1: Imperator Philippus
Et ideo, si ( ut proponis) instrumenta, quibus adseri possunt causae provocationis, etiam nunc hi quorum meministi apud se detinent, aditus praeses provinciae periculi sui eos admoneri praecipiet. <a 245 pp. xii k. nov. philippo a. et titiano conss.>
CJ.5.49.0. Ubi pupilli educentur.
CJ.5.49.1pr.: Imperator Alexander Severus
Educatio pupillorum tutorum nulli magis quam matri eorum, si non vitricum eis induxerit, committenda est. * alex. a. dionysodoro. * <a 223 pp. vii id. febr. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.5.49.1.1: Imperator Alexander Severus
Quando autem inter eam et cognatos et tutorem super hoc orta fuerit dubitatio, aditus praeses provinciae inspecta personarum et qualitate et coniunctione perpendet, ubi puer educari debeat. <a 223 pp. vii id. febr. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.5.49.1.2: Imperator Alexander Severus
Sin autem aestimaverit, apud quem educari debeat, is necessitatem habebit hoc facere, quod praeses iusserit. <a 223 pp. vii id. febr. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.5.49.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Utrum nepos tuus ex filia apud te an patruum suum morari debeat, ex singulorum adfectione et qui magis ad suspicionem ex spe successionis propior sit, aestimabitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. gratae. * <a 294 s. xviii k. nov. nicomediae cc. conss.>
CJ.5.50.0. De alimentis pupillo praestandis.
CJ.5.50.1pr.: Imperator Antoninus
Pupillus, si ei alimenta a tutore suo non praestantur, praesidem provinciae adeat, qui, ne in alimentorum praestatione mora fiat, partibus suis fungetur. * ant. a. faustino. * <a 215 pp. vi id. iul. romae laeto ii et cereale conss.>
CJ.5.50.1.1: Imperator Antoninus
Idem est et si de statu pupilli seu adulti et de bonis eius controversia pendeat. <a 215 pp. vi id. iul. romae laeto ii et cereale conss.>
CJ.5.50.2pr.: Imperator Alexander Severus
Quod plerumque postulatur, ut arbitrio praetoris alimenta pro modo facultatum pupillis vel iuvenibus constituantur, pro officio suo hi qui aliena negotia gerunt, ne apud iudicem controversiam habeant, faciunt. * alex. a. aufidio. * <a 223 pp. non. dec. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.5.50.2.1: Imperator Alexander Severus
Ceterum si bonus vir et innocens tutor arbitrio suo aluit pupillos ( quod interdum etiam necesse est fieri, ne secreta patrimonii et suspectum aes alienum, quod melius est interim taceri quam, cum de modo bonorum quaeritur, ultro proferri et apud acta ius dicentis contra utilitatem pupillorum signari), non dubio accepto ferre debebunt ea, quae vir bonus arbitrabitur merito ad exhibitionem educationis ministeria studiaque erogata esse. <a 223 pp. non. dec. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.5.50.2.2: Imperator Alexander Severus
Nec ferendus est iuvenis, qui, cum praesens esset studiisque eruditus atque alitus est, si ea per alium se consecutum non probet, sumptusque recuset, quasi vento vixerit aut nullo liberi hominis studio imbui meruerit. <a 223 pp. non. dec. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.5.51.0. Arbitrium tutelae.
CJ.5.51.1: Imperator Antoninus
Cum tutelae administratae ratio a te peti coeperit, neque veritati neque iustis probationibus officit, quod ( ut dicis) testator modum patrimonii sui verbis testamenti ampliavit vel minuit. * ant. a. leoni. * <a 212 pp. v k. oct. romae duobus aspris conss.>
CJ.5.51.2: Imperator Antoninus
Nomina paternorum debitorum si idonea fuerunt initio susceptae tutelae et per latam culpam tutorum minus idonea tempore tutelae esse coeperunt, iudex qui super ea re datus fuerit dispiciet: et si palam dolo tutoris vel manifesta neglegentia cessatur, tutelae iudicio damnum, quod ex cessatione accidisset, pupillo praestandum esse statuere curabit. * ant. a. praesentino. * <a 213 pp. non. iul. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.51.3: Imperator Antoninus
Curator, qui post decretum praesidis, sublata pecunia, quae ad comparationem possessionis fuerat deposita, praedium sibi comparavit, elige, utrum malis in emptione tibi negotium eum gessisse, an, quia in usus suos conversae pecuniae sunt, legitimas usuras ab eo accipere: secundum quae iudex tutelae iudicio redditus partem religionis implebit. * ant. a. vitalio. * <a 215 pp. iii k. iul. romae laeto ii et cereale conss.>
CJ.5.51.4pr.: Imperator Alexander Severus
Eum, qui bonis paternis secundum edicti formam abstentus est, hereditariis actionibus conveniri nulla ratio suadet. * alex. a. aglao. * <a 222 pp. iii k. mai. alexandro a. cons.>
CJ.5.51.4.1: Imperator Alexander Severus
Nec ad rem facit, quod adversus curatores , si non consulte abstentus sit, actio competat: nihil quippe in ea quae ex officio gesta sunt vel geri debebunt veniet, sed culpa solum quantique interfuit eius non fuisse abstentum aestimatur. <a 222 pp. iii k. mai. alexandro a. cons.>
CJ.5.51.4.2: Imperator Alexander Severus
Cui consequens est, ut, si propter eam causam transegisti cum curatoribus, nulla adversus te creditoribus patris tui petitio competat. <a 222 pp. iii k. mai. alexandro a. cons.>
CJ.5.51.5: Imperator Gordianus
Omnes tutores seu heredes eorum, qui administraverunt tutelam, ad eundem iudicem ire debere iam pridem constitutum est. cum igitur patrem tuum cum alio tutelam administrasse adlegas, praeses provinciae eundem iudicem adversus te atque heredes contutorum patris tui dare debebit, quatenus quisque condemnari debeat, examinaturum. * gord. a. victorino. * <a 238 pp. x k. aug. pio et pontiano conss.>
CJ.5.51.6pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum interdictae venditionis vitium etiam pretii fraude tutor vester cumulasse proponatur, non dubitabit praeses provinciae, quando venditionem confirmare voluistis, residuum pretium cum usuris venditae a tutore possessionis celeriter vobis restitui iubere. * diocl. et maxim. aa. septimo et cononi. * <a 290 pp. iiii k. sept. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.5.51.6.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quod autem petitis ab heredibus eius qui vendidit pretium vobis exsolvi, superfluo a nobis desideratis, quia nec praesidis experientiam possit latere, tutores qui gesserint sive heredes eorum obea negotia, quae per eos administrata sunt, principali loco conveniri debere, ceteris ob culpae rationem non servati detrimenti periculo substitutis, vel, si pariter administrasse doceantur, etiam adversus unum liberum experiundi arbitrium competere, ita ut actiones, quas adversus alios habetis, ad electum transferantur. <a 290 pp. iiii k. sept. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.5.51.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quidquid tutoris dolo vel lata culpa vel levi culpa sive curatoris minores amiserint vel, cum possent, non quaesierint, hoc etiam in tutelae sive negotiorum gestorum utile iudicium venire non est incerti iuris. * diocl. et maxim. aa. et cc. alexandro. * <a 293 s. prid. id. april. aa. conss.>
CJ.5.51.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Tutores tutelae conveniri longi temporis praescriptio non prohibet. unde si his transactione vel novatione atque acceptilatione liberationem non praestitisti, apud rectorem provinciae quaecumque tibi debentur repetere non prohiberis. * diocl. et maxim. aa. et cc. dalmatio. * <a 293 s. xvi k. mai. aa. conss.>
CJ.5.51.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Tutorem quondam, ut tam rationem quam si quid reliquorum nomine debet reddat, apud praetorem convenire potes. quamvis enim matrem tuam susceptis bonis vestris indemnitatem pro hac administratione tutori se praestituram promisisse proponatur, tamen adversus tutorem tibi tutelae, non adversus matris successores ex stipulatu competit actio. * diocl. et maxim. aa. et cc. iuliano. * <a 293 s. prid. k. ian. aa. conss.>
CJ.5.51.10pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si defunctus tutelam vestram administraverit, non rerum eius dominium vindicare vel tenere potes, sed tutelae contra eius successores tibi competit actio. * diocl. et maxim. aa. et cc. pomponio. * <a 294 s. xi k. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.5.51.10.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Debitum autem aliis indiciis probari oportet. nam quod neque ipse neque uxor eius quicquam ante administrationem habuerunt, non idoneum huius continet indicium : nec enim pauperibus industria vel augmentum patrimonii, quod laboribus ac multis casibus quaeritur, interdicendum est. <a 294 s. xi k. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.5.51.11: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Tutor post puberem aetatem puellae si in administratione conexa perseveraverit, tutelae actione totius temporis rationem praestare cogitur. sin autem post finitam administrationem in isdem rebus minime se immiscuerit, temporis quod insequitur periculum ad eum non pertinet. * diocl. et maxim. aa. et cc. chrysianae. * <a 294 s. v k. dec. anchialo cc. conss.>
CJ.5.51.12: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Tutelae actio tam heredibus quam etiam contra successores competit. * diocl. et maxim. aa. et cc. quintillae. * <a 294 s. x k. dec. sirmi cc. conss.>
CJ.5.51.13pr.: Imperator Justinianus
Veteris iuris dubitationem decidentes sancimus, si quidem tutor vel curator pro substantia pupilli vel adulti aliquid ubicumque dixerit ad maiorem quantitatem eam reducens, sive pro utilitate pupilli vel adulti sive per solam simplicitatem sive per aliam quamcumque causam, nihil veritati praeiudicare, sed hoc obtinere , quod ipsius rei inducit natura et mensura pupillaris vel adulti ostendit substantiae. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. k. aug. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.51.13.1: Imperator Justinianus
Sin autem inventario publice facto res pupillares vel adulti conscripserit et ipse per huiusmodi scripturam confessus fuerit ampliorem quantitatem substantiae, non esse aliud inspiciendum nisi hoc quod scripsit, et secundum vires eiusdem scripturae patrimonium pupilli vel adulti exigi: neque enim sic homo simplex, immo magis stultus invenitur, ut et in publico inventario contra se scribi aliquid patiatur. <a 530 d. k. aug. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.51.13.2: Imperator Justinianus
Illo procul dubio observando, ut non audeat tutor vel curator res pupillares vel adulti aliter attingere vel ullam sibi communionem ad eas vindicare, nisi prius inventario publice facto secundum morem solitum res eis tradantur: nisi testatores qui substantiam transmittunt specialiter inventarium conscribi vetaverint. <a 530 d. k. aug. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.51.13.3: Imperator Justinianus
Scituris tutoribus et curatoribus, quod, si inventarium facere neglexerint, et quasi suspecti ab officio removeantur et poenis legitimis, quae contra eos interminatae sunt, subiacebunt et postea perpetua macula infamiae notabuntur, neque ab imperiali beneficio absolutione huiusmodi notae fruituri. <a 530 d. k. aug. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.52.0. De dividenda tutela et pro qua parte quisque tutorum conveniatur.
CJ.5.52.1: Imperator Gordianus
Si post finitum administrationis officium collegae tui indemnitati praestandae idonei fuerunt posteaque, dum non conveniuntur, minus idonei effecti sunt, vitium alienae cessationis ad dispendium tuum pertinere iuris ratio non patitur. * gord. a. optato. * <a 241 pp. vi id. mai. gordiano a. ii et pompeiano conss.>
CJ.5.52.2pr.: Imperatores carus, carinus, numer.
Si divisio administrationis inter tutores sive curatores in eodem loco seu provincia constitutos necdum fuit, licentiam habet adulescens et unum eorum eligere et totum debitum exigere, cessione videlicet ab eo adversus ceteros tutores seu curatores actionum ei competentium facienda. * carus carinus et numer. aaa. primigenio. * <a 284 pp. hemesae xv k. april. carino ii et numeriano aa. conss.>
CJ.5.52.2.1: Imperatores carus, carinus, numer.
In divisionem autem administratione deducta sive a praeside sive a testatoris voluntate unumquemque pro sua administratione convenire potest, periculum invicem tutoribus seu curatoribus non sustinentibus, nisi per dolum aut culpam suspectum non removerunt, cum alter eorum non solvendo effectus sit, vel suspicionis causam agendo sua sponte iura pupilli prodiderunt. <a 284 pp. hemesae xv k. april. carino ii et numeriano aa. conss.>
CJ.5.52.2.2: Imperatores carus, carinus, numer.
Nec prodest eis dicentibus contutorem suum non administrasse pupillares res. <a 284 pp. hemesae xv k. april. carino ii et numeriano aa. conss.>
CJ.5.52.2.3: Imperatores carus, carinus, numer.
Sin vero ipsi inter se res administrationis diviserunt, non prohibetur adulescens et unum ex his in solidum convenire, ita ut actiones, quas adversus alios habet, ad electum transferat. <a 284 pp. hemesae xv k. april. carino ii et numeriano aa. conss.>
CJ.5.52.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Licet tutorum conventione mutuum periculum minime finiatur, tamen eum qui administravit, si solvendo sit, in primo loco eiusque successores conveniendos esse non ambigitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. zotico. * <a 294 s. iiii k. oct. cc. conss.>
CJ.5.53.0. De in litem iurando.
CJ.5.53.1: Imperatores Severus, Antoninus
Adversus heredem tutoris ad transferendam tutelam iudicem accipiens tempore litis ad puberem instrumenta pertinentia restitui desiderabis. quod si dolo non exhibeantur, in litem iurandi tibi facultas erit, modo si quondam pupillo debitam adfectionem ad vincula quoque religionis extendere volueris. * sev. et ant. aa. asclepiodoto. * <a 205 pp. k. aug. geta ii cons.>
CJ.5.53.2pr.: Imperator Antoninus
Is, qui rationes tutelae seu curae reposcit, invitus in litem iurare compelli non potest. sed volens ita demum audiendus est, si heres per longam successionem tutoris instrumenta pupillaria dolo circumveniendi pupilli gratia exhibere non vult. * ant. a. severo. * <a 212 pp. xi k. oct. duobus aspris conss.>
CJ.5.53.2.1: Imperator Antoninus
Sin vero neque dolus neque lata culpa neque fraus heredis convincetur, omissa iurisiurandi facultate iudex de veritate cognoscet, quae etiam argumentis liquidis investigari potest. <a 212 pp. xi k. oct. duobus aspris conss.>
CJ.5.53.3: Imperator Antoninus
Summa sententia comprehensa, quam cessantibus curatoribus quondam tuis iudex secutus iurisiurandi a te prolati religionem in condemnationem deduxit, minui pacto non potuit. * ant. a. prisciano mil. * <a 215 pp. k. iul. laeto ii et cereale conss.>
CJ.5.53.4pr.: Imperator Gordianus
Alio iure est tutor, alio heres eius. tutor enim inventarium ceteraque instrumenta si non proferat, in litem iusiurandum adversus se potest admittere: at enim heres eius ita demum, si reperta in hereditate dolo malo non exhibeat. * gord. a. muciano. * <a 238 pp. vii k. oct. pio et pontiano conss.>
CJ.5.53.4.1: Imperator Gordianus
Sed cum adversus ipsum tutorem litem contestatam esse dicatis, transferentibus in heredes eius actionem praeses provinciae partes suas exhibebit non ignorans, nisi exhibeantur instrumenta, quatenus iuxta formam constitutionum partes suas debeat moderari. <a 238 pp. vii k. oct. pio et pontiano conss.>
CJ.5.53.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Licet adversus heredes ob non factum inventarium iusiurandum in actione tutelae praetermitti placuerit, iudicem tamen velut ex dolo tutoris aliis indiciis instructum adversus eos ferre sententiam convenit. * diocl. et maxim. aa. et cc. artemidoro. * <a 294 s. viii k. ian. nicomediae cc. conss.>
CJ.5.54.0. De heredibus tutorum.
CJ.5.54.1: Imperatores Severus, Antoninus
Heredes tutoris ob neglegentiam, quae non latae culpae comparari possit, condemnari non oportet, si non contra tutorem lis inchoata est neque ex damno pupilli lucrum captatum aut gratiae praestitum sit. * sev. et ant. aa. fusciano. * <a 197 pp. vi id. mart. laterano et rufino conss.>
CJ.5.54.2pr.: Imperator Antoninus
Pater vester tutor vel curator datus si se non excusavit, non ideo vos minus heredes eius tutelae vel utili iudicio conveniri potestis, quod eum tutelam seu curam non administrasse dicitis: nam etiam cessationis ratio reddenda est. * ant. a. valentiniano et materno. * <a 213 pp. xi k. mart. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.54.2.1: Imperator Antoninus
Prius tamen propter actum suum eos conveniendos esse qui administraverint saepe rescriptum est. <a 213 pp. xi k. mart. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.54.3: Imperator Antoninus
Adversus heredes quondam tutoris tui tutelae actione consiste. in iudicium autem veniet etiam id, quod tibi tutor ex causa fideiussionis debuit. * ant. a. avitae. * <a 213 pp. iii non. iul. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.54.4: Imperator Alexander Severus
Heredes eorum, qui tutelam vel curam administraverint, si quid ad eos ex re pupilli vel adulti perveniet, restituere coguntur: et in eo autem, quod tutor vel curator administrare debuit nec administravit, rationem reddere eos debere non est ambigendum. * alex. a. frontino. * <a 229 pp. viii k. nov. alexandro a. iii et dione conss.>
CJ.5.55.0. Si tutor non gesserit.
CJ.5.55.1pr.: Imperator Alexander Severus
Certum est non solum eos qui gesserunt, sed etiam qui gerere debuerunt tutelam teneri etiam in ea, quae a contutoribus servari non potuerunt, si modo, cum suspectos facere deberent, id officium omiserunt. * alex. a. zotico. * <a 223 pp. prid. id. mai. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.5.55.1.1: Imperator Alexander Severus
Tu autem, etsi contra patronum tuum famosam actionem instituere non potuisti, providere tamen, ne quid tutelae deesset, necessariis postulationibus apud eum, cuius de ea re iurisdictio fuit, potuisti. <a 223 pp. prid. id. mai. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.5.55.2: Imperator Alexander Severus
Qui se non immiscuerunt tutelae vel curae, ex persona eorum, qui gesserunt et idonei sunt, non onerantur. si qua vero sunt, quae, cum geri debuerunt, omissa sunt, latae culpae ratio omnes aequaliter tenet. * alex. a. .To. * <a 224 pp. viii k. mai. iuliano et crispino conss.>
CJ.5.56.0. De usuris pupillaribus.
CJ.5.56.1: Imperator Antoninus
Tutorem vel curatorem pecuniae, quam in usus suos convertit, legitimas usuras praestare debere olim placuit. * ant. a. praesentino. * <a 213 pp. non. iun. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.56.2: Imperator Alexander Severus
Eius, quod ex causa tutelae debetur, usuras praestari oportere dubium non est, quamvis aliis pro participe muneris necessitas solutionis inrogetur, quia id non alias contingit, quam si cessatio contutoris in suspecto faciendo imputari possit. * alex. a. ampliato. * <a 224 pp. xiii k. iul. iuliano et crispino conss.>
CJ.5.56.3: Imperator Alexander Severus
Si pecuniam pupillarem neque idoneis hominibus credere neque in emptionem possessionum convertere potuisti, non ignorabit iudex usuras eius a te exigi non oportere. * alex. a. vitalio. * <a 228 pp. id. april. modesto et probo conss.>
CJ.5.56.4pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Pupillus agere vobiscum actione tutelae compelli non potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio. * <a 294 pp. iii id. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.5.56.4.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Verum adversus futuram calumniam et ut, si quid ei debetis, cursus eius inhibeatur usurarum, denuntiationibus frequenter interpositis ad iudicium eum provocate ac, si rem dissimulatione proferat, actis apud praesidem provinciae factis voluntatis vestrae rationem declarate: quo facto tam vobis ipsis quam securitati filiorum vestrorum consulatis. <a 294 pp. iii id. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.5.56.4.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quod et in curatoribus locum habet. <a 294 pp. iii id. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.5.57.0. De fideiussoribus tutorum seu curatorum.
CJ.5.57.1: Imperator Alexander Severus
Eligere debes, utrum cum ipsis tutoribus vel curatoribus heredibusve eorum an cum his, qui pro eis se obligaverunt, agere debeas vel, si ita malis, dividere actionem. nam in solidum et cum reo et cum fideiussoribus agi iure non potest. * alex. a. felici. * <a 224 pp. x k. febr. iuliano et crispino conss.>
CJ.5.57.2pr.: Imperator Alexander Severus
Non est ambigui iuris electo reo et solvente fideiussorem liberari. * alex. a. prisco. * <a 225 pp. viii k. aug. fusco ii et dextro conss.>
CJ.5.57.2.1: Imperator Alexander Severus
Et ideo si simpliciter acceptus est fideiussor in id, quod tutor seu curator debiturus esset, cum proponas tutorem seu curatorem condemnatum solvisse, quid dubium est liberatum esse fideiussorem? <a 225 pp. viii k. aug. fusco ii et dextro conss.>
CJ.5.57.2.2: Imperator Alexander Severus
Plane si stipulatio rem salvam fore interposita est vel cautum est in id, quod a tutore seu curatore servari non potest, manet fideiussor obligatus ad supplendam tibi indemnitatem. <a 225 pp. viii k. aug. fusco ii et dextro conss.>
CJ.5.58.0. De contrario iudicio.
CJ.5.58.1: Imperatores Severus, Antoninus
Si pro iudicato contutore pecuniam solvisti, nullum iudicium tibi contra pupillum competit, ut delegetur tibi adversus liberatum actio. quod si nomen emisti, in rem suam procurator datus heredes eius iudicati poteris convenire. * sev. et ant. aa. stratoni. * <a 201 pp. vii k. mart. fabiano et muciano conss.>
CJ.5.58.2: Imperator Antoninus
Si non ex propria culpa solus pupillae condemnatus es, sed absens et indefensus adquievisti, cum ex causa iudicati satisfacere coeperis, actionem adversus contutores tuos mandari tibi a pupilla desiderabis vel utili actione uteris. * ant. a. primitivo. * <a 212 pp. prid. id. oct. duobus aspris conss.>
CJ.5.58.3pr.: Imperator Antoninus
Si pater tuus, quem et privigni sui tutelam administrasse proponis, testamento recte facto, pupillo etiam quondam suo herede instituto decessit, quoniam non nisi pro portione hereditaria tutelae petitionem confusione constet extingui, pro residua parte succedentem patri tutelae te convenit apud competentem iudicem reddere rationes. * ant. aa. et cc. thesidi. * <a 294 s. xviii k. ian. cc. conss.>
CJ.5.58.3.1: Imperator Antoninus
Qui secundum bonam fidem, eorum etiam, quae patrem tuum in re eius erogasse dicis, admissa compensatione, reliqui ( si quid amplius debetur) faciet condemnationem. <a 294 s. xviii k. ian. cc. conss.>
CJ.5.58.3.2: Imperator Antoninus
Quod si sciens amplius in rem suam erogatum agendum propterea tutelae non putaverit, eum contrario iudicio convenire potes. <a 294 s. xviii k. ian. cc. conss.>
CJ.5.59.0. De auctoritate praestanda.
CJ.5.59.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Neque tutoris neque curatoris absentia quicquam stipulationi pro pupillo habitae nocet. * diocl. et maxim. aa. et cc. antoniano. * < sine die et conss.>
CJ.5.59.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Nec actiones sine tutoris auctoritate in aetate pupillari constituta remittendo quicquam amittere poteris. * diocl. et maxim. aa. et cc. serenae. * <a 294 s. xvii k. mai. cc. conss.>
CJ.5.59.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Eum, qui a pupillo sine tutoris auctoritate distrahente comparavit, longi temporis spatium non defendit. * diocl. et maxim. aa. et cc. gaio. * <a 294 s. viii id. dec. cc. conss.>
CJ.5.59.4: Imperator Justinianus
Clarum posteritati facientes sancimus omnimodo debere et agentibus et pulsatis in criminalibus causis minoribus viginti quinque annis adesse curatores vel tutores, in quibus casibus et pupillos leges accusari concedunt, cum cautius et melius est cum suasione perfectissima et responsa facere minores et litem inferre, ne ex sua imperitia vel iuvenali calore aliquid vel dicant vel taceant, quod, si fuisset prolatum vel non expressum, prodesse eis poterat et a deteriore calculo eos eripere. * iust. a. iuliano pp. * <a 531 d. x k. mart. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.59.5pr.: Imperator Justinianus
Veterem dubitationem amputantes, per quam testamentarii quidem vel per inquisitionem dati tutoris et unius auctoritas sufficiebat, licet plures fuerant, non tamen diversis regionibus destinati, legitimi autem vel simpliciter dati omnes consentire compellebantur, sancimus, si plures tutores fuerint ordinati, sive in testamento paterno sive ex lege vocati sive a iudice vel ex inquisitione vel simpliciter dati, et unius tutoris auctoritatem omnibus tutoribus sufficere, ubi non divisa est administratio vel pro regionibus vel pro substantiae partibus: ibi etenim necesse est singulis pro suis partibus vel regionibus auctoritatem pupillo praestare, quia in hoc casu non absimiles esse testamentariis et per inquisitionem datis legitimos et simpliciter datos iubemus eo, quod fideiussionis onere praegravantur et subsidiariae actionis adminiculum speratur. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 d. k. sept. constantinopoli post consulatum lampadii et orest is vv. cc.>
CJ.5.59.5.1: Imperator Justinianus
Sed haec omnia ita accipienda sunt, si non res quae agitur solutionem faciat ipsius tutelae, ut puta si pupillus in adrogationem se dare desiderat. etenim absurdum est solvi tutelam nec consentiente, sed forsitan et ignorante eo, qui tutor fuerat ordinatus. <a 531 d. k. sept. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.59.5.2: Imperator Justinianus
Tunc etenim, sive testamentarii sive per inquisitionem dati sive legitimi sive simpliciter creati sunt, necesse est omnes suam auctoritatem praestare, ut, quod omnes similiter tangit, ab omnibus comprobetur. <a 531 d. k. sept. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.59.5.3: Imperator Justinianus
Quae omnia simili modo et in curatoribus observari oportet. <a 531 d. k. sept. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.5.60.0. Quando curatores vel tutores esse desinant.
CJ.5.60.1: Imperator Antoninus
Si curatores tutoribus adiuncti sunt, pubertate pupilli tam tutorum quam curatorum adiunctorum officium finiri ideoque alios propter aetatis infirmitatem curatores esse dandos manifestissimum est. * ant. a. hermillae. * <a 213 pp. iiii k. aug. romae antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.60.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Tutoris officium ex sola voluntate pupilli non finiri certissimum est. * diocl. et maxim. aa. et cc. menippo. * <a 294 s. xiii k. febr. cc. conss.>
CJ.5.60.3: Imperator Justinianus
Indecoram observationem in examinanda marum pubertate resecantes iubemus: quemadmodum feminae post impletos duodecim annos omnimodo pubescere iudicantur, ita et mares post excessum quattuordecim annorum puberes existimentur, indagnatione corporis inhonesta cessante. * iust. a. menae pp. * <a 529 d. viii id. april. constantinopoli decio vc. cons.>
CJ.5.61.0. De actore a tutore seu curatore dando.
CJ.5.61.1pr.: Imperator Alexander Severus
Neque tutores neque curatores ex sua persona in re pupilli vel adulescentis procuratorem facere possunt, sed actorem constituere debent. * alex. a. sebastiano. * <a 229 pp. prid. id. mai. alexandro a. iii et dione conss.>
CJ.5.61.1.1: Imperator Alexander Severus
Pupillus autem vel pupilla vel adultus vel adulta tam ad agendum quam ad defendendum, tutore seu curatore interveniente, procuratorem ordinare possunt. <a 229 pp. prid. id. mai. alexandro a. iii et dione conss.>
CJ.5.61.1.2: Imperator Alexander Severus
Ipsi etiam tutores et curatores post litis contestationem a se factam ad exemplum procuratorum, qui litem contestati sunt, dare procuratores non prohibentur. <a 229 pp. prid. id. mai. alexandro a. iii et dione conss.>
CJ.5.61.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si sui iuris constituti filii tui matri successerunt, licet te tutorem eorum esse probetur, tamen non per procuratorem, sed actorem decreto constitutum a te res eorum te absente peti convenit. * diocl. et maxim. aa. et cc. alphocrationi. * <a 294 s. non. ian. sirmi cc. conss.>
CJ.5.62.0. De excusationibus et temporibus earum.
CJ.5.62.1: Imperatores Severus, Antoninus
Falsa suasione credis te propterea, quod spado sis, immunitatem a tutelis habere. * sev. et ant. aa. aviolae. * <a 204 pp. k. mai. cilone et libone conss.>
CJ.5.62.2: Imperatores Severus, Antoninus
Si curatores dati estis generaliter nec decreto significatum est italicarum tantum rerum vobis munus adiunctum, adire debetis competentem iudicem, ut vos a provinciali administratione liberet. quod si factum fuerit, petent sibi in provincia curatores adulescentes. * sev. et ant. aa. aventiano et cosconio. * <a 204 pp. viii k. sept. cilone et libone conss.>
CJ.5.62.3: Imperatores Severus, Antoninus
Excusationis quidem tuae, si ingenuus libertino tutor datus es, certa causa est. sed cum te praeses provinciae audiendum non putaverit propter praescriptionem, quasi tardius adires, nec a decreto provocaveris, intellegis parendum esse sententiae. * sev. et ant. aa. crispino. * <a 206 pp. id. mart. albino et aemiliano conss.>
CJ.5.62.4pr.: Imperator Antoninus
Amplissimi ordinis consulto, qui pupillam suam uxorem ducit, nuptias contrahere non intellegitur et tamen infamis constituitur. * ant. a. agathodaemoni. * <a 216 pp. xi k. iul. sabino et anullino conss.>
CJ.5.62.4.1: Imperator Antoninus
Sed si tu demetriae, cum eam in matrimonio haberes, absens et ignorans curator constitutus es, potes esse securus, dum tamen alius substituatur. non enim debet ignorantia maritorum amplissimi ordinis consulto fraus quaeri. <a 216 pp. xi k. iul. sabino et anullino conss.>
CJ.5.62.5: Imperator Alexander Severus
Libertos a tutela vel cura liberorum patroni seu patronae nullam excusationem impetrare amplissimus ordo auctore divo marco censuit. et ideo nec illud prodesse eis debet, quominus curatores etiam inviti patroni seu patronae liberis dentur, quod eorundem tutelam administraverunt. * alex. a. bassiae. * <>
CJ.5.62.6pr.: Imperator Alexander Severus
Quinquaginta dies, qui praefiniti sunt ad professionem excusationis his qui tutores seu curatores dati sunt, ex eo die cedere, ex quo decretum praetoris aut testamentum parentis notum factum erit ei qui ad munus vocatus fuerit, ipsa constitutio quae hoc induxit sanxit. * alex. a. maximo. * <a 224 pp. iii non. mai. iuliano et crispino conss.>
CJ.5.62.6.1: Imperator Alexander Severus
Sed si quis in eius temporis computatione ab eo cuius de ea re notio fuit iniuriam passus non provocavit, adquiescere rebus iudicatis debet. <a 224 pp. iii non. mai. iuliano et crispino conss.>
CJ.5.62.7: Imperator Alexander Severus
Neque a tutela neque a cura ideo quis excusatur, quod creditor sive debitor eius est, cui tutor sive curator datus est, sed participem in munere habere debet, ut ( si res exegerit) is qui alieno auxilio eget defendatur. * alex. a. antonino. * <a 224 pp. iii id. iul. iuliano et crispino conss.>
CJ.5.62.8: Imperator Alexander Severus
Coloni ( id est conductores) praediorum ad fiscum pertinentium hoc nomine excusationem a muneribus civilibus non habent ideoque iniunctae tutelae munere fungi debent. * alex. a. maximo. * <a 225 pp. iiii k. febr. fusco et dextro conss.>
CJ.5.62.9: Imperator Alexander Severus
Frater tuus non ideo a tutela vel cura excusari debet, quod oculum amisit. proinde intellegis munus susceptum eum deserere non posse. * alex. a. romano. * <a 228 pp. k. febr. modesto et probo conss.>
CJ.5.62.10: Imperator Alexander Severus
Exactores tributorum tanto tempore, quanto rationem tributariam tractaverunt, non solum ab oneribus, sed etiam a tutelis vacationem habere dubitare non debuisti. * alex. a. crispino. * <a 229 d. id. aug. alexandro a. iii et dione conss.>
CJ.5.62.11pr.: Imperator Alexander Severus
Testamento tutor datus, ut a bonis his excuseris, quae pupilli tui in alia provincia quam unde es ubique moraris possident, intra quinquagesimum diem postulare debuisti. * alex. a. hylae. * <a 231 pp. viii id. dec. pompeiano et peligno conss.>
CJ.5.62.11.1: Imperator Alexander Severus
Quod si facere cessasti, excusatio quidem temporis praescriptione submovetur, sed propter late diffusum patrimonium an tibi adiungi aliquos curatores oporteat, praeses provinciae, si te insufficientem deprehenderit, aestimabit. <a 231 pp. viii id. dec. pompeiano et peligno conss.>
CJ.5.62.12: Imperator Gordianus
Voluntaria tutelae munera privilegiis nihil derogant. * gord. a. valentino. * <a 238 pp. xi k. nov. pio et pontiano conss.>
CJ.5.62.13: Imperator Gordianus
Nec senatorum quidem liberti, nedum ceterorum, propterea, quia patronorum negotia gerunt, a muneribus civilibus habent immunitatem. tantummodo etenim unus senatoris libertus, qui patroni negotia gerit, habet a tutela sive cura vacationem. * gord. a. apollinari. * <a 239 pp. x k. febr. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.5.62.14pr.: Imperator Gordianus
Severiter praeses provinciae exsequetur, si animadverterit avunculum tuum propterea nominari tutorem, ut metu eiusmodi creationis a magistratibus iniuriam redimat. * gord. a. heraclidae. * <a 239 pp. id. sept. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.5.62.14.1: Imperator Gordianus
Quin etiam si aliqua ei excusatio competit et non alia causa nominatus est, quam ut lite fatigetur, quod in eam rem absumptum fuerit, is qui eum nominavit iuxta formam constitutionum ei reddere cogetur. <a 239 pp. id. sept. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.5.62.15: Imperator Gordianus
Quamquam in tutela detentus eo, quod excusatio quam obiciebas non est admissa, provocationis auxilium flagitares et in medio tempore hi quorum meministi in adulta aetate agere coeperunt, tamen non eo minus causa interpositae provocationis propter periculum administrationis eius temporis iudiciorum more examinanda est. * gord. a. tauro. * <a 243 pp. viii k. nov. arriano et papo conss.>
CJ.5.62.16: Imperator Philippus
Si, ut adlegas, his tutor datus es, cum quibus disceptationem hereditatis tibi esse proponis, et tempora antiquitus excusationibus praestituta etiam nunc opitulantur, adire praesidem provinciae potes, formae super ea re statutorum principalium obtemperari pro sua gravitate iussurum. * philipp. a. theodoto. * <a 244 pp. x k. aug. peregrino et aemiliano conss.>
CJ.5.62.17: Imperatores valer., gallien.
Licet orationis sub divo marco habitae verba deficiant, is tamen, qui post contractas nuptias nurui suae curator datur, excusare se debet, ne manifestam sententiam eius offendat et labem pudoris contrahat. * valer. et gallien. aa. epagatho. * <a 265 d. vi id. ian. valeriano ii et lucillo conss.>
CJ.5.62.18pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Tutores nominatos appellationem interponere necesse non habere certissimi iuris est. * diocl. et maxim. aa. et cc. sabino. * <a 294 d. non. april. cc. conss.>
CJ.5.62.18.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quapropter, licet non appellasti, si quam te excusationem habere confidis, intra tempus, quod divi marci constitutione praescriptum est, hac apud praesidem provinciae uti non prohiberis. <a 294 d. non. april. cc. conss.>
CJ.5.62.18.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Nam quod omnium bonorum patrem pupilli usum fructum reliquisse quondam uxori suae proponis, ad excusandos vos a tutela non est idoneum. <a 294 d. non. april. cc. conss.>
CJ.5.62.19: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Inusitatam rem desideras, de tutela filii te dimitti postulans, quod te posse contrario tutelae iudicio matrem eius convenire contendis. * diocl. et maxim. aa. et cc. dionysio. * <a 294 sine die et conss.>
CJ.5.62.20: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Curator adultis nominatus, quorum tutor antea fueris, invitus in administratione teneri non potes. proinde si dies excusationibus praefinitus nondum excessit, uti competenti defensione potes. * diocl. et maxim. aa. et cc. charitino. * <a 294 s. x k. dec. nicomediae cc. conss.>
CJ.5.62.21: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quod res cum uterinis fratribus tibi communes esse profitearis, ad excusationem tutelae non est idoneum, cum harum divisio curatore dato fieri possit. * diocl. et maxim. aa. et cc. paramono. * <a 294 s. xviii k. ian. nicomediae cc. conss.>
CJ.5.62.22: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si tutor nominatus decreto praesidis habens excusationem absolutus es, ad te non pertinere periculum administrationis manifestum est. * diocl. et maxim. aa. et cc. hermodoro. * <a 294 d. xiii k. ian. nicomediae cc. conss.>
CJ.5.62.23pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Humanitatis ac religionis ratio non permittit, ut adversus sororem vel filios sororis actionum necessitates tutelae occasione suscipias, cum ipsius etiam pupilli, cui tutor datus es, aliud exigere videatur utilitas, scilicet ut eum tutorem potius habeat, qui ad defensionem eius non inhibeatur adfectu. * diocl. et maxim. aa. et cc. neophyto. * <a 294 s. vi k. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.5.62.23.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Iuxta formam igitur, quam consulti dedimus, praetorem adiri oportet, ut et iusto tuo desiderio et pupilli ipsius commodo consulatur. <a 294 s. vi k. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.5.62.24: Imperatores Arcadius, Honorius
Excusationem naviculariis tutelae sive curae hactenus ipsis tribuimus, ut in huiusmodi officiis minoribus sui tantum corporis obligentur. * arcad. et honor. aa. flaviano pp. * <a 400 d. iii non. mart. mediolani stilichone et aureliano conss.>
CJ.5.62.25: Imperator Anastasius
Viros clarissimos sacri nostri palatii silentiarios circa latus nostrum militantes de tutelis et curationibus excusari sancimus. * anastas. a. antiocho praeposito sacri cubiculi. * <a 499 d. k. ian. iohanne cons.>
CJ.5.63.0. Si falsis adlegationibus excusatus sit.
CJ.5.63.1: Imperator Alexander Severus
Si absentibus necessariis personis vel his, qui sua sponte vos defendere volebant, non competentibus adlegationibus, qui vobis tutores aut curatores dati erant , liberati esse a munere visi sunt, ne eis circumvenisse iudicis religionem prosit, praeses provinciae audiet vos et, si iniustum decretum extorsisse eos apparuerit, exinde ad eos periculum administrationis pertinere pronuntiabit, ex quo dati sunt. * alex. a. lysimacho et diotimo. * <a 223 pp. xii k. mai. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.5.63.2: Imperator Philippus
Tutores, quos postea quam bona pupillorum administraverunt a praeside provinciae quasi re integra excusari se impetrasse adseveras, periculum administrationis evitare minime posse manifestum est. * philipp. a. et philipp. c. auluzano. * <a 245 pp. xiiii k. iun. philippo a. et titiano conss.>
CJ.5.63.3: Imperator Philippus
Si, ut proponis, pars diversa administratione tutelae seu curae tuae itemque fratris tui ambitione potius quam iuris ratione se excusavit, periculo iniuncti muneris minime liberatus est. * philipp. a. et c. otani. * < sine die et consule.>
CJ.5.64.0. Si tutor rei publicae causa aberit.
CJ.5.64.1pr.: Imperator Gordianus
Qui tutores vel curatores dati rei publicae causa afuturi sunt, ad tempus se excusare debent a tutela, ne etiam medii temporis periculo obstringantur. * gord. a. guttio. * <a 239 pp. id. mart. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.5.64.1.1: Imperator Gordianus
Quod quidem et tu si fecisti, eius intervalli quo afuisti periculum non debes pertimescere. quod si id praetermisisti, ut priore loco is conveniatur qui administravit, de iure postulabis. <a 239 pp. id. mart. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.5.64.2: Imperator Gordianus
Certum est eos, qui rei publicae causa abesse desierunt, ab omni nova tutela anno vacare debere. * gord. a. reginio. * <a 241 pp. v k. mart. gordiano a. ii et pompeiano conss.>
CJ.5.65.0. De excusatione veteranorum.
CJ.5.65.1: Imperator Antoninus
Qui causaria missione sacramento post viginti stipendia solvuntur, et integram famam retinent et ad publica privilegia veteranis concessa pertinent. * ant. a. saturnino. * <a 213 pp. vii id. aug. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.65.2: Imperator Gordianus
Quod placuit veteranos tantummodo conveterani filiorum seu militum, et quidem unam tutelam seu curam eodem tempore administrare compelli, eo pertinet, ut, si aliis dati fuerint, intra sollemnia tempora causas excusationis apud competentem iudicem deferant. * gord. a. celeri veterano. * <a 239 pp. iii k. iul. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.5.66.0. Qui numero liberorum se excusant.
CJ.5.66.1: Imperatores Severus, Antoninus
Qui ad tutelam vel curam vocantur, romae quidem trium liberorum incolumium numero, quorum etiam status non ambigitur, in italia vero quattuor, in provinciis autem quinque habent excusationem. * sev. et ant. aa. claudio herodiano. * <a 203 pp. non. april. geta et plautiano conss.>
CJ.5.66.2: Imperator Antoninus
Neque filia amissa in numero prodest ad declinanda municipalia munera neque nepotes numerantur, quorum pater superest, cum suo nomine patri prosunt. * ant. a. Marcello. * <a 213 d. id. iun. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.5.67.0. Qui aetate.
CJ.5.67.1: Imperator Philippus
Pater tuus si maior est annis septuaginta, ad tutelam seu curam devocatus excusare se sollemniter potest. * philipp. a. et philipp. c. severo. * <a 246 pp. xiii k. april. praesente et albino conss.>
CJ.5.68.0. Qui morbo.
CJ.5.68.1: Imperatores Severus, Antoninus
Luminibus captus aut surdus aut mutus aut furiosus aut perpetua valitudine tentus tutelae seu curationis excusationem habent. * sev. et ant. aa. sabino. * <a 204 pp. v id. sept. cilone et libone conss.>
CJ.5.69.0. Qui numero tutelarum.
CJ.5.69.1pr.: Imperatores Severus, Antoninus
Si tres tutelas vel curas eodem tempore non defunctorie susceptas administras, onere quartae tutelae vel curationis pupillorum seu adulescentium non gravaberis. * sev. et ant. aa. pompeiano. * <a 205 pp. iiii id. oct. antonino a. ii et geta ii conss.>
CJ.5.69.1.1: Imperatores Severus, Antoninus
Finito autem officio pubertate pupillorum vel aetate adulescentium aliae substitui possunt, licet nondum ratio tutelae sive curae administratae reddita sit. <a 205 pp. iiii id. oct. antonino a. ii et geta ii conss.>
CJ.5.69.1.2: Imperatores Severus, Antoninus
Sed imperfectae diversae species vacationis, licet permixtae, ad excusationem non proficiunt. scire igitur debes eum, qui duos filios habet et duas tutelas administrat, excusationem non mereri. <a 205 pp. iiii id. oct. antonino a. ii et geta ii conss.>
CJ.5.70.0. De curatore furiosi vel prodigi.
CJ.5.70.1: Imperator Antoninus
Curatores impleta legitima aetate prodigis vel furiosis solent tribui. * ant. a. marinianae. * <a 214 pp. iiii k. aug. messala et sabino conss.>
CJ.5.70.2pr.: Imperator Gordianus
Orationis divi severi beneficium, quo possessiones rusticas sine decreto praesidis pupillorum seu adulescentium distrahi vel obligari prohibitum est, non iniuria etiam ad agnatum furiosi porrigitur. * gord. a. anicio. * <a 238 pp. k. ian. pio et pontiano conss.>
CJ.5.70.2.1: Imperator Gordianus
Si igitur citra decretum praesidis fundus mente capti etiam ab agnato eius tibi pignori nexus est, vinculum pignoris in eo non consistit, utilem tamen adversus eum personalem actionem, si ob eius utilitatem pecunia mutua accepta est, poteris habere. <a 238 pp. k. ian. pio et pontiano conss.>
CJ.5.70.3: Imperator Gordianus
Si pater tuus mentis compos non est, pete ei curatores, per quos, si quid gestum est, quod revocari oporteat, possit causa cognita in pristinum statum restitui. * gord. a. aureliano. * <a 239 pp. vii id. april. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.5.70.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum repudiante furiosam sui iuris constitutam marito, qui solus repudiare potuit , quaedam matrem furiosae marito quondam eius instrumenta confecisse significas, intellegis nihil eam contra furiosam disponere potuisse, cum eius ad eam iure non pertinuerit defensio. * diocl. et maxim. aa. et cc. asclepiodoto. * <a 293 s. id. april. byzantii aa. conss.>
CJ.5.70.5: Imperator Anastasius
Ne lucrum quidem antea indebitae successionis emancipato vel emancipatis deputasse, nihil vero de oneribus tutelae prospexisse videamur, curatores nihilo minus eos pro duodecim tabularum lege furiosis fratribus et sororibus utpote legitimos existere hac legis sanctione decernimus. * anastas. a. ad pop. * <>
CJ.5.70.6pr.: Imperator Justinianus
Cum aliis quidem hominibus continuum furoris infortunium accidit, alios autem morbus non sine laxamento ingreditur, sed in quibusdam temporibus quaedam eis intermissio pervenit, et in hoc ipso multa est differentia, ut quibusdam breves indutiae, aliis maiores ab huiusmodi vitio inducantur, antiquitas disputabat, utrumne in mediis furoris intervallis permanet eis curatoris intercessio, an cum furore quiescente finita iterum morbo adveniente redintegratur. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. k. sept. lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.6.1: Imperator Justinianus
Nos itaque eius ambiguitatem decidentes sancimus, cum incertum est in huiusmodi furiosis hominibus, quando resipuerint, sive ex longo sive in propinquo spatio, et impossibile est et in confinio furoris et sanitatis eum saepius constitui et per longum tempus sub eadem esse varietate, ut quibusdam videatur etiam paene furor esse remotus, curatoris creationem non esse finiendam, sed manere quidem eum, donec talis furiosus vivit, quia non est paene tempus in quo huiusmodi morbus desperatur: sed per intervalla, quae perfectissima sunt, nihil curatorem agere, sed ipsum posse furiosum, dum sapit, et hereditatem adire et omnia alia facere, quae sanis hominibus competunt: sin autem furor stimulis suis iterum eum accenderit, curatorem in contractus vocari, ut nomen quidem curatoris in omne te mpus habeat, effectum autem, quotiens morbus redierit, ne crebra vel quasi ludibriosa fiat curatoris creatio et frequenter tam nascatur quam desinere videatur. <a 530 d. k. sept. lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7pr.: Imperator Justinianus
Cum furiosus, quem morbus detinet perpetuus, in sacris parentis sui constitutus est, indubitate curatorem habere non potest, quia sufficit ei ad gubernationem rerum quae ex castrensi peculio vel aliter ad eum pervenerint et vel ante furorem adquisitae sunt vel in furore obveniunt, vel in his, quorum proprietas ei tantummodo competit, paterna verecundia. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d.K.Sept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7.1: Imperator Justinianus
Quis enim talis adfectus extraneus inveniatur, ut vincat paternum? vel cui alii credendum est res liberorum gubernandas parentibus derelictis? <a 530 d.K.Sept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7.1a: Imperator Justinianus
Licet tertullianus iuris antiqui interpres libro singulari, quem de castrensi peculio condidit, tali tractatu proposito videatur obscure eandem attingere sententiam, tamen nos hoc apertissime introduximus. <a 530 d.K.Sept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7.1b: Imperator Justinianus
Sin autem parentes ab hac luce decedere contigerit, nostra constitutio, quam promulgavimus de his quae in testamento furioso relinquenda sunt vel substitutione eorum, in suo robore maneat. <a 530 d.K.Sept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7.2: Imperator Justinianus
Sin autem perpetuus furiosus sui iuris sit, tunc in paterna quidem hereditae, quae quasi debita ad posteritatem suam devolvitur, nulla est iuris veterum dubitatio, cum ilico apparet et suus heres suis extat parentibus. <a 530 d.K.Sept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7.3: Imperator Justinianus
Sin autem ex alia quacumque causa hereditas ad eum vel successio perveniat, tunc magna et inextricabilis vetustissimo iuri dubitatio exorta est, sive adire hereditatem vel bonorum possessionem petere furiosus possit, sive non, et si curator eius ad bonorum possessionem petendam admitti debeat. et iuris auctores ex utroque latere magnum habuere certamen. <a 530 d.K.Sept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7.3a: Imperator Justinianus
Nos itaque utramque aciem auctorum certo foedere compescentes sancimus furiosum quidem nullo modo posse vel hereditatem adire vel bonorum possessionem agnoscere : curatori autem eius licentiam damus, immo magis necessitatem imponimus, si utilem esse successionem existimaverit, eam bonorum possessionem agnoscere, quae antea ex decreto dabatur, et ad similitudinem bonorum possessionis habere, cum petitio bonorum possessionis constantiniana lege sublata est et ab ea introducta observatio pro antiqua sufficit petitione. <a 530 d.K.Sept constantinopoli lamp adio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7.4: Imperator Justinianus
Sed cum antiquitas in curatore furiosi multas ambages constituit, quemadmodum ab eo vel cautio vel satisdatio detur, vel pro quibus rebus vel quibus personis, et si omnis curator talem praestabat cautelam, necessarium nobis visum est, ut humano generi consulentes omnem quidem obscuritatem et inextricabilem circuitum tollamus, compendioso autem et dilucido remedio totum complectamur. et prius de creatione curatoris, qui furiosis utriusque sexus datur, sancientes tunc et aliis certum finem imponimus. <a 530 d.K.Sept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7.5: Imperator Justinianus
Et si quidem parens curatorem furioso vel furiosae in ultimo elogio heredibus institutis vel exheredatis dederit ( ubi et fideiussionem cessare necesse est paterno testimonio pro satisdatione sufficiente), ipse qui datus est ad curationem perveniat, ita tamen, ut in hac florentissima civitate apud urbicariam praefecturam deducatur, in provincia autem apud praesidem eius, praesente ei tam viro religiosissimo locorum antistite quam tribus primatibus, et actis intervenientibus tactis sacrosanctis scripturis edicat omnia se recte et cum utilitate furiosi gerere neque praetermittere ea, quae utilia furioso esse putaverit, neque admittere, quae inutilia existimaverit. <a 530 d.K.Sept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7.5a: Imperator Justinianus
Et inventario cum omni subtilitate publice conscripto res suscipiat et eas secundum sui opinionem disponat sub hypotheca rerum ad eum pertinentium ad similitudinem tutorum et adulti curatorum. <a 530 d.K.Sept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7.6: Imperator Justinianus
Sin autem testamentum quidem parens non confecerit, lex autem curatorem utpote agnatum vocaverit, vel eo cessante aut non idoneo forsitan existente ex iudiciali electione curatorem ei dare necesse fuerit, tunc secundum praefatam divisionem in hac quidem florentissima civitate apud gloriosissimam urbicariam praefecturam creatio procedat: sed si quidem nobilis sit furiosi persona, etiam florentissimo senatu convocando, ut ex inquisitione curator optimae atque integrae opinionis nominetur. sin vero non talis persona sit, etiam solo viro gloriosissimo praefecto urbis praesidente hoc procedat. <a 530 d.K.Sept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7.6a: Imperator Justinianus
Et si quidem curator substantiam idoneam possidet et sufficientem ad fidem gubernationis, et sine aliqua satisdatione nominationem eius procedere: sin autem non talis eius census inveniatur, tunc et fideiussio in quantum possibile est ab eo exploretur. <a 530 d.K.Sept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7.6b: Imperator Justinianus
Creatione quidem omnimodo sacris scripturis propositis in omni causa celebranda, ipso autem curatore, cuiuscumque vel substantiae vel dignitatis est, praefatum sacramentum pro utiliter rebus gerendis praestante et inventarium publice conscribente, quatenus possint undique res furiosi utiliter gubernari. <a 530 d.K.Sept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7.6c: Imperator Justinianus
In provinciis vero his omnibus observandis, ut apud praesidem cuiuscumque provinciae et virum religiosissimum episcopum civitatis nec non tres primates memorata creatio procedat, eadem observatione et pro iureiurando et pro inventario et satisdatione et hypotheca rerum curatoris modis omnibus adhibenda. <a 530 d.K.Sept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7.7: Imperator Justinianus
Tali itaque ordinatione in curatore furiosi disposita, si quid postea ad furiosum pervenerit sive ex hereditate vel successione vel legato vel fideicommisso vel alio quocumque modo, hoc furioso accedat et hoc cum alia eius substantia manibus curatoris tradatur, inventario etiam super his rebus scilicet faciendo: et sub eius cura constituatur, quatenus, si quidem resipuerit furiosus et adquisitionem admiserit, ipsi restituatur. <a 530 d.K.Sept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7.8: Imperator Justinianus
Sin autem in furore diem suum obierit vel in suam sanitatem perveniens eam repudiaverit, si quidem successio est, ad eos referatur, volentes tamen, id est vel substitutum vel ab intestato heredes vel ad nostrum aerarium: eo scilicet observando, ut hi veniant ad successionem, qui mortis tempore furiosi propinquiores existant ei ad cuius bona vocabantur, si non in medio erat furiosus, omni satisdatione vel cautione, quam per inextricabilem circuitum veteris iuris auctores induxerunt, radicitus excisa: <a 530 d.K.Sept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7.9: Imperator Justinianus
Legatis autem procul dubio vel fideicommissis ceterisque adquisitionibus furioso adquirendis et substantiae eius adgregandis: sin autem ipse resipuerit et noluerit ea admittere et aperte haec respuerit vel heres eius hoc fecerit, a substantia eius ilico separandis, quasi nec fuerant ab initio ad eum devoluta, et legitimum tramitem ambulantibus, substantiam furiosi neque praegravantibus neque adiuvantibus. <a 530 d.K.Sept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7.10: Imperator Justinianus
Sin autem curator furiosi secundum nostram legem nominatus decesserit, sub eodem modo eademque observatione alius creabitur: quemadmodum et, si suspectus reperiatur, alter subrogatur. quod etiam veteribus legibus placuit. <a 530 d.K.Sept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.70.7.11: Imperator Justinianus
Haec autem omnia, quae de creationibus curatorum cum per novam definitionem introducta sunt, futuris casibus imponantur et neque antea facti curatores removeantur neque aliquid novum eis accedat, sed antiquo ordine statuti in antiquos quantum ad creationem permaneant terminos: cautione videlicet vel satisdatione, quae antiquitus fuerat introducta, super postea venientibus ad furiosos successionibus minime praestanda. <a 530 d.K.Sept constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.5.71.0. De praediis vel aliis rebus minorum sine decreto non alienandis vel obligandis.
CJ.5.71.1pr.: Imperator Antoninus
Venditio quidem praedii, quod iure pignoris vel in causa iudicati captum et distractum est, ad senatus consultum, quod de alienandis praediis pupillorum vel adulescentium auctore praetore vel praeside provinciae factum est, non pertinet. * ant. a. muciano. * <a 212 pp.Xiii k.Dec.Duobus aspris conss.>
CJ.5.71.1.1: Imperator Antoninus
Sed si etiam nunc in ea aetate es, cui subveniri solet, aditus competens iudex, an te in integrum restituere debeat, praesente diversa parte causa cognita dispiciet. <a 212 pp.Xiii k.Dec.Duobus aspris conss.>
CJ.5.71.2pr.: Imperator Gordianus
Non est vobis necessaria in integrum restitutio, si tutores vel curatores vestri possessionem, licet pignori nexam, vendiderunt. * gord. a. clearcho et aphrodisio. * <a 239 pp. iii k. febr. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.5.71.2.1: Imperator Gordianus
Quod si creditores id fecerint, ita demum iuxta formam edicti beneficium tibi impertietur, si fraudulenter venditione, participante consilium emptore, damnum tibi inflictum esse doceatur. <a 239 pp. iii k. febr. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.5.71.3: Imperatores valer., gallien.
Cum emancipatis vobis praedium adquisitum foret, alienari a patre eodemque curatore sine praesidis auctoritate non potuit, maxime si, tamquam suum esset, non tamquam pupillare vendiderit, illibataque vobis persecutio eius manet. * valer. et gallien. aa. theodosiano et aliis. * <a 258 pp. iii non. ian. tusco et basso conss.>
CJ.5.71.4pr.: Imperatores valer., gallien.
Non solum per venditionem rustica praedia vel suburbana pupilli vel adulescentes alienare prohibentur, sed neque transactionis ratione neque permutatione et multo magis donatione nec alio quoquo modo ea transferre e dominio suo possunt. * valer. et gallien. aa. mithridati. * <a 260 pp.Xv k. mai. saeculare ii et donato conss.>
CJ.5.71.4.1: Imperatores valer., gallien.
Igitur et tu si fratribus tuis per transactionem fundum dedisti, vindicare eum potes. sed si quid invicem ab eis ex eodem pacto consecutus es, id mutuo restituere debebis. <a 260 pp.Xv k. mai. saeculare ii et donato conss.>
CJ.5.71.5: Imperatores valer., gallien.
Etsi praeses decreverit alienandum vel obligandum pupilli suburbanum vel rusticum praedium, tamen actionem pupillo, si falsis adlegationibus circumventam religionem eius probare possit, senatus reservavit: quam exercere tu quoque non vetaris. * valer. et gallien. aa. sereno. * <a 260 pp. iii k. mai. saeculare ii et donato conss.>
CJ.5.71.6: Imperatores carus, carinus, numer.
Minorum possessionis venditio, per procuratorem delato ad praetorem vel praesidem provinciae libello, fieri non potuit, cum ea res confici recte aliter non potest, nisi apud acta causis probatis, quae venditioni necessitatem inferant, decretum sollemniter interponatur. * carus carinus et numer. aaa. varo. * <a 283 pp. non. mart. caro et carino aa.Conss.>
CJ.5.71.7: Imperatores carus, carinus, numer.
Si ad resolvendam donationem, quam in emancipatum te pater contulerit, minor annis cautionem emisisti, cum huiusmodi scriptura contra senatus consulti auctoritatem data sit, non oberit iuri tuo. * carus carinus et numer. aaa. isidoro. * <a 283 pp. vi id. sept. hemesae caro et carino aa. conss.>
CJ.5.71.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Praedia rustica, quae contra senatus consultum donata esse ante nuptias sponsaliorum nomine precum tuarum confessio ostendit, cum proprietas ad te propter iuris interdictum transire non potuerit, in dominio mariti permansisse palam est. * diocl. et maxim. aa. theodotae. * <a 285 pp. iii non. nov. diocletiano a. ii et aristobulo conss.>
CJ.5.71.9pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Etsi is, quem praedium rusticum minoris distraxisse adfirmas, curatoris officio functus id fecit, venditio tamen contra divi severi orationem facta praesidis sententia non immerito rescissa est. * diocl. et maxim. aa. muciano. * <a 285 pp. non. nov. diocletiano a. ii et aristobulo conss.>
CJ.5.71.9.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Pignora sane, quae ob evictionis periculum idem curator ex rebus propriis tibi obligavit, non prohiberis persequi. <a 285 pp. non. nov. diocletiano a. ii et aristobulo conss.>
CJ.5.71.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Praediorum, quae sine decreto alienata sunt, dominium tibi persequenti praeses opem feret. apud quem si illuxerit non universa pretia, quae curatori tuo data sunt, in patrimonium tuum processisse, pro ea dumtaxat pecuniae parte conveniri te permittit, quam in facultates tuas erogatam esse constiterit. * diocl. et maxim. aa. grato. * <a 290 pp. v id. aug. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.5.71.11pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si quidem sine decreto minor annis patronus tuus rusticum praedium venumdedit, supervacuum est de vili pretio tractare, cum senatus consulti auctoritas retento dominio alienandi viam obstruxerit. * diocl. et maxim. aa. trophimo. * <a 290 pp. xii k. dec. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.5.71.11.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si vero iure interposito decreto venditionem vili pretio eius possessionis, cuius vires ignorabat, fecit, iuxta perpetui edicti auctoritatem in integrum restitutio causa cognita ei praebetur. <a 290 pp. xii k. dec. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.5.71.12: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ob aes alienum tantum causa cognita praesidali decreto praedium rusticum minoris provinciale distrahi permittitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. leontio. * <a 293 s. prid. k. mai. heracliae aa. conss.>
CJ.5.71.13: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Etiam vectigale vel patrimoniale sive emphyteuticum praedium sine decreto praesidis distrahi non licet. * diocl. et maxim. aa. et cc. zenonillae. * <a 293 s. viii k. sept. sirmi aa. conss.>
CJ.5.71.14: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Utere viri prudentissimi papiniani responso ceterorumque, quorum precibus fecisti mentionem, sententiis ac doli mali exceptionem oppone, pretium ob eorum debitum solutum probans, si sortem cum usuris, quae fisco deberentur, pupilli non offerentes fundos provinciales citra decretum praesidis venumdatos cum fructibus petant. * diocl. et maxim. aa. et cc. frontoni. * <a 293 s. xviii k. dec. aa. conss.>
CJ.5.71.15: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si minor viginti quinque annis praedium rusticum, cum aliud deberes, sine decreto in solutum dedisti, dominium a te discedere non permisit senatus consulti auctoritas. * diocl. et maxim. aa. et cc. sabinae. * <a 293 s. viii k. dec. aa. conss.>
CJ.5.71.16pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si praedium rusticum vel suburbanum, quod ab urbanis non loco, sed qualitate secernitur, in pupillari aetate constituta tutore auctore vel adulta sine decreto praesidis provinciae in qua situm est venumdedisti, secundum sententiam senatus consulti dominium eius sive ius a te discedere non potuit, sed vindicationem eius et fructuum, vel his non existentibus condictionem competere constitit. * diocl. et maxim. aa. et cc. eutychiae. * <a 294 s. vi id. april. anchialo cc. conss.>
CJ.5.71.16.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Emptor autem si probare potuerit ex ceteris facultatibus oboedire te muneribus sive honoribus non potuisse, ad utilitates praeterea tuas cessisse pecuniam, quam pretii nomine sumpseras, doli exceptionis auxilio pretium cum usuris, quas praestatura esses, et sumptus meliorati praedii servare tantummodo potest. <a 294 s. vi id. april. anchialo cc. conss.>
CJ.5.71.17: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Inter omnes minores nec commune praedium sine decreto praesidis sententia senatus consulti distrahi patitur. nam ad divisionis causam provocante tantum maiore socio eius alienationem et sine decreto fieri iam pridem obtinuit. * diocl. et maxim. aa. et cc. philippo. * <a 294 s. vii id. dec. cc. conss.>
CJ.5.71.18: Imperator Constantinus
Si minores vel ex patris nomine vel ex suo, debitis dumtaxat fiscalibus ingruentibus, vel ex privatis contractibus reperiantur obnoxii, decreti interpositio a constantiniano praetore celebranda est, probatis examussim causis, ut patefacta rerum fide firma venditio perseveret. * const. a. et const. c. ad severum. * <a 322 d. xv k. ian. serdicae probiano et iuliano conss.>
CJ.5.72.0. Quando decreto opus non est.
CJ.5.72.1: Imperator Antoninus
Si probare potes patrem pupilli, cuius tutorem convenisti, consensisse, ut reddito tibi praedio pretium reciperaret, id quod convenit servabitur. neque enim in ea re auctoritas praesidis necessaria est, ut tutorum sollicitudini consulatur, si voluntati defuncti pareant. * ant. a. valenti mil. * <a 205 pp. iiii k. ian. antonino a. ii et geta ii conss.>
CJ.5.72.2: Imperator aurel.
Illud requirendum est, an adito principe saturninus vir clarissimus specialiter ius venditionis acceperit. ad instar enim praesidialis decreti concessio principalis accedit. * aurel. a. pulchro. * <pp. byzantii id. ian. sine conss.>
CJ.5.72.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Praedium rusticum vel suburbanum a minore viginti quinque annis alienari sine decreto praesidis, nisi parentis voluntas seu testatoris, ex cuius bonis ad minorem pervenit, super alienando eo aliquid mandasse deprehendatur, nulla ratione potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. stratoniciano. * <a 295 pp. xv k. april. nicomediae tusco et anullino conss.>
CJ.5.72.4: Imperator Constantinus
Et sine interpositione decreti tutores vel curatores quarumcumque personarum vestes detritas et supervacua animalia vendere permittimus. * const. a. ad pop. * <a 326 d. id. mart. sirmi constantino a. vii et constantio c. conss.>
CJ.5.73.0. Si quis ignorans rem minoris esse sine decreto comparavit.
CJ.5.73.1: Imperator Gordianus
Si ea, quae in iura tutoris hereditario titulo successit, possessionem tuam vendidit, si ut pupillarem distraxit, emptor, qui sciens a tutoris herede mercatus est, cum officium morte finiatur, alienam rem comparando de temporis intervallo nullam potuit adquirere defensionem: si vero ut suam distraxit ignoransque rem alienam emptor comparavit, neque statim per traditionem possessionis dominus effectus est, sed tantummodo adversus te statuti temporis, cum te legitimae aetatis esse non diffitearis, potest uti praescriptione. * gord. a. felici. * <a 238 pp. v id. sept. pio et pontiano conss.>
CJ.5.73.2: Imperator Gordianus
Si contra amplissimi ordinis decretum possessiones tuae distractae sunt, conveni earum possessorem, ut, si ita probaveris gestum, et possessio retrahatur et fructus universi revocentur, si non bona fide emptorem fuisse qui emit constiterit. * gord. a. crispinae. * <a 241 pp. xvi k. ian. gordiano a. ii et pompeiano conss.>
CJ.5.73.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Possessiones rusticae vel suburbanae sine causae cognitione et interpositione decreti contra senatus consultum alienatae nec a secundo emptore recte tenentur, nisi statutum temporis spatium intercesserit. * diocl. et maxim. aa. et cc. agathae. * <a 294 pp. id. febr. nicomediae cc. conss.>
CJ.5.73.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quoniam adversus emptorem, ad quem ex persona eius, cui contra senatus consultum donata res est, iusto titulo interveniente ea res de qua lis est transitum fecit, requirere oportebit, an praesente priore domino et maiore effecto sine controversia bonae fidei decennio vel absente viginti annis qui quaestionem patitur possessor fuisse monstretur. quod si apud gravitatem tuam manifeste constiterit, sine ulla cunctatione habita longi temporis praescriptione petitorem oportebit excludi. * diocl. et maxim. aa. et cc. alexandro. * <a 303 d. vi id. iun. dorostolo diocletiano viii et maximiano vii aa. conss.>
CJ.5.74.0. Si maior factus sine decreto factam alienationem ratam habuerit.
CJ.5.74.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum proponas curatorem patris tui non interposito praesidis decreto praedium rusticum heredi creditoris seu tutori eius destinasse venumdare eamque venditionem deceptum patrem tuum ratam habuisse, si minore pretio distractum praedium est et inconsulto errore lapsum patrem tuum perperam venditioni consensum dedisse constiterit, non ab re erit superfluum pretii in compensationem deduci: quod praesidis provisione fieri convenit, cuius sollertiae congruum est, si diversa pars bonam fidem non amplectatur, in arbitrio eius ponere, an velit possessionem cum fructibus restituere, ita ut fenebris pecunia cum competentibus usuris restituatur. * diocl. et maxim. aa. liciniae. * <a 290 pp.Non.Oct.Ipsis iiii et iii aa.Conss.>
CJ.5.74.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si sine decreto praesidis praedia tua a tutore tuo alienata sunt nec speciali confirmatione vel, si bona fide possessor fuisset, statuti temporis excursu id, quod perperam est actum, fuerat stabilitum, praeses provinciae possessionem in ius tuum retrahet. * diocl. et maxim. aa. et cc. alexandro. * <a 293 d.K.Ian. sirmi aa.Conss.>
CJ.5.74.3pr.: Imperator Justinianus
Si quando sine decreto minorum vel adhuc sub curatoribus constitutorum vel per veniam aetatis eorum curam excedentium res alienantur vel supponuntur, et ad perfectam aetatem idem minores provecti longo silentio querellam huiusmodi tradiderint, ut inutilis alienatio vel suppositio diuturno silentio roboretur, certum tempus ad talem confirmationem praefinitum esse censemus. * iust. a. menae pp. * <a 529 d. viii id. april. constantinopoli decio vc. cons.>
CJ.5.74.3.1: Imperator Justinianus
Ideoque praecipimus, si per quinque continuos annos post impletam minorem aetatem ( id est viginti quinque annos) connumerandos nihil conquestus est super tali alienatione vel suppositione is qui eam fecit vel heres eius, minime retractari eam occasione praetermissionis decreti, sed sic tenere, quasi ab initio legitimo decreto fuisset alienata res vel supposita. <a 529 d. viii id. april. constantinopoli decio vc. cons.>
CJ.5.74.3.2: Imperator Justinianus
Cum autem donationes a minoribus nec cum decreto celebrari possunt, si minor vel post veniam aetatis rem immobilem donationis titulo in alium ( excepta propter nuptias donatione) transscripserit, non aliter hoc firmitatem habebit, nisi post viginti quinque annos impletos inter praesentes quidem decennium, inter absentes autem vicennium donatore adquiescente effluxerit: ut tamen in heredis persona illud tantummodo tempus accederet, quod post eiusdem heredis minoris aetatem silentio transactum sit. <a 529 d. viii id. april. constantinopoli decio vc. cons.>
CJ.5.75.0. De magistratibus conveniendis.
CJ.5.75.1pr.: Imperator Antoninus
Si magistratus a tutoribus seu curatoribus, quos tibi dederunt seu nominaverunt, stipulati sunt se eo nomine indemnes futuros inque eam rem fideiussores acceperunt extra rem salvam fore satisdationem, actio, quam adversus tutores seu curatores tuos instituisti, alienam obligationem non resolvit. * ant. a. muciano. * <a 212 accepta non. ian. duobis aspris conss.>
CJ.5.75.1.1: Imperator Antoninus
Sed adversus magistratus qui curatorem dederunt actio utilis ita demum competit, si universis bonis excussis revocatisque, quae eum in fraudem alienasse constiterit, indemnitati tuae in solidum satisfieri non potuit. <a 212 accepta non. ian. duobis aspris conss.>
CJ.5.75.1.2: Imperator Antoninus
Quam si exercueris, mandatis tibi ab eis actionibus adversus fideiussores quos acceperunt consistere potes, licet utilem actionem sine cessione habeas. <a 212 accepta non. ian. duobis aspris conss.>
CJ.5.75.2: Imperator Alexander Severus
In heredes magistratus, cuius non lata culpa idonee cautum pupillo non est, non solet actio dari. * alex. a. paterno. * <a 224 pp.Iii non.Iul.Iuliano et crispino conss.>
CJ.5.75.3: Imperator Gordianus
Si tu et collega tuus, cum magistratu fungeremini, minus idoneum tutorem dedistis cautionemque idoneam non exegistis nec alias servari pupillo indemnitas potest et utrique solvendo estis, pro virili parte in vos actionem dari non iniuria postulabis. * gord. a. aproniano. * <a 238 d.Viii k.Nov.Pio et pontiano conss.>
CJ.5.75.4: Imperator Gordianus
Adversus nominatorem tutoris vel curatoris minus idonei non ante perveniri potest, quam si bonis nominati itemque fideiussoris eius nec non collegarum quoque, ad quorum periculum consortium administrationis spectat, excussis non sit indemnitati pupilli vel adulti satisfactum. * gord. a. arruntiano. * <a 242 pp.Id.Mart.Attico et praetextato conss.>
CJ.5.75.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
In magistratus municipales tutorum nominatores, si administrationis finito tempore non fuerint solvendo nec ex cautione fideiussionis solidum exigi possit, pupillis quondam in subsidium indemnitatis nomine actionem utilem competere ex senatus consulto, quod auctore divo traiano parente nostro factum est, constitit. * diocl. et maxim. aa. et cc. eugeniae. * <a 294 ? d. vii id. dec. ipsis et conss.>
CJ.5.75.6pr.: Imperator Zeno
Cum sit adiecta praetoris sententia generalem curatori administrationem mandantis et, quod eam pro more sequitur, decretum pariter sit compositum, manifestum est non curatoris dationem fuisse invalidam, sed in aestimanda adultae substantia scribae vitium, qui, tamquam non amplius ducentis libris auri patrimonium valeret, fideiussorem acceperat, intercessisse. * zeno a. aeliano pp. * <a 480 d.V k.Ian.Basilio vc.Cons.>
CJ.5.75.6.1: Imperator Zeno
In quo casu non curatoris erit ratio reprehendenda, si qua laesio rebus minoris illata fuisse adversus legum ordinem comprobetur, sed super neglegentia vel dolo scribae, qui veram substantiae taxationem passus est occultari, legibus erit agendum. <a 480 d.V k.Ian.Basilio vc.Cons.>

 

 
Род Воробьёва
Вся информация на этом сайте предназначена только для рода Воробьёвых и их Союзников,
использование представленой информацией на этом сайте третьими лицами строго запрещена.
Все права защищены в Священном Доверии в соответствии с Заветом
под Истинным Божественным Создателем и Творцом