КНИГА ЧЕТВЕРТАЯ
CJ. 4.1.0. О доверенных вещах и под присягой.
CJ. 4.2.0. Если что-то заявлено.
CJ. 4.3.0. О праве голоса.
CJ. 4.4.0. О запрещенном изъятии денежных средств.
CJ. 4.5.0. О договоре недостойного лица.
CJ. 4.6.0. О договоре в интересах дарителя.
CJ. 4.7.0. О договоре по низменной причине.
CJ. 4.8.0. О краже договора.
CJ. 4.9.0. О договоре по закону без оснований или по несправедливой причине.
CJ. 4.10.0. Обязательства и иски.
CJ. 4.11.0. Что иски могут быть возбуждены как наследником, так и против наследника. CJ. 4.12.0. Что жена не может быть привлечена к ответственности за мужа, или муж за жену, или мать за сына.
CJ. 4.13.0. Сын не может быть привлечен к ответственности за отца, или отец — за освобожденного сына, или свободный человек — за покровителя.
CJ. 4.14.0. Связан ли раб своим собственным деянием после освобождения.
CJ. 4.15.0. Когда казначейство или частный должник могут требовать от своих должников. CJ. 4.16.0. О наследственных исках.
CJ. 4.17.0. О правонарушениях умершего, в той мере, в какой к наследникам предъявляются иски.
CJ. 4.18.0. О денежных средствах, установленных законом.
CJ. 4.19.0. О доказательствах.
CJ. 4.20.0. О свидетелях.
CJ. 4.21.0. О доверительном управлении инструментами и их утрате, о составлении антапочиса и о том, что можно сделать без письменного оформления.
CJ. 4.22.0. То, что сделано, имеет большую юридическую силу, чем то, что, как предполагается, задумано.
CJ. 4.23.0. О заемщике.
CJ. 4.24.0. Об иске о залоге.
CJ. 4.25.0. Об иске об исполнении и продаже.
CJ. 4.26.0. О том, что сделка считается совершенной с лицом, находящимся в чужой власти, либо в частном интересе, либо в отношении вещи, превращенной в вещь.
CJ. 4.27.0. Через кого это приобретено нами.
CJ. 4.28.0. К постановлению македонского сената.
CJ. 4.29.0. К постановлению веллейского сената.
CJ. 4.30.0. О невыплаченных деньгах.
CJ. 4.31.0. О компенсациях.
CJ. 4.32.0. О процентах.
CJ. 4.33.0. О морских процентах.
CJ. 4.34.0. Депозиты.
CJ. 4.35.0. Мандаты.
CJ. 4.36.0. Если раб приказал себя купить.
CJ. 4.37.0. Для партнера.
CJ. 4.38.0. О заключении договора купли-продажи.
CJ. 4.39.0. О наследстве или продаже имущества.
CJ. 4.40.0. Какие вещи нельзя получить и кому запрещено продавать или покупать.
CJ. 4.41.0. Какие вещи не следует вывозить.
CJ. 4.42.0. О евнухах.
CJ. 4.43.0. О отцах, разлучивших своих сыновей.
CJ. 4.44.0. О расторжении договора купли-продажи.
CJ. 4.45.0. Когда допустимо отказаться от покупки.
CJ. 4.46.0. Если продажа проводилась в общественных целях.
CJ. 4.47.0. Без переписи или с другими лицами имущество не может быть приобретено.
CJ. 4.48.0. Об опасности и преимуществах продаваемой вещи.
CJ. 4.4.0. О запрещенном изъятии денежных средств.
CJ. 4.5.0. О договоре недостойного лица.
CJ. 4.6.0. О договоре в интересах дарителя.
CJ. 4.7.0. О договоре по низменной причине.
CJ. 4.8.0. О краже договора.
CJ. 4.9.0. О договоре по закону без оснований или по несправедливой причине.
CJ. 4.10.0. Обязательства и иски.
CJ. 4.11.0. Что иски могут быть возбуждены как наследником, так и против наследника. CJ. 4.12.0. Что жена не может быть привлечена к ответственности за мужа, или муж за жену, или мать за сына.
CJ. 4.13.0. Сын не может быть привлечен к ответственности за отца, или отец — за освобожденного сына, или свободный человек — за покровителя.
CJ. 4.14.0. Связан ли раб своим собственным деянием после освобождения.
CJ. 4.15.0. Когда казначейство или частный должник могут требовать от своих должников. CJ. 4.16.0. О наследственных исках.
CJ. 4.17.0. О правонарушениях умершего, в той мере, в какой к наследникам предъявляются иски.
CJ. 4.18.0. О денежных средствах, установленных законом.
CJ. 4.19.0. О доказательствах.
CJ. 4.20.0. О свидетелях.
CJ. 4.21.0. О доверительном управлении инструментами и их утрате, о составлении антапочиса и о том, что можно сделать без письменного оформления.
CJ. 4.22.0. То, что сделано, имеет большую юридическую силу, чем то, что, как предполагается, задумано.
CJ. 4.23.0. О заемщике.
CJ. 4.24.0. Об иске о залоге.
CJ. 4.25.0. Об иске об исполнении и продаже.
CJ. 4.26.0. О том, что сделка считается совершенной с лицом, находящимся в чужой власти, либо в частном интересе, либо в отношении вещи, превращенной в вещь.
CJ. 4.27.0. Через кого это приобретено нами.
CJ. 4.28.0. К постановлению македонского сената.
CJ. 4.29.0. К постановлению веллейского сената.
CJ. 4.30.0. О невыплаченных деньгах.
CJ. 4.31.0. О компенсациях.
CJ. 4.32.0. О процентах.
CJ. 4.33.0. О морских процентах.
CJ. 4.34.0. Депозиты.
CJ. 4.35.0. Мандаты.
CJ. 4.36.0. Если раб приказал себя купить.
CJ. 4.37.0. Для партнера.
CJ. 4.38.0. О заключении договора купли-продажи.
CJ. 4.39.0. О наследстве или продаже имущества.
CJ. 4.40.0. Какие вещи нельзя получить и кому запрещено продавать или покупать.
CJ. 4.41.0. Какие вещи не следует вывозить.
CJ. 4.42.0. О евнухах.
CJ. 4.43.0. О отцах, разлучивших своих сыновей.
CJ. 4.44.0. О расторжении договора купли-продажи.
CJ. 4.45.0. Когда допустимо отказаться от покупки.
CJ. 4.46.0. Если продажа проводилась в общественных целях.
CJ. 4.47.0. Без переписи или с другими лицами имущество не может быть приобретено.
CJ. 4.48.0. Об опасности и преимуществах продаваемой вещи.
CJ. 4.49.0. О сделках купли-продажи.
CJ. 4.50.0. Если кто-то покупает для другого или для себя от имени другого лица или на чужие деньги.
CJ. 4.51.0. О недопустимости отчуждения чужого имущества и о запрещенном отчуждении или залоге имущества.
CJ. 4.52.0. О отчуждении общего имущества.
CJ. 4.53.0. Лицам, распоряжающимся чужим имуществом, не запрещается отчуждать свое собственное имущество.
CJ. 4.53.0. Лицам, распоряжающимся чужим имуществом, не запрещается отчуждать свое собственное имущество.
CJ. 4.54.0. О соглашениях, заключенных между покупателем и продавцом.
CJ. 4.55.0. Если раб продается для вывоза.
CJ. 4.55.0. Если раб продается для вывоза.
CJ. 4.56.0. Если раб привозится для того, чтобы его не использовали в проституции.
CJ. 4.57.0. Если раб отчуждается таким образом, что он освобождается или иным образом.
CJ. 4.57.0. Если раб отчуждается таким образом, что он освобождается или иным образом.
CJ. 4.58.0. О действиях эдила.
CJ. 4.59.0. О монополиях и о незаконных собраниях торговцев или ремесленников, рабочих и купальщиков, запрещенных и незаконных соглашениях.
CJ. 4.60.0. О ярмарках.
CJ. 4.61.0. О налогах и комиссиях.
CJ. 4.61.0. О налогах и комиссиях.
CJ. 4.62.0. Новые налоги не могут быть введены.
CJ. 4.63.0. О торговле и торговцах.
CJ. 4.64.0. Об обмене вещами и о действиях, предписанных словами.
CJ. 4.65.0. Об аренде и прокате.
CJ. 4.66.0. О праве эмфитевтики.
CJ.4.1.0. По порученным вопросам и присяге.
CJ.4.1.1: Император Антонин
Дело, рассмотренное под присягой по согласию обеих сторон или состязательной стороны после представления и повторного представления или отзыва доказательств, не может быть отозвано под предлогом лжесвидетельства, если только это специально не предусмотрено законом. * ant. a. herculiano. * <a 213 pp. xv k. iul. antonino a. iii and balbino conss.>
CJ.4.1.2: Император Александр Север
Религия презираемого клятвопреступления имеет достаточного мстителя в лице богов. Но опасность для тела или преступление величия согласно уставам моих божественных родителей, даже если лжесвидетельство было совершено с определенной страстью из-за почитания князя, не допускается. * Алекс. А. Фелиция. * <a 223 стр. vik. апрель. Максимо II и Элиано Конс.>
CJ.4.1.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
В договорах, заключенных добросовестно, а также в других случаях, при отсутствии доказательств под присягой у судьи, если дело известно, вопрос может быть решен. * diocl. et maxim. aa. severae. * <a 286 pp. x k. sept. maximo ii et aquilino conss.>
CJ.4.1.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если подопечный принес присягу опекуну об исключении действия по установлению опеки, ему не запрещено впоследствии подавать тот же иск. * diocl. et maxim. aa. maximae. * <a 290 pp. k. iul. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.4.1.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку доверительные обязательства, оставленные опекунами подопечных, рассматриваются так же, как и обязательства самих подопечных, президент провинции узнает о доверительном обязательстве и, если будет установлено, что оно было оставлено вам, прикажет вернуть его вам. Если же он откажется это сделать, он заставит опекуна принести присягу, как вы того пожелаете. * Диоклетиан и Максимиан aa. Юлиан. * <a 290 pp. iiinon. dec. ipsisiiiietiiiaa. conss.>
CJ.4.1.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Когда вы предположите, что стороны договорились о религии присяги, вопрос о расе и изобретательности решен, президент провинции, согласно постановлению арбитра, посоветуется с сыновьями вашей тети, к удовлетворению вашей воли. * Диокл. и Максим. аа. Бессио. * <a 291 стр. vid. февр. Тибериано и Дион конс.>
CJ.4.1.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Ни сын, ни кто-либо другой, ни спорами, ни сделкой, ни принесением клятвы без воли владельца вещи, не могут причинить ему вред. Поэтому, если ваш сын сделал что-либо с вашей вещью без вашего повеления, и вы этого не подтвердили, ничто не помешает вам. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Евтихиан. * <а 293 с. id. nov. аа. conss.>
CJ.4.1.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если истцу была дана или сообщена присяга, и он принес присягу или присяга была ему возвращена, то иск является правомерным, подобно судебному решению по факту. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Alexander. * <a 294 s. xii k. mai. cc. conss.>
CJ.4.1.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
После того, как обвиняемому было предложено принести присягу, он (если не истцом, который стоял в стороне, чтобы помешать ему принести присягу в оскорбительном тоне) должен быть отстранен от дачи показаний или приведен к присяге судьей, если только он не ссылается на присягу. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Marciano. * <a 294 s. v k. mai. sirmi conss.>
CJ.4.1.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
В иске о внесении залога, который подается на основании сведений, предоставленных как бы без письменного оформления, может быть принесена присяга, по примеру других судебных решений, вынесенных добросовестно. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. protogeni. * <a 294 s. v k. dec. cc. conss.>
CJ.4.1.11pr.: Император Юстиниан
Если кто-либо принес присягу и, еще не принеся ее, впоследствии отменяет ее, как будто получил множество заверений, мы постановляем, что никому не разрешается снова прибегать к присяге (ибо совершенно абсурдно возвращаться к тому, от чего он, как он думал, должен был отказаться, и, когда он отчаялся найти другое доказательство, снова обращаться к религии), и что судьи ни в коем случае не должны слышать о таких беззакониях. * just. a. demosthenes pp. * <a 529 d. xv k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.4.1.11.1: Император Юстиниан
Но если кто-либо дал присягу и желает её отозвать, ему, безусловно, разрешено это сделать и предоставить другие доказательства, если он того пожелает, но таким образом, чтобы подобное разрешение предоставлялось ему только до окончания судебного разбирательства. <из 529 г. н.э. xv окт. халкедонский децио викторианский конс.>
CJ.4.1.11.2: Император Юстиниан
Однако после вынесения окончательного приговора, который не был приостановлен по причине провокации или который после апелляции был подтвержден, мы ни в коем случае не позволяем никому отзывать присягу и снова являться для дачи показаний, чтобы повторение спора не привело к началу рассмотрения дела в другом суде. <a 529 d. xv k. oct. chalcedon decio vc. cons.>
CJ.4.1.12pr.: Император Юстиниан
В целом, необходимо дать определение всем присягам, которые приносятся в судебных процессах, будь то судьей или сторонами. Поскольку стало обычным делом, когда судьи приводят присягу в самом полном виде, случается, что при приостановлении судебного разбирательства те, кому было предписано принести присягу, случайно лишаются этого права, и доказательства не принимаются во внимание, поскольку наследственная присяга значительно отличается от основной. Поэтому, вынужденные необходимостью и в большей степени подкрепленные доказательствами, мы пришли к такому виду санкции. * iust. a. demosthenes pp. * <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.1: Император Юстиниан
Следовательно, любая присяга, будь то приносимая судьями или сторонами, в начале дела, в середине или в самом заключительном приговоре, должна приноситься самим судьей, не дожидаясь окончательного решения и не опасаясь провокации. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.1a: Император Юстиниан
Но после того, как присяга была принесена, когда это было сделано сторонами и одобрено судьей или принесено какой-либо стороне по поручению судьи, если лицо, которому приносится присяга, не возражало против этого, и это было выполнено или передано на рассмотрение, лицо, которому передан отчет, должно быть принуждено принести присягу по отчету, или, если оно отказывается от этого, дело или глава решаются так, как если бы присяга была исполнена, не оставляя места для оспаривания. Ибо кто должен прийти на помощь апеллянту в тех делах, которые он сам позаботился сделать? <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.2: Император Юстиниан
Но если лицо, которому была принесена присяга, будь то стороной или судьей, не желает ее принимать вообще, оно имеет право отказаться от присяги, однако судья, если сочтет это абсолютно необходимым, должен прекратить дело так, как если бы отказ от присяги был сделан по его просьбе, и таким образом будут рассмотрены другие разделы или вся суть дела, и дело будет рассматриваться в соответствии со своими условиями, без каких-либо препятствий на его пути. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.2a: Император Юстиниан
Но тот, кто отказывается принести предложенную ему клятву, пусть либо подтвердит её, либо, если он не осмелится, пусть ему будет оказана помощь в последнем испытании. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.2b: Император Юстиниан
И если судья, рассматривающий апелляцию, заявит, что присяга была действительно принята надлежащим образом, но не была отклонена надлежащим образом, дело останется в том виде, в котором оно было решено. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.2c: Император Юстиниан
Но если он объявил, что присяга была принята ненадлежащим образом, а правильно отклонена, то ему будет разрешено изменить приговор судьи, вынесенный как если бы он исходил из отклоненной присяги, и он не понесет абсолютно никакого ущерба или несправедливых расходов, но ход дела от начала до конца не будет затруднен, и дело будет рассмотрено справедливо. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.3: Император Юстиниан
Но независимо от того, была ли принесена присяга или нет, никакое средство правовой защиты в виде провокации не должно быть предусмотрено для стороны, которая ее принесла, поскольку слишком жестоко для этой стороны пережить провокацию именно потому, что судья выполнил ее просьбу. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.4: Император Юстиниан
Установив эти обстоятельства в отношении присутствующих лиц, пусть они не ускользнут от нас в свое отсутствие, но пусть мы также подчиним их этому закону. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.4a: Император Юстиниан
Если лицо, которому была принесена присяга, отсутствует, и дело рассматривается прокурором, необходимо либо, чтобы само главное лицо, предоставив определенные отсрочки, явилось к судье для исполнения установленных положений относительно таинств, либо, если судья сочтет, что в провинции, где он проживает, присяга может быть принесена, упомянута или отклонена им на основании показаний свидетелей, следует следовать этой процедуре, чтобы в каждом случае было установлено уже определенное решение. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.4b: Император Юстиниан
Другой стороне также должно быть предоставлено разрешение, лично или через назначенного для этой цели прокурора, присутствовать при совершении действий, связанных с присягой, или, если она предпочитает не делать ни того, ни другого, и, с одной стороны, под ответственностью за деяния, присяга должна быть принесена, упомянута или отклонена. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.4c: Император Юстиниан
Расходы на исполнение обязанностей судьи в деле такого рода, с целью определения, должны ли они быть оплачены обеими сторонами или одной из них. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.4d: Император Юстиниан
Однако это не должно препятствовать судебному разбирательству, но, пока оно продолжается, судья должен быть освобожден от участия в других главах или от участия в других судебных процессах, и после того, как ему будут сообщены последующие действия, совершенные под присягой, судья должен вернуться к этой главе и, завершив ее, перейти к остальным. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.4e: Император Юстиниан
Всем остальным, которые санкционированы для присутствующих и должны соблюдаться отсутствующими. <a 529 d. iiik. nov. deciovc. cons.>
CJ.4.1.12.5: Император Юстиниан
Но во всех случаях, когда совершаются таинства, мы считаем, что соблюдение судебных обрядов остается в зависимости от качеств лиц, независимо от того, должна ли присяга быть принесена под руководством самого судьи или в домах, в присутствии священных писаний или в священных молельнях. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.6: Император Юстиниан
И подобным же образом законы, касающиеся ложных клятв или клятв, которые были введены нами или божественными князьями древности, должны оставаться незыблемыми. Ибо они были введены не для того, чтобы что-либо отступало от более древних законов, а для того, чтобы, если в них чего-то не хватало, это можно было восполнить. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.13pr.: Император Юстиниан
Когда кто-либо заявлял о наличии завещанного ему наследства или доверительного управления, а завещание не было представлено, наследник совершал над ним таинство, и тот, признав свою веру, подтверждал, что наследство или доверительное управление было ему оставлено, и из такого завещания получал то, что просил. Но впоследствии становилось ясно, что ему ничего не было оставлено, и древние спрашивали, должен ли он сдержать свою клятву или вернуть полученное: или, если на самом деле ему было оставлено наследство или доверительное управление, если мы даём наследнику право, если он дееспособен, оставить его себе. * iust. a. johanni pp. * <a 531 d. xv k. nov. constantinopoli post consulatum lampadius et orestes vv. cc.>
CJ.4.1.13.1: Император Юстиниан
Поэтому нам показалось лучше вернуть у него наследство или доверие и не позволять ему извлекать выгоду из подобного рода лжесвидетельства, а даже если бы оно оказалось правдой, ввести четвертое задержание (если таковое имеется), чтобы никто по нашим законам не мог извлекать нечестивую выгоду из этого преступления. <a 531 d. xvk. nov. Константинополь после консульства Лампадия и Ореста vv. cc.>
CJ.4.2.0. Если что-то ищут.
CJ.4.2.1: Императоры Север, Антонин
Вы не желаете справедливого или обычного порядка, чтобы долг вашего отца был оплачен не вами и вашим братом, вашими сонаследниками, за наследственные доли, а за оценку завещанного имущества, поскольку было установлено, что наследственные бремени по закону относятся к наследникам по закону в отношении наследственных долей, а не к способу получения прибыли. Вы, кажется, сами это понимаете, проявляя осторожность в отношении кредиторов в соответствии с формой закона, установленной для вашей доли. * sev. and ant. aa. modestino. * <a 204 dk iul. cilone et libone conss.>
CJ.4.2.2: Император Антонин
Хотя Асклепиад доверил вам ваши деньги от своего имени, он, тем не менее, стремился к получению права обязательства, оговорив, что эти деньги, чтобы вы могли претендовать на них, вы получите от него посредством порученных вам действий. * ant. a. hermogeni. * <a 214 pp. vii k. mai. messala et sabino conss.>
CJ.4.2.3: Император Гордиан
Нередко писалось, что те, кто занимает эту должность, не могут, и не через мнимых лиц, управлять финансами провинции в течение срока своих полномочий. * gord. a. sempronio. * <a 239 pp. viii k. sept. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.4.2.4pr.: Император Филипп
Если вы передали деньги кредитору от его имени в его отсутствие и предпринимаете действия от имени, от которого отказались, то юрисдикцию возьмет на себя президент провинции. * Филипп А. и Филипп К. Максимус. * <a 246 стр. xv k. mart. present and albino conss.>
CJ.4.2.4.1: Император Филипп
Тот же самый человек, если заметит, что действие поручения прекратилось, не станет отрицать, что у вас есть основания для предъявления иска к должнику по этому поводу. <a 246 pp. xv k. mart. present and albino cons.>
CJ.4.2.5pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы лично не взяли на себя обязательства по выплате денежной суммы или перед кредитором, предоставившим вам оговорку, хотя деньги были выплачены одному из них, или вы приняли это обязательство в качестве должника во имя заступничества, напрасно опасайтесь, что он не сможет подать на вас в суд от имени денег, которые он одолжил другому, если вы подняли вопрос о соглашении в установленный срок. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Aristodemus and Proculus. * <a 293 s. v non. mai. aa. conss.>
CJ.4.2.5.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
И ваши опасения будут гораздо более напрасными, если масло, полученное за деньги, было передано посредством документа, поскольку, если не было представлено никакого соглашения о возврате и состоялось торжественное оспаривание этого вопроса, в то время как то, что действительно было сделано, остается в том же состоянии, из письменной расписки о получении масла ясно, что ничего не причитается. <a 293 s. vnon. mai. aa. conss.>
CJ.4.2.6pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если по соглашению сторон была произведена новация из суммы задолженности, и вы оговорили допустимый размер ростовщичества, против которого вы предъявляете иск, то ложное указание суммы, предоставленной в предварительном займе, поскольку сущность обязательства не нарушена, так что ростовщичество может быть взыскано в пределах согласованного лимита, не причиняет вреда. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Nicandro. * <a 293 s. xv k. dec. aa. conss.>
CJ.4.2.6.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Однако, если без оговорки зафиксировано, что в качестве займа были предоставлены только деньги, и достигнута договоренность о погашении займа, то, поскольку такое заявление было заявлено как недействительное, оно ничего не меняет в отношении предыдущего обязательства. <a 293 s. xvk. dec. aa. conss.>
CJ.4.2.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Не от того, откуда берутся деньги, предоставленные в долг, а если тот, кто заключил договор, заплатил за них самостоятельно, то это требуется по подобным обязательствам. * diocl. and maxim. aa. and cc. pactumeiae. * <a 293 s. v non. oct. sirmi aa. conss.>
CJ.4.2.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если в обмен на требуемые вами от кредитора деньги вы получили серебро, скот или другие виды животных, оцененные по согласию обеих сторон, предоставив золото в качестве залога, и при этом заложили ростовщичеству должнику сумму, превышающую сотую, то, тем не менее, этот участок, определенный по соглашению сторон и законно заявленный только под видом ростовщичества, не может принести вам никакой выгоды, поскольку вы утверждаете, что предоставленный вами залог имеет меньшую стоимость, и поэтому не выполняете обязательство по выплате этой суммы. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Proculo. * <a 293 s. xvii k. jan. aa. conss.>
CJ.4.2.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку вы одолжили определенное количество золота, а также определенную сумму денег синтрофу в Галлии, чтобы это было выплачено Риму, вы настаиваете на своих просьбах, чтобы компетентный судья, если он заметит, что были оговорены два ответчика, или что вас разыскивают за вещь в обмен на что-либо, или что вы назначены прокуратором наследниками синтрофа, распорядился вернуть вам весь долг, или только то, что вы дали. * Диоклетиан и Максим. aa. и cc. Александр. * <a 293 s. xvk. jan. aa. conss.>
CJ.4.2.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку многие доказательства индивидуальной обязанности по собственному долгу содержатся только в одном документе, взыскание не будет прервано. Ибо если за деньги, которые вы одолжили вино посреднику, поручились те, кто вам был должен, то раскаяние в совершенном деле не является основанием для признания договора недействительным. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. I did Crispino. * <a 294 s. prid. non. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.4.2.11: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Пожар не отлучает должника от церкви. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и куб. Максимиан. * <a 294 с. ii идентификатор. февраль Сирми cc. конс.>
CJ.4.2.12: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы взяли в долг деньги у другого лица для общей цели, и вы не взяли на себя никаких обязательств ни в силу самого факта, ни в силу торжественности слов, и выплатили долг полностью, вы можете попытаться взыскать часть долга с этого лица так, как вы бы потребовали, перед судьей, который в этом разбирается. * Диокл. и Максим. аа. и cc. Феофанион. * <a 294 s. xvk. sept. cc. conss.>
CJ.4.2.13: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Тот, кто взял деньги в долг, даже под залог чужого имущества, должен оставаться главным ответственным, даже если кредитор не предполагает, что собственник имущества передаст его кредитору. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Frontoni. * <a 294 s. xvii k. nov. Nicomediae cc. conss.>
CJ.4.2.14: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Кредитор, предоставивший денежный заем другому лицу, не связан договором без торжественности слов. * Диоклетиан и Максимиан. А. и С. Адриан. * <a 293 без дня А. Конс.>
CJ.4.2.15: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Вы пытаетесь взыскать долг не с себя, кредиторов, которые брали деньги взаймы, а с наследников того, кому вы доверили эти деньги, вопреки форме закона, вы явно требуете. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Харидем. * <а 294 с. в к. дек. Никомедия цк. конс.>
CJ.4.2.16: Императоры Гонорий, Феодосий
Тот, кто предоставляет судье деньги на похороны в долг, если он занимался в провинции закупкой законов и имущества провинции, или если какой-либо сборщик почестей передал цену почестей окрестностям, подлежит наказанию в виде ссылки вместе с самим судьей. * честь. и теод. аа. теодоро стр. * <a 408 д. xviik. nov. bassoetphilippoconss.>
CJ.4.2.17: Император Юстиниан
Мы сочли необходимым принять эти меры во благо общества в отношении неподписанных документов, чтобы, если кто-либо желает зачислить в счет долг сумму, превышающую пятьдесят фунтов золота, или получить обеспечение по погашенному долгу, поскольку он превышает указанную сумму, он должен знать, что не может получить подпись от должника или кредитора иным способом, кроме как посредством показаний трех свидетелей, имеющих утвержденное заключение, подтвержденное их подписями. Ибо если без такого подтверждения подпись предъявляется к сумме, превышающей указанную сумму золота, она не должна приниматься судьей. Это должно быть предусмотрено в будущих зачислениях или платежах по долгам. * iust. a. menae pp. * <a 528 dk iun. constantinopoli dn. justiniano pp. a. ii cons.>
CJ.4.3.0. О избирательном праве.
СЖ.4.3.1пр.: Императоры Феодосий, Аркадий, Гонорий
Если кто-либо, желая объяснить свои желания, запросил у кого-либо голосование и обязался дать залог ради того, чтобы отложить решение, пусть восстановит свои обещания, поскольку он получил желаемое: если же он затягивает с помощью уловок, он будет вынужден выплатить долг. * Феодосий. Аркадий и Гонорий, aaa. Руфин, стр. * <a 394 d. iiinon. mart. Константинополь. Аркадий III и Гонорий IIaa. conss.>
CJ.4.3.1.1: Императоры Феодосий, Аркадий, Гонорий
Но если под этим именем было передано что-либо из золота, серебра или другого движимого имущества, то одной лишь передачи будет достаточно, и договор будет иметь вечную силу, поскольку вклад движимого имущества, заключенный с полной верой, накапливается таким образом. <a 394 d. 3 non. mart. constantinopoli arcadius iii and honorius ii aa. conss.>
CJ.4.3.1.2: Императоры Феодосий, Аркадий, Гонорий
Но если соглашение касается сельских или городских владений, то должен быть составлен документ, передающий их другому лицу, должна последовать физическая передача, и должны быть оформлены документы, подтверждающие завершение сделки: в противном случае они не могут перейти к новому владельцу и не могут отказаться от прежнего права. <a 394 d. iii non. mart. constantinopoli arcadius iii et honorius ii aa. conss.>
CJ.4.3.1.3: Императоры Феодосий, Аркадий, Гонорий
Но если кто-либо, полагаясь исключительно на согласие общего наблюдателя, сочтет товары конфискованными, он будет признан виновным в безрассудстве и насилии, и владение будет возвращено в прежнее состояние, исключая из числа подавших прошение лицо, которое не колебалось конфисковать имущество, о чем оно должно было просить. <из 394 г., 3 г., невр. Константинополь, Аркадий III и Гонорий II, ас-конс.>
CJ.4.4.0. О запрещенном изъятии денежных средств.
CJ.4.4.1: Императоры Гонорий, Феодосий
Всякий раз, когда по какому-либо договору требуется оплата, необходимость ареста имущества отпадает. Ибо сначала должника нужно убедить, и таким образом побудить его к оплате. Об этом говорит не только юридическая логика, но и сама справедливость, поэтому должник должен принести с собой доказательства и убедить должника, который собирается потребовать деньги. * honor. and theodos. aa. johanni pp. * <a 422 d. v id. iul. ravennae honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
CJ.4.5.0. На условиях долга.
CJ.4.5.1pr.: Императоры Север, Антонин
Нет сомнений в том, что деньги, причитающиеся по ошибке, а не по уважительной причине, выплачиваются по праву условия, и что взыскание не вызывает сомнений. Поэтому, если вы сможете доказать, что ваш отец, наследником которого вы являлись, выплатил кредитору больше, чем положено по долгу, вы можете взыскать долг. * sev. et ant. aa. muciano. * <a 213 pp. iii k. aug. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.4.5.1.1: Императоры Север, Антонин
Но вы напрасно желаете, чтобы вам выплатили проценты по этой сумме: ибо действием условия возвращается только та сумма, которая была выплачена из долгов. <a 213 pp. iii k. aug. antoninus a. iii and balbinus cons.>
CJ.4.5.2: Императоры Север, Антонин
Если вам без каких-либо сделок было поручено пообещать деньги, не причитающиеся другому кредитору, вы можете предъявить претензию к лицу, которое вас поручило. * sev. et ant. aa. secundinae. * <a 213 pp. xiiii k. ian. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.4.5.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку даже незаконно уплаченную сумму можно взыскать с невежественного лица, условие о незаконно уплаченной сумме в письменном документе применяется гораздо легче, или же возражение против агента противоречит принципу мошенничества. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Памфил. * <a 293 s. iiinon. april. byzantiiaa. conss.>
CJ.4.5.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Существует неоспоримый закон, согласно которому то, что возникает в результате запугивания в судебном процессе, не может быть взыскано с невежественного лица, даже если деньги выплачены в полном объеме. Но даже если по той же причине подается обеспечение долга, ясно, что для оговорки нет места. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Ираклий. * <a 293 s. vid. april. byzantiiaa. conss.>
CJ.4.5.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если, получив эмансипацию от отца, вы не унаследовали его почетное право в установленный срок, то все, что вы впоследствии по ошибке передали ему как преемнику отца, не применяется к вам из-за неопределенности закона. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Аттал. * <a 293 s. xiiiik. mai. aa. conss.>
CJ.4.5.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если по незнанию вы уплатили сумму, не причитающуюся другому лицу, и это было доказано ректором провинции, он распорядится о возврате этой суммы лицу, на имя которого она была уплачена. * diocl. and maxim. aa. and cc. mnaseae. * <a 293 s. vi id. aug. aa. conss.>
CJ.4.5.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Доверительное имущество или неправомерное завещание, расторгнутое по ошибке в фактах, может быть восстановлено путем изучения закона. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Dionysiae. * <a 293 s. v id. sept. aa. conss.>
CJ.4.5.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Возврат долга, причитающегося недобросовестному агенту кредитора, а не освобождение от обязательства, является правомочным. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. ziparo. * <a 294 s. xv k. nov. cc. conss.>
CJ.4.5.9pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Долг, уплаченный сознательно, не повторяется. * Диоклетиан и Максимиан. aa. и cc. Грациан. * <a 294 s. iiiinon. dec. Nicomediacc. conss.>
CJ.4.5.9.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Но после того, как распоряжение было отозвано в отношении другой вещи, владелец, выселив вещь или сделав её достаточной для покупателя, не утверждает, что она не подлежит оплате, а доказывает наличие у него действительного договора посредством такого акта, тем самым показывая, что долг был им погашен. <a 294 s. iii non. dec. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.5.10pr.: Император Юстиниан
Если кто-то обещал раба с определённым именем, определённую сумму солидов или что-то ещё, и, получив разрешение на освобождение за уплату одного из этих пунктов, оба обязательства стали подлежащими исполнению по незнанию, то возникали сомнения, что именно законы давали ему право вернуть — раба или деньги, и кто имел на это право — тот, кто дал обещание, или тот, кто его дал. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 dk aug. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.5.10.1: Император Юстиниан
И действительно, Ульпиан предоставляет выбор тому, кто получил и то, и другое, чтобы тот мог выплатить по своему усмотрению, и он ссылается на Марцелла и Цельса как на согласных с ним. Но Папиниан предоставляет выбор тому, кто заплатил и то, и другое, кто еще до казни имеет право выбора, что он хочет выплатить, и в качестве самого возвышенного свидетельства этого мнения он приводит Сальвия Юлиана, человека, занимавшего высочайшую должность и организатора преторианского эдикта. <a 530 dk aug. Constantinopoli Lampadio et Oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.5.10.2: Император Юстиниан
Мы, принимающие это решение, довольны мнением Юлиана и Папиниана о том, что тот, кто имел право давать, должен иметь право и на получение. <a 530 dk aug. constantinopoli lampadius and oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.5.11pr.: Император Юстиниан
Из-за сомнений тех, кто, колеблясь, заплатил деньги, которые не был должен, среди законодателей возник спор о том, смогут ли они вернуть то, что заплатили, испытывая сомнения, или нет. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 dk oct. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.5.11.1: Император Юстиниан
Постановляем, что всем, кто передал деньги или погасил какой-либо иной долг с неуверенностью, не будет отказано в возврате средств, и презумпция урегулирования не будет применяться к ним, если это специально не одобрено другой стороной. <из 530 окт. Константинополя LampadioetOrestavv. cc. conss.>
CJ.4.6.0. Об условиях, послуживших причиной данных.
CJ.4.6.1: Император Антонин
Вы предлагаете деньги, полученные в качестве приданого, и заключенное соглашение (как это обычно делается при законном заключении брака): если закон каким-либо образом препятствует этому, брак не имеет права предъявлять претензии к приданому, и поэтому вы должны вернуть деньги, полученные от этого имени, по праву условия, а заключенное таким образом соглашение должно рассматриваться так, как если бы оно не было заключено. * ant. a. callisthenes. * <a 215 pp. vi k. aug. laeto ii et cereale conss.>
CJ.4.6.2: Император Александр Север
Если, как вы предполагаете, ваш отец передал вашей сестре имение и другое упомянутое вами имущество по закону, чтобы она погасила свои долги, и если условия не будут соблюдены, дарение будет аннулировано, и она действовала вопреки доверию, которое она проявила в своем деле, то не будет несправедливо вынести решение о взыскании имущества, переданного вам, наследнику вашего отца. * Алекс. А. Асклепиади. * <a 227 стр. xiiiik. дек. albinoetmaximoconss.>
CJ.4.6.3: Императорская доблесть., галлиен.
Дар, предоставленный вам этим законом, так что ни один из них не будет иметь права отчуждать свою долю, гарантирует, что ни один из них вообще не отчуждает свою собственность, или что даритель или его наследник будут обязаны соблюдать условие, если это условие не было соблюдено. * valer. etgallien. aa. aurelioetalexandro. * <a 257 pp. k. april. valeriano iii et gallieno iii aa. conss.>
CJ.4.6.4: Императоры храбры, галльен.
Если, приняв небольшую сумму денег, вы опасались получить гораздо больше, потому что ваш противник обещал вам защиту, то, заявив, что вы не сдержали обещание, вы получите освобождение от обязательства, которое вы обещали не принимать, из-за защиты, на которую вы рассчитывали. * valer. et gallien. aa. et valer. c. aemiliae. * <a 259 pp. v k. mai. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.6.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы назначили солдата своим агентом по делам вашего бизнеса, поскольку это запрещено законом, и по этой причине заплатили ему деньги, независимо от причины, компетентный судья позаботится о том, чтобы вернуть вам деньги, если причина не будет доказана. * Diocl. and Maxim. aa. martial. * <a 290 pp. x k. oct. ipsis iii and iii conss.>
CJ.4.6.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку вы утверждаете, что ваш отец отдал ему рабыню, против которой вы подали иск, очень важно, сделал ли он это с намерением или потому, что хотел освободить свою дочь, которую считал рабыней, поскольку совершенный дар не может быть отменен, но повторение причины дарения, которая не была соблюдена, достаточно. * Диоклетиан и Максимиан а. и ц. Курион и Плотион. * <a 293 s. iiid. mai. a. conss.>
CJ.4.6.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы не добавили никаких условий к возврату того, что вы давали жене мужчины, которого вы намеревались склонить к тому, чтобы он пошел с вами, проявив такую щедрость, дар остается в силе, поскольку право тех, кто желает отозвать совершенный дар, противоречит легкомыслию. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Геронтий. * <a 293 s. viik. sept. aa. conss.>
CJ.4.6.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Закон о дарении, если он не содержит невыполнимой причины, предписывает, согласно дисциплине, сделать невыполненное условие тем, кто принял дар, местом закона. Поэтому, если, передав свое имущество супруге под видом щедрости, вы установили определенный закон, а она не выполнила его, когда могла, вам не запрещено обращаться к ее наследникам с просьбой вернуть то, что вы передали, если вам это угодно. * Диоклетиан и Максимиан. * <с 294 г. III г. февраль CC. Conss.>
CJ.4.6.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы что-то дали свободному человеку, чтобы ваши дочери обрели свободу, то иск о восстановлении свободы не рассматривается. Ибо если раб дал что-то из сбережений своего хозяина, то против него не может быть подан иск: но хозяин, который однажды позволил себе получить деньги за свою свободу, будет подстрекаться ректором провинции к тому, чтобы тот с должным уважением (а именно, в пользу свободы) отстаивал свою просьбу. * Диоклетиан и Максимиан, а. и ц. Бибул. * <a 294 s. iiiid. februarysirmicc. conss.>
CJ.4.6.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Несомненно, что деньги, данные вами, хотя причина их предоставления не была виной получателя и не стала результатом случайного совпадения, ни в коем случае не могут быть возвращены. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Конониан. * <а 294 с. iii нен. дек. Никомедия цк. конс.>
CJ.4.6.11: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Достигнута договоренность о том, что деньги, переданные для целей обращения, если будет доказано, что получившие их лица помешали им исполнить данную ими веру, должны быть возвращены. * Диоклетиан и Максимиан а. и ц. Стратониан. * <a 294 s. xviik. ian. cc. conss.>
CJ.4.7.0. При увольнении по позорному делу.
CJ.4.7.1: Император Антонин
Если вас начнут обвинять в нарушении условий залога, необходимо доказать лицу, рассматривающему дело, что вы не получали никаких денег, а залог был внесен по низменной причине, которая запрещена законом, и после этого последует оправдательный приговор. * ant. a. ingenuo. * < без дня и консула>
CJ.4.7.2: Император Антонин
Поскольку вы утверждаете, что отдали свой дом противнику по низменной причине, вопреки дисциплине моего времени, вы напрасно желаете вернуть его себе, поскольку в этом же деле владелец находится в лучшем положении. * ant. a. longino. * <a 215 pp. xv k. dec. laeto ii et cereale conss.>
CJ.4.7.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы подтвердите неопровержимыми доказательствами, представленными лицу, на которого вы жалуетесь, что вы сдались компетентному судье с целью избежать ученичества, то получите по его указанию: он, помня о публичном осуждении, не оставит безнаказанным даже преступление вымогательства после возврата денег. * diocl. et maxim. aa. dizoni mil. * <a 290 pp. iii k. aug. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.4.7.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Всякий раз, когда обнаруживается необоснованная причина со стороны получателя, а не со стороны дарителя, хотя это и произошло, данная вещь может быть заявлена только как условие, а не как ростовщичество. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Руфин. * <a 293 s. viiid. ian. sirmiaa. conss.>
CJ.4.7.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Вы утверждаете, что вашей женой была проститутка: из чего вы понимаете, что ваши молитвы содержат как признание в сутенерстве, так и то, что взимание определенной суммы за постыдное дело недопустимо. Ибо хотя оба обстоятельства связаны с бесстыдством дела, и повторение прекращается после выплаты суммы, тем не менее, авторитет закона доказывает, что иски, предъявленные против нравственности на основании такого рода оговорок, должны быть отклонены. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. bitho. * <a 294 s. vi id. mai. cc. conss.>
CJ.4.7.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Чтобы вернуть то, что получатель забрал из денег, поскольку вмешивается его порочность, было решено, что монастырь должен восстановить это состояние. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Евтихия. * <a 294 s. viid. mai. cc. conss.>
CJ.4.7.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Согласовано, что тот, кто получил деньги за возвращение угнанного им скота, должен вернуть как эти деньги, так и скот, который он удерживал по этой комиссии, даже если можно сказать, что он умер или погиб в результате какого-либо другого непредвиденного события, поскольку в этом случае имеет место задержка. * Диоклетиан и Максимиан a. и cc. Зенониды. * <a 294 d. vk. dec. Никомедия cc. conss.>
CJ.4.8.0. О тайном договоре.
CJ.4.8.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Президент провинции, зная, что в деле о краже каждый отдельный участник несет солидарную ответственность, но условием возврата украденных денег является выбор, и только в случае удовлетворения одного из них остальные освобождаются, позаботится о том, чтобы вынести приговор в соответствии с законом. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и ц. Гермогены. * <а 294 с. в. к. май. ц. конс.>
CJ.4.8.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Совершенно очевидно, что утрата украденной вещи, уничтоженной до принесения жертвы, принадлежит вору. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Аристаето. * <a 294 dkmai. cc. conss.>
CJ.4.9.0. При прекращении действия договора в соответствии с законом и без уважительной причины или по несправедливой причине.
CJ.4.9.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Хотя взыскание долгов досрочно невозможно, тем не менее, если губернатор провинции обнаружит, что вы с самого начала являетесь должником казначейства и что ваше имущество исчерпано, так что для обеспечения платежа остается лишь обеспечение за счет средств, предназначенных для похорон, он напомнит вашему должнику, если тот, по крайней мере, сам обязан платить, предъявить вам долги до установленного срока, чтобы были выплачены деньги, причитающиеся казначейству, причина выплаты которых должна быть более важной в силу общественных нужд. * Диокл. и Максим. аа. и ц. Ульпий. * <a 294 с. xiii к. авг. сирми ц. конс.>
CJ.4.9.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
В законе не содержится двусмысленности, что документ, удерживаемый для погашения задолженности, остается недействительным во владении кредитора и, следовательно, должен быть возвращен с условием. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Скилаций. * <a 293 s. iiinon. april. aa. conss.>
CJ.4.9.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Лицо, владеющее имуществом недобросовестно, обязано удовлетворить требование о возврате имеющихся плодов продовольствия, но с обязательством монастыря вернуть эти плоды после их употребления. * Диоклетиан и Максимиан, а также в Галатии. * <с 294 г., VI г., февраль, монастырь.>
CJ.4.9.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если гарантия не будет учтена, что вы написали так, как будто приняли ее, и установленный срок еще не истек, или если вы докажете, что протест был подан в течение этого дня, вы можете потребовать возврата гарантии с уведомлением президента. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Александр. * <a 294 d. xviik. jan. cc. conss.>
CJ.4.10.0. Об обязанностях и действиях.
CJ.4.10.1: Император Гордиан
Вы, передав указанную вами сумму денег в счет погашения долга, заявляете, что вам предписано предпринять действия против должника, которому вы заплатили, и, прежде чем оспаривать иск от его имени, предполагаете, что кредитор исполнил долг судьбы, не оставив наследника. Если это так, то вам целесообразно предпринять соответствующие действия. * gord. a. valeriae. * <a 242 pp. vk. mai. atticoetpraetextatoconss.>
CJ.4.10.2: Императоры храбры, галлы.
Когда имена даются в качестве приданого, хотя ни делегирование полномочий не предшествует, ни судебное разбирательство не следует, часто пишут, что мужу следует предоставить полезное право на исполнение деяния, подобного тому, кто заслужил это имя. * valer. et gallien. aa. celso. * <a 260 pp. xiiii k. febr. saeculari ii et donato conss.>
CJ.4.10.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Ввиду долгов самого землевладельца, крайне несправедливо требовать от арендаторов оплаты арендной платы по соглашению сторон. * Диокл. и Максим. аа. Рустициано. * <a 286 pp. prid. k. iun. Тивериад Максим II и Аквилин конс.>
CJ.4.10.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Справедливо считать договоры добросовестными. *диокл. и максим. аа. лицинии. * <a 290 стр. нет. окт. ипсис III и III аа. конс.>
CJ.4.10.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Подобно тому, как изначально каждый обладает свободой выбора — иметь или не иметь договор, — так и невозможно отказаться от обязательства, однажды возникшего, если противник не согласен. Поэтому вы должны понимать, что, будучи связанными обязательствами этой несогласной стороны, чьи требования вы упомянули, вы никоим образом не можете отказаться от добровольного обязательства. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Камерино и Марчиано. * <a 293 d. non. April. Byzantineaa. conss.>
CJ.4.10.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если ваш должник предоставил вам от имени своего должника право требовать исполнения залоговых обязательств, которые вы специально или в целом обязали исполнить. Если будет доказано, что эти обязательства были сняты с тех, кому они были предоставлены, когда они имели большее значение, вы понимаете, что покупатели не могут их отозвать. * Диоклетиан и Максимиан. aa. и cc. Маврикий. * <a 293 d. viiik. iul. sirmiaa. conss.>
CJ.4.10.7pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы получили имя от кредитора, заявите права на залог, который продавец имени (!) мог получить от губернатора провинции. Ибо если должники не передадут долг от себя лично держателям заложенного имущества, то вам не запрещено по общему праву отзывать залог. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Euelpisto. * <a 293 s. iii k. ian. sirmi aa. conss.>
CJ.4.10.7.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Действительно, если кредиторы в порядке залога, предшествующие продавцам, владеющим залогом, приобрели его или считаются защищенными длительной исковой давностью, то вы видите, что у вас нет возможности отозвать залог. <a 293 s. iiik. jan. sirmiaa. conss.>
CJ.4.10.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы действительно позволили ему, который, как вы утверждаете, любил вас отеческой любовью, получить ваши деньги в качестве дара, и в ответ на эту вашу щедрость он приказал вам взять другие деньги у его прокуратора, и при этом он был освобожден от человеческих дел до получения этих денег, то вы не можете взыскать с прокуратора ни то, что вы дали, когда у него был совершенный дар, ни то, что он приказал вам передать, ни то, что еще не было вам передано. Но если вы дали в долг и оговорили, что он должен быть передан делегатом для продления, то его преемники будут обязаны произвести платеж. * Диоклетиан и Максимиан. а. и цк. Кресцентиан. * <a 294 с. xiii к. февраль сирми цк. конс.>
CJ.4.10.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Нет необходимости запугивать должников, отказывающихся платить, вооруженной силой: но если истец не выполняет своего намерения или если возникает возражение, он освобождается от долгов, а если его признают виновным, то он должен быть осужден и подвергнут судебному преследованию для взыскания долга. * Диоклетиан и Максимиан. * <с 294 г. н.э. февр. cc. conss.>
CJ.4.10.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
В отношении должника личное исковое требование не снимается выбранными залогами, но то, что можно было сохранить из цены, рассчитанной как долг, остается нетронутым из остатка. * Диокл. и Максим. аа. и cc. Руфин. * <a 294 d. iiinon. april. cc. conss.>
CJ.4.10.11: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Вы были обмануты чрезмерной доверчивостью, поскольку полагали, что можете потребовать от владельца имения то, что вы одолжили арендаторам под залог их имущества: и наличие самих документов не помогает вам обязать его. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Павел. * <а 294 д. viii к. авг. цк. конс.>
CJ.4.10.12: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Из-за долгов других людей свободные люди не могут быть принуждены к исполнению прав кредиторов. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Иовино. * <a 294 d. xiiik. nov. cc. conss.>
CJ.4.10.13: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Вы должны побудить человека, которому вы одолжили деньги, вернуть их надлежащим образом. Ибо у вас нет оснований для иска против торговцев, которых вы обвиняете в присвоении денег из товаров вашего должника. * Диоклетиан и Максим. аа. и цк. Барсимий. * <а 294 г. д. xi к. апр. цк. конс.>
CJ.4.10.14: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Вы имеете право по своему усмотрению, в рамках личных действий наследников должника, решить, будет ли тот, кто владеет отозванными у них залогами и переданными ему, в случае Сервиана, если на него не распространяется длительный срок исковой давности, или вы согласитесь на оба варианта. * Диоклетиан и Максимиан а.а. и cc. Гермодот и Никомах. * <a 294 d. vk. dec. Никомедия cc. conss.>
CJ.4.11.0. Иски могут быть предъявлены как наследником, так и против наследника.
CJ.4.11.1pr.: Император Юстиниан
Поскольку древность действительно отвергала оговорки, завещания и другие договоры, заключенные после смерти, но мы приняли их ради общего блага человечества, было также уместно гуманно изменить это правило, которое использовала древность. * iust. a. johanni pp. * <a 531 d. xv k. nov. constantinopoli post consulatum lampadius et orestae vv. cc.>
CJ.4.11.1.1: Император Юстиниан
Ибо они не допускали возбуждения исков наследниками или против престарелых наследников, учитывая оговорки и другие основания, возникшие после смерти. <a 531 d. xv k. nov. Constantinople after the consulship of Lampadius and Orestes vv. cc.>
CJ.4.11.1.2: Император Юстиниан
Но нам необходимо не оставлять в стороне прежний порок и устранить само правило из середины, чтобы было допустимо начинать действия и обязательства как со стороны наследников, так и против них, чтобы широта воли договаривающихся сторон не была ограничена чрезмерной тонкостью слов. <a 531 d. xv k. nov. Constantinople after the consulship of Lampadius and Orestes vv. cc.>
CJ.4.12.0. Жена не может быть привлечена к ответственности за своего мужа, или муж за свою жену, или мать за своего сына.
CJ.4.12.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Вы тщетно спорите о договорах, которые у вас были с мужем, были ли они действительны или нет, поскольку вам достаточно того, что если у вас не было договора от вашего имени, вас нельзя привлечь к ответственности за мужа, потому что даже если бы вы добровольно ходатайствовали за него, от вас ничего нельзя было бы потребовать на законных основаниях в соответствии с постановлением сената. * Диоклетиан и Максимиан а.а. Асклепиодоты. * <a 287 d. prid. id. april. Диоклетиан III и Максимиан а.а. conss.>
CJ.4.12.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Законы запрещают жен тревожиться из-за вины их мужей. Поэтому, наш рационалист, если вы докажете, что вещи, конфискованные казной, являются вашей собственностью, то будет действовать публичное право. * Диоклетиан и Максимиан aa. Теренция. * <из 287 г. iiinon. sept. Диоклетиан и Максимиан aa. conss.>
CJ.4.12.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку вы утверждаете, что не передавали имущество в качестве приданого своей дочери, а передали ей имения для содержания вне рамок приданого, под предлогом гражданских обязанностей или муниципальных обязательств в лице ее мужа, как же тогда нельзя подавать в суд на матерей от имени их детей, ведь очевидно, что и мужа нельзя привлечь к ответственности за обязательства жены, если он сам не взял на себя ответственность за нее. Ибо совершенно очевидно, что никто не связан чужим договором. * Diocl. andMaxim. aa. andcc. Carpophoro. * <a 293 iiiid. sept. sirmiaa. conss.>
CJ.4.12.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку вы упоминаете, что вас вызывают от имени вашего сына, так как, по-видимому, вы принесли что-то в счет его долгов, это никоим образом не препятствует вам использовать свои аргументы в его защиту, поскольку он осведомлен об этом деле, чтобы он не позволил вам быть принужденным к выплате чужого долга. * Диоклетиан и Максимиан а. и ц. Филотера. * <a 301 d. xk. sept. Тициан и Непотиан конс.>
CJ.4.13.0. Сын не может быть привлечен к ответственности за своего отца, или отец за своего освобожденного сына, или свободный человек за своего покровителя.
CJ.4.13.1pr.: Император Гордиан
Ни его отец, если он не дал клятвы верности, не может быть привлечен к ответственности от имени своего сына, который, будучи независимым, взял деньги в долг, ни он не может быть принужден к подаче иска от имени своего сына, если заем был оформлен без его разрешения или вопреки решению македонского сената, только в отношении имущества. * Gord. a. candido mil. * <a 238 pp. iii non. oct. pius and pontius cons.>
CJ.4.13.1.1: Император Гордиан
Поэтому и ваш отец, если кредитор вашего брата вымогал у него деньги, которые он не был обязан возвращать, также получит их по распоряжению губернатора провинции. <a 238 pp. iii non. oct. pius et pontianus cons.>
CJ.4.13.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Чтобы вас не беспокоило, вопреки авторитету закона, то, что отозвал вашего отца, от которого, как вы говорите, вы освободились, на гражданскую должность, губернатор провинции позаботится об этом. * Диоклетиан и Максимиан, а также Неотерий и Евтолмий. * <с 286 г. до н.в. 8 кг. февраля Максим II и Аквилин, конс.>
CJ.4.13.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если сын семьи назначается советником против воли отца, то совершенно ясно, что отца нельзя беспокоить в его интересах. * Диоклетиан и Максимиан, а также Теогены. * <a 294 s. xk. mai. sirmicc. conss. >
CJ.4.13.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Установлено иском, что сын пережившего отца не может быть привлечен к ответственности за гражданские обязанности или личные долги. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Achaean. * <a 294 s. xii k. mart. sirmi cc. conss.>
CJ.4.13.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Освобожденных рабов и рабов нельзя свести вместе по договору покровителя или хозяина. * diocl. and maxim. aa. and cc. lampetio. * <a 294 s. iii id. april. cc. conss.>
CJ.4.14.0. Связан ли раб собственным действием после освобождения?
CJ.4.14.1: Император Северус
Хотя вы заключили договор со свободным государством, вы должны понимать из того, что вы сделали до этого, что после выполнения условия свободы у вас нет оснований для предъявления к нему иска. * sev. a. joviano. * <a 196 pp. iiii id. dec. dextro ii et prisco conss.>
CJ.4.14.2: Император Антонин
Ваши кредиторы, доверившие вам деньги в рабство, не имеют права предпринимать против вас никаких действий, особенно если вы утверждаете, что эти сбережения не являются вашим наследством. * ant. a. baetico. * <a 215 pp. iii k. sept. laeto ii et cereale conss.>
CJ.4.14.3: Император Александр Север
Ваш слуга обещал вам деньги за то, что вы освободите его. Если после освобождения вы не согласитесь с его условиями, вы можете подать на него иск в письменной форме. * Алекс. А. Аврелий Героди. * <a 222 pp. id sept. alexandro a. cons.>
CJ.4.14.4: Император Гордиан
Хотя во время его рабства, когда, как говорят, он украл деньги вашей матери, он не мог быть признан виновным на основании такого признания, тем не менее, будучи освобожденным (ибо за этим следует преступление, караемое смертной казнью), он привлекается к ответственности по иску о краже. * Горд. а. Герони. * <a 238 стр. там же, сеп. пиус и понтиано конс.>
CJ.4.14.5: Император Гордиан
Если, как вы утверждаете, до того, как вас освободила ваша госпожа, вы обрабатывали её земли, а затем, забрав своё имущество, получили свободу, то оставшееся, если таковое имеется, имущество, заключённое давным-давно и приобретённое вами впоследствии собственным трудом, не может быть затронуто никоим образом. * Gord. a. chresto. * <a 243 pp. xvi k. dec. arriano et papo conss.>
CJ.4.14.6pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Я встречался с рабами дома, потому что между господами и рабами не может быть установлено никакого суда: были ли они освобождены после преступления, исходя из предпосылок после дарования свободы, никакая правовая причина не позволяет им встретиться со своими господами ни разу. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Фелициан. * <a 293 d. iiid. april. byzantioaa. conss.>
CJ.4.14.6.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Действительно, если после освобождения они совершили что-либо противозаконное, они будут допрашивать об этом губернатора провинции и получат приговор в соответствии с законом. <a 293 d. iiid. april. byzantioaa. conss.>
CJ.4.15.0. Когда казначейство или частный должник могут требовать погашения долгов своих должников.
CJ.4.15.1: Императоры Север, Антонин
Из-за долгов опекуна имущество опекуна, не владеющего никакими его вещами, не должно приниматься в залог. * sev. et ant. aa. valeriano. * <a 197 pp. xi k. iun. laterano et rufino conss.>
CJ.4.15.2: Император Антонин
Если в случае с лицом, осужденным и имеющим право на судебное решение, и нет ничего, что можно было бы безоговорочно изъять и забрать в качестве залога, его должники обязаны выплатить долг по распоряжению губернатора провинции. * ant. a. marcus. * <a 205 d. vi non. april. geta cons.>
CJ.4.15.3: Император Гордиан
Если те, кого вы предлагаете привлечь к ответственности перед казначейством, не отрицают долг, может показаться, что ваше желание – принудить их к выплате через прокурора – не является несправедливым. Ибо если какой-либо вопрос будет поднят, он не должен быть урегулирован, и вы сами это видите. * Горд. а. Примиано. * <a 240 стр. vik. февр. сабино ii и венусто конс.>
CJ.4.15.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Нет необходимости распространять фискальные меры на тех, кто ранее был обязан нашим государственным должникам, если только не ясно, что основные ответчики не подходят для этого, — это наиболее определенное правовое положение. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Зосимо. * <a 293 s. xiik. mai. aa. conss.>
CJ.4.15.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
От имени должника кредитор может подавать иски от имени своего должника против его должников только в том случае, если это предписано. Но для совершения полезного иска он будет использовать свое собственное имя надлежащим образом. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. nanidiae. * <a 294 dk jan. cc. conss.>
CJ.4.16.0. О наследственных действиях.
CJ.4.16.1: Император Гордиан
Деньги, которые, как вы говорите, вам должна была выплатить ваша мать, вы должны потребовать от ее наследников, ваших сонаследников, в той части, которая вам положена. Но вам не запрещено требовать эти вещи, если они вам должны в счет того же долга. * Горд. а. Хермероти. * <a 241 стр. xi k. mart. Gordiano a. ii et Pompeiano conss.>
CJ.4.16.2: Император Дек.
Было решено признавать наследственные обязательства наследников в отношении наследственных частей даже в отчетах казначейства, если только не вмешивается залог или ипотека: в противном случае необходимо вызвать владельца обязанной вещи. * дек. а. телемах. * <а 249 стр. xiiii к. нов. эмилиан и аквилин конс.>
CJ.4.16.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Я встречался с вами, наследником вашего бывшего мужа, по поводу возврата приданого: вы напрасно просите, чтобы для вас было принято решение о личном иске против наследственных должников. * diocl. et maxim. aa. et cc. maximae. * <a 293 pp. xiiii k. mai. aa. conss.>
CJ.4.16.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Совершенно очевидно, что взыскание долгов наследственного должника сироты нельзя откладывать под предлогом его возраста. Следовательно, предлагая себя в качестве опекуна, вы должны учитывать, как он сможет удовлетворить требования кредиторов сироты. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Crispo. * <a 293 d. x k. dec. sirmi aa. conss.>
CJ.4.16.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Просьба о том, чтобы долг был сначала выплачен вам из наследства, а затем, если он относится к вам, мы постановили добиваться его взыскания, является абсурдной. Ибо, когда вам ясно, что ваш тесть добивается наследства, недвусмысленно, что ходатайство о взыскании долга прекращается из-за путаницы. * Диоклетиан и Максимиан, а. и ц. Юлий. * <a 294 d. prid. non. mart. Sirmiuscc. conss.>
CJ.4.16.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если совершеннолетняя женщина, о которой вы заботитесь, является наследницей своего дяди, который также является вашим опекуном, и вам не запрещено требовать от него чего-либо, вам также не запрещено требовать долга от сонаследников за имущество, поскольку иск не является сложным за пределами той части, которая уже была удовлетворена. Ведь вы просите отменить завещание в отношении вашей совершеннолетней женщины, если ее сонаследники, получив наследство, также обязуются его исполнить, и если будет доказано, что они не платят, то запрашиваемое разделение не причинит ей никакого вреда. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. domno. * <a 294 dk dec. cc. conss.>
CJ.4.16.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Нецелесообразно, чтобы наследственные кредиторы предъявляли личные иски к наследникам, поскольку закон Двенадцати таблиц наиболее ясно возлагает на наследников ответственность за это. * Диоклетиан и Максимиан а. и ц. Аполлоний. * <с 294 г. н.в. там же, дек. Никомедия ц. конс.>
CJ.4.17.0. От преступлений умершего в той мере, в какой против наследников подан иск.
CJ.4.17.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
После рассмотрения дела, тот, кто совершил насилие, нанес сотрясение мозга или совершил какое-либо другое преступление, после своей смерти, его наследники должны нести солидарную ответственность, в противном случае, в той мере, в какой это касается их, это является абсолютным правом, которое должно быть согласовано, чтобы они не разбогатели за счет чужого преступления. * Диоклетиан и Максимиан, а. и ц. македонцы. * <a 294 d. vk. mai. sirmicc. conss.>
CJ.4.18.0. О выделенных средствах.
CJ.4.18.1: Император Гордиан
Если вы договорились оплатить чужой долг, то иск о взыскании оговоренной суммы денег может быть предъявлен бессрочно не только к вам, но и к вашим наследникам. * gord. a. felici. * <a 294 d. vii k. iul. sirmi cc. conss.>
CJ.4.18.2pr.: Император Юстиниан
В связи с прекращением акциза, который, будучи облечен в торжественные слова, оставил необычный след, нам показалось необходимым расширить характер учрежденных денежных средств. * iust. a. iuliano pp. * <a 531 d. x k. mart. constantinopoli post consulatum lampadii et orestae vv. cc.>
CJ.4.18.2.1: Император Юстиниан
Поскольку, следовательно, вышеупомянутое действие, то есть договор о денежном займе, заключалось древними только в определенных случаях, так что оно могло требовать вещи, измеряемые по весу и количеству, но в других вещах оно не имело отношения, и не всегда устанавливалось на длительный срок, а заключалось в определенных формах на определенный период лет, и было сомнительно, возможно ли это сделать для долга на условиях или на определенный день, и будет ли действителен чисто договор о денежном займе, заключенный по договоренности, мы определяем этим самым открытым законом, что каждому разрешено заключать договор не только о вещах, измеряемых по весу и количеству, но и обо всех других вещах, будь то движимые или недвижимые, самодвижущиеся, инструменты или любые другие вещи, которые люди могут заключить по договоренности; и что это ни в коем случае не разрешено на определенный период лет, но (независимо от того, заключает ли кто-то договор за себя или за другого) это происходит в такой мере жизни, в которой происходят все личные действия, то есть в течение тридцати лет; и что это разрешено для чистого долга либо на один день, либо на условиях: и что оно обладает достоинством, не совсем непохожим на оговорку, но при этом нисколько не лишено своих естественных привилегий: но оно также допустимо для наследников и против наследников, так что государству не нужны ни акты приема, ни какая-либо другая поддержка в таких случаях, но действие денег, установленное нашей конституцией, достаточно само по себе во всех отношениях, однако это прилагается к нему, так что оно становится установленным для долга (поскольку согласно древнему акту приема оно требовалось, даже если что-то не было причитающимся), поскольку совершенно абсурдно и противоречит как нашему времени, так и справедливым законам разрешать приобретение вещей, не причитающихся по акту приема, и снова предлагать множество условий, которые определяют как не причитающиеся деньги, так и обещания, которые могут быть искажены и восстановлены. <a 531 d. xk. mart. c Константинополь после консульства Лампадия и Ореста vv. cc.>
CJ.4.18.2.1a: Император Юстиниан
Чтобы подобные споры о законах не вызывали затруднений, пусть будет установлено только то, что должно быть установлено, и пусть все предписания о приеме, содержащиеся в различных книгах законодателей, будут отменены, и пусть будет установлена сумма, охватывающая все случаи, которые также могут быть объяснены соглашением. <a 531 г. н.э., март. Константинополь после консульства Лампадия и Ореста в.в. н.э.>
CJ.4.18.2.1b: Император Юстиниан
И пусть никого не смущает тот факт, что под именем денег мы также определяем все вещи как подлежащие взиманию, ибо даже в древних книгах мудрецов, хотя деньги и упоминались как установленные, тем не менее, ими взимались не только деньги, но и все вещи, установленные по весу и числу. <a 531 d. x k. mart. Constantinople after the consulship of Lampadius and Orestes vv. cc.>
CJ.4.18.2.1c: Император Юстиниан
Но всё же можно превратить в деньги. Ибо если определённый дом, или определённое поле, или определённый человек, или другая выраженная вещь внести в установление вещей, то каково расстояние от самого названия денег? <a 531 d. x k. mart. Constantinople after the consulship of Lampadius and Orestes vv. cc.>
CJ.4.18.2.1d: Император Юстиниан
Но чтобы удовлетворить тонкости тех, кто желает принять не смысл, а пустые термины имен, все вещи возникают так, как если бы сами деньги были созданы, поскольку даже древние определяют, что все вещи обозначаются именем денег, и этот термин наиболее ясно встречается как в книгах правоведов, так и в других древних трудах. <a 531 г. н.э., март. Константинополь, после консульства Лампадия и Ореста в. в. н.э.>
CJ.4.18.2.2: Император Юстиниан
Именно эти, которые торговцы серебром и другие купцы беззащитно основали, сохранив свою прочность согласно обычаю, который действует и по сей день. <a 531 d. x k. mart. Constantinople after the consulship of Lampadius and Orestes vv. cc.>
CJ.4.18.3: Император Юстиниан
Послание бога Адриана, говорящее о разделении риска между доверителями и поручителями, должно применяться и к тем, кто одновременно устанавливает денежные средства для других: ибо принцип справедливости никоим образом не должен исключать различные виды действий. * iust. a. johanni pp. * <a 531 dk nov. constantinopoli post consulatum lampadius et orestae vv. cc.>
CJ.4.19.0. О доказательствах.
CJ.4.19.1: Императоры Север, Антонин
Как кредитор, требующий денег, обязан произвести платеж, так и должник, утверждающий, что платеж был произведен, должен предоставить доказательства этого факта. * sev. et ant. aa. faustino. * <a 196 pp. prid. k. iul. dextro ii et prisco conss.>
CJ.4.19.2: Император Антонин
Преследуйте имущество, которое, как вы утверждаете, принадлежит вам, в порядке, установленном судом. Ибо владелец не обязан доказывать, что оно принадлежит ему, так как право собственности остается за ним, когда вы перестаете это доказывать. * ant. a. auluzano. * <a 215 pp. xv k. dec. laeto et cereale conss.>
CJ.4.19.3: Император Александр Север
Вас не должны привлечь к ответственности от имени коллеги вашего деда, если вы докажете, что этот же коллега был неплатежеспособен на момент ухода с должности. * alex. a. leaenae et lupo. * <a 231 pp. v k. ian. pompeiano et peligno conss.>
CJ.4.19.4: Император Александр Север
Право собственности на имущество подтверждается не только договором купли-продажи, но и любыми другими законными доказательствами. * Алекс. А. Авито. * <a 222 стр. К. Нов. Александро А. Конс.>
CJ.4.19.5: Император Филипп
Домашние или частные инструменты, такие как тест или нотация, если они не сопровождаются другими вспомогательными средствами, сами по себе недостаточны для доказательства. * Филипп А. и Филипп С. Серторио. * <a 245 стр. vii там же. апрель. Филипп А. и Тициано Консс.>
CJ.4.19.6pr.: Император Филипп
Нередко писалось, что одних только счетов покойного, найденных среди его имущества, недостаточно для доказательства суммы задолженности перед ним. * Филипп. А. и К. Ромул. * <из 245 стр. там же. Май Филиппо А. и Тициано Консс.>
CJ.4.19.6.1: Император Филипп
Это также его право, если в своем последнем завещании покойный указал, что ему причитается определенная сумма денег или даже определенные вещи. <a 245 pp. id. mai. philippo a. et titiano conss.>
CJ.4.19.7: Император Галлиен.
Верить в этот документ, согласно которому каждый подтверждает свою задолженность собственной записью, — пагубный пример. Следовательно, ни казначейство, ни какое-либо другое лицо не должны иметь возможности подтвердить долг своими собственными записями. * gallien. a. sabino. * <a 262 pp. prid. non. sept. gallieno a. v et faustino conss.>
CJ.4.19.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Бойтесь напрасно, чтобы не потребовали доказательств от того, кого избивают в судебном процессе. * Диоклетиан и Максимиан aa. публичный и желанный. * <a 289 стр. xiiik. dec. basso и quintiancons.>
CJ.4.19.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы утверждаете, что вам меньше двадцати пяти лет, вы должны обратиться к губернатору провинции и подтвердить свой возраст. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Марциан. * <а 293 д. ид. апрель. аа. конс.>
CJ.4.19.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Ни ваша дата рождения, хотя вы можете доказать, что являетесь дворянином, ни упомянутые вами почести за службу не являются достаточным доказательством дворянского происхождения вашей дочери, поскольку ничто не мешает вам быть дворянином, а ей – рабыней. * Диоклетиан и Максимиан. aa. и cc. Исидор. * <a 293 d. xviiik. mai. aa. conss.>
CJ.4.19.11: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы уверены, что можете доказать невозможность получения наследства от вашей тети либо из-за дефекта в завещании, либо по какой-либо другой причине, вы можете обратиться с этим наследством к ректору провинции. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Antoniae. * <a 293 s. v k. ami. heracliae aa. conss.>
CJ.4.19.12: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку сделки совершаются не посредством документов, а в данном случае предоставляется доказательство совершения сделки, вы должны доказать с помощью имеющихся у вас законных оснований, что покупка была совершена, что ваш отец получил свободное владение имуществом и что цена была уплачена. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Chroniae. * <a 293 d. v non. oct. aa. conss.>
CJ.4.19.13pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Родство по крови не связывают буквы, а дни рождения или торжественность усыновления, и арбитр, ищущий наследства против отсутствующего лица ради раздела наследства, как против брата за служанку, не разрушает истину. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Юстин. * <из 293 дк дек. аа. сосс.>
CJ.4.19.13.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Следовательно, независимо от того, отправляли ли вы письмо, как если бы вы писали своей сестре, в отношении которой вы уверены, что она является служанкой, или же арбитра обучали так, как если бы он был сонаследницей семьи Эрчискунда, вопрос о братстве не мог быть решен этими средствами. <a 293 dkdec. aa. conss.>
CJ.4.19.14: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Не путем пустых заявлений или ложных исповеданий, даже если оба согласны, а дети, зачатые в законном браке или путем торжественного усыновления, по гражданскому праву признаются отцами. Поэтому, если вы уверены, что лицо, против которого вы подаете иск, является посторонним, вы сами или через прокурора разоблачите его ложное заявление. * Диоклетиан и Максимиан. aa. и cc. Муциан. * <a 293 dkdec. aa. conss.>
CJ.4.19.15: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Сила того, кто претендует на звание господина, мало помогает возложить бремя доказывания на раба. Поэтому, поскольку вы утверждаете, что сбежали из дома раба, и при этом заявляете, что были задержаны не с самого начала, а насильственно, предварительно выяснив, получили ли вы свободу без злого обмана, то и бремя доказывания, которое вам предстоит претерпеть, станет ясным после такого события. * Диоклетиан и Максимиан. * <a 293 d. vik. ian. aa. conss.>
CJ.4.19.16: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы владеете имениями, которые ваши эмансипированные братья считают переданными им от общего отца, то необходимость доказывать этот факт лежит на них, или же вы, наследники вашего отца, владеющие этими имениями так, как если бы они были переданы им от вашего отца, требуете от них доказать, что вашего намерения не существовало, и откуда они стали хозяевами, то они вынуждены учить этому в связи с возникающим вопросом. * Диоклетиан и Максимиан. а. и ц. Филипп и Себастьян. * <a 294 d. xk. февраль ц. конс.>
CJ.4.19.17: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Уместно показать, что ваша мать обрела свободу, а вы были освобождены после её освобождения, чтобы доказать вашу невиновность. Ибо тот факт, что против ваших братьев не задаётся никаких вопросов, не может помочь вашей защите. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Паулина. * <а 294 д. 5 там же. фев. цк. конс.>
CJ.4.19.18pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Своими молитвами вы укажете, что не знали о том, что имущество, которое, как вы помните, было передано ему вами, было внесено в документы, если то, что вы внесли, правда, и что это имущество не относится к названию сделанного дара. * Диоклетиан и Максимиан а.а. и ц. Виолентиллы. * <a 294 d. viiid. april. byzantiicc. conss.>
CJ.4.19.18.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поэтому, обратившись к компетентному судье, вы должны доказать, что ваш противник против вашей воли пытался присвоить это имущество себе посредством документа, чтобы вы могли получить приговор в соответствии с содержанием нашего рескрипта. <a 294 d. viiid. april. byzantiicc. conss.>
CJ.4.19.19: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Затягивающее возражение действительно должно быть заявлено в начале, но его необходимо доказать после того, как истец покажет, что он утверждал. * Диоклетиан и Максимиан, а. и ц. Менандр. * <a 294 d. xvik. dec. Nicomediacc. conss.>
CJ.4.19.20: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если Евтихия заявляет об освобождении от владения инструментами приобретения сервитута, отозвав их, поскольку бремя доказывания лежит на заявителе, то его собственное ошибочное намерение не может быть исправлено этими доказательствами. Ибо если подается ходатайство о приобретении сервитута, нет необходимости в других доказательствах покупки, достаточно показать кражу инструментов. * Диоклетиан и Максим a. и cc. Phronimae. * <a 294 iiinon. dec. Nicomediaecc. conss.>
CJ.4.19.21pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Для подтверждения права собственности те, кто изымает чужие документы, ничего не могут с ними сделать, поскольку чтение этих документов помогает не тому, кто их читает, а тому, кого обозначает содержание текста. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Crispo. * <a 294 s. vi id. dec. singiduni cc. conss.>
CJ.4.19.21.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку, следовательно, другие доказательства не отклоняются, необходимо доказать в соответствии с действующим законодательством, что право собственности на спорные объекты недвижимости принадлежит вам. Ведь нецелесообразно, чтобы лицо, претендующее на право собственности, настаивало на предъявлении уплаченных им от покупателя денег в качестве доказательства, если такой документ, хотя и доказан, не подтверждает намерение. <a 294 s. viid. dec. singidunicc. conss.>
CJ.4.19.22: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Недостаточно доказать рабство Гликона тем, что его мать и брат выполняли рабскую работу, поскольку попустительство свободных людей не наносит ущерба тем, кто связан родственными узами, и не запрещает одному из рабов, рожденных от одной матери, получить свободу. * Диоклетиан и Максим. аа. и цк. Агафоклея. * <а 294 д. viii к. иан. ипсис цк. конс.>
CJ.4.19.23: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Истец, утверждавший, что не может доказать свою правоту путем признания, не обязывает ответчика доказывать обратное, поскольку по своей природе доказательство отрицающего является недействительным. * Диокл. и Максим. аа. и cc. Менелай. * <a 294 d. viiik. ian. cc. conss.>
CJ.4.19.24: Императоры Валент, Грациан, Валентиниан
Отныне мы повелеваем всем, кто подделывает подозрительные документы, обещая что-либо в суде, если они сами не доказали их истинность, быть признанными виновными в подделке документов и псевдофальсификации. * valens grat. et valentin. aaa. ad antonium pp. * <a 378 d. prid. id. ian. treviris valente vi et valentiniano ii aa. conss.>
CJ.4.19.25: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
Пусть все обвинители знают, что они должны довести это дело до всеобщего сведения, если оно подкреплено соответствующими свидетелями или снабжено наиболее открытыми документами или указаниями, свидетельствующими о неопровержимости доказательств и прояснёнными в более ясном свете. * grat. Valentin. and Theodos. aaa. Floro pp. * <a 382 d. xv k. iun. Constantinopoli Antonio and Syagrius conss.>
CJ.4.20.0. О свидетелях.
CJ.4.20.2: Император Александр Север
Если вы столкнулись с спором об изобретательности, защищайте свою позицию средствами и аргументами, которые считаете подходящими: одних свидетелей недостаточно для доказательства изобретательности. * Алекс. А. Карпо. * <a 223 стр. x К. Май. Максимо II и Элиано Консс.>
CJ.4.20.3: Императоры храбры, галльен.
Даже гражданское право опровергает достоверность домашних показаний. *валер. и галлиен. аа. розы. * <a 255 стр. iiik. сентябрь валериано iii и галлиено ii аа. конс.>
CJ.4.20.4: Императоры, дорогие, дорогие, их число.
Несомненно, простое свидетельство, данное без других законных оснований, не имеет никакого значения. * Дорогие Карин и Нумерий. ааа. Аврелий. * <a 284 стр. viiik. дек. Карин II и Нумерий Конс.>
CJ.4.20.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Свидетелями, которые могут предпочесть веру, подобающую судебной религии, всякой благодати и силе, следует служить для подтверждения истины. * diocl. et maxim. aa. candido. * <a 286 pp. v k. mai. maximo ii et aquilino conss.>
CJ.4.20.11pr.: Императоры Гонорий, Феодосий
Поскольку для ведения дел других лиц требуются свободные свидетели, если их не называют соучастниками преступления, но от них требуется доверие к их знаниям при представлении необходимых лиц, то есть свидетелей, судья должен проявлять осторожность и распорядиться о том, чтобы обвинитель или те, кто потребовал от них возмещения соответствующих расходов, возместили прибывшим на судебное заседание. * honor. and theodos. aa. caeciliano pp. * <a 409 d. xii k. febr. ravenna honorio viii et theodosio iii aa. conss.>
CJ.4.20.11.1: Императоры Гонорий, Феодосий
Тот же закон применяется, если любая из сторон должна предоставить свидетелей по финансовому делу. <с 409 д. xii к. февраль. Равенна Гонорио VIII и Феодозио III аа. минусы.>
CJ.4.20.12: Императоры Гонорий, Феодосий
Мы запрещаем незаконные и нечестивые голоса вольноотпущенников против своих покровителей под предлогом наказания, и таким образом, чтобы они не только не осмеливались выступать по собственной воле, но даже по требованию не были принуждены к участию в суде. * Честь и Феодос аа. * <с 423 г. н. iii там же. Августин Равенна Мариниан и Асклепиодот консулы.>
CJ.4.20.14: Император Зенон
Мы постановляем, что никто, однажды войдя в зал суда, даже если это не его собственный судья, с целью дачи показаний, не может ссылаться на вооруженное ополчение или какие-либо другие судебные предписания, чтобы избежать ходатайства судьи, которое может быть вызвано нечестностью слов показаний или характером дела, но все, кто, а именно в гражданском деле, дает показания, находясь отдельно и, как бы временно отстраненные от суда, лишенные такой защиты, могут войти в личный кабинет судьи, чтобы, что бы ни оскорбляло его слух, они не сомневались и не боялись за себя: всем судьям дается, без каких-либо препятствий в виде сроков давности (как часто говорилось), разрешение принимать во внимание свидетелей, чьи голоса, по их мнению, не лишены лжи или обмана, а именно, в зависимости от характера преступления. * Зенон А. Аркадий, стр. * <a 486 г. xii к. юн. Константинополь Лонгино конс.>
CJ.4.20.17pr.: Император Юстиниан
Если кто-либо использовал свидетелей, и эти же свидетели предстают перед ним в другом судебном процессе, ему не будет разрешено исключать их, если только он не докажет, что впоследствии между ним и ними возникла вражда, по которой законы предписывают отклонение показаний свидетелей: а именно, он не должен быть лишен права оспаривать их показания, данные непосредственно в ходе допроса. * iust. a. menae pp. * <a 528 dk iun. constantinopoli dn. iustiniano pp. a. ii cons.>
CJ.4.20.17.1: Император Юстиниан
Но даже если он явным образом докажет, что они были подкуплены подкупом или обещанием денег, мы постановляем, что и эта делегация должна остаться в целости и сохранности. <из 528 dk iun. constantinople dn. iustiniano pp. a. ii cons.>
CJ.4.20.18pr.: Император Юстиниан
В целях обеспечения возможности засвидетельствовать факты, посредством которых совершается множество противоречий истине, мы предупреждаем всех, кто письменно сообщил о долгах, что их показания о полной или частичной оплате долга без письменной формы будут восприняты с неоправданной осторожностью, если они заявят о такой оплате без письменного подтверждения и захотят представить бесполезных и, возможно, выкупленных свидетелей, если на церемонии оплаты не будут присутствовать пять достойных свидетелей, пользующихся наивысшим и наиболее полным авторитетом, и если эти свидетели, пребывая в благочестии таинства, не покажут в их присутствии, что долг был оплачен, так что, зная об этом, они не заплатят долг или его часть иначе, если не получат письменное обеспечение или не выполнят вышеупомянутое требование о засвидетельствовании: а именно, тех, кто уже оплатил долг или его часть без письменной подтверждения, и настоящее санкционирование оправдано. * iust. a. menae pp. * <a 528 dk iun. constantinopoli dn. justiniano pp. a ii cons.>
CJ.4.20.18.1: Император Юстиниан
Но если обеспечение действительно было создано, но было уничтожено в результате непредвиденного события, такого как пожар, кораблекрушение или другое несчастье, то тем, кто пострадал от этого, разрешается, доказав причину уничтожения, также доказать выплату долга через свидетелей и избежать убытков от утраты документа. <a 528 dk iun. constantinopoli dn. iustiniano pp. a ii cons.>
CJ.4.20.19pr.: Император Юстиниан
Если в какой-либо момент кто-либо предпочтёт привести противных свидетелей в денежных делах из нашего законодательства, и если они действительно готовы выступить поручителями без ущерба для себя, это следует сделать; но если они не желают, мы считаем, что их не следует заключать под стражу, а следует предать таинству. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. xii k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.20.19.1: Император Юстиниан
Ибо если те, кто их представил, считали, что свидетелям следует верить на протяжении всего судебного разбирательства, давая показания под присягой, то тем более они должны верить их присутствию в качестве свидетелей, подтвержденному присягой. <a 530 d. xii k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.20.19.2: Император Юстиниан
Но поскольку в таких случаях необходимо свести к минимуму задержки свидетелей и создать препятствия в интересах других, мы постановляем, что свидетели больше не будут принуждаться к явке в суд после предупреждения, за исключением пятнадцати дней, в течение которых судьи должны определить объем расследования, в котором свидетели считаются необходимыми, чтобы им было предоставлено все необходимое разрешение, и если какая-либо из сторон перестанет и не пожелает соблюдать это, если она откажется явиться после предупреждения душеприказчиков, принять свидетелей, и если какая-либо из сторон, которая их представит, примет их показания. <a 530 d. xii k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.20.19.3: Император Юстиниан
Но когда эти дни пройдут, свидетелям действительно разрешается покинуть судью, который не имеет права вызывать их снова после их отсутствия; однако сам судья, если он стоял рядом с ним, препятствуя даче показаний, должен из собственных средств компенсировать потерпевшей стороне все убытки, понесенные по этому делу. <a 530 d. xii k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.20.20: Император Юстиниан
Когда свидетели были представлены судьям по мировому соглашению, возник спор о том, следует ли истцу использовать их показания в суде или нет. Мы постановляем, что, если в мировом соглашении действительно было оговорено что-либо по этой причине, это должно соблюдаться; но если ничего не было согласовано, в таких случаях, если свидетели действительно живы, тот, против кого представлены их показания, имеет право, если он отказался их представить, разрешить свидетелей представить снова и не возражать против них, поскольку они уже дали свои показания, или, если он вообще не желает этого, принять их показания как бы уже данные, сохраняя все законные права, которые ему причитаются в отношении них; но если все это исключено, то на него возлагается обязанность, на основании достоверности письменного документа, в котором представлены их показания, принять их как будто они уже были даны. Но если обстоятельства дела неоднозначны, и одни из свидетелей мертвы, а другие живы, то в показаниях оставшихся в живых свидетелей тот же выбор должен быть сохранен для стороны, против которой эти показания предъявляются, но в отношении умирающих их показания не должны быть отклонены: все, как мы уже говорили, по законному праву, которое принадлежит тому, против кого они предъявляются, полностью сохраняется. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. vi k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.0. О достоверности документов и их утрате, а также о создании прецедентов и о том, что можно сделать без письменного оформления.
CJ.4.21.1: Император Антонин
Если вы докажете, что ваши должники должны вам деньги по какой-либо причине, правитель провинции обяжет их выплатить долг; вы также не будете нести ответственность за утрату документов, если только они будут доказано как должники. * ant. a. septimiae marciae. * <a 213 pp. v id. sept. antoninus a. iiiiii et balbinus conss.>
CJ.4.21.2: Император Александр Север
Если вы используете орудие, которым был побежден другой человек, ложно обвиненный, и вы готовы, если так покажется тому, у кого вы требуете денег, признать себя виновным в том же преступлении и подвергнуться опасности наказания по Корнелиевскому закону, то приговор не нужен, и ни тот, против кого он был вынесен, ни вы, не являвшиеся на тот момент подсудимым, не должны были бы обжаловать его. * Алекс. А. Манилиано. * <a 223 стр. iiik. окт. maximoiietaelianoconss.>
CJ.4.21.3: Император Александр Север
Если ваш противник в действиях губернатора провинции заявил, что не будет использовать представленный им документ, когда его правдивость была поставлена под сомнение, вам не следует опасаться, что это дело может повториться на основании этого документа, ложность которого была доказана даже его собственным заявлением. * alex. a. aeliano. * <a 226 pp. iii non. mai. alexandro a. ii et Marcello conss.>
CJ.4.21.4: Император Гордиан
Если вам не удастся доказать, что деньги были переданы эмитенту денежных средств в связи с утерей документов, проверка налоговой отчетности подтвердит их достоверность. * Гордиан а. Марчиано. * <a 239 d. ii id. febr. Gordiano a. et Aviola conss.>
CJ.4.21.5: Император Гордиан
Подобно тому, как несправедливо должникам отказывать в выплате причитающихся сумм, когда документы были уничтожены огнем, так и тем, кто сразу же жалуется, нелегко поверить. Поэтому вы должны понимать, что должны доказать наличие ваших требований с помощью несуществующих документов или других аргументов. * Горд. А. Аврелий Приск и Марк Мил. * <a 240 стр. iiik. iul. Сабин II и Венест Конс.>
CJ.4.21.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Несомненно, ваше государство не пострадало от утраты родной профессии. * Диоклетиан и Максим а.а. Люцидий. * <с 286 д. xiii к. февраль Никомидии, консулов Максима II и Аквилина.>
CJ.4.21.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вас с честью освободили от торжественных обязанностей, хотя документы по этому вопросу, как вы говорите, утеряны, тем не менее, если истину можно доказать другими очевидными доказательствами, нет сомнения, что вы также можете узурпировать привилегии ветеранов. * Диоклетиан и Максим aa. Zinimae. * <a 286 d. xvk. iun. Максим II и Аквилин conss.>
CJ.4.21.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если будет установлено, что право собственности на спорное имущество принадлежит вам, судья постановит, что никакие убытки не будут предъявлены владельцу в лице продавца фруктов в связи с утратой инструментов. * Диоклетиан и Максимиан, Александрия. * <a 287 d. xvk. mart. Диоклетиан III и Максимиан, конс.>
CJ.4.21.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Даже если инструменты не вмешиваются, после того как деление произведено правильно, оно не считается недействительным. * Диоклетиан и Максим. aa. и cc. Аристаенет. * <a 293 стр. vik. iul. aa. conss.>
CJ.4.21.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Даже если документы не вмешиваются, совершенная сделка остается действительной, следовательно, даже если те, которые вмешались, утрачены, было решено не лишать ее сути истины. * Диоклетиан и Максимиан а. и ц. Викторин. * <a 294 d. viiik. nov. reginassicc. conss.>
CJ.4.21.11: Императоры Диоклетиан, Максимиан
После того как эмансипация совершена, даже если содержание актов неясно, если можно доказать другими неопровержимыми доказательствами, либо на основании личности, либо на основании непорочной веры авторов актов, что эмансипация была совершена, истина, как правило, не поколеблется со смертью действующих лиц. * Диоклетиан и Максим. aa. и cc. Теагены. * <a 294 d. iiiid. nov. cc. conss.>
CJ.4.21.12: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Не по этой причине тем более невозможно получить во владение имущество, которое стало недействительным из-за дарения, поскольку в документе о дарении отсутствует опись имущества. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и ц. Дионисий. * <с 294 г. н.э. ден. Никомедия ц. конс.>
CJ.4.21.13: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Для тех, кто не знал об этом событии, свидетельства утраченных орудий бесполезны для доказательства истины. * Диоклетиан и Максимиан. А. и К. Леонтий. * <A 294 d. XVIK. Ian. NicomediaeC. Conss.>
CJ.4.21.14: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Различные писания и вера, отличающиеся друг от друга, провозглашаемые с одной и той же стороны, не могут обладать твердостью. * Диокл. и Максим. а. и с. к суровому ком. Испании. * <из 333 г. iiii non mai. constantinopoli dalmatio and zenophilo cons.>
CJ.4.21.15: Император Константин
В ходе судебного разбирательства как достоверность документов, так и показания свидетелей имеют одинаковую юридическую силу. * постоянный. а. лопнуть. * <a 317 г. рим xii k. авг. gallicano et basso conss.>
CJ.4.21.17pr.: Император Юстиниан
Мы одобряем договоры купли-продажи, обмена или дарения, которые не требуют уведомления, а также договоры о внесении депозитов или по любой другой причине, однако те, которые были согласованы в письменной форме, а также сделки, которые согласованы к получению посредством документа, не имеют иной юридической силы, если документы не были приняты и подтверждены подписями сторон и, если они зарегистрированы посредством документа, также не были окончательно оформлены сторонами, так что никто не имеет права, до завершения этих действий, ни на основании письменного документа, даже если у него есть письма одной или обеих сторон, ни на основании самого документа, который еще не был оформлен, претендовать на какие-либо права по этому договору или сделке: настолько, что в таких сделках не допускается указывать, что продавец обязан по фиксированной цене либо завершить договор купли-продажи, либо выплатить ему то, что отвечает интересам покупателя. * iust. a. menae pp. * <a 528 dk iun. constantinopoli dn. Джастиниано А. II конс.>
CJ.4.21.17.1: Император Юстиниан
Мы предписываем, чтобы эти документы имели место как в документах, которые будут составлены позже, так и в уже написанных, но еще не окончательных, за исключением случаев, когда по ним уже совершена сделка или вынесено решение, которое не может быть отменено: за исключением только условных документов, уже написанных на бумаге или в открытом доступе, на которые мы не распространяем настоящее разрешение, но позволяем сохраняться в них древним правам. <из 528 г. до н.э. Константинополя, дн. Юстиниан II санскр.>
CJ.4.21.17.2: Император Юстиниан
Они также добавляют, что в будущем, если при покупке чего-либо были внесены какие-либо задатки, в письменной или неписьменной форме, хотя и не указано конкретно, что следует делать с этими задатками, если договор не будет заключен, тем не менее, и тот, кто обещал продать, но отказался от покупки, обязан вернуть их вдвойне, и тот, кто согласился купить, но отказался от покупки, обязан конфисковать внесенные им задатки, и в их возврате ему будет отказано. <из 528 dk iun. constantinopoli dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.4.21.18: Император Юстиниан
Мы желаем, чтобы судьи, как в этом прославленном городе, так и в провинциях, соблюдали то, что мы предусмотрели (чтобы они могли, если сочтут нужным, назначать там истцов или их прокуроров в случае, если свидетели проживают в других местах, чтобы дело могло быть передано им на рассмотрение на основании показаний, данных в присутствии обеих сторон), также и в отношении тех, кто обязан подтвердить подлинность представленных документов, чтобы, если они попросят разрешить им сделать это в других местах, и судья сочтет это обоснованным, можно было бы вынести аналогичное решение, чтобы после подтверждения или неподтверждения подлинности документа в соответствующих местах дело могло быть передано предыдущему судье. * iust. a. menae pp. * <a 529 d. viii id. april. decio vc. cons.>
CJ.4.21.19pr.: Император Юстиниан
Многие, получив апогей дохода или процентов, если когда-либо возникали сомнения по этому поводу, отрицают их наличие и ставят под сомнение права агентов, когда арендаторы, спорящие с лордом и требующие для себя, возможно, несправедливой свободы, или должники, желающие противостоять временной давности своим кредиторам, приходят к тем же самым нарушениям. * iust. a. demosthenes pp. * <a 529 d. xii k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.4.21.19.1: Император Юстиниан
В связи с этим мы с уважением заявляем, что в вышеупомянутых случаях или других подобных частных делах, если лицо, написавшее апоху, желает получить от него копию с подписью лица, принявшего апоху, или принять антапоху, ему должно быть предоставлено полное право сделать это: при этом на лицо, принявшее апоху, должно быть возложено требование вернуть антапоху, однако, если лицо, написавшее апоху, пренебрегает этим или не проявляет должной осмотрительности, ему не будет причинен ущерб из-за того, что он не получил антапоху, поскольку это, введенное для некоторых, причинение им убытков совершенно не соответствует принципу справедливости. <a 529 d. xii k. oct. chalcedon decio vc. cons.>
CJ.4.21.20pr.: Император Юстиниан
Очевидно, что сравнение писем, сделанное по рукописям и другим документам, которые не публикуются, дает достаточно оснований для обвинения в подделке как в судебных процессах, так и в договорных отношениях. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. xiiii k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.20.1: Император Юстиниан
Поэтому мы постановляем, что сравнение писем из рукописных документов недопустимо, если они не имеют подписей трех свидетелей и их письма не были сначала проверены на достоверность либо теми, кто дает показания (всеми или только двумя из них), либо путем сравнения писем свидетелей, а затем сравнение произведено по уже утвержденной таблице. <a 530 d. 14 k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.20.2: Император Юстиниан
Ибо мы не допускаем сравнения каким-либо иным способом, хотя кто-то может представить письменный документ против себя, но только на основе судебных или государственных инструментов или таких рукописей, которые мы перечислили для сравнения. <a 530 d. 13 k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.20.3: Император Юстиниан
Но мы не допускаем, чтобы все сравнения проводились иным образом, если только те, кто проводит сравнения, не подтвердят клятвой, что они делают это сравнение не ради выгоды, не из-за вражды и не ради какой-либо благосклонности. <a 530 d. 13 k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.20.4: Император Юстиниан
И это следует наблюдать как во всех наших священных сокровищницах, так и во внешнем облике всех самых высоких префектур и магистратур, а также во всех других судах, созданных в нашем мире, и всему этому следует следовать в будущем. Ибо не лишено опасности отказаться от уже сделанных ранее сравнений. <a 530 d. 14 k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.21pr.: Император Юстиниан
Когда кто-то предъявил документ или инструмент и выразил ему доверие, но впоследствии лицо, против которого был предъявлен этот документ или инструмент, пытается опровергнуть это утверждение, как если бы оно было ложным, чтобы не осталось сомнений в том, следует ли требовать от лица, предъявившего документ, предъявления его во второй раз, или достаточно ли для него доверия, уже давно подтвержденного, мы санкционируем, если такое происходит, что тот, кто просит предъявить этот документ снова, должен сначала принести присягу, поскольку, учитывая, что он может опровергнуть ложность предъявленного документа, он обращается с таким ходатайством. Ибо что, если, зная, что документ был утерян, сгорел или каким-либо другим образом поврежден, притворяясь, что требует его, и учитывая сложность его предъявления, он подает подобное ходатайство? * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. v k. mart. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.21.1: Император Юстиниан
После того, как истец или заявитель принесет присягу, а страница с надписями будет передана компетентному судье, на того, кто представил документ, по которому задается вопрос, возлагается обязанность представить его снова перед уголовным судьей, чтобы перед ним могло быть рассмотрено обвинение в подделке. <a 530 d. v k. mart. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.21.2: Император Юстиниан
Но если он скажет, что не может предъявить документ, потому что по случайности такое количество было у него украдено, тогда пусть он поклянется, что у него нет этого документа, и он не передал его другому лицу, и он не был передан другому лицу по его воле, и он не сделал этого обманным путем, чтобы документ не был обнаружен, а на самом деле сам документ был утерян без всякого обмана, и его предъявление для него невозможно: и если он поклянется, то освободится от такой необходимости. <a 530 d. v k. mart. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.21.3: Император Юстиниан
Но если он не желает принести вышеупомянутую присягу, то ложный документ не будет иметь силы против того, против кого он был принят, а будет полностью аннулирован: ибо мы не хотим налагать дальнейшее наказание на тех, кто не принес присягу, поскольку, возможно, некоторые, с тонким почтением, не позволяют себе поддаться искушению и принести истинную присягу. <a 530 d. v k. mart. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.21.4: Император Юстиниан
Но мы предоставляем ему ту же возможность до рассмотрения дела судьей. Ибо если дело уже полностью завершено, и оно не приостановлено апелляцией, и нет надежды на его дальнейшее рассмотрение путем обычного отзыва иска, то достаточно сложно допускать подобные жалобы, чтобы дела не были отозваны на неопределенный срок, а затихшие дела не были вновь открыты таким образом, и не произошло бы нечто, противоречащее нашим намерениям. <a 530 d. v k. mart. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.22.0. То, что делается, имеет большую силу, чем то, что можно себе представить.
CJ.4.22.1: Императоры храбры, галлы.
В договорах вещей следует искать истину, а не то, что написано. *валер. и галлиен. аа. руфино. * <a 259 стр. iiik. юн. Эмилиано и Бассо Консс.>
CJ.4.22.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Имитация действий, как если бы их совершил не он сам, а его жена, не может изменить суть истины. Поэтому вопрос факта будет рассмотрен губернатором провинции. * Диокл. и Максим. аа. и cc. Сотери. * <a 294 d. xk. mai. cc. conss.>
CJ.4.22.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
При совершении покупки с целью залога проверяется не то, что написано, а то, что сделано. * diocl. and maxim. aa. and cc. marinae. * <a 294 dk mai. sirmi cc. conss.>
CJ.4.22.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если кто-то заставляет зафиксировать действие как совершенное другим лицом, то само действие имеет большую юридическую силу, чем письменное подтверждение. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. decio. * <a 294 d. viii k. dec. cc. conss.>
CJ.4.22.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если он убедил вас подписать фальшивый договор купли-продажи, составленный так, как если бы это был договор аренды, который вы сами распорядились заключить, не отвергнув его, но поверив в него, то несомненно, что ни один из договоров не был бы заключен без согласия обеих сторон. * Диоклетиан и Максим А. и ц. Виктор. * <a 294 г. xiii к. иан. ц. конс.>
CJ.4.23.0. Об одолженной вещи.
CJ.4.23.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Действительно, то, что отнимается по форс-мажорным обстоятельствам, обычно не вменяется в вину тем, кому эти вещи были одолжены. Но если предполагается, что тот, кто попросил вас одолжить ему вола, принял на себя риск потери и будущий ущерб, замышляя враждебное вторжение, то правитель провинции, если вы докажете, что он обещал вам компенсацию, заставит его выполнить условия соглашения. * Диоклетиан и Максимиан. aa. и cc. Сисолы. * <от 290 или 293 d. vik. iun. ipsisaa. conss.>
CJ.4.23.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку тот, кто принял служанку ради мирского служения, добросовестно побуждается вернуть её, то ваш свёкор передал служанку именно по этой причине, обратившись к правителю провинции, чтобы доказать, что он принял полученное доверие, дабы тот, против кого вы подаёте иск, был вынужден признать его. * Диоклетиан и Максимиан а. и ц. Авлусан. * <a 293 s. prid. non. nov. ipsisa. conss.>
CJ.4.23.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Для возврата вещей, которые вы отдали в залог после уменьшения долга, заемщик также может подать иск против своих наследников. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Soterae. * <a 294 d. iii id. april. sirmi cc. conss.>
CJ.4.23.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Под предлогом долга, вероятно, не будет отказано в возврате долга одолженному лицу. * Диоклетиан и Максимиан. aa. и cc. Фаустина. * <a 294 d. xiik. dec. ipsiscc. conss.>
CJ.4.24.0. О действиях ростовщика.
CJ.4.24.2: Император Александр Север
То, что получено от работы горничной или от арендной платы за дом, которое, как вы говорите, находится в залоге, уменьшит сумму долга. * Алекс. А. Деметрио. * <a 222 стр. k. окт. Антонино III и Александр Консс.>
CJ.4.24.3: Император Александр Север
Кредитор, сохранивший за собой залоговое имущество, должен рассчитать полученную или предполагаемую прибыль при погашении долга, и, если он заявит о наличии более ненадлежащего имущества, он также обязан выполнить действия ростовщика от его имени. * Алекс. А. Виктори. * <a 222 стр. vi там же дек. Антонино III и Александр Консс.>
CJ.4.24.4: Император Александр Север
Предложенное вами общее соглашение о том, что если деньги не будут выплачены в течение определенного времени, то будет разрешено продать земли, предоставленные в залог или ипотеку, не лишает должника права на ипотечный иск против кредитора. * alex. a. hermaeo et maximillae. * <a 223 pp. xii k. mai. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.24.5: Император Александр Север
Если кредитор утратил заложенные деньги не по своей вине, он не обязан их возвращать; но если виновное лицо будет установлено или не докажет внятными доводами, что оно утратило деньги, оно должно быть осуждено на сумму процентов должника. * alex. a. dioscoridae. * <a 224 pp. xiii k. mai. iuliano et crispino conss.>
CJ.4.24.6: Император Александр Север
Залоги, которые возникают в результате случайных обстоятельств, когда их невозможно было предвидеть, и в которых также имеет место нападение грабителей, не удовлетворяются никаким решением суда добросовестности: и поэтому кредитор не обязан удовлетворять залоги, утратившие силу по такой причине, и он не освобождается от требования долга, если между договаривающимися сторонами не будет достигнуто соглашение о том, что утрата залогов освободит должника. * alex. a. trophimae. * <a 225 pp. id. april. fusco et dextro conss.>
CJ.4.24.7pr.: Император Александр Север
Кредитор, получивший в залог или ипотеку землю и дома, обязан учитывать ущерб, причиненный им в результате вырубки деревьев и разрушения домов, и, если в результате мошенничества или вины предполагаемое имущество было ухудшено, он также будет обязан посредством залогового иска от этого имени восстановить его в том виде, в каком оно было на момент возникновения обязательства. * Алекс. А. Юлиан. * <a 241 стр. xiii К. Ауг. Гордиано А. II и Помпейский конс.>
CJ.4.24.7.1: Император Александр Север
Однако кредитору не запрещено требовать возмещения необходимых расходов, которые он понес в связи с заложенным имуществом. <a 241 pp. xiii k. aug. gordiano a. ii et pompeiano conss.>
CJ.4.24.8: Император Филипп
Если кредитору нельзя вменить в вину какую-либо вину или небрежность, то утрата заложенного имущества никак не влияет на его риски. Конечно, если после мнимой утраты те же самые заложенные средства, как вы утверждаете, теперь находятся во владении другой стороны, вы можете подать иск против него. * Филипп. А. и Филипп. К. Сатурнин. * <a 246 стр. viiik. Март. настоящий и альбинос конс.>
CJ.4.24.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Нет сомнений в том, что залог остается в имуществе должника и, следовательно, утрачивает силу. Поэтому, поскольку вы настаиваете на залоге, депонированном на складах, из этого следует, согласно вечному праву, что, когда залог утрачивает силу вместе с должником, если имущество было депонировано на складах, которые другие лица обычно использовали в общественных целях, у вас есть полное личное право на взыскание долга. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Georgio. * <a 293 pp. vi non. mai. mediolani aa. conss.>
CJ.4.24.10pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Ни кредиторы, ни их преемники, предъявляющие претензии к должникам, ранее связанным залогом, на сумму, причитающуюся по закону, или предложенную, переданную и депонированную тем, кто ее не принял, не могут быть защищены длительной исковой давностью. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Apollodorus. * <a 293 d. non. mai. ipsis aa. conss.>
CJ.4.24.10.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Откуда вы понимаете, что, если вы можете доказать происхождение вещи, вы должны заявлять о праве собственности на нее со стороны арендатора-противника? <a 293 d. non. mai. ipsisaa. conss.>
CJ.4.24.10.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Но чтобы кредитор по залогу мог защитить себя, необходимо было бы избавить его от необходимости доказывать долг, или, если вы считаете, это можно было бы сделать путем подтверждения залога, и вам не составило бы труда освободить кредитора от залога либо путем уплаты, либо путем принесения в жертву и торжественного дачи показаний. <a 293 d. non. mai. ipsisaa. conss.>
CJ.4.24.11: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Суть залогового иска гласит, что заложенное имущество должно быть возвращено после погашения долга. В соответствии с этим правом, если вы заложили рабов по праву залога, вы можете использовать их тем же способом, и кредитор не может по своему усмотрению забрать имущество должника без соглашения или распоряжения президента в целях погашения долга. * Диоклетиан и Максимиан. А. и С. Аммиан. * <A 294 d. Vk. Ian. SirmiIpsisC. Conss.>
CJ.4.24.12: Императоры Диоклетиан, Максимиан
То, что прибыль, полученная кредитором от заложенного имущества, с учетом причины и оставшейся суммы погашенного долга, или если это было сделано кредитором, но не погашена, он возвращает должнику залог, действующий в том же деле, не может быть оспорено в течение длительного периода времени. * Диоклетиан и Максимиан, а. и ц. Гераск. * <а 294 г. н.э. xii к. ден. Никомедия ц. конс.>
CJ.4.25.0. Об осуществлении и продаже исков.
CJ.4.25.1: Император Антонин
Ваш слуга, взяв в долг деньги, в конечном итоге обязал вас подать иск против вас, если, когда вы поручите ему какую-либо должность или дело, даже для этого, будет доказано, что вы дали ему на это разрешение. Но если такой иск недействителен, если будет доказано, что что-то было совершено против вашего имущества, вы будете вынуждены заплатить посредством иска, поданного против этого имущества. * ant. a. hermeti. * <a 212 pp. viii k. sept. duobus aspris conss.>
CJ.4.25.2: Император Александр Север
Из трудовых договоров следует, что, хотя хозяева несут ответственность только за имущество, нет сомнения, что они могут быть привлечены к ответственности за то, что направлено против их имущества или за дело, для которого они были назначены их надзирателями. * Алекс. А. Каллисто. * <a 222 стр. iii К. Май. Александро А. Конс.>
CJ.4.25.3: Император Александр Север
Вы имеете право подать иск против него за торговлю, если вы утверждаете, что слуга был назначен ответственным за стол, в связи с этой деятельностью, которую он осуществлял, невозможно доказать наличие внесенных и невозвращенных денег. * alex. a. marciae. * <a 230 pp. non. mai. agricola et clemente cons.>
CJ.4.25.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
И если женщина назначила капитана корабля, она связана своими договорами посредством действий, аналогичных действиям купца. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Антигоны. * <a 293 d. xvik. nov. sirmiaa. conss.>
CJ.4.25.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если Домициан приказал Деметрию занять денег, и вы уверены, что можете это доказать, вы можете привести того же Домициана к компетентному судье в качестве примера лавочника. * Диоклетиан и Максим А. и ц. Гай. * <из 294 г. н. iii н. н. ипсис ц. конс.>
CJ.4.25.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Тот, кто, следуя воле господина, заключил договор со своим слугой в форме купли-продажи товаров, справедливо соглашается с господином относительно твердой стороны. * Диоклетиан и Максимиан aa. и cc. Онесима. * <a 294 d. xiiiik. dec. cc. conss.>
CJ.4.26.0. Считается, что сделка была совершена с лицом, находящимся в чужой власти, либо за деньги, либо за что-то, что было заказано, либо за что-то, что было преобразовано в вещь.
CJ.4.26.1: Императоры Север, Антонин
Когда сыну назначается опекун или попечитель семьи, отец должен быть проконсультирован судом по вопросам опеки или по делам, которые он вел, относительно имущества и рассматриваемого имущества. Если по завещанию его сын назначается декурионом и опекуном магистратами, отец обязан в полном объеме платить, поскольку это бремя считается наложенным по примеру других гражданских обязанностей. * sev. and ant. aa. aelio. * <a 196 d. vii id. nov. dextro ii et prisco conss.>
CJ.4.26.2: Императоры Север, Антонин
От имени его имущества, которое было передано по договору с семьей его сына, будь то по его собственному завещанию или по завещанию того, в чьей власти оно находилось, независимо от того, были ли эти деньги переведены в его личные сбережения или в имущество его отца, и если он воздерживался от отцовского наследства, то никаких действий, кроме тех, которые он может совершить, не предусмотрено, — так было заявлено толкованием вечного указа. * sev. and ant. aa. annio. * <a 196 pp. viii k. dec. dextro ii et prisco conss.>
CJ.4.26.3: Император Антонин
Даже если бы вы одолжили деньги бывшему рабу без приказа, подписки или распоряжения хозяина, и если бы эта сумма была законным образом переведена в собственность его хозяйки, я бы встретился с ней перед судьей по поводу перевода в собственность, чтобы получить в соответствии с законом то, что, как казалось, вам причиталось. * ant. a. artemoni. * <a 215 d. iii k. iul. laeto ii et cereale conss.>
CJ.4.26.4: Император Антонин
Если вы получили деньги по договору вашего отца по его распоряжению и воздержались от его наследства, то напрасно будете бояться, что вас подадут в суд его кредиторы. * ant. a. leontius. * <a 216 d. v k. ian. sabinus and anulinus conss.>
CJ.4.26.5: Император Александр Север
Ничто не препятствует привлечению к ответственности сыновей семей, если они выступали поручителями за лиц старше двадцати пяти лет. Но если для вас речь идет только о собственности, вы можете использовать средства защиты, если они вам подходят. * Алекс. А. Асклепиади. * <a 223 стр. viid. dec. maximoiietaelianoconss.>
CJ.4.26.6: Императоры храбры, галльен.
Если ваш слуга без вашего разрешения предоставил вам возможность проживания в обмен на заемные деньги, ваш противник не имеет права претендовать на это жилье, поскольку он не обязывал вас становиться слугой: и, войдя в него, вы будете защищать свою собственность от его насилия по решению компетентного судьи. * valer. et gallien. aa. et valer. nob. c. matronae. * <a 259 d. xii k. iul. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.26.7pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
В законе недвусмысленно указано, что лицо, предоставляющее деньги в долг чужому рабу, до тех пор, пока раб жив, а также после его смерти, в течение года с момента передачи имущества, может подать иск против хозяина, или, если эта сумма была переведена в собственность хозяина, по истечении года, что это также является гонораром. * Диоклетиан и Максимиан а.а. и цк. Кресцентиан. * <a 293 d. non. April. Byzantinea.a. conss.>
CJ.4.26.7.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Следовательно, если деньги действительно были переданы в собственность господина, вы можете подать в суд на его наследников за сумму, которая перешла в его собственность. <a 293 d. non. april. byzantiiaa. cons.>
CJ.4.26.7.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если это невозможно доказать, то вы можете подать в суд на хозяина за имущество, пока раб еще жив, или, если раб уже освобожден от человеческих дел, или был отделен от него или освобожден, и год еще не прошел, вы можете снова подать на него в суд за имущество. <a 293 d. non. april. byzantiiaa. conss.>
CJ.4.26.7.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
В противном случае, если у вас был договор со свободным агентом, чью просьбу вы помнили, и вы выбрали именно его, вы увидите, что у вас не было оснований для предъявления иска к хозяину, если только его деньги не были вложены в имущество или он не ратифицировал этот договор. <a 293 d. non. april. byzantiiaa. conss.>
CJ.4.26.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы стали должником по другому договору, а не по незаконному займу или тому, что получили от отца в доверительное управление, вы связаны законом как полномочиями вашего отца, предоставленными ему, так и смертью вашего родителя; и если вы действительно стали наследником вашего отца, то солидарно, в противном случае, насколько это возможно, в соответствии с формой указа. Но даже если вы стали эмансипированным лицом, вы должны понимать, что вас также могут привлечь к ответственности. * Диокл. и Максим. аа. и cc. Исидор. * <a 293 d. viid. april. byzantiiaa. conss.>
CJ.4.26.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы являлись доверительным управляющим для своего сына или с ним был заключен договор, поскольку он находился в вашем распоряжении, вы понимаете, что должны выполнить как условия распределения имущества, так и условия получения процентов, если вы взяли на себя все эти обязательства, чтобы имущество, находящееся в залоге, могло быть освобождено. И если вы выступили поручителем по доверенным деньгам, вы связаны этим обязательством по закону эксплуататора. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Диогений. * <a 294 d. iiik. mai. cc. conss.>
CJ.4.26.10pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если рабы, имея свободное распоряжение имуществом, продали кобыл с жеребенком из этого имущества, то хозяин не имеет права расторгать договор. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Aphrodisio. * <a 294 d. v non. oct. Sirmicc. conss.>
CJ.4.26.10.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Но если, не имея свободного распоряжения имуществом, они отчуждали имущество господина без его ведома, они не могут передать право собственности, которого у них нет, другому лицу, и не могут обеспечить справедливое начало владения, зная о своем рабском положении: поэтому не случайно исковая давность невыгодна таким собственникам, и, следовательно, те, кто покупает движимое имущество, также несут ответственность за иск о краже. <a 294 d. vnon. oct. sirmicc. conss.>
CJ.4.26.11: Императоры Диоклетиан, Максимиан
В случае с работницей, работающей по контракту и не имеющей юридических обязательств, иск против работодателя, если его сбережения увеличились при ее жизни и после ее смерти в течение полезного года, не вызывает сомнений. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Attalo. * <a 294 d. prid. k. dec. sirmi cc. conss.>
CJ.4.26.12: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Вечным указом объявляется, что господин не может быть связан рабом и что только имущество (за вычетом, конечно, того, что раб по праву должен господину) может быть использовано для предъявления иска к его кредиторам или, если что-либо будет доказано против его имущества, против самого имущества. * Диоклетиан и Максимиан а. и ц. Виктор. * <a 294 г. xiii к. февраль сирми ц. конс.>
CJ.4.26.13pr.: Императоры Гонорий, Феодосий
Очевидно, что сеньоры, таким образом, связаны преторианским актом, который называется приказом, если они распорядились выплатить определенную сумму денег слуге или актеру. * честь. и Феодос. аа. Иоганни стр. * <а 422 г. 5 там же. iul. Равенна, Онорион XIII и Феодосион X аа. конс.>
CJ.4.26.13.1: Императоры Гонорий, Феодосий
Поэтому мы постановляем навечно посредством указа, что всякий, кто дает деньги в долг рабу, арендатору, проводнику, прокуратору или агенту владения, должен знать, что владельцы владений или земледельцы не могут быть связаны этим обязательством. <a 422 d. 5 id. iul. Равенна Гонорий XIII и Феодосий Xaa. conss.>
CJ.4.26.13.2: Императоры Гонорий, Феодосий
Также неуместно использовать семейные письма, в которых обычно хвалят отсутствующего, чтобы заставить его лгать о трате денег на имущество, о которых его не просили, поскольку, если его хозяин специально не просил его предоставить деньги, сам хозяин не может нести ответственность. <a 422 d. 5 id. iul. ravenna honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
CJ.4.26.13.3: Императоры Гонорий, Феодосий
И мы хотим, чтобы кредиторы были оштрафованы на сумму зачисленных средств, если деньги были зачислены таким лицам без распоряжения управляющего или без специального принятия поручителей. <a 422 d. 5 id. iul. Ravenna Honorius XIII and Feodosius X aa. conss.>
CJ.4.26.13.4: Императоры Гонорий, Феодосий
Действительно, мы даем кредитору разрешение, так что если истец, слуга или управляющий имениями окажется свободен от ведения счетов, то может быть возбуждено полезное дело в отношении имущества. <из 422 г., 5 г., там же, I век. Равенна. Гонорий XIII и Феодосий X, кавалеры ордена доминиканцев>
CJ.4.27.0. Через каких лиц оно приобретается для нас?
CJ.4.27.1pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
За исключением причины владения, несомненным правом является то, что свободный человек не может ничего приобрести, если он не подчиняется закону другого лица. * Диоклетиан и Максимиан а.а. Марцелл. * <с 290 дк июль. ипсис III и III аа. конс.>
CJ.4.27.1.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Следовательно, если прокуратор договорился не с самим собой, а с лицом, чьим делом он управлял, о претензии на возвращенную вещь, и это соглашение также сопровождалось оговоркой, то у господина не возникло никаких обязательств. Но вещи, переданные рабам, приобретаются их господинами. <a 290 dkiul. ipsisiiietiiiaa. conss.>
CJ.4.27.2pr.: Император Юстиниан
Если у двух или более человек есть общий раб, и один из них приказывает, чтобы раб был оговорен кем-то от его имени за десять золотых монет или что-то еще, но сам раб не назвал имени того, кто это приказал, а назвал имя одного из своих хозяев, и договор был заключен от его имени, то в древней мудрости искали, кому принадлежит право и выгода от этого, тому ли, кто это приказал, тому, чей раб это указал, или обоим. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. xv k. dec. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.27.2.1: Император Юстиниан
Поскольку значительная часть авторов изложила множество точек зрения со всех сторон, мнение тех, кто выносит условие господину, который его выдал, и утверждает, что оно было приобретено только им, кажется нам более верным, чем мнение других, которые склоняются к иным выводам. Ибо злоба рабов не должна потворствоваться, позволяя им игнорировать приказ господина, выносить условия по собственной прихоти и переводить чужую прибыль другому господину, который, возможно, развратил их: чего также нельзя терпеть, если нечестивый раб действительно считает, что господину, который это выдал, вообще не следует подчиняться, а другой, который, возможно, невежественен и не знает, приносит внезапное утешение. <a 530 d. xv k. dec. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.27.2.2: Император Юстиниан
Ибо то, что часто говорили среди древних, подобно приказу господина, должно быть получено, когда раб, получив от одного из господ указание, делает оговорку без указания имени: ибо тогда он получает право только на того, кто это приказал; но если он указал другого господина, то приобретение должно быть совершено только на него: ибо упоминание имени господина должно иметь гораздо большую силу, чем приказ господина. <a 530 d. xv k. dec. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.27.3pr.: Император Юстиниан
Поскольку, если свободный человек вносит платеж от имени другого лица, условие приобретается тем, на чье имя были внесены деньги таким платежом, но не ипотека или залог, которые были переданы или приняты на себя прокуратором, а приобретаются собственниками договора, устраняя такое различие, мы утверждаем, что как условие, так и ипотека или залог переходят к собственнику договора по праву и без какой-либо уступки. * iust. a. johanni pp. * <a 530 dk nov. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.27.3.1: Император Юстиниан
Если закон обязывает агента передавать право требования принципалу договора, почему бы с самого начала, как и в случае личного иска, передача права требования не казалась бы излишней, так же и в случае ипотеки и залога, чтобы принципал договора имел право требования по ипотеке или залоговое обязательство или право удержания, приобретенное для себя? <a 530 dk nov. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.28.0. К постановлению македонского сената.
CJ.4.28.1: Упрямый император
Если сын, находясь у власти отца, взял у вас деньги в долг, утверждая, что является отцом семейства, и вы сможете доказать разумными доводами, что поверили его заявлению, то в удовлетворении возражения ему будет отказано. * pertinax a. atilio. * <a . 193 pp. x k. april. falcone et claro conss.>
CJ.4.28.2: Императоры Север, Антонин
Когда Зенодор, казалось, обладал собственным правом, либо заключал договор с согласия отца, либо получал для этой цели деньги, которые обременяли бы бремя отца, либо, будучи признанным самостоятельным, подтверждал свою веру, совершая новацию, или иным образом признавал долг; здесь нет места для постановления самого широкого уровня разумности. * sev. and ant. aa. sophiae. * <a 198 pp. v k. mart. saturnino et gallo conss.>
CJ.4.28.3: Императоры Север, Антонин
Если сын семьи закладывает рыночную стоимость чего-либо продавцу, дающему оговорку, с добавлением процентов, никто не сомневается, что в декрете сената нет места, запрещающего предоставление займов сыновьям семей: ведь следует учитывать происхождение обязательства, а не право собственности на иск. * sev. et ant. aa. macrino. * <a 198 pp. id. mart. saturnino et gallo conss.>
CJ.4.28.4: Императоры Север, Антонин
Если с разрешения отца вы одолжили деньги сыну, то полномочия сената не вмешиваются, и поэтому в удовлетворении иска о залоге имущества отца не будет отказано, особенно когда сын стал его наследником, при условии, что никто другой не представляется более важным в силу права соглашения по времени и порядку. * sev. et ant. aa.Cyrillae. * <a 201 pp. xii k. mai. fabiano et muciano conss.>
CJ.4.28.5pr.: Император Александр Север
Власть македонского сената не препятствует просьбе о предоставлении денег, зачисленных сыну семьи, проживающему в другом месте с целью обучения или работы в посольстве, на необходимые расходы, в чем благочестие отца не могло бы отказать. * alex. a. septimiae musae. * <a 230 pp. prid. k. mart. agricola et clemente conss.>
CJ.4.28.5.1: Император Александр Север
Однако, исходя из договора, заключенного сыном после его смерти, в конечном итоге может быть подан иск о взыскании имущества с отца, если годичный срок, необходимый для подачи иска, не препятствует его осуществлению. <из 230 стр. prid. k. mart. agricolaetclementeconss.>
CJ.4.28.5.2: Император Александр Север
Действительно, если заем, выданный по просьбе отца, одобрен, нет необходимости выяснять, на что были потрачены деньги, и иск против отца остается в силе даже после смерти сына. <a 230 pp. prid. k. mart. agricola et clemente conss.>
CJ.4.28.6pr.: Император Филипп
Если ваш сын, действуя от вашего имени, взял деньги в долг вопреки постановлению македонского сената, иск о займе против вас от этого имени не может быть эффективно подан. * Филипп А. и Филипп К. Теопомпо. * <a 245 стр. vinon. mart. Филипп А. и Тициано конс.>
CJ.4.28.6.1: Император Филипп
Помощь сената, хотя и упоминает сыновей семьи, распространяется и на внуков и правнуков. <из 245 стр. vi non. mart. philippo a. et titiano cons.>
CJ.4.28.7pr.: Император Юстиниан
Если сын семьи принимает доверенные ему деньги без распоряжения, распоряжения или воли отца, но впоследствии отец ратифицирует договор, мы санкционируем его, устраняя двусмысленность древних законов, так же как если бы с самого начала сын семьи принял деньги, доверенные ему по воле или распоряжению отца, он был бы твердо признан ответственным; так же, если впоследствии отец ратифицирует договор, такой договор действителен, поскольку совершенно несправедливо отвергать показания отца. Ибо необходимо, чтобы ратификация отца не отличалась от его основного распоряжения или согласия, поскольку наш новый закон и вообще любая ратификация полностью вытекает из того, что существовало с самого начала, и подтверждает это. И это действительно должно санкционироваться частными лицами. * iust. a. iulianopp. * <a 530 d. xii k. aug. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.28.7.1: Император Юстиниан
Но если солдат, сын семьи, получил зачисленные деньги, независимо от того, было ли это сделано по приказу, с согласия, по завещанию или без ратификации его отцом, договор должен оставаться в силе, независимо от причины зачисления денег или того, куда они были потрачены. Ибо во многих статьях закона солдаты, сыновья семей, рассматриваются как независимые люди, и по умолчанию считается, что не каждый солдат получает и тратит деньги ни на что, кроме военных целей. <a 530 d. xii k. aug. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.29.0. К постановлению Сената Веллеяна.
CJ.4.29.1: Император Антонин
Женщины, которые берут на себя или перекладывают на себя чужие обязательства, если договаривающиеся стороны об этом знают, освобождаются от ответственности по решению сената. Но если они платят деньги за других, не будучи обязанными, то после прекращения заступничества взыскание не производится. * ant. a. lucillae. * <a 212 pp. non. dec. carviti duobus aspris conss.>
CJ.4.29.2: Император Антонин
Тщетно вы пытались воспользоваться исключением из постановления сената, касающегося заступничества женщин, поскольку вы сами являлись основным должником. Ведь исключение из этого постановления сената дается женщине, когда она в основном ничего не должна, но ходатайствовала за другого должника перед его кредитором; но если они обязались перед другими лицами от имени своего кредитора или позволили ему делегировать свои полномочия или полномочия своего должника, то подобное постановление сената не поможет. * ant. a. nepotianae. * <a 213 pp. iii id. aug. antoninus a. iiiiii et balbininus conss.>
CJ.4.29.3: Император Антонин
Если, когда вы сами брали деньги в долг, ваша мать возложила свои обязательства на совет самого влиятельного ордена, она может защитить их в порядке исключения. * ant. a. servato. * <a 213 pp. iii id. aug. antonino a. iiii et balbinino conss.>
CJ.4.29.4pr.: Император Александр Север
Декрет сената применяется независимо от того, передала ли женщина или участвовала в обязательстве, которое было наложено на другого человека, или, получив деньги от другого лица, она с самого начала признала себя виновной, что также было признано в их делах по другим обязательствам. * alex. a. alexandriae. * <a 223 pp. vi k. ian. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.29.4.1: Император Александр Север
Но если вы продали свое имущество до достижения двадцати пяти лет и выплатили деньги за своего мужа, то помощь сената вам недоступна. <a 223 pp. vi k. ian. maximo ii et aeliano cons.>
CJ.4.29.5: Император Александр Север
Если ваше имущество было заложено вашим мужем без вашего согласия, вы не связаны обязательством. Но если вы дали согласие на обязательство с ведома кредитора, вы можете воспользоваться помощью постановления сената. Однако, если вы проявили терпение, чтобы ваш муж заложил свое имущество, вы хотели обмануть кредитора, и поэтому постановление сената вам не поможет, поскольку оно было принято для слабости, а не для хитрости женщин. * Алекс. А. Попилии. * <a 224 d. xvk. iul. Юлиан и Криспин конс.>
CJ.4.29.6pr.: Император Александр Север
Если мать, распоряжаясь имуществом своих детей, пообещала обеспечить безопасность их опекунам и предоставила поручителя или заложила имущество, и, поскольку она, по-видимому, каким-то образом самостоятельно вела дела, ни она сама, ни предоставленный ею поручитель, ни заложенное ею имущество не получают помощи от сената. * Алекс. А. Торквато. * <a 228 стр. viid. окт. Модесто и пробо конс.>
CJ.4.29.6.1: Император Александр Север
Но если опекун желает оправдаться, она сама вмешалась, пообещав ему компенсацию, и вовсе не запрещено использовать помощь постановления сената. <a 228 pp. viid. oct. скромный и честный консул.>
CJ.4.29.6.2: Император Александр Север
Но если он попросил опекунов и добровольно принял на себя риск, то закон защищает его от ответственности. <a 228 pp. vi id. oct. modest and upright cons.>
CJ.4.29.7: Император Гордиан
Если сознательный кредитор взял имущество женщины в залог у ее мужа в счет собственного долга, даже с ее согласия, но благодаря решению сената не смог лишить женщину права собственности, продав его, вам не нужно требовать уплаченную цену от покупателя, если вы стали наследником матери. * Горд. а. Вивиано. * <a 238 стр. xii k. окт. pio et pontiano conss.>
CJ.4.29.8pr.: Император Гордиан
Если не только мужчины, но и эмансипированные дочери приняли на себя отцовские обязанности, хотя дочери освобождены от мужских обязанностей в силу исключения, вытекающего из веллеевского декрета сената, тем не менее сыновья обязаны выполнять то, чему они сами себя обязали, и отец, отстранив дочерей, может быть признан виновным в том, в чем он был бы признан виновным, если бы дочери не вмешались, в этом нет сомнений. * Горд. а. Трифони. * <a 238 стр. non. oct. pius and pontian cons.>
CJ.4.29.8.1: Император Гордиан
Однако, даже если отцовские обязательства были приняты как более поздние, они, несомненно, остаются в силе: но даже если они были приняты в рамках более ранних обязательств, поскольку они возвращаются отцу через компенсационный иск, они все равно будут считаться действительными. <из 238 стр. non. oct. pius and pontian cons.>
CJ.4.29.9: Император Гордиан
Хотя женщина может оплатить чужой платеж, тем не менее, если, имея предыдущее обязательство, которое не признается действительным постановлением сената о заступничестве, она производит платеж, защищенный этим постановлением сената, не зная о своей защите, происходит повторение платежа. * gord. a. proculo. * <a 239 pp. non. iul. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.4.29.10: Император Филипп
Если ваш противник вел дела не с вашим мужем, а с вами, вы не можете отказаться от оставшейся части договора аренды, который, как вы утверждаете, был заключен под предлогом таких обязательств. Ибо, если, сдавая в аренду те же земли не вам, а вашему мужу, он следовал за вами, как положено, вы можете защитить себя, воспользовавшись самым широким судебным приказом, который выдается в защиту женщин. * Филипп. А. и Филипп. К. Трифены. * <a 244 стр. xviiik. сеп. peregrinoetaemilianoconss.>
CJ.4.29.11: Император Филипп
Даже в течение продолжающегося брака право на освобождение мужа от ипотечных кредитов или залогов регулируется законом об экспроприации. * Филипп. а. Теодора. * <a 244 стр. viii k. окт. peregrino et aemiliano cons.>
CJ.4.29.12: Императоры храбры, галльен.
Если, желая дать приданое своей дочери, вы доверили свои дела зятю, вы ошибочно полагаете, что на вас распространяется действие постановления сената: ибо благоразумные люди посчитали, что это дело должно быть исключено из действия этого постановления. * valer. and gallien. aa. sepiducae. * <a 258 pp. viii k. mart. tuscan and bass cons.>
CJ.4.29.13: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если деньги на похороны были переданы вам добросовестно кредитором, независимо от того, предполагалось ли, что вся сумма или ее часть пойдут на пользу вашему мужу, то постановление отцов вам не поможет, даже если кредитор знал причину договора. * Диоклетиан и Максимиан aa. Condianae. * <a 290 d. iiik. sept. ipsisiiiietiiiaa. conss.>
CJ.4.29.14: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Авторитет закона доказывает, что женщина не может ходатайствовать против авторитета декрета Веллиана Сената и что она может использовать то же исключение, что и её поручитель. Следовательно, если ваша мать не существовала как наследница своего бывшего мужа, она достаточно защищена соответствующим средством защиты. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Василисские. * <a 294 стр. viiik. апрель. византийские цк. конс.>
CJ.4.29.15: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если жена, ходатайствуя за мужа против постановления сената, просила вас обязать ее верность, то в начале договора, используя исключение, к вашему обязательству прилагалось обеспечение, с помощью которого вы могли защитить договор. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Агриппино. * <a 294 стр. xviiik. iun. sirmicc. conss.>
CJ.4.29.16: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если женщина приняла на себя чужое обязательство, и ей помогает исключение, предусмотренное декретом Веллея-сената, кредитору предоставляется право на расторжение договора с предыдущими должниками. * Диокл. и Максим. аа. и cc. Руфино. * <a 294 стр. xviik. февр. сирми cc. конс.>
CJ.4.29.17: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если, когда ваш отец брал деньги взаймы у Каллистрата, как если бы их получила его жена, то был составлен документ, и нет необходимости прибегать к исключению, предусмотренному постановлением сената, поскольку сущность истины, установленная более весомо, чем фиктивные действия, защищает его. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Александр. * <a 294 iiiid. mart. cc. conss.>
CJ.4.29.18: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Женщинам, которые по какой-либо причине принимают на себя новые или старые обязательства других лиц, предоставляется льгота, если только кредитор не был обманут женщиной по какой-либо причине: ибо тогда было решено, что исключение из решения Сената должно быть снято путем повторного совершения мошенничества. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Зотик. * <a 294 s. viid. nov. antiochaecc. conss.>
CJ.4.29.19: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку постановление отцов, касающееся заступничества женщин, относится также к тем обязательствам, которые возникли у женщины благодаря хитрости кредитора, постановляется вечным указом, что если кредитор, намеревавшийся заключить договор с другим, выбрал женщину, вы можете защищаться от претензий, ссылаясь на то, что вы утверждаете. * Диоклетиан и Максимиан. * <a 294 d. xviiik. ian. Nicomediacc. conss.>
CJ.4.29.20: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Нет сомнения, что наследники женщины также могут использовать это же исключение против кредиторов, введенное указом сената. * Диоклетиан и Максим А. и ц. Феодотиан. * <с 294 г. до н.в. VIII г. К. Иан. к ним ц. конс.>
CJ.4.29.21: Император Анастасий
Мы постановляем, что женщины могут отказаться от права на ипотеку, действующее в их интересах, по собственному согласию в отношении одного или нескольких договоров, или одного или нескольких лиц или вещей, и что то, что было сделано таким образом, должно оставаться неизменным и нерушимым в соответствии с нашей властью: однако, если они обычно использовали такой отказ в отношении одного или нескольких договоров, как было сказано, или в отношении одной или нескольких вещей или лиц, исходя из собственного согласия, то этот отказ не должен ограничиваться теми договорами и теми вещами или лицами, к которым они дали или дадут собственное согласие, и тем, кто заявляет о своем несогласии, не будет предоставлено разрешение на несогласие с ним в отношении некоторых других договоров, на которые женщины не дали или не дадут согласия вообще: а именно, все эти договоры, которые мы установили настоящим этим весьма разумным законом, должны действовать в отношении прошлых договоров, не меньше в отношении деловых отношений и споров, а также в отношении сделок, окончательных решений или любым другим законным образом. * Анастас. а. CeleriMag. Off. * <a 517 DK апрель. Анастасия и Агапито Cons.>
CJ.4.29.22pr.: Император Юстиниан
Если совершеннолетняя женщина после заступничества или поручительства написала записку, предоставила залог или заступника, мы постановляем, прекращая действие древних законов, что если в течение двух лет после предыдущего поручительства, засчитываемого по тому же делу, она предоставила залог, поручительство или заступника, она никоим образом не понесет ущерба, если это приведет к повторному убытку вследствие ее немощи. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. xv k. april. lampadio et oreste conss.>
CJ.4.29.22.1: Император Юстиниан
Но если через два года он это сделает, он вменит это себе, если, не сделав того, о чем мог бы подумать и чего мог бы избежать чаще, он добровольно подтвердил это: ибо кажется, что с этого момента он не обязуется выполнять обязательства другого лица, а действует в своих собственных интересах и принимает на себя ответственность как в виде второй гарантии, поскольку он это сделал, так и в виде полезного закладного или ходатайства. <a 530 d. xv k. april. lampadio et oreste conss.>
CJ.4.29.23pr.: Император Юстиниан
Желая распутать сети древней юрисдикции и самые сложные узлы, а также устранить излишние различия, мы постановляем, что женщина, если она ходатайствует, будь то с самого начала или позже, приняв что-либо в качестве своего ходатайства, связана всеми возможными способами и не может воспользоваться помощью постановления Веллеанского сената, независимо от того, ходатайствует ли она без письменного подтверждения или с письменным подтверждением. * iust. a. iulianopp. * <a 530 >
CJ.4.29.23.1: Император Юстиниан
Но если в документе о заступничестве он действительно говорит, что получил что-то и таким образом обратился к заступничеству, и этот документ будет публично составлен и подписан тремя свидетелями, то следует всеми силами верить, что он получил деньги или имущество и что он не вернулся к помощи декрета Сената Веллеяна. <a 530 >
CJ.4.29.23.1a: Император Юстиниан
Но если она вмешалась без письменного оформления или с помощью документа, составленного не в письменной форме, то, если сторона, заключившая соглашение, сможет доказать, что она получила деньги или вещи и, таким образом, приняла на себя обязательство, ее можно отозвать с помощью постановления сената. <a 530 >
CJ.4.29.23.1b: Император Юстиниан
Однако, если он это совсем не одобрит, то помощь женщины останется, и старый иск против того, за кого она заступалась, будет продолжен, или же будет подготовлен иск против него. <a 530 >
CJ.4.29.23.1c: Император Юстиниан
Но если кто-то дал деньги или имущество женщине, которая не является подходящей кандидатурой, так что она может стать его должницей, то женщина, фактически получившая эти вещи, не имеет доступа к власти сената, но кредитору разрешается выступить против нее и потребовать от нее все, что он сможет, а также оспорить оставшуюся часть долга старого должника, либо частично, если он может что-то получить от женщины, либо полностью, если она полностью обременена бедностью. <a 530 >
CJ.4.29.23.2: Император Юстиниан
Но чтобы женщины не вступали в подобные договоры неправомерно, мы постановляем, что они не могут связывать себя обязательствами перед другими иначе, как посредством публично оформленного документа, подписанного тремя свидетелями, и что мужчины должны получать от женщины признание вины перед другими: ибо только тогда они становятся связанными обязательствами, и таким образом следует поступать со всеми вопросами, которые либо являются предостережениями в древних законах, либо введены императорской властью в отношении заступничества женщин. <a 530 >
CJ.4.29.23.3: Император Юстиниан
Но если вне рамок того же обряда женщины берутся ходатайствовать, то такое письменное или неписаное обязательство следует считать недействительным, как если бы оно не было завершено или полностью написано, и помощь сената не следует запрашивать, а она является свободной и абсолютной, как если бы не было абсолютно никакого дальнейшего разбирательства по этому делу. <a 530 >
CJ.4.29.24pr.: Император Юстиниан
Разрешая двусмысленность древних текстов, мы постановляем, что если кто-либо, с целью освобождения своего раба, принимает женщину, которая берет на себя обязательства по выплате определенной суммы, и если он освободил раба, независимо от того, взяла ли женщина на себя эти обязательства в первую очередь или сделала это от имени раба, то она должна нести ответственность, справедливо постановляя, что декрет сената Веллеяна должен молчать в этом случае. * iust. a. Julian pp. * <a 530 dk aug. Lampadio and Oreste cons.>
CJ.4.29.24.1: Император Юстиниан
Ибо это достаточно горько и противоречит благочестию, что хозяин раба считает, что женщина, будь то одна или по обещанию раба, должна навязывать рабу свободу и губить его собственного слугу, и не принимает того, на что он рассчитывал, чтобы добиться такой щедрости. <a 530 dk aug. lampadio et oreste cons.>
CJ.4.29.25pr.: Император Юстиниан
Мы в целом постановляем, что если кто-либо старше двадцати пяти лет, будь то мужчина или женщина, обещал или гарантировал приданое для какой-либо женщины, с которой законно вступить в брак, он абсолютно обязан выполнить свое обещание. * iust. a. к населению города Константинополя и всем провинциям. * <из 531 г. н.э. Константинополя, почтового консульства Лампадия и Ореста.>
CJ.4.29.25.1: Император Юстиниан
Недопустимо, как будто по случайности, чтобы женщина лишилась брачных дарований и, следовательно, была отвергнута мужем, а брак расторгнут. Поскольку мы знаем, что древние правители часто смягчали суровость закона, отдавая предпочтение приданому, мы тоже справедливо пришли к подобному разрешению. <из 531 г. до н.э. Константинополь после консульства Лампадия и Ореста.>
CJ.4.29.25.2: Император Юстиниан
Ибо если он с самого начала проявляет свою щедрость по собственной воле, то ему необходимо удовлетворить его обещаниями, чтобы то, что было написано или обещано с самого начала добровольно, впоследствии исполнилось, даже против его воли, и вся власть декрета Веллеевского сената в этом случае прекратилась. <из 531 г. до н.э. Константинополь после консульства Лампадия и Ореста.>
CJ.4.30.0. Касательно несобранных денежных средств.
CJ.4.30.1: Императоры Север, Антонин
Если вы утверждаете, что деньги вам не были выплачены и, следовательно, вексель был выдан напрасно, и вы собираетесь доказать наличие залога, вы можете проверить это на практике: ибо намерение, лежащее в основе данного залога или выплаченных денег, будет иметь силу только в том случае, если оно основано на доверии должника. И по той же причине правда сохранится, если, пока вы владеете залогом, ваш противник начнет действовать. * sev. et ant. aa. hilaro. * <a 197 pp. k. sept. laterano et rufino conss.>
CJ.4.30.2: Император Антонин
Если у лица, ответственного за расследование, будет установлено, что вы получили меньше денег, чем получили, и предоставили гарантию на большую сумму, он обяжет вас вернуть только то, что вы получили, с удержанием процентов из оговоренной суммы. * ant. a. maturio. * <a 213 d. id. april. antoninus a. iii and balbinus conss.>
CJ.4.30.3: Император Антонин
Если на основании вашей гарантии, несмотря на предоставленную ипотеку, против вас начнут подавать иск, истец будет обязан на основании возражения против этого, будь то в случае мошенничества или невыплаты денежных средств, доказать, что деньги были вам выплачены: если это не будет выполнено, последует оправдательный приговор. * ant. a. demetriae. * <a 215 d. iii k. iul. laeto et cereale conss.>
CJ.4.30.4: Император Антонин
Когда, признавая действительность гарантии, вы также произвели оплату части долга или процентов, вы понимаете, что подаете жалобу на неоплаченные деньги слишком поздно. * ant. a.Basso. * <>
CJ.4.30.5: Император Александр Север
Если у вас есть какие-либо права против требований вашего противника, вы можете ими воспользоваться. Но вы должны знать, что исключение в отношении неучтенных денег существует в случаях, когда деньги запрашиваются так, как если бы они были зачислены, но когда сумма уменьшается в письменной форме из-за предыдущего долга, не требуется, учитывалась ли она на момент запроса, а требуется знать, существовал ли до этого законный долг. * Алекс. А. Августиано. * <>
CJ.4.30.6: Император Александр Север
Напрасно вы думаете, что защищены исключением в виде неучтенных денежных средств, когда, как вы сами признаете, вы сами выступаете в роли должника вместо того, кто был обязан платить. * Алекс. А. Хустино. * <стр.>
CJ.4.30.7: Император Александр Север
Если вас предупредили о том, что вы собираетесь взять в долг деньги у противника, которые не были выплачены, вы можете взыскать долг на основании условия, даже если истец не заявляет о нем, или вы можете использовать возражение о невыплаченных деньгах против агента. * alex. a. iuliano et ammoniano. * <a 223 pp. non. nov. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.30.8pr.: Император Александр Север
Если в течение установленного законом времени тот, кто взял на себя поручительство, умер без жалоб, его наследник будет иметь право на оставшееся время как против кредитора, так и против своих наследников. * Алекс. А. материнский. * <a 228 стр. xiik. апрель. скромный и честный конс.>
CJ.4.30.8.1: Император Александр Север
Но если поступит жалоба, право на возмещение убытков по неучтенным деньгам будет постоянно действовать как для наследника, так и против наследников. <a 228 стр. xiik. апрель. скромно и справедливо конс.>
CJ.4.30.8.2: Император Александр Север
Но если законный срок для подачи жалобы истек, а кредитор не понес никакого ущерба, то его наследник, а если он сирота, будет обязан выплатить долг. <a 228 стр. xiik. апрель. скромные и честные конс.>
CJ.4.30.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку очевидно, что никто не может быть связан чем-либо сверх того, что он получил, и кредитор не заявил возражения по соглашению сторон, уместно сделать исключение из этого факта: если срок, в течение которого должна быть подана жалоба по этому поводу, еще не истек или в течение этого срока право было установлено завещателем, то ничего сверх того, что вы получили по жребию, не будет разрешено взыскивать с вас от имени президента провинции. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Zoilo. * <a 293? d. iii id. dec. ipsis.... conss.>
CJ.4.30.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Утверждение о том, что истец выплатил долг, не исключается длительностью срока давности. Также не является препятствием для этого то, что исключение в отношении невыплаченных в определенный день денег, если жалоба не подана досрочно, исчезает, поскольку существует большая разница между тем, кто, утверждая этот факт, взял на себя бремя доказывания, и тем, кто отрицает платеж, чьи доказательства по естественным причинам недействительны, и по этой причине перекладывает необходимость вещи на истца. * diocl. etmaxim. aa. etcc. mucazano. * <>
CJ.4.30.11: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы обещали передать деньги посреднику для целей сделки, вы не можете защищаться, за исключением случаев невыплаты денежных средств. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Евтихиан. * <d. iiiid. апрель>
CJ.4.30.12: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Исключение в виде невыплаченных денежных средств применимо как к поручителю, так и к гаранту, в качестве примера основного долга. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Севериан. * <>
CJ.4.30.13: Император Юстин
Мы обычно постановляем, что если что-либо было обеспечено в письменной форме за денежные средства, полученные по предыдущему основанию, и обещающий конкретно указал это основание, то обещающему больше не разрешается требовать доказательств основания, поскольку ему самому следует согласиться, если только он сам, наоборот, не сможет убедить судью в истинности своих убеждений самыми убедительными аргументами, изложенными в письменном документе, что дело впоследствии было совершено каким-либо иным способом, а не тем, к которому относится обеспечение. Ибо мы считаем крайне недостойным, чтобы то, что каждый ясно заявил своим голосом, в том же самом случае опровергалось и оспаривалось его собственными показаниями. * Юстин А. Феодот пу. * <>
CJ.4.30.14pr.: Император Юстиниан
В договорах, в которых зафиксирована фактическая выплата или передача денежных средств или иных вещей, лицо, указанное как получившее эти средства, или его правопреемник не может заявлять о невыплате денежных средств в течение ранее установленных пяти лет, а только в течение двух непрерывных лет, так что после истечения этого срока жалоба о невыплате денежных средств никоим образом не может быть подана: а именно, те, кто по каким-либо причинам, специально указанным в законах, получал помощь в прошлом даже после истечения пяти лет, будут получать такую же помощь и в будущем, даже если вместо пяти лет установлен двухлетний срок. * iust. a. menae pp. * <a 528 dk iul. constantinopoli ipso a. ii cons.>
CJ.4.30.14.1: Император Юстиниан
Но поскольку стороны судебного разбирательства пытаются возражать против такого исключения в отношении залогов и инструментов, касающихся депонированных вещей или денег, мы считаем справедливым полностью отменить это право в одних случаях, но в короткие сроки отменить его в других. Поэтому мы постановляем, что в инструментах, касающихся депонирования определенных вещей или определенных денег и залогов государственных функций, независимо от того, составлены ли они с расчетом на полную или частичную оплату, никакое исключение в отношении неучтенных денег не должно возражать против тех залогов, которые после составления инструментов, касающихся приданого, частично или полностью включают выплаченное приданое. <из 528 dk iul. constantinopoli ipso a. ii cons.>
CJ.4.30.14.2: Император Юстиниан
Однако в отношении других ценных бумаг, выданных кредитором по частным долгам, которые указывают на частичную оплату долга или на полную оплату долга при сохранении гарантии по процентам за кредитором, или также обещают возврат процентов, или если в пользу любого другого договора, в котором прописана выплата денег или предоставление определенных видов имущества, аналогично предоставлено обеспечение, указывающее на оплату денег или иных вещей, или их части, возражение о невыплаченных деньгах может быть заявлено только в течение тридцати дней после выдачи такого обеспечения, так что, если такие сделки имели место, это обеспечение может быть принято судьями во всех отношениях, и лицу, получившему обеспечение, не разрешается утверждать, что деньги или иные вещи не были ему выплачены по истечении указанных дней. <из 528 dk jul. constantinople ipso a. ii cons.>
CJ.4.30.14.3: Император Юстиниан
То есть, отмечая, что в случаях, когда допускается возражение по поводу неуплаченных денежных средств, как с самого начала, так и по истечении установленного срока, в этих случаях принесение присяги не допускается. <из 528 dk iul. constantinople ipso a. ii cons.>
CJ.4.30.14.4: Император Юстиниан
Однако, в любое время, когда применялось вышеупомянутое исключение, лицу, которому оно положено, разрешается либо направить письменное уведомление о претензии по поводу неуплаченных денег лицу, которое их уплатило или передало иные вещи в документе, либо, если оно отсутствует в местах заключения договора, в этом самом городе перед любым обычным судьей, но в провинциях перед самыми выдающимися людьми, которые являются правителями или защитниками этих мест, заявить о той же претензии и таким образом создать для себя бессрочное исключение. <из 528 dkiul. constantinopoliipsoa. iicons.>
CJ.4.30.14.5: Император Юстиниан
Но если действительно присутствует тот, кто, согласно письменным документам, заплатил деньги или передал другие вещи, но осуществляет какое-либо административное управление либо в этом святом городе, либо в провинциях, так что трудно отправить ему донос, мы разрешаем тому, кто желает воспользоваться вышеупомянутым исключением, обратиться к другим судьям либо в этом святом городе, либо в провинциях и через них сообщить лицу, против которого он возражает по поводу подобного исключения, что он подал жалобу на неуплаченные деньги. <из 528 г. до н.э. Юл. Константинополя, а. II конс.>
CJ.4.30.14.6: Император Юстиниан
Но если в провинциях нет другого гражданского или военного администратора, или по какой-либо причине тому, кто возражает против вышеупомянутой жалобы, трудно обратиться к нему и сделать то, что было сказано, мы даем ему разрешение через достопочтенного епископа сообщить о своем возражении кредитору и таким образом прервать установленный срок. Это, несомненно, имеет место и в случае возражения против неучтенного приданого. <из 528 г. до н.э., Константинополь, 11 г. до н.э.>
CJ.4.30.15: Император Юстиниан
Если исключение из правила о неучтенных деньгах может применяться к кому-либо, даже если он предоставлен сам себе, его кредиторы могут использовать такую помощь, независимо от того, присутствуют они или нет (будь то иски против них самих как лиц, удерживающих его имущество, от тех, кто требует его долгов, к которым это исключение применяется, либо от имени вдовьей доли, либо по какой-либо другой причине, либо они сами подают иск против других владельцев). При рассмотрении дела они могут возражать против этого же исключения своим противникам неучтенных денег, и им не мешает тот факт, что основной должник никогда им не пользовался: однако ни основной должник, ни его поручитель не несут ущерба, если лицо, возражавшее против этого исключения, потерпит поражение, но впоследствии, если против них будет подан иск, они смогут защитить себя с помощью того же исключения в установленные сроки. * iust. a. menaepp. * <a 528 - 529 >
CJ.4.30.16: Император Юстиниан
Несомненно, в законе предусмотрено исключение в отношении нераскрытых денежных средств, и оно должно присутствовать в таких документах, будь то денежные или иные гарантии, в которых также упоминается таинство. Ибо какая разница в этом виде исключения, независимо от того, дается ли клятва или нет, как в денежных гарантиях, так и в других документах, допускающих такое исключение? * iust. a. johannipp. * <a 531 - 532 >
CJ.4.31.0. О компенсациях.
CJ.4.31.1: Император Антонин
Сенат проголосовал и неоднократно писал, что компенсация в налоговом деле в конечном итоге уместна, если та же самая станция должна что-то, за что просит. Этот закон должен строго соблюдаться из-за смешения различных обязанностей. Но если будет установлено, что вам что-то должны от указанной вами станции, вы получите это как можно скорее. * ant. a. dianensis. * <>
CJ.4.31.2: Император Антонин
Действительно, платеж, произведенный арбитром, не подлежит возврату, и, следовательно, его компенсация также не может быть признана. Но никто не сомневается, что тот, на кого подал в суд арбитр, может требовать компенсацию за причитающиеся ему деньги. * ant. a. claudioetasclepiadi. * <>
CJ.4.31.3: Император Александр Север
В том, что вы признаете своим долгом перед государством, тот, кто осведомлен об этом деле, распорядится о возмещении долга, если вы не являетесь должником по календарю, налогам, государственным деньгам (зерну или маслу), налогам, продовольствию, расходам или доверительному управлению государством. * alex. a. aetrio capitoni. * <a 223 pp. k. oct. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.31.4: Император Александр Север
Если очевидно, что обе стороны должны друг другу деньги, то по закону необходимо получить компенсацию за платеж с момента возникновения задолженности у обеих сторон, разумеется, при условии совпадения сумм, и проценты начисляются только на то, что больше у другой стороны, если только существует претензия на это. * Алекс. А. Флавий и Лукиан. * <a 229 г. XVII окт. Александр А. III и Диона Консс.>
CJ.4.31.5: Император Александр Север
Даже если будет установлено, что вам причитается имущество из активов лица, которому, по вашим словам, вы должны меньшую сумму, расчет компенсационных выплат не включает проценты, но требование лица, которому, как вы докажете, вы должны больше, остается в силе. * alex. a. honoratae. * <a 229 pp.>
CJ.4.31.6: Император Александр Север
И письменное соглашение, на основании которого было принято положение, существование которого вы отрицаете, не может связывать вас против веры в истину, и вы справедливо требуете справедливой компенсации. Ибо несправедливо выплачивать то, что вам причитается, до того, как будет удовлетворена взаимная просьба, тем более что вы говорите, что вас преследуют те, кто жалуется на то, что их разлучили с женщиной по причине развода. * Алекс. А. Полидевка. * <a 229 стр. xvik. дек. Александро А. III и Дион Консс.>
CJ.4.31.7: Император Александр Север
Если продавец должен получить цену от продажи, требование о компенсации оспаривается. Покупателям запрещено предъявлять требование о компенсации цены только к государству. * Алекс. А. Флавио Аусонио. * <>
CJ.4.31.8: Император Гордиан
Если ваш отчим окажется перед вами в долгу из-за плодов, полученных от вашего владения, и начнет требовать от вас то, что было завещано вашей матерью, вы не будете несправедливо возражать против возмещения суммы долга путем заимствования у лица, которое будет судить в этом деле. * Горд. А. Аврелий, почетный военный * <>
CJ.4.31.9: Император Гордиан
Компенсация не может быть выплачена за то, что причитается не тому, против кого подан иск, а другому лицу. * gord. a. liciniaeeuctemonidis. * <pp. id. ian>
CJ.4.31.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку вы предлагаете бесплатную землю, которая была отнята, но после того, как, как если бы до покупки существовало обязательство, вы заплатили определенную сумму, если губернатор провинции потребует от вас возмещения долга, вы можете возразить против компенсации за то, что вы заплатили неправомерно. * Диоклетиан и Максимиан. AA и CC Юлий Никандр. * <>
CJ.4.31.11: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы назначили опекунов для сирот в срочном порядке в суде и выплатили за них деньги в связи с обязанностью заботиться о первенце, вы действуете суеверно, опасаясь, что сами ответчики не смогут вменить вам это в вину или что с вас могут потребовать больше, если будет доказано, что вы выплатили только то, что опекуны им причиталось, или что вы выплатили большую сумму от их имени. * Диоклетиан и Максимиан, А.А. и К. Клавдий, Юлий и Павел.*
CJ.4.31.12: Императоры Диоклетиан, Максимиан
В обмен на погашение долга, если вы должны что-либо еще, вы можете распорядиться залогом, выплатив или приняв его против воли кредитора, предложив его и внеся в качестве залога. * Диоклетиан и Максимиан, aa. и cc. Луций Корнелий. * <a 294 стр. xviik. ian. Никомедия, cc. conss.>
CJ.4.31.13: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если, как будто за тот долг, который вы должны были во имя торжественных государственных расходов, вы написали Муциану, что не будете требовать ничего в качестве компенсации, то вы возвращаете то, что получили в качестве компенсации, а не взыскание непогашенного долга, а взыскание долга должно быть произведено раньше. * Диоклетиан и Максимиан aa. и cc. Аврелий Басс. * <>
CJ.4.31.14pr.: Император Юстиниан
Мы санкционируем выплату компенсаций по всем искам в соответствии с самим законом, без различия между вещными и личными исками. * iust. a. johanni pp. * <a 531 dk nov. constantinopoli post cons. lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.4.31.14.1: Император Юстиниан
Однако мы постановляем, что компенсации должны быть назначены, если основание для их назначения ясно и не запутано во множестве сложностей, а может обеспечить судье лёгкий исход. Ибо весьма печально, что после многих, возможно, различных разбирательств, когда дело уже рассмотрено, с другой стороны, которая уже почти признана виновной, компенсация теперь сталкивается с несомненным и неоспоримым долгом, а надежда на обвинительный приговор исключается из-за запутанных мораториев. Поэтому судьи должны соблюдать это правило и не проявлять чрезмерной склонности к принятию компенсаций, а также не принимать их с мягким сердцем, но, используя строгий закон, если они сочтут их более масштабным и всесторонним расследованием, они должны, конечно, оставить их для рассмотрения другими судьями, но должны разрешить первоначальное дело, которое сейчас почти ускорено, окончательным приговором: за исключением действия по снятию показаний в соответствии с нашей санкцией, в котором мы постановили, что компенсация не предусмотрена. <из 531 dk nov. constantinopoli post cons. lampadii and orestis vv. cc.>
CJ.4.31.14.2: Император Юстиниан
Однако компенсация не выплачивается тем, кто незаконно занимает чужую собственность. <из 531 dk nov. constantinople post cons. lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.4.32.0. О ростовщичестве.
CJ.4.32.1: Благочестивый император
Если из предыдущего вопроса доказано, что обещание начисления процентов было дано надлежащим образом, хотя и не было зафиксировано в документе, то, тем не менее, оно подлежит выплате в соответствии с наилучшим законом. * pa aurelio evocat. * < sine die et conss.>
CJ.4.32.2: Императоры Север, Антонин
Покупатель, которому передано владение вещью, если он не предложит продавцу цену, несмотря на то, что деньги запечатаны для внесения на хранение, обязан по праву справедливости уплатить ростовщичество. * sev. etant. aa. lucio. * <>
CJ.4.32.3: Императоры Север, Антонин
Хотя проценты по похоронным расходам нельзя взыскать без гарантийного обязательства, тем не менее, те, которые были выплачены по соглашению, не возвращаются как незаработанные и не принимаются в качестве приза. * sev. et ant. aa. iuliano serpio. * <a 200 pp. v k. oct. severo a. ii et victorino conss.>
CJ.4.32.4pr.: Императоры Север, Антонин
Сохраняя залог, можно сохранить проценты, которые, как было согласовано, будут выплачены, хотя это условие и не было включено в договор, оно было справедливо установлено и имеет обоснование, поскольку залоговые обязательства также связаны условием соглашения о выплате процентов. * sev. andant. aa. aproniaehonoratae. * <>
CJ.4.32.4.1: Императоры Север, Антонин
Однако в рассматриваемом вами случае это основание перестает действовать, если действительно на момент заключения договора было оговорено требование более низкой процентной ставки, но позже, когда должник пообещал платить более высокую процентную ставку, удержание залога не может считаться действительным, поскольку на момент выдачи документов не было оговорено, что залог должен распространяться и на это увеличение.
CJ.4.32.5: Императоры Север, Антонин
В отношении кредитора, требующего более высоких процентов по соглашению сторон, если доказано, что впоследствии он получал меньшие проценты в течение определенных лет, полезно использовать возражение, основанное на соглашении. Согласно этому возражению, вы также можете защищаться от защиты государства, требующего более высоких процентов по гарантии, если докажете, что тетя ваших подопечных, которая гарантировала более высокие проценты, всегда возвращала долг в пять раз больше установленного. * sev. et ant. aa. ultumio sabino et al. * <a 205 d. non. iul. geta cons.>
CJ.4.32.6: Император Антонин
Если вы предложили кредитору, владеющему вещью, которая является его залогом, в присутствии свидетелей, и если он не принял предложение, вы внесли его в запечатанном виде, то вы не будете обязаны выплачивать проценты с момента предложения. Но если кредитор отсутствует, вам следовало бы спросить об этом председателя. * ant. a. antigonus mil. * <a 212 pp. iii id. febr. duobus aspris conss.>
CJ.4.32.7: Император Антонин
Кредитор должен доказать своими документами свои намерения и оговоренные им проценты, если это возможно. И если они когда-либо были оплачены по взаимному согласию, они не являются обязательством. * ant. a. domitio aristaeo. * <a 215 pp. iiii non. oct. romae laeto et cereale conss.>
CJ.4.32.8: Император Антонин
Хотя Басса, беря деньги в долг, гарантировал заемщику меньшие процентные ставки и, если тот не выплачивал их в течение определенного времени, обещал большие (в той мере, в какой это допустимо), если по истечении срока, указанного для гарантии, кредитор получил ее и не потребовал выплаты больших процентов, и можно доказать, что он не отказался от выплаты меньших процентов, то должны быть рассчитаны те процентные ставки, на требовании которых кредитор настаивал. * ant. a. claudiodoryphoro. * <>
CJ.4.32.9: Император Антонин
Если вы сами не препятствовали выплате денег с меньшими процентами в установленный срок, а сделали это через опекунов детей кредитора, которые отказались их принять, и вы доказали это судье, то за период, в течение которого вы не препятствовали выплате, дополнительные проценты не взиматься. И если вы также внесли крупную сумму, то с момента, когда это, по-видимому, было сделано, вы не будете обязаны платить проценты. * ant. a. canioprobo. * <>
CJ.4.32.10: Император Антонин
Проценты, выплачиваемые в рассрочку, не учитываются при двойном расчете. В этом случае требуется не более суммы процентов, если на момент выплаты сумма процентов превышает этот расчет. * ant. a. cratoetdonatomil. * <>
CJ.4.32.11: Император Александр Север
Заем пшеницы или ячменя также должен быть обеспечен простым соглашением. * Алекс. А. тирану Аврелию. * <a 223 стр. К. Май. Максим II и Элиан Конс.>
CJ.4.32.12: Император Александр Север
Заложенное в качестве залога имущество дает кредитору право на получение денежных средств, которые он не принял, но получил проценты, и он гарантированно освобождается от долга по этому имуществу. * Алекс. А. Попилио. * <>
CJ.4.32.13: Император Александр Север
В решениях, вынесенных добросовестно, например, в коммерческих сделках, проценты, безусловно, учитываются. Но если решение завершилось приговором, хотя и было вынесено менее суровое решение без начисления процентов, и не последовало обжалования, то решение не подлежит отмене: проценты за время, прошедшее после предъявления иска по существу, не начисляются никаким иным правом, кроме как по причине вынесения решения. * Алекс. А. Эустатиа и др. * <>
CJ.4.32.14: Император Александр Север
Если по этому соглашению ваша жена одолжила деньги на проживание вместо ростовщичества, использовала соглашение в соответствии с договоренностью и даже не снизила арендную плату, сдавая дом в аренду, то этот вопрос не следует поднимать, как если бы стоимость дома снизилась при сдаче в аренду больше, чем составляет размер законного ростовщического дохода. Ибо, хотя договор аренды мог быть заключен с более выгодными условиями, это не означает, что заем был заключен незаконно, а арендованное жилье дешевле. * Алекс. А. Аврелий Аркасиан. * <из 234 г. н. 11 г. май. Максимус и Урбан Конс.>
CJ.4.32.15: Император Гордиан
Поскольку вы взяли у своей жены тысячу золотых монет с условием, что если она не выплатит долг в течение определенного дня, то вернет в четыре раза больше полученной суммы в качестве штрафа, форма закона не позволяет применять закон этого договора за пределы наказания в виде законного ростовщичества. * Gord. a. Claudio portorio. * <a 242 d. non. m. attico et praetextato cons.>
CJ.4.32.16: Император Гордиан
Поскольку вы утверждаете, что получили в долг деньги, а не зерно, для обеспечения определенного количества пшеницы, и, если это количество не было предложено в день предоставления займа, вы считаете, что были обременены дополнительными мерами, мошенническим путем, основанным на законном ростовщичестве, вы можете использовать компетентную защиту от несправедливого иска. * Горд. А. Флавио Сульпицио. * <стр.>
CJ.4.32.17: Император Филипп
Если по этому закону ваша мать заложила имущество вашему кредитору, чтобы получить плоды вместо ростовщичества, то иски не могут быть аннулированы на основании большей прибыли, полученной из-за неопределенности исхода с плодами. * Филипп А. и Филипп К. Аврелий Евксен. * <>
CJ.4.32.18: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Подтверждено, что необоснованные проценты, даже если они не были уплачены до возврата лота и, следовательно, не могли быть уменьшены, хотя и были предоставлены кредитору после возврата лота, могут быть взысканы вне зависимости от иных правовых норм, с должным учетом причины. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Аврелий Кастор. * <>
CJ.4.32.19pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Предложите кредитору по завещанию полученную в кредит долю с законными процентами и, если он не примет её, внесите её на государственный депозит, чтобы предотвратить начисление законных процентов. * Диоклетиан и Максимиан, а.а. и ц. Аврелиан Ириней. * <>
CJ.4.32.19.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
В данном случае, однако, под термином «общественный» следует понимать либо самые священные здания, либо места, размещение которых было предписано компетентным судьей.
CJ.4.32.19.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
В связи с этой последующей опасностью должник будет освобожден, а право залога будет отменено, поскольку Сервианский акт также четко указывает на запрет преследования по залогу как после выплаты денег, так и в случае, если кредитор бездействовал, препятствуя их выплате.
CJ.4.32.19.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Это также необходимо учитывать при анализе траекторий.
CJ.4.32.19.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
То есть, кредитор имеет право подать иск для взыскания этих средств не против должника, если только он сам их не получил, а либо против депозитария, либо против самих денежных средств.
CJ.4.32.20: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Священные уставы, запрещающие взимание ростовщических платежей с погребальных денег сверх определенного предела, также предусматривают наличие мандатариев или поручителей: которых можно использовать в качестве мандатариев или поручителей собрания. * Диоклетиан и Максимиан. А. и К. Элион Никомедианский. * <asubdie... >
CJ.4.32.21: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если было оговорено, что проценты будут начисляться на предоставленный залог и подсчет произведен на континенте, и вы не указали этого впоследствии или до, по какой причине вы произвели оплату долга, кредитор имел право перечислить вам уплаченную сумму в качестве процентов, поскольку он ее получил. * Diocl. etmaxim. aa. etcc. chresimoni. * <>
CJ.4.32.22: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Действительно, благодаря промежуточным залогам, проценты, которые нельзя было бы потребовать без соответствующего соглашения, могут быть удержаны по договоренности. Но поскольку установлен этот закон, и вы предполагаете, что было согласовано, что без какого-либо промежуточного соглашения должна быть выплачена только определенная сумма денег, ничего больше не должно требоваться или удерживаться, и вы видите, что правовая дисциплина побуждает вас выплатить залог. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Cominio Carino. * <pp. id. iul. ipsis... conss.>
CJ.4.32.23: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Действительно, когда масло или другие фрукты предоставляются в заем, причина неопределенности стоимости заключается в том, что предполагается начисление дополнительных процентов на тот же материал. * Диоклетиан и Максимиан, а. и ц. Ясон. * <a 294 d. iiik. oct. viminaciuscc. conss.>
CJ.4.32.24: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если ваша мать, достигнув совершеннолетия, управляла делами, касающимися вас, поскольку она должна проявлять всю осмотрительность, она может быть обязана выплачивать проценты на ваши деньги, которыми, как доказано, она распоряжалась. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. culciae. * <a 294 d. xiiii k. dec. ipsis cc. conss.>
CJ.4.32.25: Император Константин
Мы распорядились, чтобы законные проценты выплачивались или обещались за золото, серебро и одежду, изготовленную вручную. * конст. а. хлопать. * <>
CJ.4.32.26pr.: Император Юстиниан
Те, кто попал под действие основного иска по причине истечения тридцати или сорока лет, будь то личного или ипотечного, не могут заявлять о процентах или доходах за прошедший период, утверждая, что хотят выплатить их с настоящего времени, которое не относится к прошедшим тридцати или сорока годам, и заявляя, что их иски возникают ежегодно: ибо если основной иск не существует, совершенно излишне признавать судью в отношении процентов или доходов. * iust. a. menae pp. * <a 528 d. id. dec. constantinopoli iustiniano pp a. ii cons.>
CJ.4.32.26.1: Император Юстиниан
Мы также сочли необходимым ввести всеобщую санкцию на размер ростовщичества, снизив прежнее суровое и очень тяжелое бремя до посредственности. <из 528 г. н. э., ок. Константинополь, Юстиниан, стр. а. ii конс.>
CJ.4.32.26.2: Император Юстиниан
Поэтому мы постановляем, что выдающиеся личности или те, кто им предшествовал, не могут устанавливать более одной трети процента ростовщичества в любом договоре, будь то малом или большом; но те, кто управляет эргастериями или занимается какой-либо законной деятельностью, могут устанавливать свои требования в пределах одной пятой процента; однако в договорах о передаче прав или при передаче денег в натуральной форме допускается устанавливать только до одного процента и не превышать его, хотя это допускалось старыми законами; но все остальные могут устанавливать только полпроцента ростовщичества, и эта сумма ростовщичества не может быть увеличена каким-либо образом даже во всех других случаях, когда ростовщичество обычно взимается без оговорки. <из 528 г. н.э., дек. Константинополь, Иустиниан, стр. а. ii конс.>
CJ.4.32.26.3: Император Юстиниан
Судье также не разрешается увеличивать вышеупомянутую оценку в связи с обычаями региона проживания владельца. <из 528 г. н.э., дек. Константинополь, Иустиниан, стр. а. ii конс.>
CJ.4.32.26.4: Император Юстиниан
Но если кто-либо совершит что-либо вопреки порядку, установленному настоящим уставом, он не будет иметь права требовать возмещения излишне уплаченной суммы, но даже если он ее получил, он будет обязан вменить ее в жребий, и кредиторам будет запрещено вычитать или удерживать что-либо из денег, выданных в качестве процентов, за шелуху, солому или по любой другой причине. Ибо если было совершено что-либо подобное, основной долг должен быть уменьшен с самого начала на такую сумму, что как уменьшаемая часть, так и проценты по ней не будут взысканы. <из 528 г. до н.э., постановление Константинополя, Юстиниан, стр. а. ii условных положений>
CJ.4.32.26.5: Император Юстиниан
Мы также прекращаем махинации кредиторов, которые, будучи запрещены этим законом устанавливать более высокие процентные ставки, прибегают к другим средствам, которым это не запрещено, и постановляем, что, если такая попытка была предпринята, проценты должны рассчитываться таким образом, как если бы лицо, вмешавшееся, оговорило другое лицо: в этом случае мы разрешаем также и использование таинства. <a 528 d. id. dec. Constantinople Justinian pp a. ii cons.>
CJ.4.32.27pr.: Император Юстиниан
Что касается ростовщичества, способ которого мы уже установили, полностью устранив неверное толкование некоторых, мы также предписываем тем, кто перед тем же санкционированием установил ростовщичество, превышающее установленное, смягчить свои действия в соответствии со способом, изложенным в том же санкционировании с момента его принятия, а именно, с момента действия того же закона, в соответствии с содержанием соглашения, они будут взимать ростовщичество. * iust. a. menae pp. * <a 529 dk april. constantinopoli tenio vc. cons.>
CJ.4.32.27.1: Император Юстиниан
Более того, мы не допускаем, чтобы ростовщичество превышало двойную ставку, даже если кредитору были предоставлены определенные залоги в счет долга, в связи с чем некоторые древние законы разрешали взимать ростовщичество более чем в двойном размере. <из 529 г. н.э., апрель. Константинополь, десять вьетнамских конс.>
CJ.4.32.27.2: Император Юстиниан
Мы считаем, что это следует соблюдать при вынесении решений добросовестно и во всех других случаях, когда требуется уплата процентов. <a 529 dk april. constantinopoli ten vc. cons.>
CJ.4.32.28pr.: Император Юстиниан
Ни в коем случае нельзя взимать ростовщичество с должников, и это действительно было установлено старыми законами, но не в полной мере. Ибо если бы было разрешено уменьшить ростовщичество до суммы, равной всей сумме, какая разница была бы для должников, с которых фактически взималась бы ростовщичество за ростовщичество? Это, конечно, не устанавливало законы в делах, а только на словах. * iust. a. demosthenes pp. * <a 529 pp. k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.4.32.28.1: Император Юстиниан
Таким образом, этим самым открытым законом мы определяем, что никоим образом недопустимо уменьшать прошлый или будущий ростовщичество до определенного размера и снова устанавливать его размер, но, если бы это произошло, ростовщичество всегда оставалось бы ростовщичеством и не подвергалось бы увеличению в других размерах ростовщичества, а увеличение ростовщичества происходило бы только в отношении старого размера. <a 529 pp. k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.4.33.0. О морском интересе.
CJ.4.33.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Очевидно, что деньги, переданные на риск кредитора, не подлежат учету общих интересов, пока корабль находится в порту. * Диоклетиан и Максим, а также Скрибоний Гонорат. * <из 286 стр. iii там же. Марц. Максим II и Аквилин Конс.>
CJ.4.33.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку вы утверждаете, что дали деньги таким образом, чтобы они были возвращены вам в священном городе, и не заявляете, что вас касалась неопределенная опасность, связанная с морским плаванием, нет сомнений в том, что вы не можете требовать ростовщичества сверх того, что законно за взятые вами в долг деньги. * Диоклетиан и Максим, а.а. Аврелий Космиан. * <из 286 стр. прид. там же. Марц. Максим II и Аквилин Космиан>
CJ.4.33.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Когда вы утверждаете, что предоставили морской заем при условии, что после отправки корабля, на чем настаивал должник, в Африку, деньги будут возвращены вам похоронной процессией, когда корабль будет доставлен в порт Салоник, то есть вы лишь приняли на себя риск того, что корабль будет направлен в Африку, и по вине должника, даже не сохранив местонахождение корабля, незаконно присвоили находившиеся на борту товары и заняли казну: утрата потерянных товаров, которая, как утверждается, произошла не из-за опасности морского шторма, а из-за безрассудной жадности и нецивилизованной наглости должника, не дает оснований для применения к вам публичного права. * Диоклетиан и Максим Аврелиан Юлиан. * <>
CJ.4.33.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Действительно, риск потери денег, предоставленных на риск кредитора, до прибытия корабля в пункт назначения, не касается должника, но без такого соглашения он не будет избавлен от несчастья кораблекрушения. * Диоклетиан и Максимиан а. и ц. Пуллий Юлиан Евхарист. * <a 294 d. viiiid. oct. retiariaecc. conss.>
CJ.4.34.0. Депозиты.
CJ.4.34.1: Император Александр Север
Если в результате нападения грабителей или какого-либо другого случайного события украшения, депонированные у умершего, утрачены, то ущерб не покрывает наследника того, кто получил депозит, который должен был заплатить только за мошенничество и грубую неосторожность, если только не применяется какое-либо иное условие. Но если под предлогом совершенного ограбления или какого-либо другого случайного события вещи, находящиеся во владении наследника или которыми он перестал владеть в результате мошенничества, не возвращены, то могут быть предъявлены как иск о депонировании и предъявлении, так и иск о возврате спорной вещи. * alex. a. mestrio mil. * <a 234 pp. iiii id. iul. maximo ii et urbano conss.>
CJ.4.34.2: Император Гордиан
Ростовщичество в деле о депозитах, как и в других делах о добросовестном исполнении судебных решений, обычно обусловлено задержкой. * Gord. a. Celsinus mil. * <a 238 dk nov. Pius and Pontius cons.>
CJ.4.34.3: Император Гордиан
Если вы попытаетесь внести депозит, вы не будете безосновательно требовать возврата процентов, поскольку вас следует поздравить с тем, что вы не привлекаете его к ответственности за кражу, если тот, кто сознательно и осмотрительно присваивает внесенную вещь против воли владельца в свою пользу, также совершает преступление кражи. * Gord. a. Austronia mil. * <a 239 d. id. iul. Gordiano a. et Aviola cons.>
CJ.4.34.4: Император Гордиан
Если внесенные деньги были использованы получателем, несомненно, он также должен уплатить проценты. Но если после рассмотрения иска о взыскании депозита было произведено только изъятие по жребию, вы не можете продолжать рассмотрение иска о взыскании процентов: ибо нет двух исков, одного по жребию, а другого по ростовщичеству, а есть один, от которого отклоняется повторный иск о взыскании процентов по возражению. * Горд. а. Тимократ мил. * <>
CJ.4.34.5: Императоры храбры, галльен.
В связи с документами, которые, как вы утверждаете, вы передали своему противнику, чтобы получить оставшуюся сумму, причитающуюся по договору аренды, если вы выполнили все оговоренные условия, вы можете согласиться на арест имущества. Но даже если эти документы не были возвращены, тем не менее, если вы вернули все причитающиеся по этому договору средства, вы защищены самими платежами против того, у кого вы арендовали землю. * valer. et gallien. aa. et valer. c. claudio. * <a 259 d. id. iul. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.34.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Тот, кому вы говорите, что обе стороны совершили сделки или иные действия, должен обязательно соблюдать закон, на основании которого он их совершил. * Диоклетиан и Максим. А. и С. Антоний Александр и Ульпиан Антипатрис.* <a 293 >
CJ.4.34.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Ваше желание не согласуется с доводами закона. Ибо если вы взяли на хранение деньги, которые передали другим в качестве инструмента, обещая вернуть их вам, — утверждает он, — вы злонамеренно отказываетесь от их законной выплаты. * Диоклетиан и Максимиан, Антиох Аттик, Кальпурниан, Демократ. * <>
CJ.4.34.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если лицо, получившее внесенные вами деньги, одолжило их от своего имени или от имени другого лица, вы можете быть уверены, что и он, и его наследники будут нести ответственность за исполнение взятого на себя доверия. Но против лица, получившего деньги, вы не имеете права предпринимать никаких действий, если этих денег нет: в противном случае вы можете предъявить иск к владельцу. * Диоклетиан и Максимиан, а.с. и ц. Аврелий Александр. * <a 293 d. iiik. mart. sirmia.s. conss.>
CJ.4.34.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку наследство поддерживает личность госпожи, начиная с потомственного слуги, прежде чем вы унаследуете его от отца, вы можете добросовестно потребовать доверенные вам вещи от преемников того, кто принял их от ректора провинции. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Аврелий Менофил и др. * <a 293 стр. viiid. nov. sirmiaa. conss.>
CJ.4.34.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Тот, кто не вернет залог, пусть будет вызван от своего имени, осужден и призван вернуть его с риском бесчестия. * Диоклетиан и Максимиан а.а. и ц. Септимии Квадратиллы. * <a 294, подписано накануне ид декабря, Никомедия ц. конс.>
CJ.4.34.11pr.: Император Юстиниан
Если кто-либо получает деньги или определенные вещи в качестве залога, лицо, внесшее их, обязано немедленно вернуть их всеми возможными способами, и оно не может возражать против какой-либо компенсации, вычета или исключения в случае мошенничества, как если бы оно само подавало личные иски против лица, внесшего их, будь то в качестве вещного права или залога, поскольку оно не получило залог таким образом, так что возникает не предоставленное ему удержание, и договор, заключенный добросовестно, расторгается за вероломство. * iust. a. demosthenespp. * <a 529, прочитано на седьмой миле в новом консистории дворца Юстиниана d. iiik. nov. deciocons.>
CJ.4.34.11.1: Император Юстиниан
Но даже если какая-либо из сторон внесла что-либо на депозит, в этом случае препятствий для возмещения не возникает, а внесенные товары или деньги должны быть возвращены обеими сторонами как можно быстрее и без каких-либо препятствий, а именно сначала той, которая первой этого пожелает, а затем законные действия в полном объеме остаются за ней. <из 529, прочитано на седьмой миле в новом консистории дворца Юстиниана, ум. 3 к. 9 децио конс.>
CJ.4.34.11.2: Император Юстиниан
Что, как уже было сказано, должно быть получено, даже если, с одной стороны, был внесен залог, а с другой — компенсация была отклонена, так что внесенные вещи или деньги, сохраненные в целости и сохранности всеми законными способами, возвращаются на первоначальный фронт. <из 529, прочитано на седьмой миле в новом консистории дворца Юстиниана, d. 3 k. 9 deciocons.>
CJ.4.34.11.3: Император Юстиниан
Но если письменное заверение не было передано обманным путем или мошенничеством тому, кто получил вклад от другого лица, о том, что он должен хотя бы вернуть вклад, и подтверждено этим под присягой, то внесшему лицу разрешается как можно скорее вернуть внесенные вещи, при условии, что он принял надлежащие меры предосторожности. <из 529, прочитанного на седьмой миле в новом консистории Юстинианова дворца, ум. 3 к. 9. 10 конс.>
CJ.4.34.12: Император Юстиниан
Устранив излишнее различие, существовавшее в древности, если кто-либо вносит определенный вес золота, единовременно или в крупной сумме, и указывает нескольких наследников, и один из них получает часть от вкладчика, а другой умирает или иным образом лишается возможности сделать это по какой-либо случайной причине, и вкладчик впоследствии сталкивается с неблагоприятным положением дел или теряет вклад без обмана, мы постановляем, что сонаследники не имеют права предъявлять претензии к своим сонаследникам и отнимать у них то, что они не могли получить от себя, как если бы они получили сонаследников, поскольку, если были внесены определенные деньги и один из наследников получил свою долю, никто не будет сомневаться в том, что он получил свою долю надлежащим образом и что он не должен трогать другую часть. Ибо нам не кажется, что лицо, получившее свою долю, несет ответственность ни за единовременную сумму, ни за конкретную сумму, ни за уплаченные деньги, чтобы не понести наказание за небрежность в трудолюбии. Ибо если бы другой наследник соблюдал надлежащие сроки так же, как и его сонаследники, оба получили бы свои, и не осталось бы места для последующих споров. * iust. a. johannipp. * <a 531 - 532 >
CJ.4.35.0. Команды.
CJ.4.35.1: Императоры Север, Антонин
Против того, чьими делами вы занимались, вы можете подать иск о взыскании денег, потраченных из собственных средств или взятых в долг у других ради жребия и процентов: губернатор провинции предоставит информацию о обещанной им зарплате. * sev. etant. aa. leonidae. * <>
CJ.4.35.2: Император Антонин
Если вы утверждаете, что ваш отец выплатил деньги под залог, у вас есть право на иск о назначении поручителя, посредством которого вы можете получить не только деньги, но и залоги, принятые в качестве обязательства. * ant. a. statioMarcellino. * <pp. viii >
CJ.4.35.3: Император Антонин
Если ваш отец, утвердившись в своих правах, приказал вам подать иск против его должников, он сам мог бы в полном объеме выступить против них. Поэтому, если он что-либо сделал перед судьей, никакие основания не могут позволить отменить это решение. * ant. a. germano. * <a 216 pp. vi k. nov. sabino ii et anullino conss.>
CJ.4.35.4: Император Александр Север
Даже если те, кто назначил вас прокурором для рассмотрения апелляций, вынесли противоположное заключение, если ничего не произошло по вашей вине, вы можете потребовать возмещения понесенных вами расходов в ходе судебного разбирательства при наличии достаточных оснований, подав иск против прокурорского мандата. * Алекс. А. Аурелио Вульнерато. * <asviiiid. ian>
CJ.4.35.5: Император Александр Север
Если муж вашей сестры, приобретя для вас товар, отказался забрать его, вы должны встретиться с ним. Какую претензию вы можете предъявить по этому поводу, если утверждаете, что он приказал вам забрать товар, но проигнорировал это требование? * Алекс. А. Юлиано. * <>
CJ.4.35.6: Император Гордиан
Если поручитель дал клятву верности подсудимому, лицо, которому он доверен, может предпринять действия после выплаты денег или вынесения обвинительного приговора. * gord. a. aelio sosibio mil. * <a 238 pp. iii non. sept. pio et pontiano conss.>
CJ.4.35.7: Император Гордиан
Если, следуя указаниям того, кто дал деньги, вы доверили деньги тому, кто дал вам эти указания, вы имеете право подать иск о поручении как против того, кто взял у вас деньги взаймы, так и против того, чьему поручению вы следовали. * Gord. a. aurelianomil. * <>
CJ.4.35.8: Императоры храбры, галльен.
Если отец сирот приказал вам передать деньги его слугам в качестве залога за его собственное имущество, и залоги в равной степени обязательны для этого имущества, как он сам и повелел, и вы сможете подать в суд на сирот после смерти отца и обеспечить исполнение обязательств по залогам посредством поручения, если платежи прекратятся. * valer. et gallien. aa. et valer. nob. c. aurelio lucio. * <a 259 d. iii k. ian. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.35.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы утверждаете, что вашему делу был нанесен вред со стороны прокуратора, вы имеете право подать против него иск о принудительном исполнении судебного решения. * Диоклетиан и Максимиан, а также Марцелл. * <>
CJ.4.35.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы выступили в качестве поручителя или доверителя по делу, против которого вы предъявляете иск, и вас не осудили, и вы не можете доказать, что она впоследствии начала растрачивать имущество таким образом, чтобы это давало основания для опасений, и что вы с самого начала приняли на себя обязательство таким образом, что можете согласиться с ним даже до оплаты, то несомненно, что ни по какой юридической причине, до того, как вы произведете достаточную оплату кредитору, она не может быть принуждена к оплате. Но ясно, что поручитель или доверитель защищен исключением и осужден несправедливостью судьи, и что он ни в коем случае не может осуществить свое поручение путем апелляции против добросовестности. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и ц. Аврелий Папий. * <a 293 >
CJ.4.35.11: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Необходимо назначить прокурора не только за то, что он сделал, но и за то, что он взялся сделать, как за деньги, взысканные по мандату, так и за деньги, не взысканные, как за обман, так и за проступок, с добросовестным отчетом о расходах. * Диоклетиан и Максимиан а. и ц. Аврелий Гай. * <с 293 г. до.... к. юн. сирми а. конс.>
CJ.4.35.12: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Когда вы утверждаете, что получили договор порученной торговли в соответствии с определенным законом, целесообразно добросовестно сохранить его в силе. Следовательно, если, вопреки условиям поручения, ваш прокурор продал принадлежащую вам землю, и вы впоследствии не ратифицировали сделку, он не мог лишить вас права собственности. * Diocl. et maxim. aa. et cc. firmo. * <a 293 pp. xvii k. iun. sirmi aa. conss.>
CJ.4.35.13: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Закон четко устанавливает, что прокуратор должен доказать наличие мошенничества и любой вины, даже непредвиденных обстоятельств. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Зосим. * <из 294 dk февраль сирми цк. конс.>
CJ.4.35.14: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если, согласно повелению Трифона и Фелициды, вы передали одному из них лошадей, купленных на ваши деньги или переданных вам в качестве оплаты вашим собственным должником, с согласия обоих, добросовестно побудите их выполнить требования повеления, предварительно проконсультировавшись с судом. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Гермиан. * <a 294 d. vik. april. sirmicc. conss.>
CJ.4.35.15: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Мандат прекращается со смертью сеньора в полном объеме. * Диоклетиан и Максимиан. Аврелий и С. Аврелий, неустойчивый афинянин. * <a 294 d. xviik. May. C. Conss.>
CJ.4.35.16: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Для приобретения товаров за выданные деньги тот, кто принял поручение, обязан соблюдать нарушенное доверие в пределах интересов доверителя. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. using. * <a 294? iii k. oct.>
CJ.4.35.17: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Плату за неопределенное обещание нельзя требовать. * Диоклетиан и Максимиан. Аврелий Горгоний. * <a 294? >
CJ.4.35.18: Императоры Диоклетиан, Максимиан
После того, как он сам произвел оплату, тот, кто распорядился передать ее в заем, требует, чтобы уплаченная сумма была должным образом возвращена тем, за кого он ходатайствовал, или его преемниками, даже с процентами после задержки. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. tuscan. * <a 294? d. vii k. oct. sirmi... conss.>
CJ.4.35.19: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Вас нельзя принудить к уплате ростовщического налога сверх законной стоимости вещей, которые вы выставили на продажу по предварительному распоряжению, даже если предоставленные залоги одобрены. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Аврелий Евгений. * <а 294? с. xiiiik. nov. sirmi ... conss.>
CJ.4.35.20pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы урегулировали неясный спор вопреки закону, то напрасно просите об исполнении запретного соглашения. * Диоклетиан и Максимиан. Аврелий Эпагат. * <>
CJ.4.35.20.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Но если вы приняли поручение, данное вам безвозмездно, то вы правы, требуя возмещения расходов добросовестно.
CJ.4.35.21: Император Константин
В порученных делах существует не только риск денежных потерь, в отношении которых суждение доверенного лица является наиболее надежным, но и риск потери репутации. Ведь каждый руководитель и арбитр своих собственных дел не ведет все дела, но большую их часть — по собственной воле; дела же других ведутся с должной осмотрительностью, и ничто, упущенное или упущенное в их управлении, не остается безнаказанным. * const. a. volusianopp. * <a 313 - 315? >
CJ.4.35.22pr.: Император Анастасий
В ходе различных запросов, направленных нам, мы обнаружили, что некоторые, стремясь присвоить чужое имущество и состояние, спешат подвергнуть себя уступкам со стороны других компетентных органов, и таким образом подвергают различных лиц судебным разбирательствам и преследованиям, поскольку несомненно, из-за несомненных обязательств они охотнее претендуют на свое собственное имущество, которое они ранее имели, чем передают его другим. * Анастас. А. Евстатий, стр. * <a 506 д. x к. авг. Ареовинда и Мессала конс.>
CJ.4.35.22.1: Император Анастасий
Таким образом, настоящим законом мы предписываем предотвращать подобные попытки в будущем (ибо нет сомнений в том, что те, кто желает, чтобы такие уступки были совершены против них самих, рассматриваются как плательщики по чужим искам), однако, если кто-либо согласился на такую уступку после внесения денежных средств, ему разрешается осуществлять свои действия только в пределах уплаченной суммы и процентов, даже если в договоре об уступке указано название сделки: <a 506 d. xk. aug. areovindaetmessalaconss.>
CJ.4.35.22.2: Император Анастасий
За исключением, конечно, случаев уступки, которая может быть произведена между сонаследниками в связи с наследственными действиями, а также тех случаев, когда кредитор или лицо, владеющее имуществом, приняло его в качестве долга или для защиты и сохранения переданного ему имущества, и тех случаев, когда необходимо передать имущество наследникам или доверительным управляющим, которым были оставлены долги, права требования или иное имущество: ибо ни по какой другой причине не существует больше выкупителя, как было заявлено выше, чем тот, кто подчинился действиям другого лица, получив аванс. <a 506 d. x k. aug. areovinda et messala conss.>
CJ.4.35.22.3: Император Анастасий
Но если уступка была совершена в дар, пусть все знают, что такому закону нет места, но необходимо соблюдать древние права, чтобы уступки, совершенные или подлежащие совершению, как в исключительных случаях, так и по специально перечисленным причинам, а также по другим причинам, в соответствии с действиями, какими бы они ни были или могли быть, сохраняли свою силу без каких-либо изменений. <a 506 d. x k. aug. areovinda et messala conss.>
CJ.4.35.23pr.: Император Юстиниан
Для императора божественной памяти Анастасия была написана самая справедливая конституция, полная гуманности и благожелательности, чтобы никто не мог взять на себя чужой долг путем переуступки, и чтобы должник не страдал в дальнейшем от последствий своих действий по отношению к лицу, выдавшему переуступку, за исключением определенных случаев, специально предусмотренных в этой санкции. Но поскольку те, кто затягивает судебные разбирательства, вовсе не позволили этому благочестивому поведению сохраниться в его первозданном виде, изобретая схему, согласно которой кредиторы передают часть долга другому лицу путем продажи имущества, а оставшуюся часть – путем фиктивного дарения, в целом поддерживая конституцию Анастасия, мы постановляем, что никому не разрешается уступать часть долга путем получения денег и продажи имущества, и создавать видимость передачи части путем дарения, но, если он того желает, полностью пожертвовать весь долг и передать имущество путем дарения, не получая деньги тайно или подпольно, а публично устраивая фиктивное дарение, а совершая чистое и не завуалированное дарение повсюду: ибо мы не против таких уступок. * просто. а. Джон стр. * <a 531 - 532 >
CJ.4.35.23.1: Император Юстиниан
Но если кто-то тайно пытается сделать что-то другое, получает деньги за часть и продает действия по отдельности, но притворяется, что передает часть либо себе, купившему действие, либо, возможно, кому-то другому через предполагаемое лицо (поскольку мы узнали, что такое часто случалось), мы полностью пресекаем подобную схему, так что он не получает ничего больше, чем фактически заплатил по договору: но мы считаем все лишнее и переданное посредством иносказательного дарения бесполезным для обеих сторон, так что ни тот, кто передает действия, ни тот, кто позаботился о их выполнении, не могут получить или сохранить никакой прибыли, и ни один из них не может предъявить иск к должнику или к его имуществу. <a 531 - 532 >
CJ.4.35.23.2: Император Юстиниан
Но даже если кто-то притворяется, что передает весь долг в дар, так что это выглядит как полное пожертвование, но получает что-то тайно, и в этом случае взысканию подлежит только то, что доказано как переданное, и если это будет уплачено должником, то никаких проблем с ним или его имуществом из-за замаскированного пожертвования не возникнет. <a 531 - 532 >
CJ.4.35.32.3: Император Юстиниан
И действительно, было справедливо, что это средство правовой защиты предоставлялось должникам еще со времен Анастасии, от которого и был принят закон, который, как считали люди, следовало бы хитростью разорвать в клочья. Но чтобы не показаться слишком суровыми в великой благосклонности нашего времени, мы считаем, что в будущих делах после принятия настоящего закона следует соблюдать следующее: все, что было задумано против закона Анастасии, должно пользоваться этим средством правовой защиты и в будущем.
CJ.4.36.0. Если раб приказывает выкупить его.
CJ.4.36.1pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если раб заказывал выкуп себя за границей, хотя считалось, что действие не исходит ни от самого раба (поскольку свободный человек не может этого заказать), ни от господина (поскольку тот, кто заказывает что-либо у себя, делает это бесполезно), тем не менее, по самой веской причине, поскольку действие возникает не из самого заказа, а из заказа, вытекающего из другого договора, было решено требовать исполнения обязательства от господина. * Диоклетиан и Максимиан а. и ц. Аврелиан Дионисийский. * <a 293 subditak. oct. sirmiipsisa. conss.>
CJ.4.36.1.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поэтому, если вы приобрели раба без ведома хозяина и заплатили деньги сами, покупатель не мог быть освобожден таким актом. И все же, если вас освободили, было решено позволить ему совершать такие противоположные действия, как те, которые были предписаны для раба, и те, которые были куплены за деньги. <a 293 subditak. oct. sirmiipsisaa. conss.>
CJ.4.36.1.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Действительно, ему было предоставлено право выбора: получить раба или цену, поскольку он не мог освободить покупателя от залога, который был предоставлен ему путем уплаты долгового обязательства. <a 293 subdita k. oct. sirmi ipsis aa. conss.>
CJ.4.37.0. Для партнера.
CJ.4.37.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
В обществе чаще заключались договоры, в которых один человек вносил деньги на работу другого. * Диоклетиан и Максимиан. А. и А. Аврелий. * <из 293 г. iiinon. Mai. A. Conss.>
CJ.4.37.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Когда вы заявляете, что приобрели имущество в совместной собственности со своим дядей и что вы оба вступили во владение, юридическое основание гарантирует, что право собственности на имущество принадлежит обоим. Конечно, поскольку вы говорите, что цена была уплачена вами одним, и что партнер остался доволен после прекращения формальных платежей, по решению товарищества вы получите то, что должно было быть уплачено от вашего имени. * diocl. etmaxim. aa. etcc. pannonio. * <>
CJ.4.37.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку в партнерских договорах царит доверие, и по соображениям справедливости целесообразно разделить сбережения поровну между партнерами, президент провинции, если он обнаружит, что ваш отец участвовал в соляной компании и был лишен прав человека, не получив часть общих сбережений, распорядится о возвращении вам причитающейся по праву доброй воли прибыли компании. * Диоклетиан и Максимиан, а. и ц. Аврелий Викторин, мил. * <стр. vi, кепт..... конс.>
CJ.4.37.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если в соответствии с законом о товариществе или условиями сделки было решено, что раздел всего имущества между вами и Фабием в равных частях должен быть произведен надлежащим образом, то, если эти условия не соблюдены, не имеет значения, освобожден ли от соблюдения прав человека завещатель, связанный завещанием, или умерший без завещания. * Диоклетиан и Максимиан, а.а. и ц. Аврелий Пост. * <>
CJ.4.37.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Партнерство продолжается до тех пор, пока сохраняется согласие сторон. Поэтому, если от вашего имени уже возникло дело от имени вашего партнера, вам не запрещено подавать его ему, поскольку он осведомлен об этом деле. * Диоклетиан и Максим. Аврелий и Феодор. * <A 294 г. XII в. Ян. Никомедия C. Конс.>
CJ.4.37.6: Император Юстиниан
Среди древних существовали сомнения относительно возможности заключения товарищества при наличии условий: например, «если он был консулом», то товарищество заключалось. Но чтобы подобные вопросы не получили распространения среди потомков так же, как и в древности, мы признаем, что товарищество может быть заключено не только в чистом виде, но и при наличии условий: ибо воля тех, кто законно заключает такое соглашение, должна быть сохранена всеми возможными способами. * iust. a. johannipp. * <a 531 d. prid.>
CJ.4.37.7: Император Юстиниан
Мы постановляем, что, несмотря на сомнения древних, попечитель душевнобольного имеет право, если пожелает, расторгнуть партнерство с душевнобольным, и что партнеры имеют право отказаться от него. И, как и во всех других договорах мы наделили его законными полномочиями, так и в этой части мы позволяем ему компетентно обеспечивать интересы душевнобольного. * iust. a. johannipp. * <a 531 d....... Константинополь после консульства Лампадия и Ореста >
CJ.4.38.0. При заключении договора купли-продажи.
CJ.4.38.1: Императоры храбры, галльен.
Сделки купли-продажи, даже если они совершаются в месте, отличном от того, где находятся права собственности, не считаются недействительными по этой причине. * valer. et gallien. aa. aurelio paulo. * <d. xii k. mai.>
CJ.4.38.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Ясно, что купля-продажа требует согласия, но и согласия от безумца тоже нет. Однако во время антракта не вызывает сомнений, что безумцы старше двадцати пяти лет могут совершать продажи и другие договоры любого рода. * Диоклетиан и Максим Аврелиан Авиценна. * <с 286 г. до н.в. VIII там же. Максим II и Аквилин конс.>
CJ.4.38.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если договор заключен в фиктивном порядке с целью дарения, то покупка имущества недействительна. Действительно, если вы вступили во владение вещью под видом продажи с целью дарения, чтобы обеспечить себя, то, подобно тому как совершенное дарение не может быть легко расторгнуто, следует соблюдать закон, который вы изложили при дарении своих вещей. * Diocl. andMaxim. aa. andcc. ValeriaeViacrae. * <>
CJ.4.38.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Когда вы утверждаете, что подаренные вам вещи были отняты у наследника дарителя, вам следовало понимать, что право собственности не может быть дублировано для вас, а вы напрасно купили владельца путем дарения и передачи, поскольку покупка вашей собственной вещи невозможна, и тогда вам в конечном итоге было бы выгодно доказать, что вы не являетесь владельцем по дарению. Действительно, поскольку вы говорите, что все товары были подарены и переданы вам ею, для этой цели продажа материнских вещей, совершенная сыном, также могла бы служить основанием для защиты в виде совершенного дарения, чтобы он не мог отменить его даже примером чрезмерно обязательного завещания. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Аврелий Лукиан. * <a 293 стр. iiik. iun. аа. конс.>
CJ.4.38.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку самому опекуну запрещено приобретать из имущества подопечного что-либо, что может быть открыто и добросовестно изъято, тем более его жена может это делать. * Диоклетиан и Максимиан. aa. и cc. umbigaegratiae. * <a 293 d. viiik. dec. aa. conss.>
CJ.4.38.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если Гаудентий передал право собственности на раба вашей матери путем продажи без какого-либо обмана, то не по этой причине, поскольку говорится, что после брака и развода между ними его права никоим образом не были ущемлены: вы ни в коем случае не лишены права претендовать на это, доказав, что унаследовали права от вашей матери. * Диоклетиан и Максимиан а. и вв. Аврелий Лукреций. * <>
CJ.4.38.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если ваша мать впоследствии притворилась, что получила рабыню, приобретенную для себя путем покупки в качестве подарка от своего второго мужа, то вымысел ложного титула не мог воспроизвести или лишить ее права собственности. * Диоклетиан и Максимиан, а.с. и ц. Аврелий I. * <a 294 s. non. mart. Sirmiuscc. conss.>
CJ.4.38.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы забрали виноградники не в дар, а действительно забрали их, и цена не была рассчитана, вы имеете право на иск о взыскании цены, а не о возврате того, что вы подарили. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Ирод и Диоген. * <а 294 г. xvii к. Апрель. цк. конс.>
CJ.4.38.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Доверие покупателя и продавца без указания количества недействительно. Однако, если согласованная цена не рассчитана, а передано только владение, такой договор не считается недействительным, и лицо, купившее имущество, не теряет права владения из-за отказа в предоставлении согласованной суммы. Но также, если дарение имущества осуществляется путем продажи, и за этим следует передача имущества, дарение не завершается иском о взыскании цены. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Severo mil. * <a 294 d. viii k. april. sirmi cc. conss.>
CJ.4.38.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если ваша мать приобрела свое имущество как бы из имущества отца, поскольку покупка не представляет собой ее собственную собственность, и вы представляете это как фикцию, то такое заявление не может изменить суть истины и причинить ей вред. * Диоклетиан и Максимиан а. и ц. Аврелиан Гордиан. * <a 294 d. viiid. Aprilcc. conss.>
CJ.4.38.11: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Стремиться к справедливому делу того, кто просит против своей воли, или отвлекать его от него, не содержит в себе желания. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Аврелий по-отечески. * <a 294 стр. iiinon. dec. cc. conss.>
CJ.4.38.12pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Таким образом, покупка не становится менее совершенной из-за того, что покупатель не получил поручителя или отсутствовал документ, подтверждающий освобождение владения: ибо, вступив во владение с согласия автора, он по праву владеет. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Аврелий Паций. * <>
CJ.4.38.12.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Конечно, если не будет доказано, что цена в этом отношении была удовлетворена, это можно потребовать: ведь даже если покаяние совершено на континенте, протест не расторгает соглашение после его заключения.
CJ.4.38.13: Императоры Диоклетиан, Максимиан
В воле продавца или покупателя указывается условие покупки, поскольку оно не обязывает договаривающиеся стороны по необходимости, нет никаких обязательств. Следовательно, собственник не обязан отнимать свою вещь или чью-либо другую по такому соглашению против своей воли. * diocl. etmaxim. aa. etcc. aureliodeciololliano. * <>
CJ.4.38.14: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
Долгое время близким соратникам разрешалось исключать посторонних из процесса покупки, а также отговаривать людей от продажи по собственному усмотрению. Но поскольку это представляется серьезной несправедливостью, завуалированной пустой маской честности, когда людей заставляют делать что-то со своими вещами против их воли, предыдущий закон отменен, и каждый может искать или одобрять покупателя по своему усмотрению, если только закон специально не запрещает это определенным лицам. * grat. Valentin. and Theodos. aaa. Flavian pp. Illyricum. * <a 391 d. vi k. iun. VincentiaeTatianandSymmachuscons.>
CJ.4.38.15pr.: Император Юстиниан
Что касается товаров, предназначенных для продажи, то если кто-то приобрел вещь таким образом, что она была продана, то какова была ее оценочная стоимость, среди многих последователей древней мудрости возникли большие сомнения. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 dk aug. lampadio et oreste conss.>
CJ.4.38.15.1: Император Юстиниан
Мы считаем целесообразным, поскольку такого рода соглашение предполагает продажу «по цене, которую он оценил», установить следующее условие: если указанное лицо действительно определило цену, она должна быть выплачена в полном соответствии с его оценкой и ценами, и продажа должна состояться, независимо от того, заключен ли договор в письменной форме или нет, то есть, если такое соглашение, составленное в письменной форме, является полным и абсолютным во всех отношениях в соответствии с определением нашего права. <a 530 dkaug. lampadioetoresteconss.>
CJ.4.38.15.2: Император Юстиниан
Но если он откажется или не сможет определить цену, то сделка будет напрасной, как если бы не было установленной цены: никаких догадок, скорее, гадание, которое следует сохранить на будущее, пришли ли договаривающиеся стороны к этим соглашениям, опираясь на мнение определенного лица или на суждение добропорядочного человека, поскольку, считая это совершенно невозможным, мы исключаем их таким образом посредством санкции. <a 530 dkaug. lampadioetoresteconss.>
CJ.4.38.15.3: Император Юстиниан
Мы считаем, что это место также уместно в подобных условиях. <a 530 dk aug. Lampadio and Oreste cons.>
CJ.4.39.0. О наследстве или проданном товаре.
CJ.4.39.1: Императоры Север, Антонин
Совершенно точно и однозначно, что долг, проданный по наследству от имени казначейства, обременяет покупателя товара, но совершенно неясно и однозначно, что казначейство несет ответственность перед наследственными кредиторами. * sev. and ant. aa. geminio. * <d. iii non. nov.>
CJ.4.39.2: Император Антонин
Закон требует, чтобы вы ответили наследственным кредиторам и наследникам или доверительным управляющим, желающим встретиться с вами, и чтобы вы попытались урегулировать вопрос с лицом, которому вы продали наследство, по его собственному усмотрению. Ибо вы желаете этого слишком поздно, чтобы получить достаточно, поскольку в момент продажи наследства это не было понятно. Ибо хотя по закону оно обязано удовлетворить наследственных кредиторов, его нельзя принудить к принятию наследственных действий против его воли. * ant. a. titiofloriano. * <>
CJ.4.39.3: Император Александр Север
Продажа имени обычно заключается либо по незнанию, либо против воли лица, против которого возбуждены иски. * Алекс. А. Квинтиано и Тимотео. * <a 223 d. viii id. febr. maximo ii and aeliano cons.>
CJ.4.39.4: Император Александр Север
Тот, кто, ещё не будучи уверен в размере наследства, продал его, причём покупатель убедил его в небольшой сумме, не обязан по добросовестному решению передать вещь или подавать иск, и имеет собственное право быть привлеченным к ответственности. * alex. a. aurelius diogenis mil. * <a 223 d. xvii k. oct. maximus ii et aelianus conss.>
CJ.4.39.5: Император Александр Север
Покупатель наследства должен использовать действия, доверенные ему по праву лица, от имени которого он действует, хотя может быть целесообразно также приписать покупателю полезные действия против наследственных должников. * Алекс. А. Нонарий Онесим. * <a 224 стр. К. Март. Юлиано и Криспино Конс.>
CJ.4.39.6: Император Александр Север
Тот, кто продал вам наследство, прежде чем передать его владельцу, проявил настойчивость и, продав его, смог передать право собственности другим. Но поскольку договор нарушил доверие, он вынужден оплатить приобретенный товар монастыря, что отвечает вашим интересам. * alex. a. pomponio mil. * <a a. 230 pp. viii k. iul. agricola et clemente conss.>
CJ.4.39.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
После того как дело дошло до того, что в качестве залога были предоставлены также гарантии должников, было сочтено обычным, что после продажи права собственности права требования должны передаваться покупателю либо (как было предложено), либо самому кредитору, если он того пожелает. * Диокл. и Максим. аа. Манассия. * <>
CJ.4.39.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Приобретение имени означает, что право собственности на заложенное имущество не переходит к покупателю, но либо в его собственное имущество, переданное прокуратору, либо в пользу тех, кто давно установил право собственности, — таким образом, преследование кредитора приписывается на основании примера. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Вигилиан. * <как xv>
CJ.4.39.9: Император Юстиниан
Несомненно и бесспорно, что право аналогично праву того, кто выкупил личный иск и получил право полезно подавать его от своего имени, и праву того, кто приобрел вещный иск, иметь возможность использовать ту же возможность. Ибо поскольку название иска является общим названием всех исков, будь то вещные или (!) персональные, и среди всех древних основателей права это название присутствует во всех, ничто не может внести различие в такие полезные иски. * iust. a. johanni pp. * <a 531 dk nov. constantinopoli post consulatum lampadius et orestis vv. cc.>
CJ.4.40.0. Что нельзя приносить и что запрещено продавать или покупать.
CJ.4.40.1: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
Ни одному частному лицу не разрешается заниматься окрашиванием, в том числе и окрашиванием пурпура, ни шелка, ни шерсти, называемой тараканом, оксиблаттой или гиацинтом. Но если кто-либо продаст шерсть вышеупомянутого Мурика, пусть знает, что он понесет убытки и потеряет голову. * Валентин. Феодос. и Аркад. ааа. Фаусто ком. сакр. ларг. * <>
CJ.4.40.2: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
Мы постановляем, что возможность покупать шелк у варваров должна быть отнята у всех, как уже было предписано, за исключением графа торговли. * Валентин Феодос и Аркадий ААА Кариобауди, герцоги Месопотамии. * <>
CJ.4.40.3: Императоры Аркадий, Гонорий
Поскольку говорят, что зерно из государственного канона иногда разлетается по разным берегам, продавцы и покупатели должны знать, что они подлежат смертной казни и что торговля, совершаемая с целью государственного обмана, осуждается. * аркад. и почёт. аа. к сенату и народу. * <a 397 d. xviik. mart. caesariusandatticuscons.>
CJ.4.40.4: Императоры Гонорий, Феодосий
Чтобы зерно, отправленное самому преданному войску, не превратилось в добычу и прибыль, мы постановляем этим указом, что кто бы ни купил его, наиболее почтенные лица непременно будут подвергнуты запрету, а лица низших и ничтожных степеней будут подвергнуты смертной казни. * честь. и Феодос. аа. Фаустино прил. * <а 410 или 413?>
CJ.4.41.0. Какие товары не следует экспортировать.
CJ.4.41.1: Императоры Валентиниан, Валент, Грациан
Варвар не имеет права передавать вино, масло и соус, даже ради вкуса или для коммерческих целей. * valentin. valens et grat. aaa. to theodotus mag. mil. * <a 370 - 375 >
CJ.4.41.2pr.: Император Марциан
Пусть никто не смеет продавать чужеземным варварам любой нации, прибывающим в этот святейший город под видом посольства или под каким-либо другим предлогом, или в других городах и местах, нагрудники, щиты, луки, стрелы, лопаты, мечи или любое другое оружие. Пусть никакое подобное оружие, ни изготовленное, ни еще не изготовленное, не отнимается ни у кого. Ибо пагубно для Римской империи и для измены снабжать варваров, в которых они нуждаются, оружием, чтобы сделать их сильнее. * Марциан. а. Константин, стр. * <a 455 - 457 >
CJ.4.41.2.1: Император Марциан
Но если кто-либо продаст какое-либо оружие варварам-чужеземцам любой нации, где бы то ни было, вопреки запретам нашего благочестия, мы постановляем, что все его товары должны быть немедленно запрещены и добавлены в казну, а сам он также должен быть приговорен к смертной казни. <a 455 - 457 >
CJ.4.42.0. О евнухах.
CJ.4.42.1: Император Константин
Если кто-либо после этой санкции совершит евнухов в римском мире, он будет наказан смертью: убийство должно быть конфисковано как в самом евнухе, так и в месте, где оно было совершено с ведома и в сокрытии господина. * const. a. ursinus герцог Месопотамии. * <d. 6 k. mart.>
CJ.4.42.2pr.: Император Лев
Мы постановляем, что мужчины римской расы, как на варварской, так и на римской земле, которые были обращены в евнухи, ни при каких обстоятельствах не должны передаваться во владение кому-либо из них: против тех, кто осмелится совершить это, должно быть установлено очень суровое наказание, а именно: посредством исполнительного листа, любой, кто составит документы такого рода о покупке или любом другом отчуждении, и любой, кто примет восьмую часть или любой другой налог за это, должен быть подвергнут тому же наказанию. * Лео А. Вивиано, стр. * <a 457 - 465 >
CJ.4.42.2.1: Император Лев
Мы предоставляем всем торговцам и всем остальным право покупать и продавать евнухов варварской расы за пределами мест, находящихся под нашей властью, где им заблагорассудится, в рамках торговли. <a 457 - 465 >
CJ.4.43.0. Об отцах, которые отвлекали своих сыновей.
CJ.4.43.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Это очевидная истина, что детей нельзя передавать от родителей другому лицу посредством продажи или дарения, залога или любым другим способом, а также под предлогом незнания получателем. * Диоклетиан и Максимиан, а. и ц. Аврелиан Папиниан. * <a 294 d. xvik. dec. Никомедия cc. conss.>
CJ.4.43.2pr.: Император Константин
Если кто-либо из-за крайней нищеты и нехватки продовольствия продает своего сына или дочь в рабство, покупатель, который в этом случае может получить его услуги только путем продажи, имеет право получить эти услуги. * const. a. provincialis suis. * <a 329 d. xv k. sept. serdicae constantino a. viii et constantino c. iiii conss.>
CJ.4.43.2.1: Император Константин
Однако лицу, продавшему или отчуждавшему его, или любому другому лицу разрешается вернуть его по своему усмотрению, при условии, что оно либо предложит цену, которая будет оправданной, либо предоставит за это раба. <a 329 d. xv k. sept. serdica constantino a. viii et constantino c. iiii conss.>
CJ.4.44.0. О расторжении договора купли-продажи.
CJ.4.44.1: Император Александр Север
Если ваш отец продал дом силой, сделка не будет ратифицирована, потому что она была совершена недобросовестно: ибо недобросовестная покупка недействительна. Поэтому президент провинции вмешается от вашего имени, особенно если вы готовы вернуть покупателю уплаченную им сумму. * alex. a. aurelio maroni mil. * <a 222 d. 11 k. mart. antonino et alexandro cons.>
CJ.4.44.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы или ваш отец забрали что-то более или менее ценное, гуманно либо получить цену в качестве возмещения покупателям земли, проданной по распоряжению судьи, либо, если покупатель выбрал другой вариант, получить недостающее по справедливой цене. Но цена кажется меньшей, если не была уплачена даже половина истинной стоимости. * Диоклетиан и Максим Аврелий Луп. * <a 285 стр. vk. nov. Диоклетиан II и Аристобул конс.>
CJ.4.44.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Добросовестность не позволяет расторгнуть договор купли-продажи в любое время без согласия любой из сторон, а также в соответствии с нашим указом, право на который наше казначейство неоднократно использовало. * Диоклетиан и Максимиан (н.э.) и ок. Тициан и Марциан. * <a 293 d. viiiid. febarya.d. cons.>
CJ.4.44.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Для расторжения сделки и доказательства недобросовестности недостаточно одного лишь упоминания о том, что земля, приобретенная за большую цену, была отнята у несовершеннолетнего. * Диоклетиан и Максимиан а.а. и ц. Семпроний Евдоксий. * <с 293 г. н.э. апрель. Византия а.а. конс.>
CJ.4.44.5pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если президент провинции Адит заметит, что вы совершили продажу имения обманным путем через своего противника, зная, что обман противоречит добросовестности, которая наиболее необходима в договорах такого рода, он распорядится расторгнуть сделку. * Диокл. и Максим. аа. и cc. Клавдий Руф. * <a 293 d. xvk. nov. sirmiaa. conss.>
CJ.4.44.5.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Но если сделка юридически оформлена лицом старше двадцати пяти лет, вы должны понимать, что совершение сделки по взаимному согласию невозможно. <a 293 d. xvk. nov. sirmiaa. conss.>
CJ.4.44.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Нет никаких веских оснований для того, чтобы вы желали расторгнуть сделку, заключенную с согласия. Ибо, хотя вы предлагаете покупателю двойную цену, вас не следует принуждать к расторжению сделки против вашей воли. * Диоклетиан и Максимиан, а. и ц. послушники Гайана-ветерана. * <a 293 >
CJ.4.44.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
В ваших же интересах, чтобы продажа имущества всегда оставалась юридически безупречной. Ибо если будет легко расторгнуть сделку по предложенной цене, то даже если вы получите что-либо из нашей казны или от частного лица собственным трудом, с вами будет связан тот же закон, который вы требуете. * Диоклетиан и Максимиан а.а. и цк. Мукатрауло мил. * <a 293 >
CJ.4.44.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если ваш сын продал вам землю по завещанию, необходимо доказать мошенничество, проявленное хитростью и обманом покупателя, или выявить угрозу неминуемой смерти или телесных повреждений, иначе сделка будет считаться действительной. Уже одно это, указание на то, что земля была продана по немного более низкой цене, является основанием для расторжения сделки. Иными словами, если бы вы рассмотрели суть договора купли-продажи и тот факт, что покупатель, желающий получить более низкую цену, а продавец — более высокую, заключили бы этот договор и после долгих споров, когда продавец постепенно снижал бы цену, а покупатель увеличивал бы предложенную, они бы договорились о определенной цене, вы бы, несомненно, увидели, что ни добросовестность, защищающая договор купли-продажи, не должна допускаться, ни какие-либо основания для расторжения договора, заключенного по этому согласию, ни немедленно, ни после спора о размере цены: если только менее половины справедливой цены, предложенной на момент продажи, не будет сохранено выбором, уже сделанным покупателем. * Диоклетиан и Максим. aa. и cc. aureliaeeuodiae. * <a 293 dkdec. aa. conss.>
CJ.4.44.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Цена не выплачивается деньгами, но в обмен на неё в качестве оплаты дающему согласие лицу передаётся скот, и договор не считается заключенным напрасно. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. domitio civalensi. * <a 293 d. xv k. ian. sirmi aa. conss.>
CJ.4.44.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Мошенничество покупателя оценивается по качеству сделки, а не по размеру цены. Если доказано его вмешательство, то право продавца на вещь не может быть предъявлено лицу, которому покупатель передал право собственности, а лицу, с которым он заключил договор, и подлежит полному возмещению. * Диоклетиан и Максимиан, а.а. и ц. Эмилий Север. * <>
CJ.4.44.11pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Продавец может заявить о мошенничестве, если он совершил в отношении покупателя что-либо, скрытое на момент заключения договора, но не если он знал об этом в момент совершения действия и дал на это согласие. * Диоклетиан и Максимиан. Аврелиан Великий. * <>
CJ.4.44.11.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Следовательно, поскольку вы заявляете, что ваш отец дал согласие на использование инструмента для получения большей стоимости, чем было оговорено за отнимаемую вещь, уже по одной этой причине он напрасно жалуется на ограничение.
CJ.4.44.11.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Действительно, если будет доказано, что согласованная цена не была оплачена, или если она была предусмотрена для зачета в счет суммы задолженности по ошибке, то ее справедливо необходимо вернуть.
CJ.4.44.12: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поэтому продажа земли не должна быть менее действительной только потому, что вы утверждаете, что отвлекли его от дела неотложными необходимыми расходами не меньшей стоимости или неотложным долгом. Следовательно, воздерживаясь от незаконных требований и не требуя оплаты цены, если она не была произведена в полном объеме, вам следует действовать более разумно. * Диоклетиан и Максимиан. А.А. и К.К. Антиох. * <>
CJ.4.44.13: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы продали ферму, будучи старше двадцати пяти лет, исключительно потому, что ваш тесть предупредил покупателя не покупать её, добросовестность не позволяет вам расторгнуть сделку. * DiocletianandMaximiana. andcc. Aureliusnicæ decaria. * <>
CJ.4.44.14: Императоры Диоклетиан, Максимиан
При условии разделения имущества, чтобы покупатель вернул государству причитающуюся сумму, продавец, произведя оплату самостоятельно, может получить проценты, и если покупатель не выполнил условия договора, то договор недействителен. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Аврелий Василид мил. * <a 294 s. xvk. ian. nicomediaecc. conss.>
CJ.4.44.15: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
Тот, кто в пожилом возрасте разделил имения, даже расположенные далеко, ради немного меньшей цены, ни в коем случае не должен получать сумму, уплаченную за повторно проданную вещь. Ему также не следует позволять зацикливаться на пустых возражениях, чтобы ему не стали известны свойства и преимущества знакомых вещей. * grat. Valentin. and Theodos. aaa. to Hypatius pp. * <a 383 d. vi non. mai. mediolani merobaud ii and saturnino cons.>
СЖ.4.44.16пр.: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
Если кто-либо, обремененный огромными долгами, вынужден в силу общественного разума перенаправить свои ресурсы, то следует оценить качество вещи и количество дохода, и под видом публичного аукциона не должно оставаться места для мошенничества, а если перенаправляются владения меньшей стоимости, то сборщик долгов должен страдать от этой благосклонности больше, чем должник от цены. * Валентин. Феодос и Аркад. ааа. к великой победе Африки.* <a 392 d. xiiik. iul. aquileiae. acc. id. ian. hadrumetiaftertheconsulshipofTatianandSymmachusvv. cc.>
CJ.4.44.16.1: Императоры Валентиниан, Феодосий, Аркадий
Наконец, те, кто приобрел право собственности, обладают правом вечного владения, внося в казну лишь столько, сколько требуется для удовлетворения личных интересов. Ибо очень неправильно, когда общественное имя мало что добавляет к чужому имуществу, отнимая его на свободном аукционе, когда все это теряется для должника. <a 392 d. xiii k. iul. aquileiae. acc. id. ian. hadrumeti after the consulship of Tatian and Symmachus vv. cc.>
CJ.4.44.17: Императоры Аркадий, Гонорий
Те, кто, навязав городам обязанности, бегут и считают тайных въездов договорами, должны понимать, что эти комментарии им ничем не помогут, и что покупатель, знающий о бегстве, должен быть оштрафован на уплаченную им цену. * arcad. and honor. aa. messalae pp. * <a 399 d. xii k. sept. theodoro cons.>
CJ.4.44.18: Императоры Аркадий, Гонорий, Феодосий
Если когда-либо случится так, что наши частные лица будут продавать нашу одежду, серебро или рабов, палатины должны знать, что им было отказано в праве покупать их: на них следует наложить наказание в виде потери стоимости. * arcad. honor. and theodos. aaa. nestorius com. rer. privat. * <a a. 402 or 406 d. iii k. ian. r. arcadio.... >
CJ.4.45.0. Когда допустимо отказаться от покупки.
CJ.4.45.1: Император Гордиан
Действительно, целая вещь может быть выведена из купли-продажи по согласию обеих сторон: ибо то, что заключено по согласию, расторгается с помощью противоположной воли. Но после передачи права собственности простое завещание не расторгает куплю, если только аналогичное действие, действующее задним числом, не вмешалось и в процесс продажи. * Горд. а. Личинио Руфино. * <>
CJ.4.45.2pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Установлено, что совершенная сделка купли-продажи всего имущества может быть расторгнута только по соглашению сторон. * diocl. and maxim. aa. and cc. aurelio felicio. * <a 293 d. non. april. byzantii aa. conss.>
CJ.4.45.2.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Следовательно, если золото действительно было предоставлено в качестве залога, вы можете вернуть его только в соответствии с условиями соглашения. <a 293 d. non. april. byzantiiaa. cons.>
CJ.4.45.2.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Но если вы оплатили часть цены, то ваши права на взыскание суммы, которую продавец должен выплатить из выручки от продажи, больше, чем на взыскание той суммы, которую вы указали как уплатившую. <a 293 d. non. april. byzantiiaa. conss.>
CJ.4.46.0. Если продажа проводилась в общественных целях.
CJ.4.46.1: Император Антонин
Продажа, совершенная в связи с прекращением уплаты налогов, не должна быть отменена ни предыдущим владельцем, предлагающим цену, ни его кредитором по праву ипотеки или залога. Ибо причина уплаты налогов важнее, поскольку именно к ним в первую очередь привязаны все активы лица, увольняющего налог. * ант. а. материнский близнец. * <>
CJ.4.46.2pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы торжественно приобрели заброшенные фермы в связи с прекращением внесения взносов или оставшейся суммой налогов с разрешения презида у тех, кому угрожает взыскание налогов, разделив их добросовестно и по справедливой цене, то сделка не должна быть аннулирована из-за необходимости осуществления формальных платежей. * Диоклетиан и Максимиан Атения Плотина. * <>
CJ.4.46.2.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Но если продажа была совершена с предварительного законного разрешения президента, закон не позволяет считать её действительной, и то, что было сделано напрасно, должно быть отменено, так что необходимо всеми способами добиваться возмещения убытков по налогам.
CJ.4.46.2.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Все это следует обсудить в присутствии человека, которого вы считаете потенциальным покупателем.
CJ.4.46.3: Император Константин
Если кто-либо продает землю, поместья или что-либо иное для прекращения уплаты налогов или также для погашения долга за золотую и серебряную одежду, который уплачивается ежегодным взысканием, изъяв это с согласия должника и обратившись к судье с ходатайством после прекращения уплаты налогов, и выкупив это на аукционе, он получает вечную силу покупки. Но если случайно в сделку был включен несовершеннолетний, необходимо присутствие на аукционе лица для законной защиты, и не имеет значения, предложил ли главный прокуратор или ректор провинции то, что причиталось. * постоянный. а. Эгнатию Фаустину, пресвитеру Бетики. * <с 337 г. до того же. dec. Фелициан и Тициан cons.>
CJ.4.47.0. Без переписи населения или иных средств приобретение земли невозможно.
CJ.4.47.1: Император Александр Север
Действительно, исходя из соглашения, которое, как вы утверждаете, ваша мачеха заключила с вашим отцом, когда она передала землю в качестве приданого, чтобы признать сами налоги, иск против вас к ней неприменим, и если будет доказано, что соглашение было оформлено в виде оговорки. Но даже если земля, как указано в документе, была передана в качестве приданого, иск по продаже, чтобы удовлетворить возражения, неприменим. * Алекс. А. Капитони. * <a 229 pp. non. dec. ipso a. iii et dione ii conss.>
CJ.4.47.2pr.: Император Константин
Рассматривая выгоды от снабжения продовольствием, мы узнали, что это является причиной большей части остального: некоторые, пользуясь сиюминутными потребностями других, приобретают земли на таких условиях, так что они даже не приносят оставшиеся вещи в казну и обладают ими без каких-либо гарантий. * const. a. to Antonius Marcellinus pres. * <from 319 dk iul. agrippinae constantino a. v et licinius c. conss.>
CJ.4.47.2.1: Император Константин
Поэтому было решено, что, если будет установлено, что у кого-то был договор такого рода и владение было приобретено по этому закону, он должен нести ответственность как за точную оценку приобретенной земли, так и за все остальное имущество, поскольку приобретатель обязан признать оценку приобретенной вещи, а приобретение или продажа вещи без оценки недопустимы. <из 319 dk iul. agrippinae constantino a. v et licinio c. conss.>
CJ.4.47.3: Император Юлиан
Пусть все признают государственные налоги за принадлежащие им земли и пусть им не помогают противоречащие соглашения, если продавец или даритель желает сохранить бремя пожертвования за собой посредством незаконного соглашения, даже если налоговая служба еще не передана, а, возможно, остается у прежнего владельца земли, притворяясь, что с тех, кто не владеет, взимается плата за тех, кто владеет. * iul. a. to secundum pp. * <a 363 d. 13 k. mart. antiochian julian a. 33 and sallustian conss.>
CJ.4.48.0. О риске и выгоде продажи вещи.
CJ.4.48.1: Император Александр Север
После завершения сделки все преимущества и недостатки, возникшие в отношении проданной вещи, принадлежат покупателю. Ибо продавец обязан по своему усмотрению только теми основаниями, которые с момента совершения сделки создают предпосылки для выселения, и поэтому, если он был уведомлен о своем присутствии на слушании дела, а не в отсутствие покупателя, это решение вынесено против него. * alex. a. iuliae secundinae. * <a 223 dk sept. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.48.2pr.: Император Александр Север
Поскольку было согласовано, что отдельные амфоры с вином должны продаваться по определенной цене до их доставки, даже если продажа неполная, не было опасности, что покупатель подменит вино, если он не задержит измерение. * Алекс. А. Гаргилио Юлиано. * <a 223 стр. vk. april. maximoiietaelianoconss.>
CJ.4.48.2.1: Император Александр Север
Но когда всё, что находилось в зернохранилищах, впоследствии поступило без меры, и ключи были переданы покупателям, убытки, возникшие после завершения продажи в результате обмена вина, принадлежат покупателю. <a 223 pp. v k. april. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.48.2.2: Император Александр Север
Всё это относится не только к вину, но и к маслу, зерну или подобным веществам, которые либо испортились, либо полностью пришли в негодность. <a 223 pp. v k. april. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.48.3: Император Александр Север
Мошенничество автора, совершенное добросовестно, не причиняет вреда покупателю, что несомненно в соответствии с законом. * alex. a. daphenae. * <a 223 pp. iiii k. oct. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.48.4: Император Гордиан
Когда цена согласована между покупателем и продавцом на основании неписаного договора, и задержка со стороны продавца в доставке не является препятствием, нет сомнений в том, что товар был отнят на риск покупателя. * gord. a. silvestro mil. * <a 239 pp. xv k. ian. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.4.48.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку вы говорите, что проданный экземпляр был уничтожен огнем, и если никакие обстоятельства не приостановили продажу, то риск утраты не связывает вас. * Диоклетиан и Максим Аврелиан Леонтий. * <a 285 стр. iiinon. nov. Атубин Диоклетиан А. II и Аристобул конс.>
CJ.4.48.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Смерть рабыни, отнятой у продавца еще до ее незамедлительной передачи покупателю, касается не продавца, а покупателя, и в этом случае покупатель не имеет права отказываться от уплаты цены, не будучи свободен от прошлых пороков в человеческих делах. * Диоклетиан и Максимиан, а.с. и н.э. Аврелий Кирилл. * <a 294 s. xvk. ian. nicomediaecc. conss.>
CJ.4.49.0. О сделках купли-продажи.
CJ.4.49.1: Император Антонин
Против того, кому вы продали поле, решение продавца остается в силе: ибо вы не имеете права на вещный иск против покупателя, который лично обязан вам. * ant. a. aelianae. * <a 215 pp. iiii id. iun. laeto iterum et cereale conss.>
CJ.4.49.2пр.: Императорская доблесть., галлиен.
Вы можете подать иск против своего противника с целью взыскания оставшейся стоимости проданного товара. * valer. et gallien. aa. et valer. c. flavio domitiano. * <a 259 pp. id. mart. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.49.2.1: Императорская доблесть., галлиен.
Тот факт, что это было компенсацией, как если бы вы были должны друг другу, также не может быть вам вредным, если в договоре добросовестности, в котором даже лица старше двадцати пяти лет привлекаются к участию в судебных разбирательствах по делам, совершенным с применением мошенничества, вы докажете, что вас ввели в заблуждение или обманули ваши противники, как если бы то, что было причиталось, было действительно причитающимся, хотя на самом деле это было не так. <из 259 стр. там же. mart. aemilianoetbassoconss.>
CJ.4.49.2.2: Императоры храбры, галльен.
Вы также потребуете вернуть плоды, полученные до заключения договора купли-продажи, которые, поскольку они не были проданы, вы, согласно тому же судебному решению, посягнули на права того же покупателя. <из 259 стр. там же. mart. aemilianoetbassoconss.>
CJ.4.49.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Из личного договора Арраса к действию готовы только стороны договора. *диокл. и максим. аа. сераподор. * <a 290 стр. iiiiid. иул. ипсис III и III аа. конс.>
CJ.4.49.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если поставка проданного товара не осуществляется в соответствии с договором купли-продажи, прокуратура продавца, президент провинции, обязана удержать проценты в размере, равном сумме процентов, считающихся завершенными при оценке экспроприации. * diocl. et maxim. aa. muciano. * <a 290 pp. viii id. sept. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.4.49.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Президент провинции позаботится о том, чтобы обязать покупателя, получившего во владение плоды, вернуть находящуюся у него часть цены с процентами, которые были начислены как за счет полученных плодов, так и благодаря благосклонности несовершеннолетнего, несмотря на отсутствие задержки. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. tenth caplusio. * <a 290 pp. xii k. oct. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.4.49.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Действия продавца, если с самого начала не было достигнуто иного соглашения, нелегко подходят для расторжения полной сделки купли-продажи, но они могут быть направлены на взыскание цены. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. neratio. * <a 293 s. vi id. april. byzantii aa. conss.>
CJ.4.49.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы забрали рабов и получили выкуп из их имущества, которое принадлежало вам, не зная, куда его следует уплатить, то, следовательно, у вас есть полное право на взыскание выкупа, поскольку собственные деньги продавца, уплаченные им, не гарантируют освобождение покупателя. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Диодор. * <a 293 s. xviik. mai. Melanthiadeaa. conss.>
CJ.4.49.8pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если ваш отец продал свою долю и не передал ему в свободное владение имением, несомненно, он сохранил за собой все права. Ибо даже если налог, уплаченный при передаче, не был уплачен, если имела место фиктивная сделка, это не могло изменить правду. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Аврелий Евсевий. * <a 293 s. vk. mai. aa. conss.>
CJ.4.49.8.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поэтому, если губернатор провинции обнаружит, что ни ваш отец, ни его преемники, ни покупатель, ни его наследники не вступили во владение безвозмездно, он без колебаний объявит, что ничего не было передано. А если он увидит, что вы вступаете во владение безвозмездно после покупки, он оценит, была ли уплачена цена; и если он обнаружит, что она не была уплачена в достаточном размере, он предусмотрит возврат этой суммы вам. <a 293 s. vk. mai. aa. conss.>
CJ.4.49.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если продавец, сознательно или бессознательно, заявил, что стоимость проданного имущества меньше, а оказалось, что она больше, то общепринято, что, если бы покупатель знал об этом с самого начала, он заплатил бы меньшую часть цены. Но если он знал о таком обременении и о бремени исполнения, он не имеет права предъявлять иск к продавцу. * Диоклетиан и Максимиан, а. и ц. Аврелий Зания из Антипатра. * <a 293 s. xvk. iun. Филиппополь, а. конс.>
CJ.4.49.10: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы утверждаете, что продавец мяса, нарушив договоренность, не предъявил его во время предъявления иска, вы можете тогда договориться с губернатором провинции о том, что ему была выплачена сумма ваших процентов. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Титий Аттал. * <a 293 s. xviik. ian. aa. conss.>
CJ.4.49.11: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если продавец освободил рабыню, отданную вам для продажи, он не мог гарантировать свободу другого человека. Но если после продажи он освободил её до передачи, владелец не был лишён полного права сделать её римской гражданкой: у вас есть личное право подать иск против продавца за нарушение доверия. * Диоклетиан и Максимиан а. и ц. Флавиан Эвкарпия. * <a 293 s. xk. ian. a. conss.>
CJ.4.49.12: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Подобно тому, как риск изменения качества вина, приобретенного в определенном количестве, лежит на покупателе, так и выгода от повышения цены принадлежит покупателю. И поскольку это так, то уместно сохранять доверие суда в случае вина определенного качества и объема, когда оно изъято: если оно не будет возвращено, иск предъявляется не за цену количества, а за разницу в стоимости приобретенного. * Диоклетиан и Максимиан, a. и cc. Я сделал Криспина.* <a 294 s. prid. non. februarysirmicc. conss.>
CJ.4.49.13: Императоры Диоклетиан, Максимиан
После заключения юридически оформленного договора право собственности переходит к покупателю, на которого также возлагается обязанность: продавец может потребовать только цену и, если будет доказана задержка, проценты по решению суда. * Диоклетиан и Максимиан, а. и ц. Флавиан Александр. * <a 294 s. iiinon. dec. cc. conss.>
CJ.4.49.14: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Покупатель рабов справедливо требует, чтобы ему были обещаны гарантии того, что с ним не будет причинено вреда или что он будет защищен от ущерба, связанного с продажей рабов, их побегом и состоянием здоровья. * Диоклетиан и Максимиан aa. и cc. Аврелий Русони. * <a 294 s. vk. dec. cc. conss.>
CJ.4.49.15: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Покупатель не может требовать ничего сверх количества пшеницы, вывезенной вне рамок соглашения, при условии отсутствия задержек с оплатой. * Диоклетиан и Максимиан. Аврелий и Антонин Элий. * <a 294 s. XVk. Ян. Никомедия C. Конс.>
CJ.4.49.16: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Хорошо известно, что после продажи скота вырученные от продажи средства должны быть возвращены покупателю, но продавцу должны быть возмещены все расходы, понесенные добросовестно. * Диоклетиан и Максимиан. Аврелий Кирилл. * <a 294 s. viiik. ian. C. conss.>
CJ.4.49.17: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Вы были насильственно изгнаны из своего имения Нероном, которому вы отрицаете какие-либо права на него, и вы утверждаете, что не имеете права подавать иск против него, от продажи имения которого вы получили его. Поэтому вы понимаете, что необходимо рассмотреть дело в порядке интердикта или обеспечительного иска. * Диоклетиан, Максимиан и Гермипп. * <>
CJ.4.50.0. Если кто-то покупает для другого лица или для себя от имени другого лица или на чужие деньги.
CJ.4.50.1: Император Антонин
Если деньги из отцовского имения и рабы были куплены, но вы утверждаете, что покупки были совершены от имени вашей матери, не следует забывать, что по традиции ваша мать была установлена в качестве любовницы. Разумеется, если вы считаете, что просьба о деньгах поступает к вам из-за расчета цены, будьте вежливы. * ant. a. ко второму купцу. * <a 213 pp. iii k. aug. antoninus a. iii and balbinus conss.>
CJ.4.50.2: Император Александр Север
Если вы освободитесь от владений, которые ваш отец купил и передал от вашего имени, когда вы действовали в качестве уполномоченного лица, или когда вы владели ими по завещанию вашего отца, вы приобретете власть. * alex. a. septimiae. * <a 222 d. xiii k. april. antoninus and alexander conss.>
CJ.4.50.3: Император Александр Север
Если упомянутые вами поместья, как вы и предполагаете, были приобретены на ваше имя, а также на имя вашего брата, которому вы наследовали, и были переданы вам, и хотя в договоре купли-продажи указано, что деньги заплатила ваша мать, вам не запрещено добиваться их взыскания в судебном порядке. * Алекс. А. Фабио Патерно. * <a 228 d. xvk. iul. Скромный и честный конс.>
CJ.4.50.4: Императоры храбры, галльен.
Хотя вы и вписали имя своей свекрови в договор купли-продажи, тем не менее, если вы владеете имуществом, вы становитесь собственником. По этой причине клевета женщины тщетна, хотя у неё самой есть внушительные записи договора. * valer. et gallien. aa. et valer. c. aurelio cyrillo. * <d. iii non. mai.>
CJ.4.50.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку вы утверждаете, что приобрели имя вашей бывшей жены исключительно за собственные деньги и что узурпировали это имущество недобросовестно при хранении доверенных вам документов, ректор провинции, узнав из своей практики, что дарение, сделанное вашей женой, не являющейся любовницей, своей дочери, не нанесло ущерба вашему праву собственности, поможет вам в ваших молитвах, научит вас истине, восстановить это владение, позаботившись также об уплате налогов с доходов. * Diocl. and Maxim. aa. vero. * <a 290 d. prid. id. sept. ipsis iii and iii aa. conss.>
CJ.4.50.6pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Очень важно, заплатили ли вы деньги своей жене, когда она покупала, и владение перешло к ней, или же договор купли-продажи был составлен только на ваше имя, а на обороте документов было указано имя вашей жены. * Диоклетиан и Максим а.а. и цк. Аврелий Дионисий. * <a 293 d. 13 k. sept. Viminacioaa. conss.>
CJ.4.50.6.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Ибо если ваша жена действительно покупает на свое имя, и ей доставляются вещи, и ничто из этого не идет против вас, то вы можете предъявить ей иск только за цену, поскольку вы стали беднее, а она — богаче. <a 293 d. 13 k. sept. viminacioaa. conss.>
CJ.4.50.6.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Но если вы действительно приобрели его, и владение было вам передано, но в документе указано только имя вашей бывшей жены, то сам акт считается более важным, чем письменное оформление. <a 293 d. xiiiik. sept. viminacioaa. conss.>
CJ.4.50.6.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Но если с самого начала вы приобрели дело вашей жены на ее имя, купив его, то вы приобрели право владения ни для нее, ни для себя, поскольку вам оно не нужно ни для себя, ни для него: поэтому в вопросе собственности более важным считается тот, кому было передано владение. <a 293 d. xiiiik. sept. viminacioaa. conss.>
CJ.4.50.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы утверждаете, что приобрели нефтяное сырье через лиц, осуществлявших вашу коммерческую деятельность, и что продавец нарушил договор по согласованной цене, и если против вас действительно был подан иск лицами, которые подпадали под действие вашего закона, заключавшими договор, вами или теми, кому вы дали поручение, но если лица, которые были утверждены в своем праве в соответствии с вашим поручением, заключили этот договор и были выкуплены для себя и обратились с иском от своего имени или от имени тех, кому они дали поручение, обратитесь к компетентному судье, который обеспечит удовлетворение иска в соответствии с принципом добросовестности, обычно соблюдаемым в договорах такого рода. * Диоклетиан и Максимиан, а также ок. Аврелий Геронтий. * <a 293 s. 13 k. sept. aa. conss.>
CJ.4.50.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Тот, кто покупает на чужие деньги, ищет не того, чьи это были деньги, а себя самого, как права покупки, так и права собственности, если, тем не менее, владение ему было передано. Поэтому, поскольку вы утверждаете, что ваш двоюродный брат купил некоторые вещи на обычные деньги, вам следует быть осторожнее с ним при встрече по поводу ваших денег: ибо в вопросе, касающемся купленных им вещей, вы не имеете права предъявлять к нему претензии. * Диоклетиан и Максимиан а. и цк. Максимиан Валентин. * <a 294 d. prid. non. februarysirmicc. conss.>
CJ.4.50.9: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Ничто не препятствует передаче права собственности между лицами, передающими деньги другому лицу, либо с согласия обеих договаривающихся сторон, либо, безусловно, только по желанию продавца: также ясно установлено, что такой договор может быть заключен между отсутствующими лицами через посредника, курьера или письмом. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Эминий Руфиний. * <a 294 d. vnon..... sirmicc. conss.>
CJ.4.51.0. О запрете отчуждения чужой собственности и о запрещенном отчуждении или залоге имущества.
CJ.4.51.1: Император Александр Север
Если губернатору провинции будет доказано, что Джулиан продал ваших рабов тем, кто его знает, без какой-либо юридической защиты, он прикажет покупателям вернуть вам рабов. Но если они не знают об этом и рабы уже стали их собственностью, он прикажет Джулиану выплатить вам за них цену. * Алекс. А. Каттиано Мил. * <a 224 d. viiiid. iul. Джулиан и Криспин конс.>
CJ.4.51.2: Император Гордиан
Пока ваш муж отвлекает вас от того, что является вашим правом, если вы не дали своего согласия, даже если вы подписали договор купли-продажи своей печатью, полученной обманным путем, такое замечание не могло обеспечить покупателю никакой защиты, если за узуфруктом не следует владение или если он не защищен длительной исковой давностью. * gord. a. grattiaeaeliae. * <>
CJ.4.51.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Продавец не имеет права расторгать действительную сделку купли-продажи и отзывать право собственности, если она наследует по наследству: но даже если она заявляет об этом от своего имени или, за исключением случаев злого умысла, выбрав этот путь, вы можете защитить себя или выселить вещь, даже если не желаете использовать показанную защиту, вы сможете проверить, насколько велик ваш интерес. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Аврелий Валериан. * <a 293 s. xvik. nov. sirmiaa. conss.>
CJ.4.51.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поместье вашего отца, арендовавшего имение у Филиппа, было приобретено вами по наследству от владельца имения в счет погашения долгов, ваша мать не могла ничего у вас отнять. Поэтому, если вам исполнилось двадцать пять лет, и вы не ратифицировали совершенную ею сделку, вы сможете претендовать на него, предложив долг, если арендодатель не продал его себе, будучи связанным правом залога. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. domitio aphobio. * <a 294 d. iii id. febr. cc. conss.>
CJ.4.51.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если ваш отец продал ваше имение после вашей эмансипации без вашего согласия, и вы не унаследовали его, и владелец не защищен длительной давностью, то ректор провинции обеспечит его возврат вам через своего агента. * Диокл. и Максим. аа. и cc. Аврелий больной. * <a 294 viiiid. m. sirmicc. conss.>
CJ.4.51.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Никто, имеющий право продавать принадлежащие вам вещи, не являющиеся его собственностью или обязанностью по должности, не сможет причинить вам вред, отняв их. * Диоклетиан и Максимиан. Аврелий Руф. * <dknov.>
CJ.4.51.7: Император Юстиниан
Мы постановляем, что независимо от того, запрещает ли закон отчуждение, или это делает завещатель, или это допускает соглашение договаривающихся сторон, запрещается не только отчуждение собственности или освобождение рабов, но и предоставление права пользования, ипотека или заключение залога; и точно так же не должны налагаться сервитуты, а также не должен заключаться договор эмфитевзиса, за исключением тех случаев, когда авторитет уставов, воля завещателя или содержание соглашений, запрещающих отчуждение, допускают совершение чего-либо подобного. * iust. a. johannipp. * <dknov. constantinopoli.>
CJ.4.52.0. Об отчуждении общего имущества.
CJ.4.52.1: Император Гордиан
Если ни право узукапиона, ни срок давности, установленный законом о длительном молчании, не защищают покупателя владения, которое, как вы утверждаете, было отнято у сонаследников вашего дяди, пропорционально вашей доле, то иск inrem продолжается без ущерба для прав покупателя; или, если полученное право обеспечило защиту покупателя, у вас есть свободный выбор подать иск против тех, кто совершенно незаконно оформил продажу, пропорционально вашей доле. * gord. a. apollodorusevocatus. * <>
CJ.4.52.2: Император Гордиан
Имеет большое значение, разделили ли ваши сонаследники общее имущество, или же казначейство, будучи владельцем части, продало долю в соответствии со своими собственными привилегиями. Ведь если продажа была совершена казначейством, нет оснований нарушать его доверие. Но если сонаследники продали долю, даже если уполномоченный ими покупатель оплатил часть цены казначейству и внес другую часть в качестве гарантии, тем не менее, эта продажа не может препятствовать получению вашей доли. * gord. a. herennianomil. * <>
CJ.4.52.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Вы ошибочно убеждены, что доля общего имущества для неразделенного супруга, до вынесения решения о разделе общего имущества, может быть отнята только у самого супруга, а не у постороннего лица. * Диоклетиан и Максимиан, в н.э. и до н.э. Аврелий Евсевий. * <стр. там же, февраль..... конс.>
CJ.4.52.4: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Действительно, ваш брат не мог отнять у вас вашу долю солдата. Но требовать, чтобы его доля была вам возвращена по уплаченной цене, не соответствует военным принципам. * Диоклетиан и Максимиан (старше н.э.) и Ульпиан (старше н.э.) * <>
CJ.4.52.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если, достигнув возраста двадцати пяти лет, вы неосознанно разделили общинные земли со своими братьями, присвоив их себе, несмотря на отсутствие какого-либо документа и конкретной договоренности, вы должны будете выплатить проценты покупателя после выселения другой стороны. * Диокл. и Максим. аа. и цк. олимпий. * <>
CJ.4.53.0. Лицам, управляющим чужим имуществом, не запрещается отчуждать собственное имущество.
CJ.4.53.1: Императоры Север, Антонин
Учителям и кураторам не запрещено, даже если они считаются должниками по этому титулу, отчуждать свое имущество в своих собственных интересах. Поэтому ваш куратор мог бы передать свое имущество вместе со своим бременем в нашу казну: ведь даже частное лицо могло бы это сделать. * sev. and ant. aa. publiciae capriolae. * <a a. 205 d. non. iun. antoninus and geta conss.>
CJ.4.54.0. О соглашениях, заключенных между покупателем и продавцом.
CJ.4.54.1: Император Антонин
Если вы продали имущество на основании такого закона, согласно которому, если цена не будет выплачена в течение определенного времени, покупатель потеряет задаток, и право собственности перейдет к вам, договор должен быть исполнен. * ant. a. Claudia Diotinae. * <a 216 d. v id.... Sabino II and Annulino conss.>
CJ.4.54.2: Император Александр Север
Если ваши родители продали имущество на основании такого закона, согласно которому, независимо от того, предлагали ли они или их наследники покупателю цену в какой-то момент или в течение определенных периодов, она должна быть возвращена, и наследник покупателя, подготовив вас к этому, не согласен выполнить указанное условие, чтобы сохранить доверие по договору, то иск будет предъявлен вам в установленной форме или продавцом, с учетом того, что поступило к истцу из этого имущества после суммы, предложенной в соответствии с соглашением. * Алекс. А. Чарисио Мил. * <a 222 dk сент. Александро А. Конс.>
CJ.4.54.3: Император Александр Север
Тот, кто продал имущество в соответствии с законом, согласно которому, если оставшаяся цена не будет возвращена в течение определенного времени, имущество вернется к нему, если он не передаст ему временное владение, не имеет права претендовать на это имущество, а может подать иск на основании продажи. * alex. a. felicimil. * <d. iiiid. iul>
CJ.4.54.4: Император Александр Север
Закон о продаже по договору купли-продажи не может быть применен лицом, которое после установленной даты оплаты цены решило не претендовать на вещь, а предъявить иск о ростовщичестве цены. * alex. a. claudioiulianoetproculiano. * <>
CJ.4.54.5: Император Гордиан
Если вы в начале сделки договорились, что лицо, которому вы продали имущество, должно выплатить вам проценты на просроченную цену, то вы не ошибочно полагаете, что покупатель также должен выплатить вам проценты на просроченную цену после того, как вы обратились к должнику. Ибо если вы не договорились в начале договора, то, начав его исполнение, вы по закону будете требовать проценты только от самого должника и от лица, заверившего покупателя в его удовлетворении. * Горд. А. Аврелий Лонгин Эвокат. * <>
CJ.4.54.6: Императоры, дорогие, дорогие, их число.
Когда вы упоминаете, что передали свою землю другому лицу за небольшую цену, обдумав нечто подобное между вами, это не может считаться мошенничеством, поскольку обещание, данное вам в доверительном управлении, не было выполнено, и право вашего светлости может вернуться к своему собственному. Поэтому компетентный судья распорядится о возвращении вам упомянутой вами земли с ее плодами без каких-либо манипуляций со стороны его власти, особенно учитывая, что другая сторона, по-видимому, не понесла никакого ущерба, получив его деньги. * Уважаемый Каринус и номер aaa. Олибрио Ромуло. * <>
CJ.4.54.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если человек, которого вы помните, совершил у вас покупку, и было оговорено, что при условии оплаты указанной суммы в течение определенного времени товар будет выкуплен, вы не имеете законного права требовать расторжения этого соглашения нашим указом. Но если он отказывается от сделки, чтобы сохранить товар по праву собственности, вы можете обратиться к своему законодательству за средствами защиты от мошенничества, такими как донос, арест и изъятие имущества. * diocl. etmaxim. aa. etcc. fabianomusco. * <>
CJ.4.54.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Несомненно, соглашение, заключенное между покупателем и продавцом в момент заключения договора, остается в силе, если оно впоследствии не расторгнуто по взаимному согласию. * diocl. etmaxim. aa. etcc. auxanoni. * <>
CJ.4.54.9pr.: Император Юстиниан
Если кто-либо заключает в договоре купли-продажи или отчуждения такое соглашение, согласно которому новому владельцу никоим образом не разрешается возводить памятник на месте, проданном или иным образом предоставленном ему, или освобождать его от этого каким-либо иным образом по человеческому закону, мы постановляем, хотя это и вызывало сомнения у древних, что такое соглашение должно быть поддержано нашим законом и оставаться неизменным. * iust. a. johanni pp. * <a 531 d. xv k. nov. constantinople post consulatum lampadius et orestis vv. cc.>
CJ.4.54.9.1: Император Юстиниан
Возможно, это представляло для него большой интерес, чтобы его сосед не только не добавил ему того, чего он не хотел, но и не стал специально запрещать это. Ведь поскольку продавец или другой отчуждатель не имеет права передавать свои права по какому-либо другому закону, кроме как по такому соглашению, как же можно терпеть, что допускается какое-либо изъятие на основании различных толкований? <a 531 d. xv k. nov. Constantinople after the consulship of Lampadius and Orestis vv. cc.>
CJ.4.55.0. Если раб продается на экспорт.
CJ.4.55.1pr.: Императоры Север, Антонин
Согласно закону о продаже рабов, рабы, вывезенные под угрозой конфискации, могут получить свободу от покупателя или того, кто займет его место, до того, как будет расторгнуто трестовое соглашение. * sev. et ant. aa. petroniae flavillae. * <a 200 pp. xv k. oct. severo a. ii et victorino conss.>
CJ.4.55.1.1: Императоры Север, Антонин
Однако после освобождения они становятся собственностью казначейства и продаются в вечный рабство по тому же закону, если они проживают в этих городах, что и было принято договаривающимися сторонами. <a 200 pp. xv k. oct. severo a. ii et victorino conss.>
CJ.4.55.1.2: Императоры Север, Антонин
До освобождения возможность сложить руки не отрицается, поэтому их не ищут публично. <a 200 pp. xv k. oct. severo a. ii et victorino conss.>
CJ.4.55.2: Императоры Север, Антонин
Если для проведения инъекции в руку вы приняли меры предосторожности, вы можете воспользоваться своим правом. Но если вы этого не сделали, и наказание было оговорено, то человек действительно попадает в казну, но вы получили право на иск благодаря оговорке. Однако во всех случаях спрашивается, вошел ли он в запрещенное место по воле господина. * sev. et ant. aa. sezo nedymo. * <a 200 pp. vii k. nov. severo a. ii et victorino conss.>
CJ.4.55.3: Император Александр Север
Рабыня, которую привезли для вывоза, но которая не была вывезена, а была куплена и освобождена покупателем, проживающим в том же городе, не могла быть освобождена против закона о продаже: поэтому мой прокурор, имея к вам доступ, будет действовать в отношении нее. * Алекс. А. к новому освобожденному. * <a 223 стр. iiiiid. mart. maximoiietaelianocons.>
CJ.4.55.4pr.: Император Александр Север
Меня трогает то, что вы утверждаете, будто стали их господином, освободившись от своих слуг по этому закону, чтобы не умереть в своей стране, и говорите, что освободились от рабства благодаря тому, кому вас продал ваш предыдущий покупатель. * alex. a. aureliopapiae. * <a 224 pp. xi k. iul. juliano et crispino cons.>
CJ.4.55.4.1: Император Александр Север
Поэтому компетентный судья выскажет свои доводы против того, кого вы называете присутствующим, и, если обвинение соответствует действительности, отомстит за это гнусное преступление в качестве показательного наказания смертной казнью. <a 224 pp. xi k. iul. Julian and Crispin cons.>
CJ.4.55.4.2: Император Александр Север
Но пока вы не докажете свои намерения, похоже, что именно в таком состоянии вы окажетесь после освобождения. <из 224 стр. xik. iul. Джулиан и Криспин конс.>
CJ.4.55.5: Император Александр Север
Тот, кого должен выслать господин, должен быть из своего города и не должен оставаться в Риме; но тот, кто из какой-либо провинции, не должен находиться в Италии. Поэтому, если вы можете доказать, что это было сделано против установленного закона, используйте закон, который, следовательно, принадлежит вам. * alex. a. sextiano serapioni. * <a 225 pp. vii k. febr. fusco ii et dextro conss.>
CJ.4.56.0. Если раб пришел таким образом, пусть его не блудят.
CJ.4.56.1: Император Александр Север
Префект города, наш друг, даст право похитить ту, которая пришла таким образом, что, если бы она была проституткой, она имела бы право похитить его, которому, согласно установлению божественного Адриана, это уместно; но если он заметит, что он удовлетворил ее терпение вопреки закону, который он сам установил, чтобы женщину удерживали ради постыдной выгоды, он прикажет, согласно толкованию того же князя, доставить ее к претору, чья юрисдикция распространяется на либеральное дело, чтобы дело было рассмотрено. Ибо смысл закона, который он однажды понял, не прерывается, потому что право собственности через нескольких лиц на покупателей переходит к первому, кто занимается проституцией без подобного закона. * Алекс. А. Сократ. * <a 223 стр. iii k. nov. maximo ii etaeliano conss.>
CJ.4.56.2: Император Александр Север
Женщина, которую вы утверждаете, что она попала таким образом, чтобы ее не принудили к проституции или, если она была проституткой, освободить, должна быть представлена в суд по воинской повинности, чтобы, если спор будет передан на рассмотрение соглашения (которое, однако, если оно верно, гарантирует женщине свободу в соответствии с существующими условиями), дело могло быть рассмотрено лицом, осведомленным о деле. Но этот закон действителен, даже если он не внесен в записи о продаже, даже если предъявлено письмо или письмо, составленное без письменного оформления. * Алекс. А. Северо. * <a 223 pp. k. dec. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.56.3: Император Александр Север
Та, кто приходит таким образом, не должна извлекать выгоду из своего тела и не должна заниматься проституцией в таверне под видом обслуживания, чтобы не нарушить указанный закон. * Алекс. А. Аурелио Элио. * <a 225 стр. там же. Иан. Фуско II и декстро конс.>
CJ.4.57.0. Если раб был отчужден таким образом, что он освобожден или иным образом лишен свободы.
CJ.4.57.1: Император Александр Север
Если Патрокл, после того как передал вам гермию в дар, согласно указанному закону, согласно которому вы должны были быть освобождены за пятнадцать непрерывных лет службы и стать римским гражданином, по истечении этого времени, при условии, что Патрокл не возражал против его воли или уже умер, вы обретали свободу, поскольку было решено, что закон об освобождении должен применяться не только к тем, кто был продан, но и к тем, кто был отдан, и что после передачи владения гермии другой Патрокл не мог впоследствии продать вас: и поэтому вам не следовало спорить о предоставлении вам свободы, которую вы уже приобрели по конституции, а следовало защищать полученную вами свободу. * alex. a. patri censi. * <a 222 pp. vi id. nov. alexandro a. cons.>
CJ.4.57.2: Император Александр Север
Если по этому закону он продал раба, но внебрачного сына, чтобы покупатель мог освободить его от рабства, хотя тот и не был освобожден, то он освобождается от установления божественных знаков и права на благосклонность победителей. * Алекс. А. Евтихиан. * <a 222 стр. non. dec. Александро А. Конс.>
CJ.4.57.3pr.: Император Александр Север
Если справедливая женщина по имени Сатурнин продала ферму на семь лет по этому закону, чтобы в двадцать пять лет стать свободной, хотя акт о свободе, предоставленный покупателем, не был включен в договор, но она должна была стать свободной, тем не менее, есть место для установления священного знака и удобства. * Алекс. А. Фульчинио Максимо. * <a 224 стр. x к. февр. Юлиано и Криспино конс.>
CJ.4.57.3.1: Император Александр Север
И поэтому, по истечении двадцать пятого года, фирма стала свободной, и это не мешает ей освободиться на двадцать седьмом году, поскольку она уже была свободна по конституции: и тот, кого она зачала от тебя после двадцать пятого года, родился, свободен. <a 224 стр. x к. февраль. Джулиан и Криспин конс.>
CJ.4.57.4: Император Гордиан
Если тот, кто получил за вас плату, чтобы даровать вам свободу в назначенное время, отложил обещанную свободу, то ясно, что вы освободились от того, от чего, когда свобода могла быть дарована, она не была дарована. И поэтому не вызывает сомнений тот факт, что от вас родились свободные дети. * Gord. a. Corneliae iucundae. * <a 240 pp. vi k. mai. Sabino et Venusto conss.>
CJ.4.57.5pr.: Император Гордиан
Те рабы, продажа которых была совершена по этому закону, не могут быть освобождены, даже если они освобождены, и не могут обрести свободу. Ибо состояние, которое закрепилось за их личностью, не может быть изменено действием того, кто добился этого по этому закону. * Горд. а. Аврелий Марин. * <a 240 стр. xvik. сеп. Сабин и Венус Конс.>
CJ.4.57.5.1: Император Гордиан
Однако добавление штрафа, если таковой имеется, к несоблюденному условию не дает оснований для его наложения. <a 240 pp. xvi k. sept. sabino et venusto cons.>
CJ.4.57.5.2: Император Гордиан
Поэтому неясно, на каком основании он мог вызвать вас в канцелярию прокурора, который дал этот закон о продаже, поскольку казначейство не должно вмешиваться в частные договоры, а отправленные вам письма не содержат акта купли-продажи, если вы сами его не передадите. <a 240 pp. xvik. sept. sabinoetvenustocons.>
CJ.4.57.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы продали девушку, гарантируя ей освобождение, а в случае неосвобождения — выплату ста золотых монет, то доверие не было выполнено, но тем не менее было установлено, что она была освобождена от рабства и обрела свободу, за которую можно было бы заплатить. Деньги, как если бы данное доверие было нарушено, не подлежат возврату, поскольку воля продавца не изменилась, а полномочия по освобождению были представлены актом освобождения, и на то были веские основания. * Диоклетиан и Максимиан, а. и ц. Гельвидии Руфины. * <a 293 s. xvik. iun. ipsisa. conss.>
CJ.4.58.0. О действиях эдилов.
CJ.4.58.1: Император Антонин
Если кто-то продал вам раба, который является беглецом или иным образом несовершенен, не просто обманным путем, а умышленно, и беглец отсутствует, продавец будет нести ответственность не только за цену раба, но и за ущерб, причиненный вам через него; компетентный судья, как давно установлено, должен распорядиться о выплате компенсации. * ant. a. decentio veromilio. * <a 214 pp. iiii k. iun. messala et sabino conss.>
CJ.4.58.2: Император Гордиан
Когда вы заявляете, что раб, которого вы купили давным-давно, сбежал через год, я не понимаю, почему вы хотите встретиться с продавцом по этому поводу: ведь совершенно справедливо заключить соглашение о расторжении договора на срок от шести месяцев до года. * Горд. а. Петилий Максим. * <a 239 стр. k. дек. Гордиано а. и Авиола конс.>
CJ.4.58.3pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если не доказано, что раб сбежал от предыдущего владельца, то побег, произошедший после продажи, наносит ущерб покупателю. * Диоклетиан и Максим, а также Аврелий Муциан. * <из 286 стр. xv, май. Максим II и Аквилин, конс.>
CJ.4.58.3.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Но если продавец не обещал стать рабом в будущем без вины, хотя это кажется невозможным, то, несомненно, можно попытаться судить по верности предшествующего или последующего соглашения: ибо в последних случаях риск лежит не на продавце, а на покупателе. <a 286 pp. xv k. mai. maximo ii et aquilino conss.>
CJ.4.58.3.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Но если вы утверждаете, что купленный вами раб был возвращен тому, кто его забрал, компетентный судья, рассмотрев все обстоятельства дела, позаботится о вынесении приговора в соответствии с качеством найденных вещей. <a 286 pp. xv k. mai. maximo ii et aquilino conss.>
CJ.4.58.4pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если кто-либо приобрел недвижимость по этому закону, и если он останется недоволен, то она не будет куплена, то очевидно, что она была продана с условием ее расторжения, и в отношении продавца может быть вынесено постановление о расторжении договора. * Диокл. и Максим. аа. * <а. к. март.>
CJ.4.58.4.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
То же самое наблюдается, если зараженное вредителями или ядовитыми травами имущество вывозится без ведома покупателя: в этом случае он также должен быть возмещен посредством того же иска. <a . k. mart.>
CJ.4.58.5: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
После заключения добросовестного договора, получения раба и уплаты цены, право на возврат цены окончательно предоставляется тому, кто приобрел раба, если он сможет предъявить так называемого беглеца. Ибо это предписано законом не только для варваров, но и для провинциальных рабов. * grat. Valentin. and Theodos. aaa. Nebridio pu. * <a 386 d. iii k. iul. ConstantinopoliHonorionp. andEuodioconss.>
CJ.4.59.0. О монополиях и незаконных собраниях торговцев или ремесленников, рабочих и купальщиков, а также о запрещенных и незаконных соглашениях.
CJ.4.59.2pr.: Император Зенон
Мы повелеваем, чтобы никто не осмеливался устанавливать монополию на какой-либо вид одежды, рыбы, гребешков, морских ежей или любых других видов или материалов, относящихся к пище или какому-либо другому использованию, по собственной инициативе, будь то уже священно установленной или в будущем установленной указом, прагматическим разрешением или священным свидетельством нашего благочестия, и чтобы никто не вступал в сговор или не заключал незаконных соглашений, так чтобы товары различных торговых организаций продавались не дешевле, чем они договорились между собой. * Зенон а. Константино пу. * <а 483 г. 17 г. янв. после консульства в Троконде.>
CJ.4.59.2.1: Император Зенон
Также строителям, эрголабисам, учителям других различных работ и купальщикам категорически запрещается заключать между собой соглашения, чтобы никто не завершал работу, порученную другому, и не перехватывал порученное другому дело: каждому разрешается завершить начатую и заброшенную другим работу без страха перед расходами и сообщать обо всех таких преступлениях без страха и без судебных издержек. <из 483 г. н.в. XVII г. янв. после консульства в Троконде.>
CJ.4.59.2.2: Император Зенон
Но если кто-либо осмелится установить монополию, он будет лишен своего имущества и приговорен к вечной ссылке. <из 483 г., XVII г., после консульства в Троконде.>
CJ.4.59.2.3: Император Зенон
Кроме того, если в будущем примасы других профессий осмелятся заключать подобные соглашения, будь то об обложении налогом цен на товары или по каким-либо другим незаконным основаниям, мы постановляем наказывать их уплатой пятидесяти фунтов золота; а также лишением должности в вашей епархии штрафом в сорок фунтов золота, если, если это произойдет, осуждения, продиктованные нашим самым благотворным расположением духа, будут совершены продажностью, лицемерием или любым другим пороком. <из 483 г., XVII г., январь, после консульства в Троконде.>
CJ.4.60.0. О ярмарках.
CJ.4.60.1: Императоры Валентиниан, Валент
Те, кто получил разрешение на проведение рынков или ярмарок, либо по указу древних, либо по нашему авторитету, могут пользоваться таким правом, которое было переписано таким образом, что им запрещено собирать товары торговцев на рынках и ярмарках, заниматься частным вымогательством на ярмарках или в других местах ради временной выгоды и удобства, или под предлогом частного долга причинять неудобства посетителям. * valentin. etvalensaa. adprobumpp. * <>
CJ.4.61.0. О налогах и комиссионных.
CJ.4.61.1: Императоры Север, Антонин
Если вы были юридически освобождены до того, как был поднят вопрос о комиссии, несправедливо лишать вас статуса во имя налогообложения. * sev. etant. aa. victorino. * <>
CJ.4.61.2: Императоры Север, Антонин
Нельзя требовать компенсацию за деяние, совершенное, как утверждается, менее чем за пять лет до его совершения, если иск не был предвосхищен, и нельзя требовать компенсацию за вещь, которая стала предметом деяния, если она не существует и не была утаена путем мошенничества. * sev. etant. aa. junio. * <>
CJ.4.61.3: Императоры Север, Антонин
Мы позаботились обо всех наших солдатах, чтобы они не понесли наказания за уклонение от своей профессии. Поэтому, отбросив этот страх, если окажется, что вы должны какие-либо налоги, заплатите их. * sev. andant. aa. честный солдат. * <>
CJ.4.61.4: Император Константин
Налоги должны оставаться во владении лица, выигравшего торги, так чтобы договор аренды был заключен не ранее чем через три года, и чтобы срок, установленный для сбора налогов, никоим образом не прерывался. По истечении этого срока права на участие в торгах и аренду должны быть восстановлены и переданы другим лицам аналогичным образом. * Конст. а. Июнь Ред. * <из 321 г. н.э., Хриспо, гл. II и Константино, гл. II, установивших...>
CJ.4.61.5: Император Константин
Все провинциалы не должны взимать налог с стационарных торговцев за товары, которые они привозят для собственного пользования или в казну, или которые они привозят обратно для нужд страны. Но те товары, которые вывозятся вне вышеупомянутых целей или в целях торговли, подлежат обычной уплате: предлагается смертная казнь для стационарных и городских солдат и других лиц, чья жадность, как подтверждено, может быть искушена. * const. a. menander. * <a 321 d. iii id. iul. crispus ii and constantinus ii conss.>
CJ.4.61.6pr.: Императоры Валентиниан, Валент
Все вещи и люди, живущие частной жизнью, должны подвергаться справедливой проверке при выполнении общественных функций. * Валентиниан и Валент а.а. во Флорентийскую коммуну. сакр. большой. * <а 365 д. х к. рынок. mediolani Валентиниан и Валент аа. конс.>
CJ.4.61.6.1: Императоры Валентиниан, Валент
Мы говорим это потому, что некоторые, подстрекая к голосованию частных лиц, выдвигают санкции, на основании которых они утверждают, что им предоставляются налоги или другие подобные сборы, которые должны взиматься из казны общин. <из 365 d. x k. mart. medilian valentiniano and valentino aa. conss.>
CJ.4.61.6.2: Императоры Валентиниан, Валент
Поэтому, если кто-либо полагается на подобное предписание частных лиц, пусть оно будет недействительным. Ибо налоги — это немалая функция, которую должны платить все, кто занимается торговлей или перемещением товаров, за исключением судоходства, когда будет доказано, что они сами занимаются этим делом. <из 365 d. x k. mart. mediolani valentiniano et valentino aa. conss.>
CJ.4.61.7: Императоры Валентиниан, Валент, Грациан
Уплата налогов ни от кого не должна уменьшаться, но установленные обычным образом октавы должны выплачиваться всем категориям людей, желающим заниматься торговлей, без исключения для военнослужащих. * Валентин Валент и Грац. ААА. Архелаю, торговцу Востока. * <с 366? стр. Бейрут, 33 век, февраль, после консульства Валентиниана и Валента АА.>
CJ.4.61.8: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
От легатов благочестивых народов пусть октавари взимают налог только с тех видов растений, которые они привозят сюда из своих мест, откуда они встречаются; но пусть они получают те виды, которые они привозят в свои места с римской земли, которые, тем не менее, разрешены законом, бесплатно и без уплаты. * grat. Valentin. and Theodos. aaa. Palladio com. sacr. larg. * <a 381 d. prid. non. iul. constantinopoli. acc. xii k. aug. syagrio and eucherio conss.>
CJ.4.61.9: Императоры Грациан, Валентиниан, Феодосий
Мы отменяем узурпацию всей свободы действий в отношении налога на алабархию, установленного Египтом и Августамнией, и признаем, что ничто в отношении перемещения животных, которое не допускается без обычных условий, не может быть опрометчиво заявлено по лицензии. * grat. Valentin. etTheodos. aaa. Palladiocom. sacr. larg. * <>
CJ.4.61.10: Императоры Аркадий, Гонорий
Мы постановляем, что налоги, какими бы они ни были запрошены для себя и своих судов для облегчения своих страданий, будь то для выполнения функций судебных приказов или для любых других нужд этих же городов, должны оставаться неизменными и вечными, и что не следует опасаться каких-либо негативных последствий со стороны тех, кто обращается с мольбами по этому поводу. * arcad. ethonor. aa. anthemiopp. * <>
CJ.4.61.11: Императоры Аркадий, Гонорий
Если кто-либо покупает или пытается продать соль без присутствия мастеров, то есть торговцев солью, будь то по собственной воле или по нашему пророчеству, то сама соль вместе с её ценой добавляется к стоимости для мастеров. * arcad. ethonor. aa. lampadiopp. * <>
CJ.4.61.12: Императоры Гонорий, Феодосий
Все, что было предъявлено в связи с налогами на крупные титулы или прагматическими жертвоприношениями или регистрациями, мы считаем лишенным силы и влияния. * честь. и теодос. aa. gaisoni com. sacr. larg. * <a 408-412 d. viii k. oct. ravennae.>
CJ.4.61.13pr.: Императоры Феодосий, Валентиниан
За исключением этих налогов, которые в любое время поступали в наше священное достояние, остальная часть государственного имущества, оцениваемая за счет городов и орденов, которые не перестают нести общественные нужды, должна быть сохранена, поскольку древний порядок предусматривал, что две части должны поступать в нашу казну: и мы повелеваем, чтобы эта третья часть оставалась под контролем городов и муниципалитетов, чтобы они знали, что забота об их собственных сбережениях не возложена на кого-то другого, а не на их собственное усмотрение. * Феодос и Валентин, аа. Флавиан, стр. * <>
CJ.4.61.13.1: Императоры Феодосий, Валентиниан
Таким образом, выделенная часть товарищества остается под действием законов порядков и городов в той мере, в какой даже те, кто имеет долю в аренде, знают, что им предоставлено право аренды.
CJ.4.62.0. Введение новых налогов невозможно.
CJ.4.62.1: Императоры Север, Антонин
Введение новых налогов не следует допускать опрометчиво: но если ваша страна настолько мала, что ей необходима чрезвычайная помощь, отправьте губернатору провинции то, что вы внесли в письме: он, тщательно изучив вопрос и рассмотрев общие интересы, напишет нам о своих выводах, и мы оценим, следует ли учитывать ваш вклад и в каком размере. * sev. et ant. aa. gavio victorino. * <pp. xii k. aug.>
CJ.4.62.2: Императоры Север, Антонин
Новые налоги не могут быть введены даже указом городов. * sev. and ant. aa. ventilio callistiano. * <>
CJ.4.62.3: Императоры храбры, галльен.
Новые налоги обычно не вводятся без консультации с князьями. Поэтому компетентный судья запретит взимание чего-либо незаконно требуемого и распорядится о возврате того, что, по-видимому, было взимано против закона. * valer. and gallien. aa. aurelio tuscan and others. * <>
CJ.4.62.4: Император Константин
Если от наших провинциалов поступит жалоба на жадность их работодателей, и будет доказано, что они совершили нечто, выходящее за рамки древних обычаев и условий нашего порядка, то за такое тяжкое преступление они будут наказаны пожизненной ссылкой. Но под вашим надзором или надзором тех, кто придет вам на смену, будет поддерживаться контроль за выполнением заказов. * const. a. to felicem pp. * <a 333-336 pp. vii id. mart. carthage.>
CJ.4.63.0. О торговле и купцах.
CJ.4.63.1: Императоры Валентиниан, Валент
Купцам, если они принадлежат к нашему роду, а также людям более высокого ранга, рекомендуется признать должную необходимость пенсий, как того требует честность, чтобы для всех, кто получает прибыль от бизнеса, последствия признания благочестия стали терпимыми. * Валентин и Валенс аа. Юлиану, комиссару Востока. * <с 364 г. xv к. май. Константинополь, диво Йовиано и Варрониано конс.>
CJ.4.63.2: Императоры Валентиниан, Валент
Золото не только вообще нельзя давать варварам, но даже если оно найдено среди них, его следует забрать с хитростью. Если купцы передают варварам дальнейшее золото в обмен на рабов или в любой другой форме, они не подлежат возмещению ущерба, а наказанию, и если судья не заявляет о находке золота, он спешит замять преступление, выдавая себя за преступника. * valentin. et valens aa. et grat. a. tatiano com. sacr. larg. * <a 374 ? >
CJ.4.63.3: Императоры Гонорий, Феодосий
Мы запрещаем знать, отличающейся происхождением и почестями, а также более богатой наследственностью, заниматься пагубной торговлей в городах, чтобы облегчить куплю-продажу между плебеями и купцами. d. * честь. и Феодос. aa. Феодоро pp. * <a 408 или 409 >
CJ.4.63.4pr.: Императоры Гонорий, Феодосий
Купцы, подвластные как нашей империи, так и персидскому царю, не должны вести торговлю за пределами тех мест, где это уместно на момент заключения договора с вышеупомянутой нацией, чтобы не вторгаться в тайны чужого царства, что недопустимо. * честь. и Феодос. аа. антемий прич. * <a 408 или 409 >
CJ.4.63.4.1: Императоры Гонорий, Феодосий
Поэтому отныне никто, подвластный нашей власти, не должен сметь выезжать за пределы Нисибиса Каллиникума и Артаксаты с целью покупки или продажи видов, а также не должен рассматривать возможность обмена ими за пределами упомянутых городов в случае утраты товара: зная, что тот, кто заключит оба договора, должен будет потребовать возврата проданных или приобретенных за пределами этих мест видов из нашей священной казны, и что помимо их утраты и потери стоимости, все, что было учтено или обменено, подлежит наказанию вечного изгнания. <a 408 или 409>
CJ.4.63.4.2: Императоры Гонорий, Феодосий
Не будет никаких нарушений в виде штрафа в тридцать фунтов золота для судей и их явки за каждый договор, заключенный за пределами указанных мест, если римлянин или перс отправился в запретные места с целью торговли. <a 408 или 409 >
CJ.4.63.4.3: Императоры Гонорий, Феодосий
Исключение составляют те, кто привозил товары для обмена в сопровождении персидских послов, направленных в любое время к нам с помилованием, которым, из уважения к гуманности и посольству, мы не отказываем в возможности торговать даже за пределами заранее определенных мест, если только они не проживают длительное время в какой-либо провинции под видом посольства и не сопровождают послов при их возвращении в свои страны. Ибо те, кто настаивает на торговле, не будут незаслуженно преследоваться в соответствии с этой санкцией вместе с теми, с кем они заключили договор, по возвращении. <a 408 или 409>
CJ.4.63.5: Императоры Гонорий, Феодосий
При прекращении всех амбиций и всякой вседозволенности, число пятисот шестидесяти трех членов коллегии должно остаться неизменным, и не должно быть места для увеличения или изменения их состава, или замены на место умершего, так что по решению вашей кафедры, в их собственном присутствии, на их место, удаленные по человеческой случайности из того же органа, в котором они состояли, должны быть назначены другие члены коллегии: никакие другие члены коллегии, кроме вышеупомянутого числа, не получают иммунитета через покровительство. * honor. and theodos. aa. aetio pu. * <a 409 d. xii k. sept. eudoxiopolis honorio viii and theodosio iii aa. conss.>
CJ.4.63.6pr.: Императоры Гонорий, Феодосий
Если какие-либо города нарушат законы древних, которые специально прописаны, или будут уличены в принятии иностранных купцов без сопровождения для торговли, они не избегут ни конфискации товаров, ни наказания в виде пожизненного изгнания. * честь. и Феодос. аа. Максимино ком. сакр. ларг. * <>
CJ.4.63.6.1: Императоры Гонорий, Феодосий
Поэтому пусть все, будь то частные лица, уважаемые люди или военнослужащие, знают, что они должны либо полностью воздерживаться от подобных безрассудств, либо подвергнуться вышеупомянутым наказаниям.
CJ.4.64.0. Об обмене вещами и о действии, предписанном словами.
CJ.4.64.1: Император Гордиан
Если, когда у вашего дяди было имущество, пригодное для продажи, ваш отец передал другое имущество за плату, хотя и не облагаемую налогом сумму, и то, что он приобрел, было выселено не по вине судьи или вашего отца, например, в результате купли-продажи, совершенной не без оснований, вы желаете получить то, что в ваших интересах, если вы унаследовали права вашего отца. Но если, когда имущество не было пригодным для продажи, был произведен обмен, и то, что было передано противником, было выселено, вы потребуете, чтобы то, что было передано (если вы выберете этот вариант), было возвращено с разумными основаниями. * Горд. а. Фракия мил. * <a 238 д. viiiid. nov. Пий и Понтий конс.>
CJ.4.64.2: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Получение обмена вместо покупки, как вы упомянули, не является неизвестным правом, поскольку оно установлено добросовестно. * Диокл. и Максим. аа. первоначальный. * <>
CJ.4.64.3: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Совершенно очевидно, что никто не имеет права на иск на основании заявления об обмене, за которым ничего не последовало, если только соглашение, подразумевающее обязательность слов, не предусматривало предъявления иска сторонами. * Диокл. и Максим. аа. и cc. Барчио Леонтио. * <>
CJ.4.64.4pr.: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Когда вы в своих молитвах сообщаете, что между вами и другим лицом достигнуто соглашение об обмене и что он продал землю, переданную ему вами, вы видите, что у вас нет оснований для иска против покупателя, поскольку он получил от него право собственности, которому вы не отрицали, что передали его по праву обмена. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Леонтий. * <>
CJ.4.64.4.1: Императоры Диоклетиан, Максимиан
В соответствии с действительностью возражения, если было достигнуто соглашение, вы не лишены права подать иск против правопреемников лица, с которым у вас был договор; однако, если соглашение не было достигнуто, вы можете подать иск в установленной форме, чтобы либо сохранить действительность возражения для вас, либо вернуть то, что вы предоставили с целью получения чужой земли, даже если дело не было рассмотрено.
CJ.4.64.5: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Поскольку вы утверждаете, что ваш отец передал землю лицу, против которого вы подаете прошение, при условии, что взамен он получит определенный дом, губернатор провинции прикажет ему выполнить ваши просьбы или, если он не увидит причину, по которой земля была передана, вернуть то, что было передано на основании условия, как вы и просите. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Феодолана. * <>
CJ.4.64.6: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Когда что-либо предписывается определенным законом, и если это не соблюдается, авторитет закона свидетельствует о необходимости возбуждения неопределенного гражданского иска в предписанной форме. * Diocl. andMaxim. aa. andcc. Protogeni. * <>
CJ.4.64.7: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Давно было решено, что покупка чего-либо невозможна. Поэтому, поскольку вы дали Каллимаху и Акамату определенное количество зерна, чтобы они представляли вам установленный вес масла, вы настаиваете на том, что если они не проявят верность соглашению сверх торжественности оговорки, вы можете согласиться на ваше желание получить столько, сколько вы дали, без объяснения причин. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Тимофея. * <a 294 с. xiiik. nov. cc. conss.>
CJ.4.64.8: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Согласно этому закону, вещи, переданные белому человеку, чтобы он ежемесячно или ежегодно давал вам то, о чем договорился, поскольку такое соглашение не считается простым соглашением, а подкреплено сущностью указанного закона соответствующими вещами, для выполнения соглашения по вашему запросу вы имеете право действовать, используя предписанные слова. * Диоклетиан и Максимиан, а также Паулина. * <из 294 г., не прим. ред. Никомедия, cc. conss.>
CJ.4.65.0. Об арендованном и нанятом.
CJ.4.65.1: Император Антонин
Владелец зернохранилищ не обязан сообщать кондуктору о риске форс-мажора или кражи со взломом. В отсутствие такой информации, если в поврежденных зернохранилищах будет утрачено что-либо, не относящееся к хранимым вещам, ущерб, причиненный хранимым вещам, должен быть возмещен. * ant. a. julius agrippinus. * <a 213 pp. prid. non. ian. antoninus a. iii and balbinus conss.>
CJ.4.65.2: Император Антонин
В отношении тех, у кого вы арендовали здания для строительства, вы получите по иску о взыскании арендной платы судебное решение, которое является долгом добросовестности с обычными процентами. * ant. a. epidius epictetus. * <a 213 pp. k. iul. rome antoninus a. iii and balbinus conss.>
CJ.4.65.3: Император Антонин
Если вы платите арендную плату хозяину острова за квартиру, которую, как вы утверждаете, снимаете, вас не должны выселять против вашей воли, если только хозяин не докажет, что это необходимо для его собственных целей, или он не предпочтет отремонтировать дом, или вы плохо разбираетесь в арендуемом имуществе. * ant. a. flavio callimorpho. * <a 214 pp. viii id. ian. messala et sabino cons.>
CJ.4.65.4pr.: Император Александр Север
А в письмах богов Пия и Антонина содержится некая форма, согласно которой владельцы взломанных зернохранилищ обязаны указывать опекунов тем, кто подает жалобы, и в противном случае они не подвергаются опасности. * alex. a. arrio sabino. * <a 222 pp. k. dec. alexandro a. cons.>
CJ.4.65.4.1: Император Александр Север
Вы также сможете получить это, обратившись к губернатору провинции. Если он сочтет, что дело требует большего внимания, он позаботится о том, чтобы отправить обвиняемого к Домицию Ульпиану, преторианскому префекту и моему родственнику. <a 222 pp. k. dec. alexandroa. cons.>
CJ.4.65.4.2: Император Александр Север
Но те, кто также обещает взять зернохранилища под свою опеку, должны доказать свою верность. <a 222 pp. k. dec. alexandroa. cons.>
CJ.4.65.5: Император Александр Север
Существует определенное право, согласно которому вещи, внесенные арендаторами в арендованное имущество по воле сеньоров, удерживаются сеньорами в качестве залога. Но когда дом сдается в аренду, знание сеньором о внесенных или внесенных вещах не требуется, поскольку эти вещи также удерживаются в качестве залога. * Алекс. А. Аврелий Петроний. * <a 223 стр. К. Март. Максим II и Элиан Конс.>
CJ.4.65.6: Император Александр Север
Никому не запрещено сдавать в аренду другому то, что он сам арендовал для пользования, если иное не оговорено. * Алекс. А. Люцилий Викторин. * <a 224 стр. v К. Март. Юлиан и Крипсин Конс.>
CJ.4.65.7: Император Александр Север
Если, когда Гермес нанял в качестве залога восьмую часть дохода на пять лет, вы дали свое обещание, а позже, по истечении этого срока, когда тот же Гермес был оставлен в качестве подходящего арендатора, вы не согласились, а потребовали вернуть вам залог, компетентный судья не останется в неведении, что вы не должны быть связаны риском более позднего периода. * alex. a. septimio terentiano mil. * <a 227 pp. v id. ian. albino et maximo conss.>
CJ.4.65.8: Император Александр Север
Хотя вы арендовали ферму на определенную годовую плату, если это прямо не указано в договоре аренды или если обычай региона требует, чтобы в случае любого ущерба, причиненного штормами или другими погодными явлениями, ответственность за него несла ваша сторона, и если бесплодие, как доказано, не компенсируется плодородием других лет, вы имеете полное право потребовать, чтобы ваш счет был удержан добросовестно, и тот, кто узнает об этом из обращения, будет следовать этой процедуре. * Алекс. А. Сабиниано Гигино. * <a 231 стр. К. Ауг. Помпеяно и Пелиньо Консс.>
CJ.4.65.9: Император Александр Север
Покупатель земли не обязательно должен оставаться арендатором, которому его сдавал предыдущий владелец, если только он не покупает её по этому закону. Но если доказано, что он договорился каким-либо соглашением о сохранении за собой права аренды, хотя и без письменного подтверждения, он обязан подчиниться решению добросовестного арендатора в отношении того, что он сочтет нужным. * alex. a. aurelio fusco mil. * <a 234 pp. vii id. sept. maximo ii et urbano conss.>
CJ.4.65.10: Император Гордиан
Вы невежественны в отношении пути истины, полагая, что в договорах аренды наследники арендодателя не наследуют права, поскольку, будь то бессрочная аренда, она также переходит к наследникам, или временная аренда, в течение срока действия договора бремя договора также ложится на наследника. * Горд. а. Помпоний Сабин. * <a 239 d. viiik. mart. Гордиан и Авиола cons.>
CJ.4.65.11: Император Филипп
Нередко писалось, что нежелающих арендаторов или их наследников не следует оставлять после истечения срока аренды. * Филипп. А. Аврелий Феодор. * <a 244 стр. vi там же. Августин Перегрин и Эмилиан конс.>
CJ.4.65.12: Император Филипп
Ущерб, который, как вы утверждаете, был нанесен вашему имуществу в результате нападения грабителей на арендованные помещения, вы ни при каких обстоятельствах не желаете, чтобы его ремонтировала хозяйка этих помещений, в отношении которой, как вы утверждаете, вы не виновны ни в каком преступлении. * Филипп. А. и Филипп. К. Аурелио Никае. * <a 245 стр. iiiik. nov. Филиппо А. и Тициано Консс.>
CJ.4.65.13пр.: Императорская доблесть., галлиен.
Если договор аренды был разделён на отдельные части, то вас не должны судить от имени другого лица. Но если все арендаторы несут солидарную ответственность перед арендодателем, то право арендатора подавать в суд на кого угодно не должно быть отнято. * valer. et gallien. aa. et valer. c. aurelio heraclidae. * <a 259 pp. viii id. mart. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.65.13.1: Императоры храбры, галльен.
Вы, безусловно, имеете право предложить долг арендодателю и потребовать, чтобы обязательства, наложенные настоящим договором аренды на тех, от имени которых вы зарегистрированы, были переданы вам. <a 259 pp. viii id. mart. aemiliano et basso cons.>
CJ.4.65.14: Императоры храбры, галльен.
Если те, кто купил у вас пшеницу и ячмень для производства продуктов питания, предали свое доверие после получения денег, вы можете распоряжаться ими через арендатора. * Валер. и Галлиен. Аа. и С. Аурелио Хулио. * <a 259 стр. viii К. Иан. Эмилиано и Бассо Консс.>
CJ.4.65.15: Императоры храбры, галльен.
Если вас выселил арендодатель из помещения, вы можете подать иск о взыскании арендной платы и потребовать и удержать неустойку, которая была согласована к уплате за нарушение договора. * valer. et gallien. aa. et c. aureliae euphrosynae. * <a 259 pp. id. aug. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.65.16: Императоры храбры, галльен.
Закон об аренде, безусловно, должен соблюдаться, и не следует требовать больше, чем уместно, под видом арендной платы. Но если срок аренды земли истек, а арендатор остался в том же арендном пользовании, то, по-видимому, тот же арендный договор должен быть продлен по молчаливому согласию вместе с залоговым обязательством. * valer. et gallien. aa. et c. aurelio timotheo. * <a 260 pp. iiii k. aug. saeculare ii et donato conss.>
CJ.4.65.17: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Президент провинции позаботится о том, чтобы причитающаяся по аренде сумма была выплачена без задержек, не забывая при этом, что действия арендатора, поскольку они совершаются добросовестно, допускают законные интересы после задержки. * diocl. et maxim. aa. hostilio hectare. * <a 290 pp. xv k. april. diocletian iiii et maximiano iii aa. conss.>
CJ.4.65.18: Императоры Диоклетиан, Максимиан
За исключением случаев, когда тот, кто питается саранчой, страдает бесплодием, президент провинции распорядится вернуть вам плоды следующего сезона, которые, как установлено, причитаются вам по обычаю. * Диоклетиан и Максимиан в год медведя. * <a 290 стр. 11 окт. до того же 3-го и 3-го года консульства>
CJ.4.65.19: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Что касается аренды и ренты, необходимо проявлять максимальное доверие к договору, если в нем нет конкретных указаний, противоречащих обычаям региона. Если другие лица уклонялись от уплаты ренты вопреки закону договора и обычаям региона, это не должно причинять вреда другим. * Диоклетиан и Максимиан а.а. и ц. Юлий Валентин. * <a 293 s. vk. mai. Гераклея а.а. конс. >
CJ.4.65.20: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Тот, кто сдаёт в аренду свою вещь, считая её чужой, не передаёт право собственности, а делает договор аренды недействительным. * Диоклетиан и Максимиан aa. и cc. Аврелий Карпофор. * <a 293 s. iiik. mart. Гераклея aa. conss.>
CJ.4.65.21: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы сдали в аренду урожай года за определенный вес масла, я связан договором добросовестности исключительно потому, что другая сторона предложила больший вес, и я не должен отказываться от него. * Диоклетиан и Максимиан aa. и cc. Antoniae. * <a 293 d. viiiid. oct. Sirmiaa. conss.>
CJ.4.65.22: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если лица, против которых вы подаете иск, заключив договор аренды на определенный срок, предоставляют вам свои услуги в той мере, в какой это позволяет добросовестность, компетентный судья, рассмотрев дело, постановит, что соглашение должно быть соблюдено. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и ц. Папиниан. * <а 293 >
CJ.4.65.23: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Для доказательства права собственности или защиты аренда, заключенная с лицом, впоследствии начинающим оспаривать право собственности, недостаточна, поскольку незнание права собственности и наличие у нарушителя согласия недопустимы: однако, если он потерпел поражение, договор аренды объявляется недействительным. Ибо никто не может по праву изменить владение. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Аврелий Старший. * <a 293 >
CJ.4.65.24: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Договор аренды и найма следует считать заключенным даже без участия документов: согласно этому, наследники арендатора, даже если документы не были оформлены, не должны соглашаться с женой. Конечно, с того момента, когда вы предположите, что она была арендатором, присутствуйте на ваших молитвах, доказывая свою веру, и требуйте от нее полного пособия. * Диокл. и Максим. аа. и цк. Аврелий Антонин. * <a 293 стр. viiik. ianaa. conss.>
CJ.4.65.25: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если кто-либо получает землю или что-либо иное на основании договора аренды, он должен сначала восстановить владение, а затем оспаривать право собственности в суде. * Диоклетиан и Максимиан. aa. и cc. Аврелий Эпагат. * <a 293 iiik. ian. sirmiaa. conss.>
CJ.4.65.26: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы выполнили обещание, данное в договоре аренды, то документ, составленный для этой цели, исчез. И если что-либо из вашего имущества находилось на территории имения или было изъято силой, правитель провинции прикажет вернуть это вам. * Диоклетиан и Максимиан. Аврелий и С. Авилион и Гермий. * <a 294 d. iiik. Май. С. Конс.>
CJ.4.65.27: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если владелец земли обещал вам вернуть то, что вы предоставили арендатору, компетентный судья распорядится вернуть это вам. Ибо если соглашение оставалось в силе до конца судебного разбирательства, вы видите, что по нашему праву иск не может возникнуть из простого соглашения. * Диоклетиан и Максимиан а.а. и цк. Максимиан агопод. * <a 294 >
CJ.4.65.28: Императоры Диоклетиан, Максимиан
В суждениях как наёмника, так и наёмного работника обман и хранение не допускают даже малейшего шанса, которому нельзя противостоять. * Diocl. and Maxim. aa. and cc. Tusciano Neoni. * <a 294 d. xv k. oct. cc. conss.>
CJ.4.65.29: Императоры Диоклетиан, Максимиан
Если вы заявите, что подрядчик разрушил захваченные им здания в целости и сохранности, то правитель провинции, рассмотрев ваши доводы, также прикажет его наследникам восстановить здания. * Диоклетиан и Максимиан. аа. и цк. Аврелий Юлиан. * <>
CJ.4.65.30: Императоры Феодосий, Валентиниан
Куриал не является ни прокуратором, ни проводником чужих вещей, ни поручителем, ни доверителем проводника. В противном случае мы утверждаем, что никакие обязательства не распространяются ни на арендодателя, ни на проводника по такому договору. * Феодосий и Валентин а. Флорентий стр. * <а 439 г. vii идентификатор. апрель. Константинополь Феодосий А. xvii и festoconss.>
CJ.4.65.31: Император Лев
Мы запрещаем нашим солдатам становиться управляющими или прокурорами чужих дел, гарантами или уполномоченными управляющих, чтобы они не отказались от использования оружия и не посвятили себя сельскому хозяйству, став обузой для своих соседей из-за высокомерия, связанного с военной службой. Они должны быть заняты оружием, а не частными делами, чтобы, постоянно придерживаясь своей численности и знамен, защищать республику, которой они служат, от всякой необходимости войны. * Лео А. Аспари Маг. Мил. * <с 458 г. до н.э., прид. нон. юл. Константинополя, Леоне А. Конс.>
CJ.4.65.32pr.: Император Зенон
Не допускается, чтобы кто-либо, арендовавший чужой дом, помещение или работный дом под видом аренды, подавал иск против другого лица, впоследствии присоединившегося к той же аренде с согласия собственника, как если бы он пытался совершить незаконное действие или действие, причинившее вред агенту. Однако собственники имеют право сдавать свои дома, работные дома или помещения кому пожелают и не создавать арендодателям никаких проблем в этом отношении: за исключением случаев, когда специально заключенные в письменной форме соглашения с собственниками или с теми, кто впоследствии арендовал помещение, которые, как известно, имеют юридическую силу, подтверждают намерения агента. * Зенон а. Адамантио пу. * <>
CJ.4.65.32.1: Император Зенон
Но если кто-либо посчитает необходимым разжечь подобный спор, запрещенный священными заповедями, то, будучи частным лицом, он должен быть жестоко избит и подвергнут изгнанию; если же он солдат, то должен быть оштрафован на десять фунтов золота.
CJ.4.65.33: Император Зенон
Арендаторы чужой собственности или те, кто владеет какой-либо другой вещью на условиях шаткого владения, или их наследники, если они не возвращают её владельцам, желающим её вернуть, а ждут судебного разбирательства до вынесения окончательного решения, обязаны предоставить выигравшей стороне не только арендованную вещь, но и её оценку, как это сделал бы потерпевший, выступающий в роли захватчика чужой собственности. * Зенон А. Себастьяно, стр. * <a 484 d. v k. april. constantinopoli theoderic cons.>
CJ.4.65.35pr.: Император Юстиниан
Хотя очевидно, что в прошлом князья принимали множество законов, касающихся солдат, которые брались завладеть чужим имуществом или домами в качестве арендаторов, тем не менее, поскольку этот вопрос настолько презираем, что солдаты, помня о нарушении важнейшей конституции, не смеют браться за такие грязные обязанности, оставляя общественные занятия и победные знаки, спешат арендовать чужую собственность и обращают свои вооруженные зверства не против врагов, а против соседей и, возможно, против тех самых жалких колонистов, которых они взялись завербовать, мы сочли необходимым обратиться к этой важнейшей конституции, более глубоко и полно исправив это дело. * справедливо. а. в сенат. * <>
CJ.4.65.35.1: Император Юстиниан
Поэтому мы повелеваем всем, кто служит под ружьем, будь то старшие или младшие (но солдатами мы называем тех, кто известен своей терпимостью к службе у высших военных начальников, а также тех, кто был наказан в одиннадцати самых благочестивых школах, и тех, кто был награжден от имени федератов по различным вариантам), чтобы, по крайней мере в будущем, они научились воздерживаться от всякого распоряжения чужим имуществом, чтобы с самого начала контракта они уходили со службы без всякого действия или решения, и чтобы для них не было возврата к прежнему званию ни по императорской милости, ни по согласию или разрешению судьи, под началом которого они были назначены для терпимой службы: чтобы, считая, что чужое имущество должно управляться по праву распоряжения, они не потеряли свою службу и свое мнение, превратившись из солдат в язычников, а из награжденных — в позорных; и чтобы после того, как они приняли такое распоряжение, которое мы полностью запретили, они были вынуждены вернуть его без промедления и задержек.
CJ.4.65.35.2: Император Юстиниан
Вы также узнаете, что те, кто позволил сдать свою собственность в аренду после принятия этого закона, нарушив его своим стремлением нарушить наш закон, не получат никакого взыскания, так что кто бы ни выбрал себе солдата, назначенного прокурором, его собственный доход падает.
CJ.4.65.35.3: Император Юстиниан
Но пусть подобное изобилие будет доступно всем перед компетентными судьями обвинения, чтобы тот, кто является доносчиком в этом деле, был скорее достоин похвалы, чем порицания: такое наказание мы предписали солдатам, которые пренебрегают нашими заповедями, и тем, кто позволил им вести дела, касающиеся их самих, в будущих делах.
CJ.4.66.0. Об эмфитевтическом праве.
CJ.4.66.1: Император Зенон
Право эмфитевтика не следует добавлять к правам аренды или отчуждения, но это третье право должно быть установлено отдельно от связи или сходства обоих вышеупомянутых договоров, иметь собственное понимание и определение, и быть справедливым и действительным договором, в котором все, о чем договорились обе договаривающиеся стороны, даже во всех или даже случайных случаях, посредством письменных соглашений, должно быть сохранено во всех отношениях с твердой, непоколебимой и вечной стабильностью: так что, если иногда происходят события, которые случаются в результате случайности, не были предусмотрены соглашением, если действительно случается такое бедствие, которое полностью уничтожает даже то, что было передано эмфитевтиком, это не должно вменяться эмфитевтику, которому ничего не осталось, а собственнику вещи, который, как и должно было случиться, обладал бы ею даже без какого-либо промежуточного договора; но если произойдет частный или иной незначительный ущерб, от которого сущность самой вещи не полностью утрачена Поврежденный, эмфитевтик не должен колебаться, приписывая это своим же соратникам. * Зенон а. Себастьян стр. * <a 476 - 484 >
CJ.4.66.2pr.: Император Юстиниан
В эмфитевтических договорах мы постановляем, что если в эмфитевтических документах были заключены иные соглашения, то они должны соблюдаться во всех остальных главах, а также в отношении отказа от эмфитевсии тому, кто ее принял, если он не выплатил обычную пенсию или не отработал срок государственных обязанностей. * iust. a. demosthenes pp. * <a 529 d. xv k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.4.66.2.1: Император Юстиниан
Но если в этой главе ничего не было согласовано, и за все три года он не платил ни денег, ни апоха налогов господину, то, если он пожелает, ему разрешается изгнать его из эмфитевтических владений: никаких обвинений во имя улучшения или так называемых эмпонематов или наказаний на него не должно налагаться, но в любом случае, если господин пожелает, путем изгнания его или путем заявления, что его это не беспокоит, поскольку никто не должен ждать соглашения или увещевания, а должен добровольно предложить себя и выплатить долг по своей свободной воле, согласно тому, что также было в целом предусмотрено предыдущим законом нашего богословия. <a 529 d. xv k. oct. chalcedon decio vc. cons.>
CJ.4.66.2.2: Император Юстиниан
Но чтобы эта причина не дала владельцам возможности отказаться от эмфитеузиса и не принять возврат, так что таким образом тот, кто принял эмфитеузис, может потерять свои права по истечении трех лет, мы разрешаем ему предложить деньги с предварительным заверением и, поскольку эти заверения будут скреплены печатью и депонированы в соответствии с законом, не опасаться опасности изгнания. <a 529 d. xv k. oct. chalcedon decio vc. cons.>
CJ.4.66.3pr.: Император Юстиниан
Когда возникали сомнения относительно того, должен ли эмфитевтик по воле собственника отчуждать свои улучшения, которые по-гречески называются «эмпонемата», или передавать эмфитевтическое право другому лицу, или ждать его согласия, мы постановляем, что, если в документе об эмфитевтике содержатся какие-либо соглашения по этому вопросу, их следует соблюдать; но если такого соглашения не было, или если документ об эмфитевтике был утерян, эмфитевтику совершенно не разрешается продавать свои улучшения другим лицам или передавать эмфитевтическое право без согласия собственника. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.4.66.3.1: Император Юстиниан
Но чтобы владельцы, воспользовавшись этой возможностью, не позволили своим эмфитевтикам получить цены на найденные ими улучшения, а обманули их, и таким образом не лишились бы преимущества эмфитевтика, мы организуем отправку владельцу сертификата с указанием того, какую цену он на самом деле получает от другого лица. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.4.66.3.2: Император Юстиниан
И если господин действительно предпочитает дать это и предоставить такое количество, какое он может получить от другого в самом истинном смысле этого слова, то сам господин непременно должен предоставить эти вещи: <a 530 d. xvk. april. constantinopolilampadioetorestesvv. cc. conss.>
CJ.4.66.3.3: Император Юстиниан
Но если двухмесячный срок исчерпан, а собственник не желает этого делать, эмфитевтику следует разрешить продавать свои постройки где угодно и без согласия собственника, но только тем лицам, которым обычно не запрещается в эмфитевтических договорах совершать такие покупки; однако собственникам, если постройка была продана другим лицам указанным выше способом, необходимо принять эмфитевтическое право или передать эмфитевтическое право лицам, которым это не запрещено, но которые признаны и пригодны для уплаты эмфитевтического канона. Если эмфитевт предпочитает не возражать, а завладеть новым эмфитевтическим правом, то не через арендатора или через прокуратора, а самими собственниками лично или по их грамоте, или, если они не могут или не хотят этого сделать, путем передачи права в этом городе самому выдающемуся главе переписи населения или в присутствии бухгалтеров путем заверения, а в провинциях через председателей или защитников. <a 530 d. xv k. april. Constantinopoli Lampadio and Orestes vv. cc. conss.>
CJ.4.66.3.4: Император Юстиниан
И чтобы жадные хозяева не потребовали за это крупную сумму денег, что, как нам известно, совершалось до настоящего времени, им больше не разрешалось принимать в качестве подписки или депозита лишь пятидесятую часть цены или стоимости места, которое передается другому лицу. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.4.66.3.5: Император Юстиниан
Но если собственник не желает принимать нового арендатора или покупателя улучшений и, после выдачи свидетельства, воздерживается от этого в течение двух месяцев, то арендатору и собственникам, не согласным с этим, разрешается передать свои права или права на имущество другим лицам. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.4.66.3.6: Император Юстиниан
Но если с ним поступили иначе, чем предписано нашей конституцией, он падет по праву эмфитевтики. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
LIBER QUARTUS
CJ.4.1.0. De rebus creditis et de iureiurando.
CJ.4.2.0. Si certum petatur.
CJ.4.3.0. De suffragio.
CJ.4.4.0. De prohibita sequestratione pecuniae.
CJ.4.5.0. De condictione indebiti.
CJ.4.6.0. De condictione ob causam datorum.
CJ.4.7.0. De condictione ob turpem causam.
CJ.4.8.0. De condictione furtiva.
CJ.4.9.0. De condictione ex lege et sine causa vel iniusta causa.
CJ.4.10.0. De obligationibus et actionibus.
CJ.4.11.0. Ut actiones et ab herede et contra heredem incipiant.
CJ.4.12.0. Ne uxor pro marito vel maritus pro uxore vel mater pro filio conveniatur.
CJ.4.13.0. Ne filius pro patre vel pater pro filio emancipato vel libertus pro patrono conveniatur.
CJ.4.14.0. An servus ex suo facto post manumissionem teneatur.
CJ.4.15.0. Quando fiscus vel privatus debitoris sui debitores exigere potest.
CJ.4.16.0. De actionibus hereditariis.
CJ.4.17.0. Ex delictis defunctorum in quantum heredes conveniantur.
CJ.4.18.0. De constituta pecunia.
CJ.4.19.0. De probationibus.
CJ.4.20.0. De testibus.
CJ.4.21.0. De fide instrumentorum et amissione eorum et antapochis faciendis et de his quae sine scriptura fieri possunt.
CJ.4.22.0. Plus valere quod agitur quam quod simulate concipitur.
CJ.4.23.0. De commodato.
CJ.4.24.0. De actione pigneraticia.
CJ.4.25.0. De exercitoria et institoria actione.
CJ.4.26.0. Quod cum eo qui in aliena est potestate negotium gestum esse dicitur, vel de peculio seu quod iussu aut de in rem verso.
CJ.4.27.0. Per quas personas nobis adquiritur.
CJ.4.28.0. Ad senatus consultum macedonianum.
CJ.4.29.0. Ad senatus consultum velleianum.
CJ.4.30.0. De non numerata pecunia.
CJ.4.31.0. De compensationibus.
CJ.4.32.0. De usuris.
CJ.4.33.0. De nautico fenore.
CJ.4.34.0. Depositi.
CJ.4.35.0. Mandati.
CJ.4.36.0. Si servus se emi mandaverit.
CJ.4.37.0. Pro socio.
CJ.4.38.0. De contrahenda emptione.
CJ.4.39.0. De hereditate vel actione vendita.
CJ.4.40.0. Quae res venire non possunt et qui vendere vel emere vetantur.
CJ.4.41.0. Quae res exportari non debeant.
CJ.4.42.0. De eunuchis.
CJ.4.43.0. De patribus qui filios distraxerunt.
CJ.4.44.0. De rescindenda venditione.
CJ.4.45.0. Quando liceat ab emptione discedere .
CJ.4.46.0. Si propter publicas pensitationes venditio fuerit celebrata.
CJ.4.47.0. Sine censu vel reliquis fundum comparari non posse.
CJ.4.48.0. De periculo et commodo rei venditae.
CJ.4.49.0. De actionibus empti et venditi.
CJ.4.50.0. Si quis alteri vel sibi sub alterius nomine vel aliena pecunia emerit.
CJ.4.51.0. De rebus alienis non alienandis et de prohibita rerum alienatione vel hypotheca.
CJ.4.52.0. De communium rerum alienatione.
CJ.4.53.0. Rem alienam gerentibus non interdici rerum suarum alienatione.
CJ.4.54.0. De pactis inter emptorem et venditorem compositis.
CJ.4.55.0. Si servus exportandus veneat.
CJ.4.56.0. Si mancipium ita venierit, ne prostituatur.
CJ.4.57.0. Si mancipium ita fuerit alienatum, ut manumittatur vel contra.
CJ.4.58.0. De aediliciis actionibus.
CJ.4.59.0. De monopoliis et de conventu negotiatorum illicito vel artificum ergolaborumque nec non balneatorum prohibitis illicitisque pactionibus.
CJ.4.60.0. De nundinis.
CJ.4.61.0. De vectigalibus et commissis.
CJ.4.62.0. Vectigalia nova instituti non posse.
CJ.4.63.0. De commerciis et mercatoribus.
CJ.4.64.0. De rerum permutatione et de praescriptis verbis actione.
CJ.4.65.0. De locato et conducto.
CJ.4.66.0. De emphyteutico iure.
CJ.4.2.0. Si certum petatur.
CJ.4.3.0. De suffragio.
CJ.4.4.0. De prohibita sequestratione pecuniae.
CJ.4.5.0. De condictione indebiti.
CJ.4.6.0. De condictione ob causam datorum.
CJ.4.7.0. De condictione ob turpem causam.
CJ.4.8.0. De condictione furtiva.
CJ.4.9.0. De condictione ex lege et sine causa vel iniusta causa.
CJ.4.10.0. De obligationibus et actionibus.
CJ.4.11.0. Ut actiones et ab herede et contra heredem incipiant.
CJ.4.12.0. Ne uxor pro marito vel maritus pro uxore vel mater pro filio conveniatur.
CJ.4.13.0. Ne filius pro patre vel pater pro filio emancipato vel libertus pro patrono conveniatur.
CJ.4.14.0. An servus ex suo facto post manumissionem teneatur.
CJ.4.15.0. Quando fiscus vel privatus debitoris sui debitores exigere potest.
CJ.4.16.0. De actionibus hereditariis.
CJ.4.17.0. Ex delictis defunctorum in quantum heredes conveniantur.
CJ.4.18.0. De constituta pecunia.
CJ.4.19.0. De probationibus.
CJ.4.20.0. De testibus.
CJ.4.21.0. De fide instrumentorum et amissione eorum et antapochis faciendis et de his quae sine scriptura fieri possunt.
CJ.4.22.0. Plus valere quod agitur quam quod simulate concipitur.
CJ.4.23.0. De commodato.
CJ.4.24.0. De actione pigneraticia.
CJ.4.25.0. De exercitoria et institoria actione.
CJ.4.26.0. Quod cum eo qui in aliena est potestate negotium gestum esse dicitur, vel de peculio seu quod iussu aut de in rem verso.
CJ.4.27.0. Per quas personas nobis adquiritur.
CJ.4.28.0. Ad senatus consultum macedonianum.
CJ.4.29.0. Ad senatus consultum velleianum.
CJ.4.30.0. De non numerata pecunia.
CJ.4.31.0. De compensationibus.
CJ.4.32.0. De usuris.
CJ.4.33.0. De nautico fenore.
CJ.4.34.0. Depositi.
CJ.4.35.0. Mandati.
CJ.4.36.0. Si servus se emi mandaverit.
CJ.4.37.0. Pro socio.
CJ.4.38.0. De contrahenda emptione.
CJ.4.39.0. De hereditate vel actione vendita.
CJ.4.40.0. Quae res venire non possunt et qui vendere vel emere vetantur.
CJ.4.41.0. Quae res exportari non debeant.
CJ.4.42.0. De eunuchis.
CJ.4.43.0. De patribus qui filios distraxerunt.
CJ.4.44.0. De rescindenda venditione.
CJ.4.45.0. Quando liceat ab emptione discedere .
CJ.4.46.0. Si propter publicas pensitationes venditio fuerit celebrata.
CJ.4.47.0. Sine censu vel reliquis fundum comparari non posse.
CJ.4.48.0. De periculo et commodo rei venditae.
CJ.4.49.0. De actionibus empti et venditi.
CJ.4.50.0. Si quis alteri vel sibi sub alterius nomine vel aliena pecunia emerit.
CJ.4.51.0. De rebus alienis non alienandis et de prohibita rerum alienatione vel hypotheca.
CJ.4.52.0. De communium rerum alienatione.
CJ.4.53.0. Rem alienam gerentibus non interdici rerum suarum alienatione.
CJ.4.54.0. De pactis inter emptorem et venditorem compositis.
CJ.4.55.0. Si servus exportandus veneat.
CJ.4.56.0. Si mancipium ita venierit, ne prostituatur.
CJ.4.57.0. Si mancipium ita fuerit alienatum, ut manumittatur vel contra.
CJ.4.58.0. De aediliciis actionibus.
CJ.4.59.0. De monopoliis et de conventu negotiatorum illicito vel artificum ergolaborumque nec non balneatorum prohibitis illicitisque pactionibus.
CJ.4.60.0. De nundinis.
CJ.4.61.0. De vectigalibus et commissis.
CJ.4.62.0. Vectigalia nova instituti non posse.
CJ.4.63.0. De commerciis et mercatoribus.
CJ.4.64.0. De rerum permutatione et de praescriptis verbis actione.
CJ.4.65.0. De locato et conducto.
CJ.4.66.0. De emphyteutico iure.
CJ.4.1.0. De rebus creditis et de iureiurando.
CJ.4.1.1: Imperator Antoninus
Causa iureiurando ex consensu utriusque partis vel adversario inferente delato et praestito vel remisso decisa nec periurii praetextu retractari potest, nisi specialiter hoc lege excipiatur. * ant. a. herculiano. * <a 213 pp. xv k. iul. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.4.1.2: Imperator Alexander Severus
Iurisiurandi contempta religio satis deum ultorem habet. periculum autem corporis vel maiestatis crimen secundum constituta divorum parentum meorum, etsi per principis venerationem quodam calore fuerit periuratum, inferri non placet. * alex. a. felici. * <a 223 pp. vi k. april. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.1.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
In bonae fidei contractibus nec non etiam in aliis causis inopia probationum per iudicem iureiurando causa cognita res decidi potest. * diocl. et maxim. aa. severae. * <a 286 pp. x k. sept. maximo ii et aquilino conss.>
CJ.4.1.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si ad excludendam tutelae actionem pupillus iusiurandum tutori dedit, postea eandem litem exercere non prohibetur. * diocl. et maxim. aa. maximae. * <a 290 pp. k. iul. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.4.1.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum etiam a pupillorum tutoribus velut ab ipsis pupillis relicta fideicommissa videantur, super fideicommisso praeses provinciae cognoscet et, si id tibi relictum esse constiterit, reddi tibi efficiet. idem, si infitietur, ad iusiurandum, ut desideras, tutorem adiget. * diocl. et maxim. aa. iuliano. * <a 290 pp. iii non. dec. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.4.1.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum proponas partibus placuisse iurisiurandi religione generis et ingenuitatis quaestionem decidi, praeses provinciae iuxta decretum arbitri ad voluntatis vestrae placitum amitae tuae filiis consulet. * diocl. et maxim. aa. bessio. * <a 291 pp. v id. febr. tiberiano et dione conss.>
CJ.4.1.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Nec filius nec quisquam alius neque litigando neque paciscendo, sed nec iusiurandum citra voluntatem domini rei deferendo praeiudicium ei facere potest. unde si citra mandatum tuum aliquid erga rem tuam filius tuus gessit nec ratum habuisti, nihil tibi oberit. * diocl. et maxim. aa. et cc. eutychianae. * <a 293 s. id. nov. aa. conss.>
CJ.4.1.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Actori delato vel relato iureiurando, si iuraverit vel ei remissum fuerit sacramentum, ad similitudinem iudicati in factum actio competit. * diocl. et maxim. aa. et cc. alexandro. * <a 294 s. xii k. mai. cc. conss.>
CJ.4.1.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Delata condicione iurisiurandi reus ( si non per actorem, quominus de calumnia iuret, steterit) per iudicem solvere vel iurare, nisi referat iusiurandum, necesse habet. * diocl. et maxim. aa. et cc. marciano. * <a 294 s. v k. mai. sirmi conss.>
CJ.4.1.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
In actione etiam depositi, quae super rebus quasi sine scriptis datis movetur, iusiurandum ad exemplum ceterorum bonae fidei iudiciorum deferri potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. protogeni. * <a 294 s. v k. dec. cc. conss.>
CJ.4.1.11pr.: Imperator Justinianus
Si quis iusiurandum intulerit et necdum eo praestito postea, utpote sibi adlegationibus abundantibus, hoc revocaverit, sancimus nemini licere penitus iterum ad sacramentum recurrere ( satis enim absurdum est redire ad hoc, cui renuntiandum putavit, et, cum desperavit aliam probationem, tunc denuo ad religionem convolare) et iudices nullo modo eos audire ad tales iniquitates venientes. * iust. a. demostheni pp. * <a 529 d. xv k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.4.1.11.1: Imperator Justinianus
Si quis autem sacramentum intulerit et hoc revocare maluerit, licere quidem ei hoc facere et alias probationes, si voluerit, praestare, ita tamen, ut huiusmodi licentia usque ad litis tantummodo terminum ei praestetur. <a 529 d. xv k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.4.1.11.2: Imperator Justinianus
Post definitivam autem sententiam, quae provocatione suspensa non sit vel quae, postquam fuerit appellatum, corroborata fuerit, nullo modo revocare iuramentum et iterum ad probationem venire cuidam concedimus, ne repetita lite finis negotii alterius causae fiat exordium. <a 529 d. xv k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.4.1.12pr.: Imperator Justinianus
Generaliter de omnibus iuramentis, quae in litibus offeruntur vel a iudice vel a partibus, definiendum est. cum enim iam increbuit iudices in plenissima definitione sacramentum imponere, evenit, ut provocatione lite suspensa hi quidem, qui iusiurandum praestare iussi sunt, ab hac forte luce subtrahantur, probationes autem rerum cadant, cum multum discrepat iuramentum hereditarium a principali sacramento. necessitate itaque rerum coacti et probationibus pinguius subvenientes ad huiusmodi venimus sanctionem. * iust. a. demostheni pp. * <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.1: Imperator Justinianus
Omne igitur iuramentum, sive a iudicibus sive a partibus illatum vel in principio litis vel in medio vel in ipsa definitiva sententia, sub ipso iudice detur non expectata vel ultima definitione vel provocationis formidine. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.1a: Imperator Justinianus
Sed iuramento illato, cum hoc a partibus fuerit factum et a iudice approbatum vel ex auctoritate iudicis cuicumque parti illatum, si quidem is cui imponitur sacramentum nihil ad hoc fuerit reluctatus, et hoc praestetur vel referatur, necessitate imponenda ei cui refertur relationis subire sacramentum, vel, si hoc recusaverit, quasi illato sacramento praestito causa vel capitulum decidatur, nullo loco provocationi relinquendo. quis enim ferendus est ad appellationis veniens auxilium in his, quae ipse facienda procuravit? <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.2: Imperator Justinianus
Sin autem is, cui sacramentum illatum est vel a parte vel a iudice, hoc subire minime voluerit, licentiam quidem habeat sacramentum recusare, iudex autem, si hoc omnimodo praestandum existimaverit, sic causam dirimat, quasi volente eo sacramentum sit recusatum, et ita cetera sive capitula sive totius negotii summa examinentur et lis suo marte percurrat, nullo ei obstaculo obviante. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.2a: Imperator Justinianus
Ipse autem, qui sacramentum sibi illatum dare recusaverit, vel hoc attestetur vel, si forte non audeat, habeat sibi in ultima provocatione repositum auxilium. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.2b: Imperator Justinianus
Et si iudex appellationi praesidens bene quidem illatum iusiurandum, non rite autem recusatum pronuntiaverit, res secundum quod iudicatum est permanebit. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.2c: Imperator Justinianus
Sin autem non rite quidem illatum, recte autem recusatum sacramentum pronuntiaverit, tunc ei licebit emendare sententiam iudicis, quae quasi ex recusato sacramento processit, et nihil penitus nec praeiudicii nec iniusti dispendii cuicumque incurret, sed et causae cursus ab initio usque ad novissimum terminum non impediatur et lis aequa lance trutinabitur. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.3: Imperator Justinianus
Sive autem illatum iuramentum fuerit praestitum sive recusatum, ipsi parti quae hoc intulit nullum provocationis remedium in hoc servabitur, cum nimis crudele est parti quae hoc detulit propter hoc ipsum, quod iudex eius petitionem secutus est, superesse provocationem. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.4: Imperator Justinianus
His de praesentibus personis statutis nec absentes nos fugiunt, sed etiam eos huic legi subiugamus. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.4a: Imperator Justinianus
Et si persona non praesens inveniatur, cui sacramentum illatum est, lite forte per procuratorem ventilata, necesse est vel ipsam principalem personam datis certis indutiis ad iudicem venire, ut ea quae de sacramentis statuta sunt impleat vel, si iudex existimaverit in provincia ubi degit sub actorum testificatione iuramentum ab ea vel dari vel referri vel recusari, hoc procedere, ut singulis casibus eventus iam definitus imponatur. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.4b: Imperator Justinianus
Licentia concedenda etiam parti alteri vel per se vel per procuratorem super hoc ipsum ordinatum adesse his, quae de iuramento aguntur, vel si neutrum facere maluerit, et ex una parte, sub fide tamen gestorum, iuramentum praestari vel referri vel recusari. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.4c: Imperator Justinianus
Expensis propter huiusmodi causam praestandis officio iudicis trutinandis, an ab utraque parte vel altera oportet eas dependi. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.4d: Imperator Justinianus
Nullo tamen ex hoc litibus impedimento generando, sed, donec ea procedunt, aliis vel capitulis vel litis membris a iudice eximinandis et, postquam fuerint ei intimata gesta super iuramento subsecuta, tunc iterum ad hoc capitulum iudice redeunte et eo adimpleto ad cetera perveniente. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.4e: Imperator Justinianus
Omnibus aliis, quae de praesentibus sancita sunt, et in absentium parte observandis. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.5: Imperator Justinianus
In omnibus autem casibus, in quibus sacramenta praestantur, observationem iudicialem permanere censemus secundum personarum qualitatem, sive sub ipso iudice praestari oportet iuramentum sive in domibus, sive sacris scripturis tactis sive in sacrosanctis oratoriis. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.12.6: Imperator Justinianus
Similique modo in sua firmitate manere, quae de calumniae iureiurando vel relato sacramento legibus cauta sunt vel a nobis vel a retro divis principibus inducta. non enim, ut aliquid derogetur antiquioribus legibus, haec prolata sunt, sed ut, si quid deesse eis videbatur, hoc repleatur. <a 529 d. iii k. nov. decio vc. cons.>
CJ.4.1.13pr.: Imperator Justinianus
Cum quis legatum vel fideicommissum utpote sibi relictum exigebat et testamento forte non apparente pro eo sacramentum ei ab herede delatum est et is religionem suam praestavit, adfirmans sibi legatum vel fideicommissum derelictum esse, et ex huiusmodi testamento id quod petebat consecutus est, postea autem manifestum factum est nihil ei penitus fuisse derelictum, apud antiquos quaerebatur, utrum iureiurando standum est, an restituere debet hoc quod accepit: vel, si re vera ei relictum fuerat legatum vel fideicommissum, si demus licentiam heredi falcidiam, si competat, ex hoc retinere. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 d. xv k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestae vv. cc.>
CJ.4.1.13.1: Imperator Justinianus
Nobis itaque melius visum est repeti ab eo legatum vel fideicommissum nullumque ex huiusmodi periurio lucrum ei accedere, sed et si verum fuerit inventum, quartae detentionem introduci ( si tamen locum habeat), ne quis ex hoc delicto sibi lucrum impium adferre nostris legibus concedatur. <a 531 d. xv k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestae vv. cc.>
CJ.4.2.0. Si certum petatur.
CJ.4.2.1: Imperatores Severus, Antoninus
Neque aequam neque usitatam rem desideras, ut aes alienum patris tui non pro portionibus hereditariis exsolvatis tu et frater coheres tuus, sed pro aestimatione rerum praelegatarum, cum sit explorati iuris hereditaria onera ad scriptos heredes pro portionibus hereditariis, non pro modo emolumenti pertinere. quod nec ipse ignorare videris, cum creditoribus secundum formam iuris pro portione tua caveris. * sev. et ant. aa. modestino. * <a 204 d. k. iul. cilone et libone conss.>
CJ.4.2.2: Imperator Antoninus
Quamvis pecuniam tuam asclepiades suo nomine crediderit, stipulando tamen sibi ius obligationis quaesivit. quam pecuniam ut possis petere, mandatis tibi ab eo actionibus consequeris. * ant. a. hermogeni. * <a 214 pp. vii k. mai. messala et sabino conss.>
CJ.4.2.3: Imperator Gordianus
Eos, qui officium administrant, neque per suppositas personas tempore officii sui in provincia fenus agitare posse saepe rescriptum est. * gord. a. sempronio. * <a 239 pp. viii k. sept. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.4.2.4pr.: Imperator Philippus
Si absentis pecuniam nomine eius fenori dedisti ac reprobato nomine mandatis actionibus experiris, praeses provinciae iurisdictionem suam praebebit. * philipp. a. et philipp. c. maximo. * <a 246 pp. xv k. mart. praesente et albino conss.>
CJ.4.2.4.1: Imperator Philippus
Idem, si cessare mandatum animadverterit, utilem tibi adversus debitorem eo nomine actionem competere non negabit. <a 246 pp. xv k. mart. praesente et albino conss.>
CJ.4.2.5pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si non singuli in solidum accepta mutua quantitate vel stipulanti creditori sponte vos obligastis, licet uni numerata sit pecunia, vel intercessionis nomine hanc pro rea suscepistis obligationem, frustra veremini, ne eius pecuniae nomine vos convenire possit, quam alii mutuo dedit, si intra praestitutum tempus rei gestae quaestionem detulistis. * diocl. et maxim. aa. et cc. aristodemo et proculo. * <a 293 s. v non. mai. aa. conss.>
CJ.4.2.5.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ac multo magis inanem timorem geritis, si pecunia numerata oleum susceptum instrumento sit collatum, cum, si reddendi stipulatio nulla subiecta est et huius rei est habita sollemnis contestatio, in suo statu remanente eo, quod vere factum intercessit, ex olei accepti scriptura nihil deberi manifestum est. <a 293 s. v non. mai. aa. conss.>
CJ.4.2.6pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si ex pretio debitae quantitatis facta novatione per stipulationem usuras licitas contra quem supplicas stipulatus es, falsa mutuae datae quantitatis demonstratio praemissa, cum obligationis non defecerat substantia, quominus usque ad modum placitum usurae possint exigi, nihil nocet. * diocl. et maxim. aa. et cc. nicandro. * <a 293 s. xv k. dec. aa. conss.>
CJ.4.2.6.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si vero citra vinculum stipulationis tantum mutuam pecuniam datam conscriptum est et eius praestari fenus convenit, simulatis pro infectis habitis huiusmodi placitum nihil de praecedenti mutavit obligatione. <a 293 s. xv k. dec. aa. conss.>
CJ.4.2.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Non unde originem pecunia quae mutuo datur habet, sed qui contraxit si propriam numeravit, in huiusmodi obligationibus requiritur. * diocl. et maxim. aa. et cc. pactumeiae. * <a 293 s. v non. oct. sirmi aa. conss.>
CJ.4.2.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si pro mutua pecunia, quam a creditore poscebas, argentum vel iumenta vel alias species utriusque consensu aestimatas accepisti, dato auro pignori, licet ultra unam centesimam usuras stipulanti spopondisti, tamen sors, quae aestimatione partium placito definita est, et usurarum titulo legitima tantum recte petitur. nec quicquam tibi prodesse potest, quod minoris esse pretii pignus quod dedisti proponis, quominus huius quantitatis solutioni pareas. * diocl. et maxim. aa. et cc. proculo. * <a 293 s. xvii k. ian. aa. conss.>
CJ.4.2.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum te in gallia cum syntropho certum auri pondus itemque numeratam pecuniam mutuo dedisse, ut romae solveretur, precibus adseveras, aditus competens iudex, si duos reos stipulandi vel re pro solido tibi quaesitam actionem sive ab heredibus syntrophi procuratorem te factum animadverterit, totum debitum, alioquin quod dedisti solum restitui tibi iubebit. * diocl. et maxim. aa. et cc. alexandro. * <a 293 s. xv k. ian. aa. conss.>
CJ.4.2.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Eo, quod a multis proprii debiti singulorum obligationis uno tantum instrumento probatio continetur, exactio non interpelletur. nam si pro pecunia quam mutuo dedisti tibi vinum stipulanti qui debuerant spoponderunt, negotii gesti paenitentia contractum habitum recte non constituit irritum. * diocl. et maxim. aa. et cc. egi crispino. * <a 294 s. prid. non. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.4.2.11: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Incendium aere alieno non exuit debitorem. * diocl. et maxim. aa. et cc. maximiano. * <a 294 s. ii id. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.4.2.12: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si in rem communem cum ione mutuam sumpsisti pecuniam nec re nec sollemnitate verborum vos obligastis in solidum et post integrum solvisti, de restituenda tibi parte contra ionem experiri, ut debitum posceres, iudice cognoscente potes. * diocl. et maxim. aa. et cc. theophanio. * <a 294 s. xv k. sept. cc. conss.>
CJ.4.2.13: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Eum, qui mutuam sumpsit pecuniam, licet in res alienas, creditore non contemplatione domini rerum eam fenori dante, principaliter obligatum obnoxium remanere oportet. * diocl. et maxim. aa. et cc. frontoni. * <a 294 s. xvii k. nov. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.2.14: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Mutuae pecuniae, quam aliis dedit, creditor citra sollemnitatem verborum subscribentem instrumento non habet obligatum. * diocl. et maxim. aa. et cc. hadriano. * <a 293 sine die aa. conss.>
CJ.4.2.15: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Non adversus te creditores, qui mutuam pecuniam sumpsisti, sed eius, cui hanc credideras, heredes experiri contra iuris evidenter postulas formam. * diocl. et maxim. aa. et cc. charidemo. * <a 294 s. v k. dec. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.2.16: Imperatores Honorius, Theodosius
Quisquis iudici fenebrem pecuniam mutuaverit, si in provincia fuerit versatus quasi emptor legum atque provinciae, vel si quis collectarius honoris pretium dederit ambienti, exilii poena una cum ipso iudice plectetur. * honor. et theodo. aa. theodoro pp. * <a 408 d. xvii k. nov. basso et philippo conss.>
CJ.4.2.17: Imperator Justinianus
Super chirographariis instrumentis haec pro communi utilitate sancienda duximus, ut, si quis pecunias credere supra quinquaginta libras auri voluerit vel super reddito debito securitatem accipere, cum amplius sit memorata quantitate, sciat non aliter debere chirographum a debitore vel creditore percipere, quam si testimonium trium testium probatae opinionis per eorum subscriptiones idem chirographum capiat. nam si citra huiusmodi observationem chirographum pro pecuniis memoratam auri quantitatem excedentibus proferatur, minime hoc admitti ab iudicantibus oportet. quod in futuris creditis vel debitorum solutionibus locum habere oportet. * iust. a. menae pp. * <a 528 d. k. iun. constantinopoli dn. iustiniano pp. a. ii cons.>
CJ.4.3.0. De suffragio.
CJ.4.3.1pr.: Imperatores Theodosius, Arcadius, Honorius
Si qui desideria sua explicare cupientes ferri sibi a quoquam suffragium postulaverint et ob referendam vicem se sponsione constrinxerint, promissa restituant, cum ea quae optaverint consequantur: si artibus moras nectent, ad solutionem debiti coartandi sunt. * theodos. arcad. et honor. aaa. rufino pp. * <a 394 d. iii non. mart. constantinopoli arcadio iii et honorio ii aa. conss.>
CJ.4.3.1.1: Imperatores Theodosius, Arcadius, Honorius
Sed si quid eo nomine in auro vel argento vel ceteris mobilibus datum fuerit, traditio sola sufficiat et contractus habebit perpetuam firmitatem, quoniam collatio rei mobilis inita integra fide hac ratione cumulatur. <a 394 d. iii non. mart. constantinopoli arcadio iii et honorio ii aa. conss.>
CJ.4.3.1.2: Imperatores Theodosius, Arcadius, Honorius
Quod si praedia rustica vel urbana placitum continebit, scriptura, quae ea in alium transferat, emittatur, sequatur traditio corporalis et rem fuisse completam gesta testentur: aliter enim ad novum dominium transire non possunt neque de veteri iure discedere. <a 394 d. iii non. mart. constantinopoli arcadio iii et honorio ii aa. conss.>
CJ.4.3.1.3: Imperatores Theodosius, Arcadius, Honorius
Quod si quis, dum solo commonitorio suffragio nititur, bona duxerit occupanda, reus temeritatis ac violentiae retinebitur atque in statum pristinum possessio reducetur, eo a petitione excluso, qui non dubitavit invadere, quod petere debuisset. <a 394 d. iii non. mart. constantinopoli arcadio iii et honorio ii aa. conss.>
CJ.4.4.0. De prohibita sequestratione pecuniae.
CJ.4.4.1: Imperatores Honorius, Theodosius
Quotiens ex quolibet contractu pecunia postulatur, sequestrationis necessitas conquiescat. oportet enim debitorem primo convinci et sic ad solutionem pulsari. quam rem non tantum iuris ratio, sed et ipsa aequitas persuadet, ut probationes secum adferat debitoremque convincat pecuniam petiturus. * honor. et theodos. aa. iohanni pp. * <a 422 d. v id. iul. ravennae honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
CJ.4.5.0. De condictione indebiti.
CJ.4.5.1pr.: Imperatores Severus, Antoninus
Pecuniae indebitae per errorem, non ex causa iudicati solutae esse repetitionem iure condictionis non ambigitur. si quid igitur probare potueris patrem tuum, cui heres extitisti, amplius debito creditori suo persolvisse, repetere potes. * sev. et ant. aa. muciano. * <a 213 pp. iii k. aug. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.4.5.1.1: Imperatores Severus, Antoninus
Usuras autem eius summae praestari tibi frustra desideras: actione enim condictionis ea sola quantitas repetitur, quae indebita soluta est. <a 213 pp. iii k. aug. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.4.5.2: Imperatores Severus, Antoninus
Si citra ullam transactionem pecuniam indebitam alieno creditori promittere delegata es, adversus eam quae te delegavit condictionem habere potes. * sev. et ant. aa. secundinae. * <a 213 pp. xiiii k. ian. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.4.5.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum et soluta indebita quantitas ab ignorante repeti possit, multo facilius quantitatis indebitae interpositae scripturae condictio competit vel doli exceptio agenti opponitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. pamphilo. * <a 293 s. iii non. april. byzantii aa. conss.>
CJ.4.5.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ea, quae per infitiationem in lite crescunt, ab ignorante etiam indebita soluta repeti non posse certissimi iuris est. sed et si cautio indebitae pecuniae ex eadem causa interponatur, condictioni locum non esse constat. * diocl. et maxim. aa. et cc. heraclio. * <a 293 s. v id. april. byzantii aa. conss.>
CJ.4.5.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si a patre emancipatus ei non intra tempora praestituta iure honorario successisti, quidquid indebitum postea per errorem utpote patris successor dedisti, eius condictionem tibi competere non est incerti iuris. * diocl. et maxim. aa. et cc. attalo. * <a 293 s. xiiii k. mai. aa. conss.>
CJ.4.5.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si per ignorantiam facti non debitam solutam quantitatem pro alio solvisti et hoc addito rectore provinciae fuerit probatum, hanc ei cuius nomine soluta est restitui eo agente providebit. * diocl. et maxim. aa. et cc. mnaseae. * <a 293 s. vi id. aug. aa. conss.>
CJ.4.5.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Fideicommissum vel legatum indebitum per errorem facti solutum repeti posse explorati iuris est. * diocl. et maxim. aa. et cc. dionysiae. * <a 293 s. v id. sept. aa. conss.>
CJ.4.5.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Creditoris falso procuratori solventi adversus eum indebiti repetitio, non obligationis liberatio competit. * diocl. et maxim. aa. et cc. ziparo. * <a 294 s. xv k. nov. cc. conss.>
CJ.4.5.9pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Indebitum solutum sciens non repetit. * diocl. et maxim. aa. et cc. gratianae. * <a 294 s. iiii non. dec. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.5.9.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Citra mandatum autem ab alio re distracta dominus evicta re vel ob praecedens vitium satis emptori faciens non indebitum praetendere, sed per eiusmodi factum ratum contractum habuisse probans a se debitum ostendit solutum. <a 294 s. iiii non. dec. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.5.10pr.: Imperator Justinianus
Si quis servum certi nominis aut quandam solidorum quantitatem vel aliam rem promiserit et, cum licentia ei fuerat unum ex his solvendo liberari, utrumque per ignorantiam dependerit, dubitabatur, cuius rei datur a legibus ei repetitio, utrumne servi an pecuniae, et utrum stipulator an promissor habeat huius rei facultatem. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. k. aug. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.5.10.1: Imperator Justinianus
Et ulpianus quidem electionem ipsi praestat qui utrumque accepit, ut hoc reddat quod sibi placuerit, et tam Marcellum quam celsum sibi consonantes refert. papinianus autem ipsi qui utrumque persolvit electionem donat, qui et antequam dependat ipse habet electionem quod velit praestare, et huiusmodi sententiae sublimissimum testem adducit salvium iulianum summae auctoritatis hominem et praetorii edicti ordinatorem. <a 530 d. k. aug. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.5.10.2: Imperator Justinianus
Nobis haec decidentibus iuliani et papiniani placet sententia, ut ipse habeat electionem recipiendi, qui et dandi habuit. <a 530 d. k. aug. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.5.11pr.: Imperator Justinianus
Pro dubietate eorum, qui mente titubante indebitam solverunt pecuniam, certamen legislatoribus incidit, utrumne id, quod ancipiti animo persolverunt, possint repetere an non. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. k. oct. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.5.11.1: Imperator Justinianus
Quod nos decidentes sancimus omnibus, qui incerto animo indebitam dederunt pecuniam vel aliam quandam speciem persolverunt, repetitionem non denegari et praesumptionem transactionis non contra eos induci, nisi hoc specialiter ab altera parte approbetur. <a 530 d. k. oct. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.6.0. De condictione ob causam datorum.
CJ.4.6.1: Imperator Antoninus
Pecuniam quam te ob dotem accepisse pactumque interpositum ( ut fieri, cum iure matrimonium contrahitur, adsolet) proponis: impediente quocumque modo iuris auctoritate matrimonium constare nullam de dote actionem habet et propterea pecuniam, quam eo nomine accepisti, iure condictionis restituere debes et pactum, quod ita interpositum est, perinde ac si interpositum non esset haberi oportet. * ant. a. callistheni. * <a 215 pp. vi k. aug. laeto ii et cereale conss.>
CJ.4.6.2: Imperator Alexander Severus
Si, ut proponis, pater tuus ea lege sorori tuae praedia ceterque quorum meministi donavit, ut creditoribus ipsa satisfaceret ac, si placita observata non essent, donatio resolveretur, eaque contra fidem negotii gesti versata est, non est iniquum actionem condictionis ad repetitionem rerum donatarum tibi qui patri successisti decerni. * alex. a. asclepiadi. * <a 227 pp. xiiii k. dec. albino et maximo conss.>
CJ.4.6.3: Imperatores valer., gallien.
Ea lege in vos collata donatio, ut neutri alienandae suae portionis facultas ulla competeret, id efficit, ne alteruter eorum dominium prorsus alienaret, vel ut donatori vel heredi eius condictio, si non fuerit condicio servata, quaeratur. * valer. et gallien. aa. aurelio et alexandro. * <a 257 pp. k. april. valeriano iiii et gallieno iii aa. conss.>
CJ.4.6.4: Imperatores valer., gallien.
Si, cum exiguam pecuniam re vera susciperes, longe maiorem te accepisse cavisti eo, quod tibi patrocinium adversarius repromitteret, cum dicas fidem promissi non secutam, ut libereris obligatione eius, quod non acceptum propter speratum patrocinium spopondisti, per condictionem consequeris. * valer. et gallien. aa. et valer. c. aemiliae. * <a 259 pp. v k. mai. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.6.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si militem ad negotium tuum procuratorem fecisti, cum hoc legibus interdictum sit, ac propter hoc pecuniam ei numerasti, quidquid ob causam datum est, causa non secuta restitui tibi competens iudex curae habebit. * diocl. et maxim. aa. martiali. * <a 290 pp. x k. oct. ipsis iiii et iii conss.>
CJ.4.6.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum ancillam patrem vestrum ei, contra quem supplicastis, dedisse proponatis, interest multum, utrumne donandi animo dedit, an ob manumittendam filiam, quam ancillam existimabat, cum perfecta quidem donatio revocari non possit, causa vero dandi non secuta repetitio competat. * diocl. et maxim. aa. et cc. curioni et plotioni. * <a 293 s. ii id. mai. aa. conss.>
CJ.4.6.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si repetendi, quod donabas uxori eius, quem ad proficiscendum tecum huiusmodi liberalitate provocare proposueras, nullam addidisti condicionem, remanet integra donatio, cum levitati perfectam donationem revocare cupientium iure occurratur. * diocl. et maxim. aa. et cc. gerontio. * <a 293 s. vii k. sept. aa. conss.>
CJ.4.6.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Dictam legem donationi, si non impossibilem contineat causam, ab eo qui hanc suscepit non impletam condictioni facere locum iuris dictat disciplina. quapropter si titulo liberalitatis res tuas in sponsam conferendo certam dixisti legem, nec huic illa, cum posset, paruit, successores ipsius de repetendis quae dederas, si hoc tibi placuerit, convenire non prohiberis. * diocl. et maxim. aa. et cc. flaviano. * <a 294 s. iii id. febr. cc. conss.>
CJ.4.6.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si liber constitutus, ut filiae tuae manumittantur, aliquid dedisti, causa non secuta de hoc tibi restituendo condictio competit. nam si quid servus de peculio domino dederit, contra eum nullam actionem habere potest: sed dominum, qui semel accipere pecuniam pro libertate passus est, aditus rector provinciae hortabitur salva reverentia ( favore scilicet libertatis) placito suo stare. * diocl. et maxim. aa. et cc. bibulo. * <a 294 s. iii id. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.4.6.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Pecuniam a te datam, licet causa, pro qua data est, non culpa accipientis, sed fortuito casu secuta non est, minime repeti posse certum est. * diocl. et maxim. aa. et cc. cononianae. * <a 294 s. iii non. dec. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.6.11: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Advocationis causa datam pecuniam, si per eos qui acceperant, quominus susceptam fidem impleant, stetisse probetur, restituendam esse convenit. * diocl. et maxim. aa. et cc. stratonicae. * <a 294 s. xvii k. ian. cc. conss.>
CJ.4.7.0. De condictione ob turpem causam.
CJ.4.7.1: Imperator Antoninus
Si ex cautione tua conveniri coeperis, nullam te pecuniam accepisse, sed ob turpem causam et quam fieri prohibitum est interpositam ei, qui super ea re cogniturus est, probandum est et eo impleto absolutio sequetur. * ant. a. ingenuo. * < sine die et consule.>
CJ.4.7.2: Imperator Antoninus
Cum te propter turpem causam contra disciplinam temporum meorum domum adversariae dedisse profitearis, frustra eam restitui tibi desideras, cum in pari causa possessoris melior condicio habeatur. * ant. a. longino. * <a 215 pp. xv k. dec. laeto ii et cereale conss.>
CJ.4.7.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quod evitandi tirocinii causa dedisse te apud competentem iudicem ei de quo quereris indubia probationis luce constiterit, instantia eius recipies: qui memor censurae publicae post restitutionem pecuniae etiam concussionis crimen inultum esse non patietur. * diocl. et maxim. aa. dizoni mil. * <a 290 pp. iii k. aug. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.4.7.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quotiens accipientis, non etiam dantis turpis invenitur causa, licet haec secuta fuerit, datum condici tantum, non etiam usurae peti possunt. * diocl. et maxim. aa. et cc. rufino. * <a 293 s. vii id. ian. sirmi aa. conss.>
CJ.4.7.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Promercalem te habuisse uxorem proponis: unde intellegis et confessionem lenocinii preces tuas continere et cautae quantitatis ob turpem causam exactioni locum non esse. quamvis enim utriusque turpitudo versatur ac soluta quantitate cessat repetitio, tamen ex huiusmodi stipulatione contra bonos mores interposita denegandas esse actiones iuris auctoritate demonstratur. * diocl. et maxim. aa. et cc. bitho. * <a 294 s. vi id. mai. cc. conss.>
CJ.4.7.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ob restituenda quae subtraxerat accipientem pecuniam, cum eius tantum interveniat turpitudo, condictione conventum hanc restituere debere convenit. * diocl. et maxim. aa. et cc. eutychiae. * <a 294 s. vi id. mai. cc. conss.>
CJ.4.7.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Eum, qui ob restituenda quae abegerat pecora pecuniam accepit, tam hanc quam quae per hoc commissum tenuit restituere debere convenit, licet mortua vel alio fortuito casu perisse dicantur, cum in hoc casu in rem mora fiat. * diocl. et maxim. aa. et cc. zenonidae. * <a 294 d. v k. dec. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.8.0. De condictione furtiva.
CJ.4.8.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Praeses provinciae, sciens furti quidem actione singulos quosque in solidum teneri, condictionis vero nummorum furtim subtractorum electionem esse ac tum demum , si ab uno satisfactum fuerit, ceteros liberari, iure proferre sententiam curabit. * diocl. et maxim. aa. et cc. hermogeni. * <a 294 s. vi k. mai. cc. conss.>
CJ.4.8.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ante oblationem interemptae rei furtivae damnum ad furem pertinere certissimum est. * diocl. et maxim. aa. et cc. aristaeneto. * <a 294 d. k. mai. cc. conss.>
CJ.4.9.0. De condictione ex lege et sine causa vel iniusta causa.
CJ.4.9.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Licet ante tempus debita exigi non possunt, tamen si te ex primipilo debitorem fisci constitutum ac patrimonium tuum exhaustum praeses provinciae compererit, ut ad solutionis securitatem solum fenebris pecuniae subsidium superesse videatur, commonebit debitorem tuum, si saltem ipse solvendo sit, ut ante definitum tempus debita tibi repraesentet, ut fisco, cuius ob necessitates publicas causam potiorem esse oportet, debita pecunia exsolvatur. * diocl. et maxim. aa. et cc. ulpio. * <a 294 s. xiii k. aug. sirmi cc. conss.>
CJ.4.9.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Dissolutae quantitatis retentum instrumentum inefficax penes creditorem remanere et ideo per condictionem reddi oportere non est iuris ambigui. * diocl. et maxim. aa. et cc. scylacio. * <a 293 s. iii non. april. aa. conss.>
CJ.4.9.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Mala fide possidens de proprietate victus extantibus fructibus vindicatione, consumptis vero condictione conventus horum restitutioni parere compellitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. galatiae. * <a 294 s. vi id. febr. cc. conss.>
CJ.4.9.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si non est numeratum, quod velut acceptum te sumpsisse mutuo scripsisti, et necdum transisse tempus statutum vel intra hunc diem habitam contestationem monstrando reddi cautionem praesidali notione postulare potes. * diocl. et maxim. aa. et cc. alexandro. * <a 294 d. xvii k. ian. cc. conss.>
CJ.4.10.0. De obligationibus et actionibus.
CJ.4.10.1: Imperator Gordianus
Data certae pecuniae quantitate ei cuius meministi in vicem debiti actiones tibi adversus debitorem, pro quo solvisti, dicis esse mandatas et, antequam eo nomine litem contestareris, sine herede creditorem fati munus implesse proponis. quae si ita sunt, utilis actio tibi competit. * gord. a. valeriae. * <a 242 pp. v k. mai. attico et praetextato conss.>
CJ.4.10.2: Imperatores valer., gallien.
Nominibus in dotem datis, quamvis nec delegatio praecesserit nec litis contestatio subsecuta sit, utilem tamen marito actionem ad similitudinem eius qui nomen emerit dari oportere saepe rescriptum est. * valer. et gallien. aa. celso. * <a 260 pp. xiiii k. febr. saeculari ii et donato conss.>
CJ.4.10.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ob causas proprii debiti locatoris conveniri colonos pensionibus ex placito satisfacientes perquam iniuriosum est. * diocl. et maxim. aa. rusticiano. * <a 286 pp. prid. k. iun. tiberiade maximo ii et aquilino conss.>
CJ.4.10.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Bonam fidem in contractibus considerari aequum est. * diocl. et maxim. aa. liciniae. * <a 290 pp. non. oct. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.4.10.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Sicut initio libera potestas unicuique est habendi vel non habendi contractus, ita renuntiare semel constitutae obligationi adversario non consentiente minime potest. quapropter intellegere debetis voluntariae obligationi semel vos nexos ab hac non consentiente altera parte, cuius precibus fecistis mentionem, minime posse discedere. * diocl. et maxim. aa. et cc. camerino et marciano. * <a 293 d. non. april. byzantii aa. conss.>
CJ.4.10.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si in solutum nomen debitoris sui tibi debitor dedit tuus ac te in rem tuam procuratorem fecit, pignora, quae specialiter vel generaliter habes obligata, persequere. quod si ab his, quibus fuerant obligata, cum potiores erant, distracta probentur, ab emptoribus avocari non posse perspicis. * diocl. et maxim. aa. et cc. maurico. * <a 293 d. viiii k. iul. sirmi aa. conss.>
CJ.4.10.7pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si a creditore nomen comparasti, ea pignora, quae venditor nomiminis( !) consequi posset, apud praesidem provinciae vindica. nam si debitum ex eius persona res obligatas tenentes non transferant, iure communi pignora distrahere non prohiberis. * diocl. et maxim. aa. et cc. euelpisto. * <a 293 s. iii k. ian. sirmi aa. conss.>
CJ.4.10.7.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Sane si creditoribus in ordine pignorum antecedentibus venumdantibus qui possident comparaverunt vel longi temporis praescriptione muniti perhibentur, pignorum distrahendorum te non habere facultatem perspicis. <a 293 s. iii k. ian. sirmi aa. conss.>
CJ.4.10.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si quidem donationis causa ei, quem adfectione patris te dilexisse proponis, tuam accipere pecuniam permisisti, et hanc tuam liberalitatem remunerans te a procuratore suo aliam pecuniam sumere praecepit, rebusque humanis ante perceptionem fuit exemptus, nec quod dederas recuperare, cum perfectam habuit donationem, nec quod tibi dari mandaverat, necdum tibi traditum petere potes a procuratore. quod si mutuo dedisti nec a delegato dari novandi causa stipulatus es, successores eius solutioni parere compellentur. * diocl. et maxim. aa. et cc. crescentioni. * <a 294 s. xiii k. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.4.10.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Negantes debitores non oportet armata vi terreri: sed petitore quidem non implente suam intentionem vel exceptione submoto absolvi, convictos autem condemnari ac iuris remediis ad solutionem urgueri convenit. * diocl. et maxim. aa. et cc. glyconi. * <a 294 d. id. febr. cc. conss.>
CJ.4.10.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Adversus debitorem electis pignoribus personalis actio non tollitur, sed eo, quod de pretio servari potuit, in debitum computato de residuo manet integra. * diocl. et maxim. aa. et cc. rufino. * <a 294 d. iii non. april. cc. conss.>
CJ.4.10.11: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Nimia credulitate circumventa es, quia, quod colonis in rem suam mutuo dedisti, a domino praedii postulare posse credidisti: nec ad eum obligandum actorum ipsius adiuvat te praesentia. * diocl. et maxim. aa. et cc. paulae. * <a 294 d. viii k. aug. cc. conss.>
CJ.4.10.12: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ob aes alienum servire liberos creditoribus iura compelli non patiuntur. * diocl. et maxim. aa. et cc. iovino. * <a 294 d. xiii k. nov. cc. conss.>
CJ.4.10.13: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Eum, cui mutuam dedisti pecuniam, ad solutionem urguere competenti debes actione. nam adversus negotiatores, quos ex mercibus pecunias abstulisse tuo debitori proponis, nullam habes actionem. * diocl. et maxim. aa. et cc. barsimio. * <a 294 d. xi k. april. cc. conss.>
CJ.4.10.14: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Est in arbitrio vestro, personali debitoris heredes actione, an eum, qui ab his distracta sibique tradita pignora tenet, in rem serviana, si non longi temporis praescriptione munitus sit, an utrosque conveniatis. * diocl. et maxim. aa. et cc. hermodoto et nicomacho. * <a 294 d. v k. dec. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.11.0. Ut actiones et ab herede et contra heredem incipiant.
CJ.4.11.1pr.: Imperator Justinianus
Cum et stipulationes et legata et alios contractus post mortem compositos antiquitas quidem respuebat, nos autem pro communi hominum utilitate recepimus, consentaneum erat etiam illam regulam, qua vetustas utebatur, more humano emendare. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 d. xv k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestae vv. cc.>
CJ.4.11.1.1: Imperator Justinianus
Ab heredibus enim incipere actiones vel contra heredes veteres non concedebant contemplatione stipulationum ceterarumque causarum post mortem conceptarum. <a 531 d. xv k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestae vv. cc.>
CJ.4.11.1.2: Imperator Justinianus
Sed nobis necesse est, ne prioris vitii materiam relinquamus, et ipsam regulam e medio tollere, ut liceat et ab heredibus et contra heredes incipere actiones et obligationes, ne propter nimiam subtilitatem verborum latitudo voluntatis contrahentium impediatur. <a 531 d. xv k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestae vv. cc.>
CJ.4.12.0. Ne uxor pro marito vel maritus pro uxore vel mater pro filio conveniatur.
CJ.4.12.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Frustra disputas de contractibus cum marito tuo habitis, utrumne iure steterit an minime, cum tibi sufficiat, si proprio nomine nullum contractum habuisti, quominus pro marito tuo conveniri possis, quod nec, si sponte pro eo intercessisses, quicquam a te propter senatus consultum exigi iure potuisset. * diocl. et maxim. aa. asclepiodotae. * <a 287 d. prid. id. april. diocletiano iii et maximiano aa. conss.>
CJ.4.12.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ob maritorum culpam uxores inquietari leges uetant. proinde rationalis noster, si res quae a fisco occupatae sunt dominii tui esse probaveris, ius publicum sequetur. * diocl. et maxim. aa. terentiae. * <a 287 d. iii non. sept. diocletiano et maximiano aa. conss.>
CJ.4.12.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum te possessiones non in dotem pro filia tua dedisse, sed ad sustentandam eam extra dotis causam filiae tuae praedia adsignasse proponas, civilium munerum vel onerum municipalium obtentu ex persona mariti eius, quomodo matres ex persona filiorum interpellari non possunt, cum neque maritum pro uxoris obligatione conveniri posse constat, nisi ipse pro ea se obnoxium fecit. certissimum enim est ex alterius contractu neminem obligari. * diocl. et maxim. aa. et cc. carpophoro. * <a 293 iii id. sept. sirmi aa. conss.>
CJ.4.12.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum te ideo ex persona filii tui commemores conveniri, quod pro debitis eius aliquid intulisse videaris, defensionibus tuis uti apud eum, cuius super ea re notio est, minime prohiberis, ut is ad solutionem alieni debiti urgueri te non patiatur. * diocl. et maxim. aa.Et cc. philoterae. * <a 301 d. x k. sept. titiano et nepotiano conss.>
CJ.4.13.0. Ne filius pro patre vel pater pro filio emancipato vel libertus pro patrono conveniatur.
CJ.4.13.1pr.: Imperator Gordianus
Neque ex eius filii persona, qui, cum sui iuris esset, mutuam pecuniam accepit, pater eius, si non fidem suam obstrinxit, conveniri potest, neque ex eius quem in potestate habet, si sine eius iussu contractum est neque contra senatus consultum macedonianum mutua data est, amplius dumtaxat de peculio actionem sustinere cogitur. * gord. a. candido mil. * <a 238 pp. iii non. oct. pio et pontiano conss.>
CJ.4.13.1.1: Imperator Gordianus
Quapropter pater quoque tuus, si ei pecunia a creditore fratris tui extorta est, ob quam reddendam non tenebatur, praesidis provinciae auctoritate eam recuperabit. <a 238 pp. iii non. oct. pio et pontiano conss.>
CJ.4.13.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ne contra iuris auctoritatem ab eo, qui patrem vestrum, a quo emancipatos vos dicitis, ad munus civile devocaverat, inquietemini, praeses provinciae providebit. * diocl. et maxim. aa. neoterio et eutolmio. * <a 286 d. viii k. febr. maximo ii et aquilino conss.>
CJ.4.13.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si filius familias invito patre decurio creatus fuerit, pro eo patrem inquietari non posse iure manifestissimo cautum est. * diocl. et maxim. aa. et cc. theogeni. * <a 294 s. x k. mai. sirmi cc. conss. >
CJ.4.13.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Patris nomine superstitis filium nec munerum civilium nec debiti causa personali posse conveniri constat actione. * diocl. et maxim. aa. et cc. achaeo. * <a 294 s. xii k. mart. sirmi cc. conss.>
CJ.4.13.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ex patroni vel domini contractu liberti vel servi conveniri non possunt. * diocl. et maxim. aa. et cc. lampetio. * <a 294 s. iii id. april. cc. conss.>
CJ.4.14.0. An servus ex suo facto post manumissionem teneatur.
CJ.4.14.1: Imperator Severus
Quamvis cum statulibero contraxeris, tamen ex ante gesto te non habere cum eo post impletam condicionem libertatis actionem scire debes. * sev. a. ioviano. * <a 196 pp. iiii id. dec. dextro ii et prisco conss.>
CJ.4.14.2: Imperator Antoninus
Creditoribus tuis, qui tibi in servitute pecuniam crediderunt, nulla adversus te actio competit, maxime cum peculium tibi non esse legatum proponas. * ant. a. baetico. * <a 215 pp. iii k. sept. laeto ii et cereale conss.>
CJ.4.14.3: Imperator Alexander Severus
Promissae tibi pecuniae a servo tuo, ut eum manumitteres, si, posteaquam manumisisti, stipulatus ab eo non es, adversus eum petitionem per in factum actionem habes. * alex. a. aurelio herodi. * <a 222 pp. id sept. alexandro a. cons.>
CJ.4.14.4: Imperator Gordianus
Licet servitutis tempore quae pecuniam matris tuae subripuisse dicitur, ob eiusmodi admissum conveniri non poterat, ad libertatem tamen perducta ( nam caput noxa sequitur) furti actione tenetur. * gord. a. heroni. * <a 238 pp. id. sept. pio et pontiano conss.>
CJ.4.14.5: Imperator Gordianus
Si, ut adlegas, antequam a domina manumittereris, fundos eius coluisti posteaque adempto peculio libertate donatus es, ob reliqua, si qua pridem contracta sunt, res bonorum, quas postea propriis laboribus quaesisti, inquietari minime possunt. * gord. a. chresto. * <a 243 pp. xvi k. dec. arriano et papo conss.>
CJ.4.14.6pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Sive servi sunt ii, quorum precibus fecisti mentionem, domi eos conveni, quia inter dominos ac servos iudicium constare nullum potest: sive post delictum manumissi sunt, ex antecedentibus post datam libertatem eos nulla ratio iuris a dominis quondam conveniri patitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. feliciano. * <a 293 d. ii id. april. byzantio aa. conss.>
CJ.4.14.6.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Sane si post manumissionem quid illicite commiserunt, hoc apud praesidem provinciae argue accepturus ex iure sententiam. <a 293 d. ii id. april. byzantio aa. conss.>
CJ.4.15.0. Quando fiscus vel privatus debitoris sui debitores exigere potest.
CJ.4.15.1: Imperatores Severus, Antoninus
Propter aes alienum pupilli res tutoris, qui nihil ex bonis eius tenet, pignori capi non oportet. * sev. et ant. aa. valeriano. * <a 197 pp. xi k. iun. laterano et rufino conss.>
CJ.4.15.2: Imperator Antoninus
Si in causa iudicati valentis, quem tibi condemnatum esse proponis, nihil est, quod sine quaestione pignoris loco capi et distrahi possit, debitores eius conventi ad solutionem auctoritate praesidis provinciae compelluntur. * ant. a. marco. * <a 205 d. vi non. april. geta cons.>
CJ.4.15.3: Imperator Gordianus
Si debitum non infitiantur hi, quos obnoxios debitoribus fisci esse proponis, potest videri non esse iniquum quod desideras, ut ad solutionem per officium procuratoris compellantur. nam si quaestio aliqua refertur, id concedi non oportere et ipse perspicis. * gord. a. primiano. * <a 240 pp. vi k. febr. sabino ii et venusto conss.>
CJ.4.15.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Non prius ad eos, qui debitoribus fisci nostri sunt obligati, actionem fiscalem extendi oportere, nisi patuerit principales reos idoneos non esse, certissimi iuris est. * diocl. et maxim. aa. et cc. zosimo. * <a 293 s. xii k. mai. aa. conss.>
CJ.4.15.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
In solutum nomine dato non aliter nisi mandatis actionibus ex persona sui debitoris adversus eius debitores creditor experiri potest. suo autem nomine utili actione recte utetur. * diocl. et maxim. aa. et cc. nanidiae. * <a 294 d. k. ian. cc. conss.>
CJ.4.16.0. De actionibus hereditariis.
CJ.4.16.1: Imperator Gordianus
Pecuniam, quam tibi a matre debitam fuisse dicis, ab heredibus eius coheredibus tuis pro parte tibi competenti petere debes. sed et res, si quae tibi ob idem debitum obligatae sunt, persequi non prohiberis. * gord. a. hermeroti. * <a 241 pp. xi k. mart. gordiano a. ii et pompeiano conss.>
CJ.4.16.2: Imperator dec.
Pro hereditariis partibus heredes onera hereditaria agnoscere etiam in fisci rationibus placuit, nisi intercedat pignus vel hypotheca: tunc enim possessor obligatae rei conveniendus est. * dec. a. telemachae. * <a 249 pp. xiiii k. nov. aemiliano et aquilino conss.>
CJ.4.16.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Heredem mariti quondam tui de dote reddenda tibi conveni: personalem enim actionem contra debitores hereditarios decerni tibi frustra postulas. * diocl. et maxim. aa. et cc. maximae. * <a 293 pp. xiiii k. mai. aa. conss.>
CJ.4.16.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Sub praetextu aetatis pupilli debitoris hereditarii creditorum exactionem differri non posse nimis evidens est. unde cum te tutorem proponas, quemadmodum a pupillis creditoribus satisfiat, eniti debes. * diocl. et maxim. aa. et cc. crispo. * <a 293 d. x k. dec. sirmi aa. conss.>
CJ.4.16.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ut debitum ante de hereditate tibi solvatur ac tunc, si ad te pertineret, quaeri iubeamus, praeposterea petitio est. etenim cum tibi soceri successionem quaesitam patuerit, debiti petitionem per confusionem extingui non ambigitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. iulio. * <a 294 d. prid. non. mart. sirmi cc. conss.>
CJ.4.16.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si adulta, cuius curam geris, pro triente patruo suo, quem etiam tutelam eius administrasse proponis, heres extit nec ab eo quicquam exigere prohibita est, debitum a coheredibus pro besse petere non prohibetur, cum ultra eam portionem qua successit petitio non confundatur. nam adversus adultam tuam rescindi postulas testamentum, si quidem coheredes eius adeuntes hereditatem se etiam obligant et, si non solvendo constituti probentur, postulata separatio nullum ei damnum fieri patietur. * diocl. et maxim. aa. et cc. domno. * <a 294 d. k. dec. cc. conss.>
CJ.4.16.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Creditores hereditarios adversus legatarios non habere personalem convenit actionem, quippe cum evidentissime lex duodecim tabularum heredes huic rei faciat obnoxios. * diocl. et maxim. aa. et cc. apolausto. * <a 294 d. vi id. dec. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.17.0. Ex delictis defunctorum in quantum heredes conveniantur.
CJ.4.17.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Post litis contestationem eo qui vim fecit vel concussionem intulit vel aliquid deliquit, defuncto successores eius in solidum, alioquin in quantum ad eos pervenit conveniri iuris absolutissimi est, ne alieno scelere ditentur. * diocl. et maxim. aa. et cc. macedonae. * <a 294 d. v k. mai. sirmi cc. conss.>
CJ.4.18.0. De constituta pecunia.
CJ.4.18.1: Imperator Gordianus
Si pro alieno debito te soluturum constituisti, pecuniae constitutae actio non solum adversus te, sed etiam adversus heredes tuos perpetuo competit. * gord. a. felici. * <a 294 d. vii k. iul. sirmi cc. conss.>
CJ.4.18.2pr.: Imperator Justinianus
Recepticia actione cessante, quae sollemnibus verbis composita inusitato recessit vestigio, necessarium nobis visum est magis pecuniae constitutae naturam ampliare. * iust. a. iuliano pp. * <a 531 d. x k. mart. constantinopoli post consulatum lampadii et orestae vv. cc.>
CJ.4.18.2.1: Imperator Justinianus
Cum igitur praefata actio, id est pecuniae constitutae, in his tantummodo a veteribus conclusa est, ut exigeret res quae in pondere numero mensura sunt, in aliis autem rebus nullam haberet communionem et neque in omnibus casibus longaeva sit constituta, sed in speciebus certis annali spatio concluderetur, et dubitaretur, si pro debito sub condicione vel in diem constituto eam possibile est fieri et si pure constituta pecunia contracta valeret, hac apertissima lege definimus, ut liceat omnibus constituere non solum res quae pondere numero mensura sunt, sed etiam alias omnes sive mobiles sive immobiles sive se moventes sive instrumenta vel alias quascumque res, quas in stipulationem possunt homines deducere: et neque sit in quocumque casu annalis, sed ( sive pro se quis constituat sive pro alio) sit et ipsa in tali vitae mensura, in qua omnes personales sunt actiones, id est in annorum metis triginta: et liceat pro debito puro vel in diem vel condicionali constitui: et non absimilem penitus stipulationi habeat dignitatem, suis tamen naturalibus privilegiis minime defraudata: sed et heredibus et contra heredes competat, ut neque recepticiae actiones neque alio indigeat res publica in huiusmodi casibus adminiculo, sed sit pecuniae constitutae actio per nostram constitutionem sibi in omnia sufficiens, ita tamen, ut hoc ei inhaereat, ut pro debito fiat constitutum ( cum secundum antiquam recepticiam actionem exigebatur et si quid non fuerat debitum), cum satis absurdum et tam nostris temporibus quam iustis legibus contrarium est permittere per actionem recepticiam res indebitas consequi et iterum multas proponere condictiones, quae et pecunias indebitas et promissiones corrumpi et restitui definiunt. <a 531 d. x k. mart. c onstantinopoli post consulatum lampadii et orestae vv. cc.>
CJ.4.18.2.1a: Imperator Justinianus
Ut non erubescat igitur tale legum iurgium, hoc tantummodo constituatur, quod debitum est, et omnia, quae de recepticia in diversis libris legislatorum posita sunt, aboleantur et sit pecunia constituta omnes casus complectens, qui et per stipulationem possint explicari. <a 531 d. x k. mart. constantinopoli post consulatum lampadii et orestae vv. cc.>
CJ.4.18.2.1b: Imperator Justinianus
Et neminem moveat, quod sub nomine pecuniae etiam omnes res exigi definimus, cum et in antiquis libris prudentium, licet pecunia constituta nominabatur, tamen non pecuniae tantum per eam exigebantur, sed omnes res quae pondere numero mensura constitutae sunt. <a 531 d. x k. mart. constantinopoli post consulatum lampadii et orestae vv. cc.>
CJ.4.18.2.1c: Imperator Justinianus
Sed et possibile est omnes res in pecuniam converti. si enim certa domus vel certus ager vel certus homo vel alia res quae expressa est in constituendis rebus ponatur, quid distat a nomine ipsius pecuniae? <a 531 d. x k. mart. constantinopoli post consulatum lampadii et orestae vv. cc.>
CJ.4.18.2.1d: Imperator Justinianus
Sed ut et subtilitati eorum satisfiat, qui non sensum, sed vana nominum vocabula amplecti desiderant, ita omnes res veniant in constitutam, tamquam fuisset ipsa pecunia constituta, cum etiam veteres pecuniae appellatione omnes res significari definiunt et huiusmodi vocabulum et in libris iuris auctorum et in alia antiqua prudentia manifestissime inventum est. <a 531 d. x k. mart. constantinopoli post consulatum lampadii et orestae vv. cc.>
CJ.4.18.2.2: Imperator Justinianus
His videlicet, quae argenti distractores et alii negotiatores indefense constituerint, in sua firmitate secundum morem usque adhuc obtinentem durantibus. <a 531 d. x k. mart. constantinopoli post consulatum lampadii et orestae vv. cc.>
CJ.4.18.3: Imperator Justinianus
Divi hadriani epistulam, quae de periculo dividendo inter mandatores et fideiussores loquitur, locum habere et in his qui pecunias pro aliis simul constituunt necessarium est: aequitatis enim ratio diversas species actionis excludere nullo modo debet. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 d. k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestae vv. cc.>
CJ.4.19.0. De probationibus.
CJ.4.19.1: Imperatores Severus, Antoninus
Ut creditor, qui pecuniam petit, numeratam implere cogitur, ita rursum debitor, qui solutam adfirmat, eius rei probationem praestare debet. * sev. et ant. aa. faustino. * <a 196 pp. prid. k. iul. dextro ii et prisco conss.>
CJ.4.19.2: Imperator Antoninus
Possessiones, quas ad te pertinere dicis, more iudiciorum persequere. nec enim possessori incumbit necessitas probandi eas ad se pertinere, cum te in probatione cessante dominium apud eum remaneat. * ant. a. auluzano. * <a 215 pp. xv k. dec. laeto et cereale conss.>
CJ.4.19.3: Imperator Alexander Severus
Ex persona collegae avi vestri conveniri non debetis, si eundem collegam tempore depositi officii solvendo fuisse ostenderitis. * alex. a. leaenae et lupo. * <a 231 pp. v k. ian. pompeiano et peligno conss.>
CJ.4.19.4: Imperator Alexander Severus
Proprietatis dominium non tantum instrumento emptionis, sed ex quibuscumque aliis legitimis probationibus ostenditur. * alex. a. avito. * <a 222 pp. k. nov. alexandro a. cons.>
CJ.4.19.5: Imperator Philippus
Instrumenta domestica seu privata testatio seu adnotatio, si non aliis quoque adminiculis adiuventur, ad probationem sola non sufficiunt. * philipp. a. et philipp. c. sertorio. * <a 245 pp. vii id. april. philippo a. et titiano conss.>
CJ.4.19.6pr.: Imperator Philippus
Rationes defuncti, quae in bonis eius inveniuntur, ad probationem sibi debitae quantitatis solas sufficere non posse saepe rescriptum est. * philipp. a. et c. romulo. * <a 245 pp. id. mai. philippo a. et titiano conss.>
CJ.4.19.6.1: Imperator Philippus
Eiusdem iuris est et si in ultima voluntate defunctus certam pecuniae quantitatem aut etiam res certas deberi sibi significaverit. <a 245 pp. id. mai. philippo a. et titiano conss.>
CJ.4.19.7: Imperator gallien.
Exemplo perniciosum est, ut ei scripturae credatur, qua unusquisque sibi adnotatione propria debitorem constituit. unde neque fiscum neque alium quemlibet ex suis subnotationibus debiti probationem praebere posse oportet. * gallien. a. sabino. * <a 262 pp. prid. non. sept. gallieno a. v et faustino conss.>
CJ.4.19.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Frustra veremini, ne ab eo qui lite pulsatur probatio exigatur. * diocl. et maxim. aa. publicio et optato. * <a 289 pp. xiii k. dec. basso et quintiano conss.>
CJ.4.19.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum te minorem quinque et viginti annis esse proponas, adire praesidem provinciae debes et de aetate probare. * diocl. et maxim. aa. et cc. marcianae. * <a 293 d. id. april. aa. conss.>
CJ.4.19.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Neque natales tui, licet ingenuum te probare possis, neque honores, quibus te functum esse commemoras, idoneam probationem pro filiae tuae ingenuitate continent, cum nihil prohibeat et te ingenuum et eam ancillam esse. * diocl. et maxim. aa. et cc. isidoro. * <a 293 d. xviii k. mai. aa. conss.>
CJ.4.19.11: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si scriptum heredem ab amita tua vel testamenti vitio vel quacumque alia ratione non posse obtinere hereditatem probari a te posse confidis, de hac hereditate apud rectorem provinciae agere potes. * diocl. et maxim. aa. et cc. antoniae. * <a 293 s. v k. ami. heracliae aa. conss.>
CJ.4.19.12: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum res non instrumentis gerantur, sed in haec gestae rei testimonium conferatur , factam emptionem et in vacuam possessionem inductum patrem tuum pretiumque numeratum quibus potes iure proditis probationibus docere debes. * diocl. et maxim. aa. et cc. chroniae. * <a 293 d. v non. oct. aa. conss.>
CJ.4.19.13pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Non epistulis necessitudo consanguinitatis, sed natalibus vel adoptionis sollemnitate coniungitur, nec adversus absentem hereditatis dividundae gratia velut contra fratrem pro ancilla petitus arbiter substantiae perimit veritatem. * diocl. et maxim. aa. et cc. iustino. * <a 293 d. k. dec. aa. conss.>
CJ.4.19.13.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Sive itaque quasi ad sororem, quam ancillam te posse probare confidis, epistulam emisisti, sive familiae erciscundae quasi pro coherede petitus arbiter doceatur , fraternitatis quaestio per haec tolli non potuit. <a 293 d. k. dec. aa. conss.>
CJ.4.19.14: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Non nudis adseverationibus nec ementita professione, licet utrique consentiant, sed matrimonio legitimo concepti vel adoptione sollemni filii civili iure patri constituuntur. si itaque hunc contra quem supplicas alienum esse confidis, per te vel per procuratorem adfirmationem eius falsam detege. * diocl. et maxim. aa. et cc. muciano. * <a 293 d. k. dec. aa. conss.>
CJ.4.19.15: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Vis eius, qui se dominum contendit, ad imponendum onus probationis servo minime prodest. cum igitur aufugisse te de domo severi profitearis, verum nec ab illo iusto initio, sed per violentiam adseveres esse detentum, inquisito prius, an in possessionem libertatis sine dolo malo constitutus sis, tunc etiam, onus probationis qui debeat subire, per huiusmodi eventum declarabitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. antonino. * <a 293 d. vi k. ian. aa. conss.>
CJ.4.19.16: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Sive possidetis praedia, quae a patre communi sibi fratres emancipati donata contendentes vindicant, ipsis incumbit facti probationis necessitas, sive ipsis ea praedia, quasi a patre vestro sibi donata, tenentibus vos heredes constituti patris petitis, ut intentionem vestram non constitisse detegant, unde domini facti sunt, emergente quaestione docere compelluntur. * diocl. et maxim. aa. et cc. philippo et sebastianae. * <a 294 d. x k. febr. cc. conss.>
CJ.4.19.17: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Matrem tuam consecutam libertatem ac te post editam, ut ingenua probari possis, ostendi convenit. quod enim fratribus tuis nulla movetur quaestio, ad defensionem tuam nihil prodesse potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. paulinae. * <a 294 d. v id. febr. cc. conss.>
CJ.4.19.18pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum precibus tuis significes ignorante te praedium eum cuius meministi sibi velut a te donatum instrumentis inseri fecisse, si vera sunt quae indidisti, nec ad nomen factae donationis fundus iste pervenit. * diocl. et maxim. aa. et cc. violentillae. * <a 294 d. vii id. april. byzantii cc. conss.>
CJ.4.19.18.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Unde adito iudice competenti probare te oportet contra tuam voluntatem hunc fundum instrumento adversarium tuum sibi adscribi laborasse, ut secundum tenorem rescripti nostri possis consequi sententiam. <a 294 d. vii id. april. byzantii cc. conss.>
CJ.4.19.19: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Exceptionem dilatoriam opponi quidem initio, probari vero, postquam actor monstraverit quod adseverat, oportet. * diocl. et maxim. aa. et cc. menandro. * <a 294 d. xvi k. dec. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.19.20: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si de possessione servitutis emptionis instrumentis subtractis in libertatem proclamat eutychia, cum petitori probationis onus incumbat, intentione sua defecta his iuvari minime potest. nam si in servitutem petatur, ad emptionis probationem non est indiciis aliis opus, sed instrumentorum furtum monstrare sufficit. * diocl. et maxim. aa. et cc. phronimae. * <a 294 iiii non. dec. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.19.21pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ad probationem uti dominii aliena subtrahentes instrumenta his minime possunt, quippe cum horum lectio non recitantem, sed quem tenor scripturae designat, adiuvat. * diocl. et maxim. aa. et cc. crispo. * <a 294 s. vi id. dec. singiduni cc. conss.>
CJ.4.19.21.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum itaque nec cetera probationum indicia reprobentur, iure competenti praediorum, quae in quaestionem veniunt, dominium ad te ostendae pertinere. nam res vindicantem ab emptore suos numeratos nummos adseverantem erga probationem laborare non convenit, si quidem huiusmodi, licet probetur, factum intentioni nullum praestet adminiculum. <a 294 s. vi id. dec. singiduni cc. conss.>
CJ.4.19.22: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ad probationem servitutis glyconis matrem eius ac fratrem servilia fecisse ministeria non sufficit, cum neque ingenuorum coniventia coniunctis necessitudine praeiudicet neque de servis ex eadem matre natis unus libertatem adipisci prohibeatur. * diocl. et maxim. aa. et cc. agathocleae. * <a 294 d. viiii k. ian. ipsis cc. conss.>
CJ.4.19.23: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Actor quod adseverat probare se non posse profitendo reum necessitate monstrandi contrarium non adstringit, cum per rerum naturam factum negantis probatio nulla sit. * diocl. et maxim. aa. et cc. menelao. * <a 294 d. viii k. ian. cc. conss.>
CJ.4.19.24: Imperatores Valens, Gratianus, Valentinianus
Iubemus omnes deinceps, qui scripturas suspectas comminiscuntur, cum quid in iudicio prompserint, nisi ipsi adstruxerint veritatem, ut nefariae scripturae reos et quasi falsarios esse detinendos. * valens grat. et valentin. aaa. ad antonium pp. * <a 378 d. prid. id. ian. treviris valente vi et valentiniano ii aa. conss.>
CJ.4.19.25: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Sciant cuncti accusatores eam se rem deferre debere in publicam notionem, quae munita sit testibus idoneis vel instructa apertissimis documentis vel indiciis ad probationem indubitatis et luce clarioribus expedita. * grat. valentin. et theodos. aaa. floro pp. * <a 382 d. xv k. iun. constantinopoli antonio et syagrio conss.>
CJ.4.20.0. De testibus.
CJ.4.20.2: Imperator Alexander Severus
Si tibi controversia ingenuitatis fiet, defende causam instrumentis et argumentis, quibus putas: soli etenim testes ad ingenuitatis probationem non sufficiunt. * alex. a. carpo. * <a 223 pp. x k. mai. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.20.3: Imperatores valer., gallien.
Etiam iure civili domestici testimonii fides improbatur. * valer. et gallien. aa. rosae. * <a 255 pp. iii k. sept. valeriano iii et gallieno ii aa. conss.>
CJ.4.20.4: Imperatores carus, carinus, numer.
Solam testationem prolatam nec aliis legitimis adminiculis causa approbata nullius esse momenti certum est. * carus carinus et numer. aaa. aurelio. * <a 284 pp. viii k. dec. carino ii et numeriano conss.>
CJ.4.20.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Eos testes ad veritatem iuvandam adhiberi oportet, qui omni gratiae et potentatui fidem religioni iudiciariae debitam possint praeponere. * diocl. et maxim. aa. candido. * <a 286 pp. v k. mai. maximo ii et aquilino conss.>
CJ.4.20.11pr.: Imperatores Honorius, Theodosius
Quoniam liberi testes ad causas postulantur alienas, si socii et participes criminis non dicantur, sed fides ab his notitiae postuletur, in exhibitione necessariarum personarum, hoc est testium, talis debet esse cautio iudicantis, ut his venturis ad iudicium per accusatorem aut ab his, per quos fuerint postulati, sumptus competentes dari praecipiat. * honor. et theodos. aa. caeciliano pp. * <a 409 d. xii k. febr. ravennae honorio viii et theodosio iii aa. conss.>
CJ.4.20.11.1: Imperatores Honorius, Theodosius
Idem iuris est et si in pecuniaria causa testes ab alterutra parte producendi sunt. <a 409 d. xii k. febr. ravennae honorio viii et theodosio iii aa. conss.>
CJ.4.20.12: Imperatores Honorius, Theodosius
Libertorum adversus patronos illicitas atque improbas voces poenae obiectione praecludimus atque ita, ut non modo sponte prodire non audeant, sed nec vocati quidem in iudicium venire cogantur. * honor. et theodos. aa. * <a 423 d. iiii id. aug. ravennae mariniano et asclepiodoto conss.>
CJ.4.20.14: Imperator Zeno
Nullum penitus, cum semel ad iudicem quemlibet, licet non suum, dicendi gratia testimonii fuerit ingressus, armatam forte militiam vel quamlibet aliam fori praescriptionem ad evadendum iudicis motum, quem vel testimonii verborum improbitas vel rei qualitas flagitaverit, posse praetendere praecipimus, sed omnes, qui in civili scilicet causa suum praebeant testimonium, separato et tamquam ante iudicium interim deposito exceptionis fori privilegio huiusmodi praesidio denudatos, ita iudicantis intrare secretum, ut, quodcumque aures eius offenderit, non dubitent sibimet formidandum: data cunctis iudicibus absque ullo praescriptionis obstaculo ( sicut saepe dictum est) testes, quorum voces falsitate vel fraude non carere perspexerint, pro qualitate videlicet delicti animadvertendi licentia. * zeno a. arcadio pp. * <a 486 d. xii k. iun. constantinopoli longino cons.>
CJ.4.20.17pr.: Imperator Justinianus
Si quis testibus usus fuerit idemque testes adversus eum in alia lite producantur, non licebit ei personas eorum excipere, nisi ostenderit inimicitias inter se et illos postea emersas fuisse, ex quibus testes repelli leges praecipiunt: non adimenda scilicet ei licentia ex ipsis depositionibus testimonium eorum arguere. * iust. a. menae pp. * <a 528 d. k. iun. constantinopoli dn. iustiniano pp. a. ii cons.>
CJ.4.20.17.1: Imperator Justinianus
Sed et si liquidis probationibus datione vel promissione pecuniarum eos corruptos esse ostenderit, eam etiam adlegationem integram ei servari praecipimus. <a 528 d. k. iun. constantinopoli dn. iustiniano pp. a. ii cons.>
CJ.4.20.18pr.: Imperator Justinianus
Testium facilitatem, per quos multa veritati contraria perpetrantur, prout possibile est, resecantes omnibus praedicimus, qui in scriptis a se debita rettulerunt, quod non facile audientur, si dicant omnis debiti vel partis solutionem sine scriptis fecisse velintque viles et forsitan redemptos testes super huiusmodi solutione producere, nisi quinque testes idonei et summae atque integrae opinionis praesto fuerint solutioni celebratae hique cum sacramenti religione deposuerint sub praesentia sua debitum esse solutum, ut scientes omnes ita ea statuta esse non aliter debitum vel partem eius persolvant, nisi vel securitatem in scriptis capiant vel observaverint praefatam testium probationem: his scilicet, qui iam sine scriptis debitum vel partem eius solverunt, praesenti sanctione merito excipiendis. * iust. a. menae pp. * <a 528 d. k. iun. constantinopoli dn. iusti niano pp. a ii cons.>
CJ.4.20.18.1: Imperator Justinianus
Sin vero facta quidem securitas sit, fortuito vero casu vel incendii vel naufragii vel alterius infortunii perempta, tunc liceat his qui hoc perpessi sunt causam peremptionis probantibus etiam debiti solutionem per testes probare damnumque ex amissione instrumenti effugere. <a 528 d. k. iun. constantinopoli dn. iustiniano pp. a ii cons.>
CJ.4.20.19pr.: Imperator Justinianus
Si quando invitos testes in pecuniariis causis ex nostra lege aliquis trahere maluerit, si quidem sua sponte fideiussionem suae personae sine damno praestare velint, hoc fieri, sin autem noluerint, non carcerali custodia detrudi, sed sacramento eos committi censemus. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. xii k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.20.19.1: Imperator Justinianus
Si enim pro toto litis certamine iuriiurando credendum esse testium putaverunt hi qui eos produxerunt, multo magis praesentiam suam testibus sacramento eorum credere debent. <a 530 d. xii k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.20.19.2: Imperator Justinianus
Sed cum oportet minime testes in huiusmodi casibus protelari et pro alienis commodis suas invenire difficultates, disponimus non amplius testes observare iudicies compelli, postquam fuerint admoniti, nisi tantum quindecim dies, intra quos iudices provideant, quatenus cognitionem suscipiant, in qua testes necessarii visi fuerint, ut omnimodo licentia eis concedatur et alterutra parte cessante et minime eos observare volente, si per exsecutores admoniti venire noluerint, testes accipere et alterutra parte praesente, quae eos introducit, testimonia eorum capere. <a 530 d. xii k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.20.19.3: Imperator Justinianus
His autem diebus effluentibus liceat quidem testibus decedere a iudice nullam habente licentiam eos, postquam afuerint, iterum retrahere: ipsum autem iudicem, si per eum steterit, quominus testimonium praestetur, parti laesae omnem iacturam pro huiusmodi causa illatam ex suis facultatibus resarcire. <a 530 d. xii k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.20.20: Imperator Justinianus
Cum apud compromissarios iudices testes fuissent producti, variatum erat, utrum deberet eorum depositionibus in iudicio litigator uti, an non esset audiendus. sancimus, si quidem in compromissis aliquid pro huiusmodi causa statutum est, hoc observari: sin autem nihil conventum est, in huiusmodi casibus, si quidem supersint testes, licentiam habere eum, contra quem depositiones eorum proferuntur , si eas recusaverit, concedere testes iterum adduci et non opponi eis, quod iam testimonium suum dederunt, vel, si hoc concedere minime maluerit, depositiones eorum quasi factas accipere, omni iure legitimo quod ei competit adversus eas servato: sin autem omnes ab hac luce subtracti sunt, tunc necessitatem ei imponi fide scripturae approbata, in qua depositiones eorum referuntur, eas quasi factas accipere. sin vero res permixtae fuerint et quidam ex his mortui alii vivent es, tunc in superstitum quidem testimonio eandem electionem servari litigatori, adversus quem testimonia proferuntur, in morientium autem personas depositiones eorum non esse respuendas: omni, secundum quod iam praediximus, adversus eas et testes iure legitimo, quod ei competit adversus quem proferuntur, integro reservato. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. vi k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.0. De fide instrumentorum et amissione eorum et antapochis faciendis et de his quae sine scriptura fieri possunt.
CJ.4.21.1: Imperator Antoninus
Debitores tuos quibuscumque rationibus debere tibi pecuniam si probaveris, ad solutionem compellet aditus praeses provinciae : nec oberit tibi amissio instrumentorum, si modo manifestis probationibus eos debitores esse apparuerit. * ant. a. septimiae marciae. * <a 213 pp. v id. sept. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.4.21.2: Imperator Alexander Severus
Si uteris instrumento, de quo alius accusatus falsi victus est, et paratus es, si ita visum fuerit a quo pecuniam petis, eiusdem criminis te reum facere et discrimen periculi poenae legis corneliae subire, non oberit sententia, a qua nec is contra quem data est appellavit nec tu, qui tunc crimini non eras subiectus, appellare debuisti. * alex. a. maniliano. * <a 223 pp. iii k. oct. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.21.3: Imperator Alexander Severus
Si adversarius tuus apud acta praesidis provinciae, cum fides instrumenti quod proferebat in dubium revocaretur non se usurum contestatus est, vereri non debes , ne ex ea scriptura, quam non esse veram etiam professione eius constitit, negotium denuo repetatur. * alex. a. aeliano. * <a 226 pp. iii non. mai. alexandro a. ii et Marcello conss.>
CJ.4.21.4: Imperator Gordianus
Illatae dispensatori pecuniae, si ob amissorum instrumentorum casum probatione defeceris, inspectio rationum fiscalium fidem demonstrabit. * gord. a. marciano. * <a 239 d. ii id. febr. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.4.21.5: Imperator Gordianus
Sicut iniquum est instrumentis vi ignis extinctis debitores quantitatum debitarum renuere solutionem, ita non statim casum conquerentibus facile credendum est. intellegere itaque debetis non existentibus instrumentis vel aliis argumentis probare fidem precibus vestris adesse. * gord. a. aurelio prisco et marco mil. * <a 240 pp. iii k. iul. sabino ii et venusto conss.>
CJ.4.21.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Statum tuum natali professione perdita mutilatum non esse certi iuris est. * diocl. et maxim. aa. luscidi. * <a 286 d. xiii k. febr. nicomediae maximo ii et aquilino conss.>
CJ.4.21.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si sollemnibus stipendiis honeste sacramento solutus es, licet super huiusmodi re instrumenta, ut dicis, facta perdita sunt, tamen, si aliis evidentibus probationibus veritas ostendi potest, veteranorum privilegia etiam te usurpare posse dubium non est. * diocl. et maxim. aa. zinimae. * <a 286 d. xv k. iun. maximo ii et aquilino conss.>
CJ.4.21.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si constiterit proprietatem possessionis de qua agitur apud vos esse, providebit iudex ex persona fructuarii nullum praeiudicium dominio comparari propter amissionem instrumentorum. * diocl. et maxim. aa. alexandrae. * <a 287 d. xv k. mart. diocletiano iii et maximiano aa. conss.>
CJ.4.21.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Instrumentis etiam non intervenientibus semel divisio recte facta non habeatur irrita. * diocl. et maxim. aa. et cc. aristaeneto. * <a 293 pp. vi k. iul. aa. conss.>
CJ.4.21.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum instrumentis etiam non intervenientibus venditio facta rata maneat, consequenter amissis etiam quae intercesserant non tolli substantiam veritatis placuit. * diocl. et maxim. aa. et cc. victorino. * <a 294 d. viii k. nov. reginassi cc. conss.>
CJ.4.21.11: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Emancipatione facta, etsi actorum tenor non existat, si tamen aliis indubiis probationibus vel ex personis vel ex instrumentorum incorrupta fide factam esse emancipationem probari possit, actorum interitu veritas convelli non solet. * diocl. et maxim. aa. et cc. theageni. * <a 294 d. iii id. nov. cc. conss.>
CJ.4.21.12: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Non idcirco minus in vacuam inductus praedii donationis causa possessionem, quod eius facti praetermissum instrumentum adseveratur, hanc obtinere potes. * diocl. et maxim. aa. et cc.Dionysiae. * <a 294 d. id. dec. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.21.13: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Apud eos, qui rem gestam ignoraverunt, amissorum instrumentorum habita testatio nihil ad probationem veritatis prodesse potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. leontio. * <a 294 d. xvi k. ian. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.21.14: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Scripturae diversae et fidem sibi invicem derogantes ab una eademque parte prolatae nihil firmitatis habere potuerunt. * diocl. et maxim. a. et c. ad severum com. hispaniarum. * <a 333 d. iiii non mai. constantinopoli dalmatio et zenophilo conss.>
CJ.4.21.15: Imperator Constantinus
In exercendis litibus eandem vim obtinent tam fides instrumentorum quam depositiones testium. * constant. a. ad pop. * <a 317 d. romae xii k. aug. gallicano et basso conss.>
CJ.4.21.17pr.: Imperator Justinianus
Contractus venditionum vel permutationum vel donationum, quas intimari non est necessarium, dationis etiam arrarum vel alterius cuiuscumque causae, illos tamen , quos in scriptis fieri placuit, transactionum etiam, quas instrumento recipi convenit, non aliter vires habere sancimus, nisi instrumenta in mundum recepta subscriptionibusque partium confirmata et, si per tabellionem conscribantur, etiam ab ipso completa et postremo a partibus absoluta sint, ut nulli liceat prius , quam haec ita processerint, vel a scheda conscripta, licet litteras unius partis vel ambarum habeat, vel ab ipso mundo, quod necdum est impletum et absolutum , aliquod ius sibi ex eodem contractu vel transactione vindicare: adeo ut nec i llud in huiusmodi venditionibus liceat dicere, quod pretio statuto necessitas venditori imponitur vel contractum venditionis perficere vel id quod emptoris interest ei persolvere. * iust. a. menae pp. * <a 528 d. k. iun. constantinopoli dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.4.21.17.1: Imperator Justinianus
Quae tam in postea conficiendis instrumentis quam in his, quae iam scripta nondum autem absoluta sunt, locum habere praecipimus, nisi iam super his transactum sit vel iudicatum, quae retractari non possunt: exceptis emptionalibus tantum instrumentis iam vel in scheda vel in mundo conscriptis, ad quae praesentem sanctionem non extendimus, sed prisca iura in his tenere concedimus. <a 528 d. k. iun. constantinopoli dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.4.21.17.2: Imperator Justinianus
Illud etiam adicientes, ut et in posterum, si quae arrae super facienda emptione cuiuscumque rei datae sunt sive in scriptis sive sine scriptis, licet non sit specialiter adiectum, quid super isdem arris non procedente contractu fieri oporteat, tamen et qui vendere pollicitus est, venditionem recusans in duplum eas reddere cogatur, et qui emere pactus est, ab emptione recedens datis a se arris cadat, repetitione earum deneganda. <a 528 d. k. iun. constantinopoli dn. iustiniano a. ii cons.>
CJ.4.21.18: Imperator Justinianus
Iudices sive in hac inclita urbe sive in provinciis ea quae disposuimus ( ut possint, si hoc perspexerint, occasione testium in aliis locis degentium litigantes vel procuratores eorum ibi destinare, ut depositionibus, sub utriusque partis praesentia factis res ad eos referatur) etiam in illis servare volumus, qui prolatis instrumentis fidem adhibere exiguntur, ut, si poposcerint in aliis locis id eis facere permitti et hoc iuste peti iudex invenerit, similis proferatur sententia, ut, postquam in locis opportunis fides instrumento data vel minus data fuerit, referatur negotium ad priorem iudicem. * iust. a. menae pp. * <a 529 d. viii id. april. decio vc. cons.>
CJ.4.21.19pr.: Imperator Justinianus
Plures, apochis vel redituum vel usurarum perceptis, si quando super his fuerit dubitatio exorta, eas habere negando ius agentium faciunt vacillare, cum coloni ad dominum certantes et sibi iniquam forte libertatem vindicantes vel debitores creditoribus suis temporalem praescriptionem opponere cupientes ad easdem infitiationes perveniunt. * iust. a. demostheni pp. * <a 529 d. xii k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.4.21.19.1: Imperator Justinianus
Quod resecantes iubemus, ut in praefatis casibus vel aliis privatis similibus , si voluerit is qui apocham conscripsit vel exemplar cum subscriptione eius qui apocham suscepit ab eo accipere vel antapocham suscipere, omnis ei licentia hoc facere concedatur: necessitate imponenda apochae susceptori antapocham reddere, ita tamen, ut si hoc is qui apocham conscribit facere neglexerit vel non curaverit, nullum ei praeiudicium ex eo, quod antapocham non recepit, generetur, cum hoc, quod pro quibusdam introductum est, inferre eis iacturam minime rationi convenit aequitatis. <a 529 d. xii k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.4.21.20pr.: Imperator Justinianus
Comparationes litterarum ex chirographis fieri et aliis instrumentis, quae non sunt publice confecta, satis abundeque occasionem criminis falsitatis dare et in iudiciis et in contractibus manifestum est. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. xiiii k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.20.1: Imperator Justinianus
Ideoque sancimus non licere comparationes litterarum ex chirographis fieri, nisi trium testium habuerint subscriptiones et prius litteris eorum fides imponatur vel ex ipsis hoc deponentibus ( sive cunctis sive omnimodo duobus ex his) sive comparatione litterarum testium procedente, et tunc ex huiusmodi chartula iam probata comparatio fiat. <a 530 d. xiiii k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.20.2: Imperator Justinianus
Aliter etenim fieri comparationem nullo concedimus modo, licet in semet ipsum aliquis chartam conscriptam proferat, sed tantummodo vel ex forensibus vel publicis instrumentis vel ex huiusmodi chirographis quae enumeravimus comparatione trutinanda. <a 530 d. xiiii k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.20.3: Imperator Justinianus
Omnes autem comparationes non aliter fieri concedimus, nisi iuramento antea praestito ab his qui comparationes faciunt fuerit adfirmatum, quod neque lucri causa neque inimicitiis neque gratia tenti huiusmodi faciunt comparationem. <a 530 d. xiiii k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.20.4: Imperator Justinianus
Et hoc observari tam in omnibus sacris scriniis nostris quam in apparitione omnis sublimissimae praefecturae nec non magisteriae potestatis ceterisque omnibus iudiciis, quae in orbe nostro constituta sunt, his omnibus in posterum observandis. comparationes etenim iam antea factas retractari extra periculum minime est. <a 530 d. xiiii k. april. constantinopoli lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.21pr.: Imperator Justinianus
Cum quidam instrumentum protulerit vel aliam chartulam eique fidem imposuerit, postea autem persona, contra quam ista chartula vel instrumentum prolatum est, quasi falsum hoc constitutum redarguere niteretur, ne diutius dubitetur, utrum necessitatem ei qui protulit imponi oporteret repetita vice hoc proferre, an sufficiat ei fides iam pridem approbata, sancimus, si aliquid tali eveniat, eum, qui petit eam chartam iterum proferri, prius sacramentum praestare, quod existimans se posse falsum redarguere quod prolatum est ad huius modi venit petitionem. quid enim, si, cum nosset deperditam esse chartam vel forte concrematam vel alio modo diminutam, hanc requiri adsimulans et ad difficultatem productionis r espiciens huiusmodi facit petitionem? * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. v k. mart. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.21.1: Imperator Justinianus
Et postquam hoc ab actore vel petitore fuerit iuratum et inscriptionum pagina apud competentem iudicem deposita, tunc necessitatem imponi ei, qui protulit chartam de qua quaeritur, iterum eam apud iudicem criminis proferre, quatenus possit apud eum crimen falsitatis ventilari. <a 530 d. v k. mart. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.21.2: Imperator Justinianus
Sin autem dicat non esse sibi possibile eam ostendere, quia per fortuitos casus huiusmodi copia ei abrepta est, tunc subeat sacramentum, quod neque habet eandem chartulam neque alii eam dedit nec apud alium voluntate eius constituta est nec dolo malo fecit, quominus ea appareat, sed re vera ipsa chartula sine omni dolo deperdita est et productio eius sibi impossibilis est: et si tale subeat sacramentum, ab huiusmodi necessitate eum relaxari. <a 530 d. v k. mart. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.21.3: Imperator Justinianus
Quod si praedictum iusiurandum subire minime maluerit, tunc quasi falsa chartula nullas habeat vires adversus eum, contra quem prolata est, sed sit penitus vacuata: neque enim ulterius poenam produci contra eos qui non iuraverunt volumus, cum forsitan quidam subtili reverentia tenti nec verum sacramentum praestare patiuntur. <a 530 d. v k. mart. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.21.21.4: Imperator Justinianus
Eandem autem copiam ei praestamus, donec causa apud iudicem ventilatur. si enim iam plenissimum finem accepit et neque per appellationem suspensa est neque per solitam retractationem adhuc lis vivere speratur, tunc satis durum est huiusmodi querellae indulgeri, ne in infinitum causae retractentur et sopita iam negotia per huiusmodi viam iterum aperiantur et contrarium aliquid nostro eveniat proposito. <a 530 d. v k. mart. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.22.0. Plus valere quod agitur quam quod simulate concipitur.
CJ.4.22.1: Imperatores valer., gallien.
In contractibus rei veritas potius quam scriptura prospici debet. * valer. et gallien. aa. rufino. * <a 259 pp. iii k. iun. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.22.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Acta simulata, velut non ipse, sed eius uxor comparaverit, veritatis substantiam mutare non possunt. quaestio itaque facti per praesidem examinabitur provinciae. * diocl. et maxim. aa. et cc. soteri. * <a 294 d. x k. mai. cc. conss.>
CJ.4.22.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Emptione pignoris causa facta non quod scriptum, sed quod gestum est inspicitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. marinae. * <a 294 d. k. mai. sirmi cc. conss.>
CJ.4.22.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si quis gestum a se fecerit alium egisse scribi, plus actum quam scriptum valet. * diocl. et maxim. aa. et cc. decio. * <a 294 d. viii k. dec. cc. conss.>
CJ.4.22.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si falsum instrumentum emptionis conscriptum tibi, velut locationis quam fieri mandaveras, subscribere, te non relecto, sed fidem habente, suasit, neutrum contractum in utroque alterutrius consensu deficiente constitisse procul dubio est. * diocl. et maxim. aa. et cc. victori. * <a 294 d. xiii k. ian. cc. conss.>
CJ.4.23.0. De commodato.
CJ.4.23.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ea quidem, quae vi maiore auferuntur, detrimento eorum quibus res commodantur imputari non solent. sed cum is, qui a te commodari sibi bovem postulabat, hostilis incursionis contemplatione periculum amissionis ac fortunam futuri damni in se suscepisse proponatur, praeses provinciae, si probaveris eum indemnitatem tibi promisisse, placitum conventionis implere eum compellet. * diocl. et maxim. aa. et cc. sisolae. * <a 290 vel 293 d. vi k. iun. ipsis aa. conss.>
CJ.4.23.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum eum, qui temporalis ministerii causa suscepit ancillam, ad restitutionem eius bona fides urgueat, consequens est socerum tuum huius rei causa tradidisse ancillam adito praeside provinciae probare, ut fidem susceptam is adversus quem supplicas compellatur agnoscere. * diocl. et maxim. aa. et cc. auluzano. * <a 293 s. prid. non. nov. ipsis aa. conss.>
CJ.4.23.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
De restituendis rebus, quas obligandas pro se dederas, postquam debitum fuerit extenuatum, commodati actionem etiam adversus heredes eius exercere potes. * diocl. et maxim. aa. et cc. soterae. * <a 294 d. iii id. april. sirmi cc. conss.>
CJ.4.23.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Praetextu debiti restitutio commodati non probabiliter recusatur. * diocl. et maxim. aa. et cc. faustinae. * <a 294 d. xii k. dec. ipsis cc. conss.>
CJ.4.24.0. De actione pigneraticia.
CJ.4.24.2: Imperator Alexander Severus
Quod ex operis ancillae vel ex pensionibus domus, quam pignori detineri dicis, perceptum est, debiti quantitatem relevabit. * alex. a. demetrio. * <a 222 pp. k. oct. antonino iiii et alexandro conss.>
CJ.4.24.3: Imperator Alexander Severus
Creditor, qui praedium pignori sibi nexum detinuit, fructus quos percepit vel percipere debuit in rationem exonerandi debiti computare necesse habet et, si agrum deteriorem constituit, eo quoque nomine pigneraticia actione obligatur. * alex. a. victori. * <a 222 pp. vi id. dec. antonino iiii et alexandro conss.>
CJ.4.24.4: Imperator Alexander Severus
Pactum vulgare, quod proposuistis, ut, si intra certum tempus pecunia soluta non fuisset, praedia pignori vel hypothecae data vendere liceret, non adimit debitori adversus creditorem pigneraticiam actionem. * alex. a. hermaeo et maximillae. * <a 223 pp. xii k. mai. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.24.5: Imperator Alexander Severus
Si creditor sine vitio suo argentum pignori datum perdidit restituere id non cogitur: sed si culpae reus deprehenditur vel non probat manifestis rationibus se perdidisse, quanti debitoris interest condemnari debet. * alex. a. dioscoridae. * <a 224 pp. xiii k. mai. iuliano et crispino conss.>
CJ.4.24.6: Imperator Alexander Severus
Quae fortuitis casibus accidunt, cum praevideri non potuerant, in quibus etiam adgressura latronum est, nullo bonae fidei iudicio praestantur: et ideo creditor pignora, quae huiusmodi causa interierunt, praestare non compellitur nec a petitione debiti submovetur nisi inter contrahentes placuerit, ut amissio pignorum liberet debitorem. * alex. a. trophimae. * <a 225 pp. id. april. fusco et dextro conss.>
CJ.4.24.7pr.: Imperator Alexander Severus
Creditor, qui fundos et domos pignori vel hypothecae accepit, damnum in decidendis arboribus domibusque destruendis ab eo datum in rationem deducere cogitur et , si dolo vel culpa rem suppositam deteriorem fecerit, eo quoque nomine pigneraticia actione tenebitur, ut talem restituat, qualis fuerat tempore obligationis. * alex. a. iuliano. * <a 241 pp. xiii k. aug. gordiano a. ii et pompeiano conss.>
CJ.4.24.7.1: Imperator Alexander Severus
Creditor autem necessarios sumptus, quos circa res pigneraticias fecit, exigere non prohibetur. <a 241 pp. xiii k. aug. gordiano a. ii et pompeiano conss.>
CJ.4.24.8: Imperator Philippus
Si nulla culpa seu segnitia creditori imputari potest, pignorum amissorum dispendium ad periculum eius minime pertinet. sane si simulata amissione etiam nunc eadem pignora, ut adseveras, a parte diversa possidentur, adversus eum experiri potes. * philipp. a. et philipp. c. saturnino. * <a 246 pp. viii k. mart. praesente et albino conss.>
CJ.4.24.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Pignus in bonis debitoris permanere ideoque ipsi perire in dubium non venit. cum igitur adseveres in horreis pignora deposita, consequens est secundum ius perpetuum, pignoribus debitori pereuntibus, si tamen in horreis, quibus et alii solebant publice uti, res depositae sunt, personalem actionem debiti reposcendi causa integram te habere. * diocl. et maxim. aa. et cc. georgio. * <a 293 pp. vi non. mai. mediolani aa. conss.>
CJ.4.24.10pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Nec creditores nec qui his successerunt adversus debitores pignori quondam res nexas petentes, reddita iure debita quantitate vel his non accipientibus oblata et consignata et deposita, longi temporis praescriptione muniri possunt. * diocl. et maxim. aa. et cc. apollodorae. * <a 293 d. non. mai. ipsis aa. conss.>
CJ.4.24.10.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Unde intellegis, quod, si originem rei probare potes, adversario tenente vindicare dominium debeas. <a 293 d. non. mai. ipsis aa. conss.>
CJ.4.24.10.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ut autem creditor pignoris defensione se tueri possit, extorquetur ei necessitas probandi debiti vel, si tu teneas, per vindicationem pignoris hoc idem inducitur et tibi non erit difficilis vel solutione vel oblatione atque sollemni depositione pignoris liberatio. <a 293 d. non. mai. ipsis aa. conss.>
CJ.4.24.11: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Pignoris causa res obligatas soluto debito restitui debere pigneraticiae actionis natura declarat. quo iure, si titulo pignoris obligasti mancipia, per eandem actionem uti potes, nec creditor citra conventionem vel praesidalem iussionem debiti causa res debitoris arbitrio suo auferre potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. ammiano. * <a 294 d. v k. ian. sirmi ipsis cc. conss.>
CJ.4.24.12: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quominus fructuum, quos creditor ex rebus obligatis accepit, habita ratione ac residuo debito soluto, vel si per creditorem factum fuerit. quominus solveretur, pignora quae in eadem causa durant restituat debitori, nullo spatio longi temporis defenditur. * diocl. et maxim. aa. et cc. heraisco. * <a 294 d. xii k. dec. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.25.0. De exercitoria et institoria actione.
CJ.4.25.1: Imperator Antoninus
Servus tuus pecuniam mutuam accipiendo ita demum te institoria actione obligavit , si, cum eum officio alicui vel negotiationi exercendae praeponeres, etiam ut id faceret, ei permissum a te probetur. quod si ea actio locum non habet, si quid in rem tuam versum probabitur, actione in eam rem proposita cogeris exsolvere. * ant. a. hermeti. * <a 212 pp. viii k. sept. duobus aspris conss.>
CJ.4.25.2: Imperator Alexander Severus
Ex contractibus servorum quamvis de peculio dumtaxat domini teneantur, de eo tamen, quod in rem eorum versum est vel cum institore ex causa cui praepositus fuit contractum est, in solidum conveniri posse dubium non est. * alex. a. callisto. * <a 222 pp. iii k. mai. alexandro a. cons.>
CJ.4.25.3: Imperator Alexander Severus
Institoria tibi adversus eum actio competit, a quo servum mensae praepositum dicis, si eius negotii causa, quod per eum exercebatur, deposita pecunia nec reddita potest probari. * alex. a. marciae. * <a 230 pp. non. mai. agricola et clemente conss.>
CJ.4.25.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Et si a muliere magister navis praepositus fuerit, ex contractibus eius ea exercitoria actione ad similitudinem institoriae tenetur. * diocl. et maxim. aa. et cc. antigonae. * <a 293 d. xvi k. nov. sirmi aa. conss.>
CJ.4.25.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si mutuam pecuniam accipere demetriano domitianus mandavit et hoc posse probare confidis, ad exemplum institoriae eundem domitianum apud competentem iudicem potes convenire. * diocl. et maxim. aa. et cc. gaio. * <a 294 d. iiii k. nov. ipsis cc. conss.>
CJ.4.25.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Qui secutus domini voluntatem cum servo ipsius habuit contractum, ad instar actionis institoriae recte de solido dominum convenit. * diocl. et maxim. aa. et cc. onesimae. * <a 294 d. xiiii k. dec. cc. conss.>
CJ.4.26.0. Quod cum eo qui in aliena est potestate negotium gestum esse dicitur, vel de peculio seu quod iussu aut de in rem verso.
CJ.4.26.1: Imperatores Severus, Antoninus
Cum filius familias tutor aut curator datur, pater tutelae vel negotiorum gestorum iudicio de peculio et de in rem verso conveniendus est. quod si voluntate eius filius decurio sit creatus et a magistratibus tutor constitutus, pater in solidum satisfacere cogitur, cum id onus exemplo ceterorum munerum civilium inductum intellegatur. * sev. et ant. aa. aelio. * <a 196 d. vii id. nov. dextro ii et prisco conss.>
CJ.4.26.2: Imperatores Severus, Antoninus
Eius rei nomine, quae cum filio familias contracta est sive sua voluntate sive eius in cuius potestate fuit, sive in peculium ipsius sive in rem patris ea pecunia redacta est, et si paterna hereditate abstinuit, actionem nisi in id quod facere possit non dari perpetui edicti interpretatione declaratum est. * sev. et ant. aa. annio. * <a 196 pp. viii k. dec. dextro ii et prisco conss.>
CJ.4.26.3: Imperator Antoninus
Etiam si non mandante neque subscribente neque iubente domina pecuniam mutuam servo priscae dedisses, tamen ea quantitas si in rem dominae eius iustis erogationibus versa est, de in rem verso apud suum iudicem eam conveni, consecuturus secundum iuris formam id quod tibi deberi apparuerit. * ant. a. artemoni. * <a 215 d. iii k. iul. laeto ii et cereale conss.>
CJ.4.26.4: Imperator Antoninus
Si ex contractu patris iussu eius pecuniam accepisti teque eius hereditate abstines, frustra vereris, ne a creditoribus eius conveniaris. * ant. a. leontio. * <a 216 d. v k. ian. sabino et anullino conss.>
CJ.4.26.5: Imperator Alexander Severus
Nulla res prohibet filios familias, si pro aliis maiores viginti quinque annis fideiusserint, actione adversus eos competenti teneri. sed si dumtaxat de peculio tecum agatur, defensionibus, si quae tibi competunt, uteris. * alex. a. asclepiadi. * <a 223 pp. vi id. dec. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.26.6: Imperatores valer., gallien.
Si servus tuus sine permissu tuo accepta pecunia mutua in usurarum vicem habitandi facultatem concessit, nullo iure adversarius tuus hospitium ex hac causa sibi vindicat, cum te servi factum non obligaverit: et ingrediens rem tuam contra vim eius auctoritate competentis iudicis protegeris. * valer. et gallien. aa. et valer. nob. c. matronae. * <a 259 d. xii k. iul. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.26.7pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ei, qui servo alieno dat mutuam pecuniam, quamdiu superest servus, item post mortem eius intra annum de peculio contra dominum competere actionem vel, si in rem domini haec versa sit quantitas, post annum etiam esse honorariam non est ambigui iuris. * diocl. et maxim. aa. et cc. crescenti. * <a 293 d. non. april. byzantii aa. conss.>
CJ.4.26.7.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quapropter si quidem in rem domini versa pecunia est, heredes eius convenire potes de ea summa, quae in rem ipsius processit. <a 293 d. non. april. byzantii aa. conss.>
CJ.4.26.7.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si vero hoc probari non potest, consequens est, ut superstite quidem servo dominum de peculio convenias vel, si iam servus rebus humanis exemptus est vel distractus seu manumissus nec annus excessit, de peculio quondam adversus eum experiri possis. <a 293 d. non. april. byzantii aa. conss.>
CJ.4.26.7.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Alioquin si cum libero rem agente eius, cuius precibus meministi, contractum habuisti et eius personam elegisti, pervides contra dominum nullam te habuisse actionem, nisi vel in rem eius pecunia processit vel hunc contractum ratum habuit. <a 293 d. non. april. byzantii aa. conss.>
CJ.4.26.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si ex alio contractu, non ex illicita mutui datione debitor extitisti vel quod patrem tuum in fide suscepisti, tam in patris positus potestate iure teneris quam etiam morte genitoris tui iuris effectus: et si quidem patris heres extitisti , in solidum, alioquin in quantum facere potes, secundum edicti formam. sed et si emancipatione tui iuris factus es, similiter conveniri te posse debes intellegere. * diocl. et maxim. aa. et cc. isidoro. * <a 293 d. vi id. april. byzantii aa. conss.>
CJ.4.26.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si mandator pro filio tuo extitisti vel iussu tuo cum eo quem in potestate tunc habuisti contractum est, intellegis et sorti et usuris te parere oportere, si te his omnibus obligasti, ut res quae pignoris iure detinentur liberari possint. quod si fideiussor creditae pecuniae intercessisti, teneri te ex ea obligatione explorati iuris est. * diocl. et maxim. aa. et cc. diogenio. * <a 294 d. iii k. mai. cc. conss.>
CJ.4.26.10pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si liberam peculii administrationem habentes equas cum fetu de peculio servi venumdederunt, reprobandi contractum dominus nullam habet facultatem. * diocl. et maxim. aa. et cc. aphrodisio. * <a 294 d. v non. oct. sirmi cc. conss.>
CJ.4.26.10.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quod si non habentes liberam peculii administrationem rem dominicam eo ignorante distraxerunt, neque dominium, quod non habent, in alium transferre possunt neque condicionem eorum servilem scientibus possessionis iustum adferunt initium: unde non immerito nec temporis praescriptionem huiusmodi possessoribus prodesse manifestum est, ideoque res mobiles ementes etiam furti actione tenentur. <a 294 d. v non. oct. sirmi cc. conss.>
CJ.4.26.11: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum ancilla contrahenti, quam iure non obligari constat, adversus dominum in quantum locupletius eius peculium factum est ea superstite ac post mortem intra utilem annum dandam actionem non ambigitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. attalo. * <a 294 d. prid. k. dec. sirmi cc. conss.>
CJ.4.26.12: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Dominum per servum obligari non posse ac tantum de peculio ( deducto scilicet, quod naturaliter servus domino debet) eius creditoribus dari actionem vel, si quid in rem eius versum probetur, de in rem verso edicto perpetuo declaratur. * diocl. et maxim. aa. et cc. victori. * <a 294 d. xiii k. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.4.26.13pr.: Imperatores Honorius, Theodosius
Dominos ita constringi manifestum est actione praetoria, quae apellatur quod iussu, si certam numerari praeceperint servo actorive pecuniam. * honor. et theodos. aa. iohanni pp. * <a 422 d. v id. iul. ravennae honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
CJ.4.26.13.1: Imperatores Honorius, Theodosius
Igitur in perpetuum edictali lege sancimus, ut, qui servo colono conductori procuratori actorive possessionis pecuniam mutuam det, sciat dominos possessionum cultoresve terrarum obligari non posse. <a 422 d. v id. iul. ravennae honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
CJ.4.26.13.2: Imperatores Honorius, Theodosius
Neque familiares epistulas, quibus homines plerumque commendant absentem, in id trahere convenit, ut pecuniam, quam non rogatus fuerat, impendisse pro praediis mentiatur, cum, nisi specialiter ut pecuniam praestet a domino fuerit postulatus , idem dominus teneri non possit. <a 422 d. v id. iul. ravennae honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
CJ.4.26.13.3: Imperatores Honorius, Theodosius
Creditaque quantitate multari volumus creditores, si huiusmodi personis non iubente domino nec fideiussoribus specialiter acceptis fuerit credita pecunia. <a 422 d. v id. iul. ravennae honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
CJ.4.26.13.4: Imperatores Honorius, Theodosius
Sane creditori licentiam damus, ut, si liber a rationibus quas gerebat fuerit inventus actor servus procuratorve praediorum, utilis actio pateat de peculio. <a 422 d. v id. iul. ravennae honorio xiii et theodosio x aa. conss.>
CJ.4.27.0. Per quas personas nobis adquiritur.
CJ.4.27.1pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Excepta possessionis causa per liberam personam, quae alterius iuri non est subdita, nihil adquiri posse indubii iuris est. * diocl. et maxim. aa. Marcello. * <a 290 d. k. iul. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.4.27.1.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si igitur procurator non sibi, sed ei, cuius negotia administrabat, redintegratae rei vindicationem pactus est idque pactum etiam stipulatio insecuta est, nulla domino obligatio adquisita est. servis autem res traditae dominis adquiruntur. <a 290 d. k. iul. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.4.27.2pr.: Imperator Justinianus
Si duo vel plures communem servum habeant et unus ex his iussit, ut nomine suo servus ab aliquo stipuletur decem puta aureos vel aliam rem, ipse autem servus non eius nomine qui iussit, sed alicuius ex dominis suis mentionem fecit et nomine illius stipulatus est, inter antiquam sapientiam quaerebatur, cui adquiritur actio et lucrum, quod ex hac accidit causa, utrumne ei qui iussit an ei cuius servus mentionem fecit an ambobus. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. xv k. dec. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.27.2.1: Imperator Justinianus
Cumque ex omni latere magna pars auctorum multum effudit tractatum, nobis verior eorum sententia videtur, qui domino qui iussit adferunt stipulationem et ei tantummodo adquiri dixerunt, quam aliorum, qui in alias opiniones deferuntur. neque enim malignitati servorum indulgendum est, ut liceat eis domini iussione contempta sua libidine facere stipulationem et ad alium dominum, qui eum forsitan corrupit, alienum lucrum transferre: quod neque ferendum est, si servus impius domino quidem qui iussit minime oboediendum existimaverit, alii autem, qui forsitan ignorat et nescit, repentinum adducit solacium. <a 530 d. xv k. dec. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.27.2.2: Imperator Justinianus
Quod enim saepe apud antiquos dicebatur iussionem domini non esse absimilem nominationi, tunc debet obtinere, cum servus iussus ab uno ex dominis stipulationem facere sine nomine stipulatus est: tunc etenim soli ei adquirit qui iussit: sin autem expresserit alium dominum, soli illi necesse est adquisitionem celebrari: multo etenim amplius oportet valere dominici nominis mentionem quam herilem iussionem. <a 530 d. xv k. dec. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.27.3pr.: Imperator Justinianus
Cum per liberam personam, si pecunia alterius nomine fuerit numerata, adquiritur ei cuius nomine pecunia credita est per huiusmodi numerationem condictio, non autem hypotheca vel pignus, quae procuratori data vel supposita sunt, dominis contractus adquiritur, talem differentiam expellentes sancimus et condictionem et hypothecariam actionem vel pignus ipso iure et sine aliqua cessione ad dominum contractus pervenire. * iust. a. iohanni pp. * <a 530 d. k. nov. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.27.3.1: Imperator Justinianus
Si enim procuratori necessitas legibus imposita est domino contractus cedere actionem, quare non ab initio quemadmodum in personali actione cessio supervacua videbatur, non etiam in hypothecis et pignoribus simili modo dominus contractus habeat hypothecariam actionem seu pignoris vinculum vel retentionem sibi adquisitam? <a 530 d. k. nov. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.28.0. Ad senatus consultum macedonianum.
CJ.4.28.1: Imperator pertinax
Si filius, cum in potestate patris esset, mutuam a te pecuniam accepit, cum se patrem familias diceret, eiusque adfirmationi credidisse te iusta ratione edocere potes, exceptio ei denegabitur. * pertinax a. atilio. * <a . 193 pp. x k. april. falcone et claro conss.>
CJ.4.28.2: Imperatores Severus, Antoninus
Zenodorus cum sui iuris esse publico videretur aut patris voluntate contraxit aut in eam rem pecuniam accepit, quae patris oneribus incumberet, vel suae potestatis constitutus novatione facta fidem suam obligavit vel alias agnovit debitum , non esse locum decreto amplissimi ordinis rationis est. * sev. et ant. aa. sophiae. * <a 198 pp. v k. mart. saturnino et gallo conss.>
CJ.4.28.3: Imperatores Severus, Antoninus
Si filius familias aliquid mercatus pretium stipulanti venditori cum usurarum accessione spondeat, non esse locum senatus consulto, quo fenerare filiis familias prohibitum est, nemini dubium est: origo enim potius obligationis quam titulus actionis considerandus est. * sev. et ant. aa. macrino. * <a 198 pp. id. mart. saturnino et gallo conss.>
CJ.4.28.4: Imperatores Severus, Antoninus
Si permittente patre filio familias pecuniam mutuam dedisti, senatus consulti potestas non intervenit, et ideo persecutio pignoris quod in bonis patris fuit non denegabitur, praesertim cum eidem filius heres extiterit, modo si nullus alius iure conventionis ratione temporis et ordinis potior apparuerit. * sev. et ant. aa.Cyrillae. * <a 201 pp. xii k. mai. fabiano et muciano conss.>
CJ.4.28.5pr.: Imperator Alexander Severus
Macedoniani senatus consulti auctoritas petitionem eius pecuniae non impedit, quae filio familias studiorum vel legationis causa alibi degenti ad necessarios sumptus, quos patris pietas non recusaret, credita est. * alex. a. septimiae musae. * <a 230 pp. prid. k. mart. agricola et clemente conss.>
CJ.4.28.5.1: Imperator Alexander Severus
Sed ex contractu filii post mortem eius de peculio actio in patrem competere ita demum potest, si anni utilis spatium petitionem non impedit. <a 230 pp. prid. k. mart. agricola et clemente conss.>
CJ.4.28.5.2: Imperator Alexander Severus
Sane si iussu patris datum mutuum probetur, nec in quos usus versa sit pecunia disquiri necesse est et perpetua in patrem etiam mortuo filio actio est. <a 230 pp. prid. k. mart. agricola et clemente conss.>
CJ.4.28.6pr.: Imperator Philippus
Si filius tuus in potestate tua agens contra senatus consultum macedonianum mutuam sumpsit pecuniam, actio de peculio adversus te eo nomine efficaciter dirigi nequaquam potest. * philipp. a. et philipp. c. theopompo. * <a 245 pp. vi non. mart. philippo a. et titiano conss.>
CJ.4.28.6.1: Imperator Philippus
Quod senatus consulti auxilium, licet filii familias meminit, ad nepotes et ad pronepotes porrigitur. <a 245 pp. vi non. mart. philippo a. et titiano conss.>
CJ.4.28.7pr.: Imperator Justinianus
Si filius familias citra patris iussionem vel mandatum vel voluntatem pecunias creditas acceperit, postea autem pater ratum habuerit contractum, veterum ambiguitatem decidentes sancimus, quemadmodum, si ab initio voluntate patris vel mandato filius familias pecuniam creditam accepisset, obnoxius firmiter constituebatur, ita et si postea ratum pater habuerit contractum, validum esse huiusmodi contractum, cum testimonium paternum respuere satis iniquum est. necesse est enim patris ratihabitionem principali patris mandato vel consensui non esse absimilem, cum nostra novella lege et generaliter omnis ratihabitio prorsus trahitur et confirmat ea ab initio quae subsecuta sunt. et haec quidem de privatis hominibus sancienda sunt. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. xii k. aug. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.28.7.1: Imperator Justinianus
Sin autem miles filius familias pecuniam creditam acceperit, sive sine mandato vel consensu vel voluntate vel ratihabitione patris, stare oportet contractum, nulla differentia introducenda, ob quam causam pecuniae creditae vel ubi consumptae sunt. in pluribus enim iuris articulis filii familias milites non absimiles videntur hominibus qui sui iuris sunt, et ex praesumptione omnis miles non credatur in aliud quicquam pecunias accipere et expendere nisi in causas castrenses. <a 530 d. xii k. aug. lampadio et oresta vv. cc. conss.>
CJ.4.29.0. Ad senatus consultum velleianum.
CJ.4.29.1: Imperator Antoninus
Mulieribus, quae alienam obligationem suscipiunt aut in se transferunt, si id contrahentes non ignorant, senatus consulto subvenitur. sed si pro aliis, cum obligatae non essent, pecuniam exsolvunt, intercessione cessante repetitio nulla est. * ant. a. lucillae. * <a 212 pp. non. dec. carviti duobus aspris conss.>
CJ.4.29.2: Imperator Antoninus
Frustra senatus consulti exceptione, quod de intercessionibus feminarum factum est, uti temptasti, quoniam principaliter ipsa debitrix fuisti. eius enim senatus consulti exceptio tunc mulieri datur, cum principaliter ipsa nihil debet, sed pro alio debitore apud creditorem eius intercessit: sin autem pro creditore suo aliis se obligaverunt vel ab eo se vel debitorem suum delegari passae sunt, huiusmodi senatus consulti auxilium non habent. * ant. a. nepotianae. * <a 213 pp. iii id. aug. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.4.29.3: Imperator Antoninus
Si, cum ipse mutuam pecuniam acciperes, mater tua contra amplissimi ordinis consultum fidem suam interposuit, exceptione tueri potest. * ant. a. servato. * <a 213 pp. iii id. aug. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.4.29.4pr.: Imperator Alexander Severus
Senatus consultum locum habet, sive eam obligationem, quae in alterius persona constitit, mulier in se transtulerit vel participaverit sive, cum alius pecuniam acciperet, ipsa se constituit ab initio ream, quod et in rerum earum pro aliis obligationibus admissum est. * alex. a. alexandriae. * <a 223 pp. vi k. ian. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.29.4.1: Imperator Alexander Severus
Sed si praedia tua annis maior viginti quinque vendidisti et pro marito pecuniam solvisti, deficit auxilium senatus consulti. <a 223 pp. vi k. ian. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.29.5: Imperator Alexander Severus
Si sine voluntate tua res tuae a marito tuo pignori datae sunt, non tenentur. quod si consensisti obligationi sciente creditrice, auxilio senatus consulti uti potes. quod si patientiam praestitisti, ut quasi suas res maritus obligaret, decipere voluisti mutuam pecuniam dantem et ideo tibi non succurretur senatus consulto, quo infirmitati, non calliditati mulierum consultum est. * alex. a. popiliae. * <a 224 d. xv k. iul. iuliano et crispino conss.>
CJ.4.29.6pr.: Imperator Alexander Severus
Si mater, cum filiorum suorum gereret patrimonium, tutoribus eorum securitatem promiserit et fideiussorem praestiterit vel pignora dederit, quoniam quodammodo suum negotium gessisse videtur, senatus consulti auxilio neque ipsa neque fideiussor ab ea praestitus neque res eius pigneratae adiuvantur. * alex. a. torquato. * <a 228 pp. vi id. oct. modesto et probo conss.>
CJ.4.29.6.1: Imperator Alexander Severus
Sin autem tutore se excusare volente ipsa se interposuit indemnitatem ei repromittens, auxilio senatus consulti uti minime prohibetur. <a 228 pp. vi id. oct. modesto et probo conss.>
CJ.4.29.6.2: Imperator Alexander Severus
Sin vero tutores petiit et sponte periculum suscepit, quominus teneatur, auctoritate iuris tuetur. <a 228 pp. vi id. oct. modesto et probo conss.>
CJ.4.29.7: Imperator Gordianus
Si sciens creditor a marito propter proprium debitum fundum mulieris, licet ea consentiente, pignori accepit, propter senatus consulti auxilium vendendo eum dominium mulieri auferre nequivit, nec tibi necesse est praestito pretio emptori vindicare, si matri heres extitisti. * gord. a. viviano. * <a 238 pp. xii k. oct. pio et pontiano conss.>
CJ.4.29.8pr.: Imperator Gordianus
Si paternam obligationem non tantum masculini sexus, verum etiam filiae emancipatae in se receperunt, quamvis filiae virilibus obligationibus eximantur propter exceptionem, quae ex senatus consulto velleiano descendit, tamen filios in id quod se obligaverunt teneri filiarumque subducta persona patrem in id conveniri posse, in quo conveniretur, si filiae non intercessissent, dubium non est. * gord. a. tryphoni. * <a 238 pp. non. oct. pio et pontiano conss.>
CJ.4.29.8.1: Imperator Gordianus
Pignora tamen patris, etsi in posteriorem obligationem accepta sunt, sine dubio tenentur: sed et si in priore fuerunt, quatenus ad patrem per restitutoriam actionem redit, hactenus tenebuntur. <a 238 pp. non. oct. pio et pontiano conss.>
CJ.4.29.9: Imperator Gordianus
Quamvis pro alio solvere possit mulier, tamen si praecedente obligatione, quam senatus consultum de intercessionibus efficacem esse non sinit, solutionem fecerit eius senatus consulti beneficio munitam se ignorans, locum habet repetitio. * gord. a. proculo. * <a 239 pp. non. iul. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.4.29.10: Imperator Philippus
Si adversarius tuus non cum marito tuo, sed tecum negotium gessit, reliqua conductionis, quae dicis esse contracta, obtentu eiusmodi obligationum non potes recusare. enimvero si, cum eosdem fundos non tibi, sed marito tuo locaret, personam tuam ut idoneam secutus est, beneficio amplissimi ordinis, quod est factum de intercessionibus feminarum, te tueri potes. * philipp. a. et philipp. c. tryphaenae. * <a 244 pp. xviii k. sept. peregrino et aemiliano conss.>
CJ.4.29.11: Imperator Philippus
Etiam constante matrimonio ius hypothecarum seu pignorum marito remitti posse exploarati iuris est. * philipp. a. theodorae. * <a 244 pp. viii k. oct. peregrino et aemiliano conss.>
CJ.4.29.12: Imperatores valer., gallien.
Si dotare filiam volens genero res tuas obligasti, pertinere ad te beneficium senatus consulti falso putas: hanc enim causam ab eo beneficio esse removendam prudentes viri putaverunt. * valer. et gallien. aa. sepiducae. * <a 258 pp. viiii k. mart. tusco et basso conss.>
CJ.4.29.13: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si fenebris pecunia iuxta fidem veri a creditore tibi data est, sive tota quantitas fenoris sive pars eius in usum mariti processisse proponatur, decreto patrum non adiuvaris, licet creditor causam contractus non ignoraverit. * diocl. et maxim. aa. condianae. * <a 290 d. iii k. sept. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.4.29.14: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Mulierem contra senatus consulti velleiani auctoritatem non posse intercedere eademque exceptione fideiussorem eius uti posse iuris auctoritas probat. unde si mater tua marito quondam suo heres non extitit, satis idoneae exceptionis remedio tuta est. * diocl. et maxim. aa. et cc. basilissae. * <a 294 pp. viii k. april. byzantii cc. conss.>
CJ.4.29.15: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si uxor pro marito contra senatus consultum intercessura te rogavit mandatorio nomine pro ea tuam fidem adstringere, initio contractus per exceptionis auxilium obligationi tuae cohaesit securitas, qua conventus defendi potes. * diocl. et maxim. aa. et cc. agrippino. * <a 294 pp. xviii k. iun. sirmi cc. conss.>
CJ.4.29.16: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si mulier alienam suscepit obligationem, cum ei per exceptionem velleiani senatus consulti succurratur, creditori contra priores debitores rescissoria actio datur. * diocl. et maxim. aa. et cc. rufino. * <a 294 pp. xvii k. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.4.29.17: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si, cum pater vester a callistrato mutuam sumpsisset pecuniam, velut hanc eius uxor accepisset, instrumentum conscriptum est, nec ad exceptionis tractatum ex senatus consulto veniente pervenire necesse est, cum eam veritatis substantia, constituta potior quam simulata gesta, tueatur. * diocl. et maxim. aa. et cc. alexandro. * <a 294 iii id. mart. cc. conss.>
CJ.4.29.18: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Feminis alienas novas vel veteres obligationes aliqua ratione suscipientibus subvenitur, nisi creditor aliqua ratione per mulierem deceptus sit: nam tunc replicatione doli senatus consulti exceptionem removeri constitutum est. * diocl. et maxim. aa. et cc. zotico. * <a 294 s. vi id. nov. antiochiae cc. conss.>
CJ.4.29.19: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum ad eas etiam obligationes, quae ex mulieris persona calliditate creditoris sumpserunt primordium, decretum patrum, quod de intercessione feminarum factum est, pertinere edicto perpetuo declaratur, si tamen creditor, qui contrahere cum alio proposuerat, mulieris personam elegit, exceptione contra petitores secundum ea quae adseveras defendi potes. * diocl. et maxim. aa. et cc. faustinae. * <a 294 d. xviii k. ian. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.29.20: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Heredes quoque mulieris adversus creditores eadem exceptione, quae ex senatus consulto introducta est, uti posse non dubium est. * diocl. et maxim. aa. et cc. theodotiano. * <a 294 d. viiii k. ian. ipsis cc. conss.>
CJ.4.29.21: Imperator Anastasius
Iubemus licere mulieribus et pro uno contractu vel certis contractibus, seu pro una vel certis personis seu rebus iuri hypothecarum sibi competenti per consensum proprium renuntiare, quodque ita gestum sit, hac auctoritate nostra firmum illibatumque custodiri: ita tamen, ut, si generaliter tali renuntiatione pro uno ut dictum est contractu seu certis contractibus vel ad unam vel certas res seu personas consensum proprium accommodantes usae sunt vel fuerint, eadem renuntiatio ad illos contractus et illas res seu personas quibus consensum proprium accommodaverunt vel accommodaverint coartetur, nec aliis quibusdam contractibus, quibus minime mulieres consenserunt vel consenserint, praetendentibus eam opponendi licentia praebeatur: his scilicet omnibus, quae in praesenti per hanc consultissimam legem statuimus, ad praeteritos nihilo minus contractus pro negotiis et controversiis necdum transactionibus vel definitivis sententiis seu alio legitimo modo sopitis locum habituris. * anastas. a. celeri mag. off. * <a 517 d. k. april. anastasio et agapito conss.>
CJ.4.29.22pr.: Imperator Justinianus
Si mulier perfectae aetatis post intercessionem vel cautionem conscripserit vel pignus aut intercessorem praestiterit, sancimus, antiqua legum varietate cessante, si quidem intra biennale iuge tempus post priorem cautionem numerandum pro eadem causa fecerit cautionem vel pignus aut intercessorem dederit, nihil sibi praeiudicare, quod adhuc ex consequentia suae fragilitatis in secundam iacturam inciderit. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. xv k. april. lampadio et oreste conss.>
CJ.4.29.22.1: Imperator Justinianus
Sin autem post biennium haec fecerit, sibi imputet, si, quod saepius cogitare poterat et evitare, non fecit, sed ultro firmavit: videtur etenim ex huiusmodi temporis prolixitate non pro aliena obligatione se illigare, sed pro sua causa aliquid agere et tam ex secunda cautione sese obnoxiam facere, in quantum hoc fecit, quam pignus aut intercessorem utiliter dare. <a 530 d. xv k. april. lampadio et oreste conss.>
CJ.4.29.23pr.: Imperator Justinianus
Antiquae iurisdictionis retia et difficillimos nodos resolventes et supervacuas distinctiones exsulare cupientes sancimus mulierem, si intercesserit, sive ab initio sive postea aliquid accipiens, ut sese interponat, omnimodo teneri et non posse senatus consulti velleiani uti auxilio, sive sine scriptis sive per scripturam sese interposuerit. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 >
CJ.4.29.23.1: Imperator Justinianus
Sed si quidem in ipso instrumento intercessionis dixerit sese aliquid accepisse et sic ad intercessionem venisse et hoc instrumentum publice confectum inveniatur et a tribus testibus consignatum, omnimodo esse credendum eam pecuniam vel res accepisse et non esse ei ad senatus consulti velleiani auxilium regressum. <a 530 >
CJ.4.29.23.1a: Imperator Justinianus
Sin autem sine scriptis intercesserit vel instrumento non sic confecto, tunc, si possit stipulator ostendere eam accepisse pecunias vel res et sic subisse obligationem, repelli eam a senatus consulti iuvamine. <a 530 >
CJ.4.29.23.1b: Imperator Justinianus
Sin vero hoc minime fuerit ab eo approbatum, tunc mulieri superesse auxilium et antiquam actionem adversus eum servari, pro quo mulier intercessit, vel ei actionem parari. <a 530 >
CJ.4.29.23.1c: Imperator Justinianus
Sed si minus idoneae mulieri constitutae aliquis pecunias vel res dedit, ut pro eo se obligaret, mulieri quidem, quae re vera haec accepit, nullus pateat aditus ad senatus consulti auctoritatem, creditori autem liceat adversus eam venire et quod potest ab ea exigere et in reliquum debitorem antiquum adgredi, vel in partem, si aliquid a muliere possit accipere, vel in totum, si ea penitus inopia fatigatur. <a 530 >
CJ.4.29.23.2: Imperator Justinianus
Ne autem mulieres perperam sese pro aliis interponant, sancimus non aliter eas in tali contractu posse se pro aliis obligare, nisi instrumento publice confecto et a tribus testibus subsignato accipiant homines a muliere pro aliis confessionem: tunc etenim tantummodo eas obligari et sic omnia tractari, quae de intercessionibus feminarum vel veteribus legibus cauta vel ab imperiali auctoritate introducta sunt. <a 530 >
CJ.4.29.23.3: Imperator Justinianus
Sin autem extra eandem observationem mulieres susceperint intercedentes, pro nihilo habeatur huiusmodi scriptura vel sine scriptis obligatio tamquam nec confecta nec penitus scripta, nec senatus consulti auxilium imploretur, sed sit libera et absoluta, quasi penitus nullo in eadem causa subsecuto. <a 530 >
CJ.4.29.24pr.: Imperator Justinianus
Veterum ambiguitatem decidentes sancimus, si quis, ut servo suo manumissionem imponat, mulierem acceperit obnoxiam sese pro certa quantitate facientem, si in libertatem servum perduxerit, sive principaliter mulier sese obligavit sive pro servo hoc fecit, teneri eam, recte omnimodo senatus consultum velleianum in hoc casu tacere imperantes. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. k. aug. lampadio et oreste conss.>
CJ.4.29.24.1: Imperator Justinianus
Satis etenim acerbum est et pietatis rationi contrarium dominum servi, qui credidit mulieri sive soli sive post servi promissionem, et libertatem servo imponere et suum famulum perdere et ea minime accipere, quibus fretus ad huiusmodi venit liberalitatem. <a 530 d. k. aug. lampadio et oreste conss.>
CJ.4.29.25pr.: Imperator Justinianus
Generaliter sancimus, ut, si quis maior viginti quinque annis sive masculus sive femina dotem vel pollicitus sit vel spoponderit pro qualibet muliere, cum qua matrimonium licitum est, omnimodo compellatur suam confessionem adimplere. * iust. a. ad pop. urb. constantinopolit. et universos provinciales. * <a 531 d. k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis.>
CJ.4.29.25.1: Imperator Justinianus
Neque enim ferendum est quasi casu fortuito interveniente mulierem fieri indotatam et sic a viro forsitan repelli et distrahi matrimonium. cum enim scimus favore dotium et antiquos iuris conditores severitatem legis saepius mollire, merito et nos ad huiusmodi venimus sanctionem. <a 531 d. k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis.>
CJ.4.29.25.2: Imperator Justinianus
Nam si spontanea voluntate ab initio liberalitatem suam ostendit, necesse est eum vel eam suis promissionibus satisfacere, ut, quod ab initio sponte scriptum aut in pollicitationem deductum est, hoc et ab invitis postea compleatur, omni auctoritate velleiani senatus consulti in hac causa cessante. <a 531 d. k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis.>
CJ.4.30.0. De non numerata pecunia.
CJ.4.30.1: Imperatores Severus, Antoninus
Si pecuniam tibi non esse numeratam atque ideo frustra cautionem emissam adseris et pignus datum probaturus es, in rem experiri potes: nam intentio dati pignoris neque numeratae pecuniae non aliter tenebit, quam si de fide debiti constiterit. eademque ratione veritas servetur, si te possidente pignus adversarius tuus agere coeperit. * sev. et ant. aa. hilaro. * <a 197 pp. k. sept. laterano et rufino conss.>
CJ.4.30.2: Imperator Antoninus
Minorem pecuniam te accepisse et maioris cautionem interposuisse si apud eum qui super ea re cogniturus est constiterit, nihil ultra quam accepisti cum usuris in stipulatum deductis restituere te iubebit. * ant. a. maturio. * <a 213 d. id. april. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.4.30.3: Imperator Antoninus
Si ex cautione tua, licet hypotheca data, conveniri coeperis, exceptione opposita seu doli seu non numeratae pecuniae compelletur petitor probare pecuniam tibi esse numeratam: quo non impleto absolutio sequetur. * ant. a. demetriae. * <a 215 d. iii k. iul. laeto et cereale conss.>
CJ.4.30.4: Imperator Antoninus
Cum fidem cautionis agnoscens etiam solutionem portionis debiti vel usurarum feceris, intellegis de non numerata pecunia nimium tarde querellam te deferre. * ant. a.Basso. * <>
CJ.4.30.5: Imperator Alexander Severus
Adversus petitiones adversarii si quid iuris habes, uti eo potes. ignorare autem non debes non numeratae pecuniae exceptionem ibi locum habere, ubi quasi credita pecunia petitur, cum autem ex praecedenti causa debiti in chirographum quantitas redigitur, non requiri, an tunc cum cavebatur numerata sit, sed an iusta causa debiti praecesserit. * alex. a. augustiano. * <>
CJ.4.30.6: Imperator Alexander Severus
Frustra opinaris exceptione non numeratae pecuniae te esse munitum, quando, ut fateris, in eius vicem qui erat obligatus substitueris te debitorem. * alex. a. iustino. * <pp.>
CJ.4.30.7: Imperator Alexander Severus
Si quasi accepturi mutuam pecuniam adversario cavistis, quae numerata non est, per condictionem obligationem repetere, etsi actor non petat, vel exceptione non numeratae pecuniae adversus agentem uti potestis. * alex. a. iuliano et ammoniano. * <a 223 pp. non. nov. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.30.8pr.: Imperator Alexander Severus
Si intra legibus definitum tempus qui cautionem euit nulla querimonia usus defunctus est, residuum tempus eius heres habebit tam adversus creditorem quam adversus heredes eius. * alex. a. materno. * <a 228 pp. xii k. april. modesto et probo conss.>
CJ.4.30.8.1: Imperator Alexander Severus
Sin autem questus est, exceptio non numeratae pecuniae heredi et adversus heredes perpetuo competit. <a 228 pp. xii k. april. modesto et probo conss.>
CJ.4.30.8.2: Imperator Alexander Severus
Sin vero legitimum tempus excessit in querimoniam creditore minime deducto, omnimodo heres eius, et si pupillus sit, debitum solvere compelletur. <a 228 pp. xii k. april. modesto et probo conss.>
CJ.4.30.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum ultra hoc quod accepit re obligari neminem posse constet et stipulatione interposita placita creditor non dederit, in factum dandam exceptionem convenit: si necdum tempus, intra quod huius rei querella deferri debet, transiit vel intra hoc in testando iuri paritum sit, nihil ultra hoc quod accepisti sortis a te nomine praeses provinciae exigi patietur. * diocl. et maxim. aa. et cc. zoilo. * <a 293? d. iii id. dec. ipsis.... conss.>
CJ.4.30.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Adseveratio debitum solutum contendentis temporis diuturnitatis non excluditur. nec huic obloquitur, quod exceptio non numeratae pecuniae certa die non delata querella prius evanescat, cum inter eum, qui factum adseverans onus subiit probationis, et negantem numerationem, cuius naturali ratione probatio nulla est, et ob hoc ad petitorem eius rei necessitatem transferentem magna sit differentia. * diocl. et maxim. aa. et cc. mucazano. * <>
CJ.4.30.11: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si transactionis causa dare palladio pecuniam stipulanti spopondisti, exceptione non numeratae pecuniae defendi non potes. * diocl. et maxim. aa. et cc. eutychiano. * <d. iiii id. april.>
CJ.4.30.12: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Tam mandatori quam fideiussori non numeratae pecuniae exceptio exemplo rei principalis competit. * diocl. et maxim. aa. et cc. severiano. * <>
CJ.4.30.13: Imperator Justinus
Generaliter sancimus, ut, si quid scriptis cautum fuerit pro quibuscumque pecuniis ex antecedente causa descendentibus eamque causam specialiter promissor edixerit, non iam ei licentia sit causae probationes stipulatorem exigere, cum suis adquiescere deceat, nisi certe ipse e contrario per apertissima rerum argumenta scriptis inserta religionem iudicis possit instruere, quod in alium quemquam modum et non in eum quem cautio perhibet negotium subsecutum sit. nimis enim indignum esse iudicamus, ut, quod sua quisque voce dilucide protestatus est, id in eundem casum infirmare testimonioque proprio resistere. * iustinus a. theodoto pu. * <>
CJ.4.30.14pr.: Imperator Justinianus
In contractibus, in quibus pecuniae vel aliae res numeratae vel datae esse conscribuntur, non intra quinquennium, quod antea constitutum erat, non numeratae pecuniae exceptionem obicere possit, qui accepisse pecunias vel alias res scriptus sit, vel successor eius, sed intra solum biennium continuum, ut eo lapso nullo modo querella non numeratae pecuniae introduci possit: his scilicet, qui propter aliquas causas specialiter legibus expressas etiam lapso quinquennio in praeteritis temporibus adiuvabantur, etiam in posterum, licet biennium pro quinquennio statutum est, eodem auxilio potituris. * iust. a. menae pp. * <a 528 d. k. iul. constantinopoli ipso a. ii cons.>
CJ.4.30.14.1: Imperator Justinianus
Sed quoniam securitatibus et instrumentis depositarum rerum vel pecuniarum talem exceptionem opponere litigatores conantur, iustum esse prospicimus huiusmodi potestatem in certis quidem casibus prorsus amputare, in aliis vero brevi tempore concludere. ideoque sancimus instrumento quidem depositionis certarum rerum vel certae pecuniae securitatibusque publicarum functionum, sive in solidum sive ex parte solutae esse conscribantur, illis etiam securitatibus, quae post confectionem dotalium instrumentorum de soluta dote ex parte vel in solidum exponuntur, nullam exceptionem non numeratae pecuniae penitus opponi. <a 528 d. k. iul. constantinopoli ipso a. ii cons.>
CJ.4.30.14.2: Imperator Justinianus
Super ceteris vero securitatibus, quae super privatis debitis a creditore conscribuntur partem debiti sortis vel usurarum nomine solutam esse significantes, vel adhuc feneraticia cautione apud creditorem manente, solidi tamen debiti solutionem factam esse demonstrantes, vel etiam futuram esse redhibitionem instrumenti feneraticii promittentes, vel si qua alterius cuiuscumque contractus gratia, in qua numeratio pecuniarum vel datio certarum specierum scripta est, securitas similiter data sit depensas esse pecunias vel alias res vel partem earum significans, intra triginta tantummodo dies post huiusmodi securitatis eitionem connumerandos exceptionem non numeratae pecuniae posse obici, ut, si hi transac ti fuerint, eadem securitas ab iudicantibus omnibus modis admittatur, nec liceat ei qui securitatem euit post excessum memoratorum dierum non esse sibi solutas vel pecunias vel alias res dicere. <a 528 d. k. iul. constantinopoli ipso a. ii cons.>
CJ.4.30.14.3: Imperator Justinianus
Illo videlicet observando, ut, in quibus permittitur exceptionem non numeratae pecuniae opponere vel ab initio vel post taxatum tempus elapsum, in his nec iusiurandum offerri liceat. <a 528 d. k. iul. constantinopoli ipso a. ii cons.>
CJ.4.30.14.4: Imperator Justinianus
In omni vero tempore, quod memoratae exceptioni taxatum est, licebit ei, cui talis exceptio competit, vel denuntiationibus scripto missis querellam non numeratae pecuniae manifestare ei, qui numerasse eam vel alias res dedisse instrumento scriptus est, vel, si abesse eum his locis in quibus contractus factus est contigerit, in hac quidem alma urbe apud quemlibet ordinarium iudicem, in provinciis vero apud viros clarissimos rectores earum vel defensores locorum eandem querellam manifestare eoque modo perpetuam sibi exceptionem efficere. <a 528 d. k. iul. constantinopoli ipso a. ii cons.>
CJ.4.30.14.5: Imperator Justinianus
Sed si praesens quidem sit, qui pecunias numerasse vel alias res dedisse scriptus est, aliquam vero administrationem vel in hac alma urbe vel in provinciis gerat, ut difficile esse videatur denuntiationem ei mittere, licentiam damus ei, qui memorata exceptione uti velit, alios iudices adire vel in hac alma urbe vel in provinciis et per eos ei manifestare, cui exceptionem huiusmodi obicit, factam a se super non numerata pecunia querellam esse. <a 528 d. k. iul. constantinopoli ipso a. ii cons.>
CJ.4.30.14.6: Imperator Justinianus
Quod si in provinciis vel non sit alius administrator civilis vel militaris, vel per aliquam causam difficile sit ei qui memoratam querellam opponit adire eum et ea quae dicta sunt facere, licentiam ei damus per virum reverentissimum episcopum eandem suam exceptionem creditori manifestare et ita tempus statutum interrumpere. quae etiam in exceptione non numeratae dotis locum habere certum est. <a 528 d. k. iul. constantinopoli ipso a. ii cons.>
CJ.4.30.15: Imperator Justinianus
Si cui non numeratae pecuniae competere possit exceptio, etiam eo supersedente tali auxilio uti, vel praesente vel absente, creditores eius possint ( sive ipsi conveniantur utpote res eius detinentes, ab his qui debita eius exigunt, cui competit huiusmodi exceptio vel dotis vel alterius causae nomine, sive contra alios possidentes aliquam actionem ipsi moveant) possint in examinando negotio suis adversariis eandem non numeratae pecuniae exceptionem opponere nec eo prohibeantur, quod principalis debitor ea numquam usus est: ita tamen, ut neque principali debitori neque fideiussori eius aliquid praeiudicium generetur, si is qui eam exceptionem opposuit victus fuit, sed possint illi postea, si conveniantur, intra statuta scilicet tempora eadem se exceptione tueri. * iust. a. menae pp. * <a 528 - 529 >
CJ.4.30.16: Imperator Justinianus
Indubitati iuris est non numeratae pecuniae exceptionem locum habere et in talibus nominibus vel feneraticiis vel aliis cautionibus, quae etiam sacramenti habent mentionem. quae enim differentia est in huiusmodi exceptione, sive iusiurandum positum est sive non, tam in feneraticiis cautionibus quam in aliis instrumentis, quae talem exceptionem recipiunt? * iust. a. iohanni pp. * <a 531 - 532 >
CJ.4.31.0. De compensationibus.
CJ.4.31.1: Imperator Antoninus
Et senatus censuit et saepe rescriptum est compensationi in causa fiscali ita demum locum esse, si eadem statio quid debeat quae petit. hoc iuris propter confusionem diversorum officiorum tenaciter servandum est. si quid autem tibi ex ea statione cuius mentionem fecisti deberi constiterit, quam primum recipies. * ant. a. dianensi. * <>
CJ.4.31.2: Imperator Antoninus
Ex causa quidem iudicati solutum repeti non potest, eapropter nec compensatio eius admitti potest. eum vero, qui iudicati convenitur, compensationem pecuniae sibi debitae implorare posse nemini dubium est. * ant. a. claudio et asclepiadi. * <>
CJ.4.31.3: Imperator Alexander Severus
In ea, quae rei publicae te debere fateris, compensari ea, quae ab eadem tibi debentur, is cuius de ea re notio est iubebit, si neque ex kalendario neque ex vectigalibus neque ex frumenti vel olei publici pecunia neque tributorum neque alimentorum neque eius, quae statutis sumptibus servit, neque fideicommissi civitatis debitor sis. * alex. a. aetrio capitoni. * <a 223 pp. k. oct. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.31.4: Imperator Alexander Severus
Si constat pecuniam invicem deberi, ipso iure pro soluto compensationem haberi oportet ex eo tempore, ex quo ab utraque parte debetur, utique quoad concurrent quantitates, eiusque solius, quod amplius apud alterum est, usurae debentur, si modo petitio earum subsistit. * alex. a. flavio et luciano. * <a 229 d. xvii k. oct. alexandro a. iii et dione conss.>
CJ.4.31.5: Imperator Alexander Severus
Etiam si fideicommissum tibi ex eius bonis deberi constat, cui debuisse te minorem quantitatem dicis, aequitas compensationis usurarum excludit computationem, petitio autem eius, quod amplius tibi deberi probaveris, sola relinquitur. * alex. a. honoratae. * <a 229 pp.>
CJ.4.31.6: Imperator Alexander Severus
Neque scriptura, qua cautum est accepta quae negas tradita, obligare te contra fidem veritatis potuit et compensationis aequitatem iure postulas. non enim prius exsolvi, quod debere te constiterit, aequum est, quam petitioni mutuae responsum fuerit, eo magis, quod ea te persequi dicis, quae a muliere divortii causa amota quereris. * alex. a. polydeucae. * <a 229 pp. xvi k. dec. alexandro a. iii et dione conss.>
CJ.4.31.7: Imperator Alexander Severus
Si ex venditione pretium venditori debetur, compensationis ratio opponitur. adversus fiscum enim solum emptores petitioni pretii compensationem obicere prohibentur. * alex. a. flavio ausonio. * <>
CJ.4.31.8: Imperator Gordianus
Si propter fructus ex possessione tua perceptos vitricus tuus debitor tibi constitutus est, cum id, quod a matre tua legatum est, a te petere coeperit, mutuo debitae quantitatis apud eum qui super ea re iudicaturus est compensationem non immerito obicies. * gord. a. aurelio emerito mil. * <>
CJ.4.31.9: Imperator Gordianus
Eius, quod non ei debetur qui convenitur, sed alii, compensatio fieri non potest. * gord. a. liciniae euctemonidi. * <pp. id. ian.>
CJ.4.31.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quoniam liberum fundum distractum proponis, post vero, veluti praecedente emptionem obligatione, certum quid solvisse, si debitum a te apud praesidem provinciae petatur, compensationem eius quod indebite solvisti potes opponere. * diocl. et maxim. aa. et cc. iulio nicandro. * <>
CJ.4.31.11: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si tutores pupillis officio magistratus urguente nominastis ac pro his propter onus primipili pecuniam solvistis, superstitiosam geritis sollicitudinem, ne ab ipsis conventi hanc eis imputare minime possitis vel a vobis quicquam amplius exigatur, si tantum, quantum eis tutores debuerunt, vel vos nomine ipsorum maiorem quantitatem dedisse probetur. * diocl. et maxim. aa. et cc. claudio iulio et paulo.* <>
CJ.4.31.12: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Invicem debiti compensatione habita, si quid amplius debeas, solvens vel accipere creditore nolente offerens et consignatum deponens de pignoribus agere potes. * diocl. et maxim. aa. et cc. lucio corneliano. * <a 294 pp. xvii k. ian. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.31.13: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si velut in id debitum, quod sollemnium publicarum pensitationum debueras nomine , compensaturo tibi nihil petiturum postea muciano scripsisti, redditis quae venerant in compensationem non indebiti soluti repetitio, sed ante debiti competit exactio. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio basso. * <>
CJ.4.31.14pr.: Imperator Justinianus
Compensationes ex omnibus actionibus ipso iure fieri sancimus nulla differentia in rem vel personalibus actionibus inter se observanda. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 d. k. nov. constantinopoli post cons. lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.4.31.14.1: Imperator Justinianus
Ita tamen compensationes obici iubemus, si causa ex qua compensatur liquida sit et non multis ambagibus innodata, sed possit iudici facilem exitum sui praestare. satis enim miserabile est post multa forte variaque certamina, cum res iam fuerit approbata, tunc ex altera parte, quae iam paene convicta est, opponi compensationem iam certo et indubitato debito et moratoriis ambagibus spem condemnationis excludi. hoc itaque iudices observent et non procliviores in admittendas compensationes existant nec molli animo eas suscipiant, sed iure stricto utentes , si invenerint eas maiorem et ampliorem ecere indaginem, eas quidem alii iudicio reservent, litem autem pristinam iam paene expeditam sententia terminali componant: excepta actione depositi secundum nostram sanctionem, in qua nec com pensationi locum esse disposuimus. <a 531 d. k. nov. constantinopoli post cons. lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.4.31.14.2: Imperator Justinianus
Possessionem autem alienam perperam occupantibus compensatio non datur. <a 531 d. k. nov. constantinopoli post cons. lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.4.32.0. De usuris.
CJ.4.32.1: Imperator pius
Si interrogatione praecedente promissio usurarum recte facta probetur, licet instrumento conscripta non sit, tamen iure optimo debentur. * p. a. aurelio evocato. * < sine die et conss.>
CJ.4.32.2: Imperatores Severus, Antoninus
Usuras emptor, cui possessio rei tradita est, si pretium venditori non obtulerit , quamvis pecuniam obsignatam in depositi causa habuerit, aequitatis ratione praestare cogitur. * sev. et ant. aa. lucio. * <>
CJ.4.32.3: Imperatores Severus, Antoninus
Quamvis usurae fenebris pecuniae citra vinculum stipulationis peti non possunt, tamen ex pacti conventione solutae neque ut indebitae repetuntur neque in sortem accepto ferendae sunt. * sev. et ant. aa. iuliano serpio. * <a 200 pp. v k. oct. severo a. ii et victorino conss.>
CJ.4.32.4pr.: Imperatores Severus, Antoninus
Per retentionem pignoris usuras servari posse, de quibus praestandis convenit, licet stipulatio interposita non sit, merito constitutum est et rationem habet, cum pignora condicione pacti etiam usuris obstricta sint. * sev. et ant. aa. aproniae honoratae. * <>
CJ.4.32.4.1: Imperatores Severus, Antoninus
Sed enim in causa de qua agis haec ratio cessat, si quidem tempore contractus de minoribus usuris petendis convenit, postea autem, cum se debitor praestaturum maiores repromisit, non potest videri rata retentio pignoris, quando eo tempore, quo instrumenta emittebantur, non convenerit, ut pignus etiam ad hanc adiectionem teneatur. <>
CJ.4.32.5: Imperatores Severus, Antoninus
Adversus creditorem usuras maiores ex stipulatu petentem, si probetur per certos annos minores postea consecutus, utilis est pacti exceptio. secundum quod tueri causam potestis etiam adversus defensores civitatis maiores petentes ex cautione, si probaveritis semper quincunces amitam pupillorum vestrorum, quae maiores caverat, rependisse. * sev. et ant. aa. ultumio sabino et aliis. * <a 205 d. non. iul. geta cons.>
CJ.4.32.6: Imperator Antoninus
Si creditrici, quae ex causa pignoris obligatam sibi rem tenet, pecuniam debitam cum usuris testibus praesentibus obtulisti eaque non accipiente obsignatam eam deposuisti, usuras ex eo tempore quo obtulisti praestare non cogeris. absente vero creditrice praesidem super hoc interpellare debueras. * ant. a. antigono mil. * <a 212 pp. iii id. febr. duobus aspris conss.>
CJ.4.32.7: Imperator Antoninus
Creditor instrumentis suis probare debet quae intendit et usuras se stipulatum, si potest. nec enim, si aliquando ex consensu praestitae sunt, obligationem constituunt. * ant. a. domitio aristaeo. * <a 215 pp. iiii non. oct. romae laeto et cereale conss.>
CJ.4.32.8: Imperator Antoninus
Quamvis bassa, cum pecuniam mutuam acciperet, minores usuras menophano spoponderit et, nisi intra certum tempus eas solvisset, ampliores ( licitas tamen) promiserit, si post tempus cautioni praefinitum creditor easdem accepit nec maiores dari sibi postulavit ac per hoc non recessisse a minorum praestatione eum probari potest, eas usuras computari oportet, quarum in exactione creditor perseveravit. * ant. a. claudio doryphoro. * <>
CJ.4.32.9: Imperator Antoninus
Si per te non stetit quominus intra tempora praefinita pecuniam minorum usurarum solveres, sed per tutores filiorum creditoris, qui eam accipere noluerunt, idque apud iudicem datum probaveris, eius temporis, quo per te non stetisse apparuerit, usurae maiores non exigentur. quod si etiam sortem deposuisti, exinde, ex quo id factum apparuerit, in usuras non convenieris. * ant. a. canio probo. * <>
CJ.4.32.10: Imperator Antoninus
Usurae per tempora solutae non proficiunt ad dupli computationem. tunc enim ultra sortis summam usurae non exiguntur, quotiens tempore solutionis summa usurarum excedit eam computationem. * ant. a. crato et donato mil. * <>
CJ.4.32.11: Imperator Alexander Severus
Frumenti vel hordei mutuo dati accessio etiam ex nudo pacto praestanda est. * alex. a. aurelio tyranno. * <a 223 pp. k. mai. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.32.12: Imperator Alexander Severus
Ex praedio pignori obligato creditor post oblatam iure sibi pecuniam, quam non suscepit, si fructum accepit, exonerari sortis debitum certum est. * alex. a. popilio. * <>
CJ.4.32.13: Imperator Alexander Severus
In bonae fidei iudiciis, quale est etiam negotiorum gestorum, usurarum rationem haberi certum est. sed si finitum est iudicium sententia, quamvis minoris condemnatio facta est non adiectis usuris, nec provocatio secuta est, finita retractanda non sunt: nec eius temporis, quod post rem iudicatam fluxit, usurae ullo iure postulantur nisi ex causa iudicati. * alex. a. eustathiae et aliis. * <>
CJ.4.32.14: Imperator Alexander Severus
Si ea pactione uxor tua mutuam pecuniam dedit, ut vice usurarum inhabitaret, pactoque ita ut convenit usa est, non etiam locando domum pensionem redegit, referri quaestionem, quasi plus domus redigeret, si locaretur, quam usurarum legitimarum ratio colligit, minime oportet. licet enim uberiore sorte potuerit contrahi locatio, non ideo tamen illicitum fenus esse contractum, sed vilius conducta habitatio videtur. * alex. a. aurelio arcasiani. * <a 234 d. xi k. mai. maximo et urbano conss.>
CJ.4.32.15: Imperator Gordianus
Cum adleges uxorem tuam ea condicione mille aureorum numero quantitatem sumpsisse, ut, si intra diem certum debito satis non fecisset, cum poena quadrupli redderet quod accepit, iuris forma non patitur legem contractus istius ultra poenam legitimarum usurarum posse procedere. * gord. a. claudio portorio. * <a 242 d. non. m. attico et praetextato conss.>
CJ.4.32.16: Imperator Gordianus
Cum non frumentum, sed pecuniam fenori te accepisse adleges, ut certa modiatio tritici praestaretur, ac, nisi is modus sua die fuisset oblatus, mensurarum additamentis in fraudem usurarum legitimarum gravatum te esse contendis, potes adversus improbam petitionem competente uti defensione. * gord. a. flavio sulpicio. * <pp.>
CJ.4.32.17: Imperator Philippus
Si ea lege possessionem mater tua apud creditorem tuum obligavit, ut fructus in vicem usurarum consequeretur, obtentu maioris percepti emolumenti propter incertum fructuum eventum rescindi placita non possunt. * philipp. a. et philipp. c. aurelio euxeno. * <>
CJ.4.32.18: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Indebitas usuras, etiam si ante sortem solutae non fuerint ac propterea minuere eam non potuerint, licet post sortem redditam creditori fuerint datae, exclusa iuris varietate repeti posse pensa ratione firmatum est. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio castori. * <>
CJ.4.32.19pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Acceptam mutuo sortem cum usuris licitis creditori post testationem offer ac, si non suscipiat, consignatam in publico depone, ut cursus usurarum legitimarum inhibeatur. * diocl. et maxim. aa. et cc. aureliae irenaeae. * <>
CJ.4.32.19.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
In hoc autem casu publicum intellegi oportet vel sacratissimas aedes vel ubi competens iudex super ea re aditus deponi eas disposuerit. <>
CJ.4.32.19.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quo subsecuto etiam periculo debitor liberabitur et ius pignorum tollitur, cum serviana etiam actio manifeste declarat pignoris inhiberi persecutionem vel solutis pecuniis vel si per creditorem steterit, quominus solvatur. <>
CJ.4.32.19.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quod etiam in traiecticiis servari oportet. <>
CJ.4.32.19.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Creditori scilicet actione utili ad exactionem earum non adversus debitorem, nisi forte eas receperit, sed vel contra depositarium vel ipsas competente pecunias. <>
CJ.4.32.20: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Constitutionibus sacris, quae ultra certum modum usuras fenebris exigi pecuniae prohibent, mandatoribus etiam vel fideiussoribus subventum est: quibus quasi mandator vel fideiussor conventus uti potes. * diocl. et maxim. aa. et cc. aelio nicopolitano. * <asub die... >
CJ.4.32.21: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si usuras praestari pignore dato convenerat et in continenti numeratione facta, postea vel ante, propter quod debitum solutionem feceras, non designasti, habuit creditor in usuras tibi accepto ferendae solutae quantitatis facultatem. * diocl. et maxim. aa. et cc. chresimoni. * <>
CJ.4.32.22: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Pignoribus quidem intervenientibus usurae, quae sine stipulatione peti non poterant, pacto retineri possunt. verum hoc iure constituto, cum huiusmodi nullo interposito pacto tantum certae summae poenam praestari convenisse proponas, nec peti nec retineri quicquam amplius et ad pignoris solutionem urgueri te disciplina iuris perspicis. * diocl. et maxim. aa. et cc. cominio carino. * <pp. id. iul. ipsis... conss.>
CJ.4.32.23: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Oleo quidem vel quibuscumque fructibus mutuo datis incerti pretii ratio additamenta usurarum eiusdem materiae suasit admitti. * diocl. et maxim. aa. et cc. iasoni. * <a 294 d. iii k. oct. viminaci cc. conss.>
CJ.4.32.24: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si mater tua maior annis constituta negotia quae ad te pertinent gesserit, cum omnem diligentiam praestare debeat, usuras pecuniae tuae, quam administrasse fuerit comprobata, praestare compelli potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. culciae. * <a 294 d. xiiii k. dec. ipsis cc. conss.>
CJ.4.32.25: Imperator Constantinus
Pro auro et argento et veste facto chirographo licitas solvi vel promitti usuras iussimus. * const. a. ad pop. * <>
CJ.4.32.26pr.: Imperator Justinianus
Eos, qui principali actione per exceptionem triginta vel quadraginta annorum, sive personali sive hypothecaria, ceciderunt, non posse super usuris vel fructibus praeteriti temporis aliquam movere quaestionem dicendo ex his temporibus eas velle sibi persolvi, quae non ad triginta vel quadraginta praeteritos annos referuntur, et adserendo singulis annis earum actiones nasci: principali enim actione non subsistente satis supervacuum est super usuris vel fructibus adhuc iudicem cognoscere. * iust. a. menae pp. * <a 528 d. id. dec. constantinopoli iustiniano pp a. ii cons.>
CJ.4.32.26.1: Imperator Justinianus
Super usurarum vero quantitate etiam generalem sanctionem facere necessarium esse duximus, veterem duram et gravissimam earum molem ad mediocritatem deducentes. <a 528 d. id. dec. constantinopoli iustiniano pp a. ii cons.>
CJ.4.32.26.2: Imperator Justinianus
Ideoque iubemus illustribus quidem personis sive eas praecedentibus minime licere ultra tertiam partem centesimae usurarum in quocumque contractu vili vel maximo stipulari: illos vero, qui ergasteriis praesunt vel aliquam licitam negotiationem gerunt, usque ad bessem centesimae suam stipulationem moderari: in traiecticiis autem contractibus vel specierum fenori dationibus usque ad centesimam tantummodo licere stipulari nec eam excedere, licet veteribus legibus hoc erat concessum: ceteros autem omnes homines dimidiam tantummodo centesimae usurarum posse stipulari et eam quantitatem usurarum etiam in aliis omnibus casibus nullo modo ampliari, in quibus citra stipulationem usurae exigi solent. <a 528 d. id. dec. constantinopoli iustiniano pp a. ii cons.>
CJ.4.32.26.3: Imperator Justinianus
Nec liceat iudici memoratam augere taxationem occasione consuetudinis in regione obtinentis. <a 528 d. id. dec. constantinopoli iustiniano pp a. ii cons.>
CJ.4.32.26.4: Imperator Justinianus
Si quis autem aliquid contra modum huius fecerit constitutionis, nullam penitus de superfluo habeat actionem, sed et si acceperit, in sortem hoc imputare compelletur, interdicta licentia creditoribus ex pecuniis fenori dandis aliquid detrahere vel retinere siliquarum vel sportularum vel alterius cuiuscumque causae gratia. nam si quid huiusmodi factum fuerit, principale debitum ab initio ea quantitate minuetur, ut tam ipsa minuenda pars quam usurae eius exigi prohibeantur. <a 528 d. id. dec. constantinopoli iustiniano pp a. ii cons.>
CJ.4.32.26.5: Imperator Justinianus
Machinationes etiam creditorum, qui ex hac lege prohibiti maiores usuras stipulari alios medios subiciunt, quibus hoc non ita interdictum est, resecantes iubemus, si quid tale fuerit attemptatum, ita computari usuras, ut necesse esset, si ipse qui alium interposuit fuisset stipulatus: in quo casu sacramenti etiam illationem locum habere sancimus. <a 528 d. id. dec. constantinopoli iustiniano pp a. ii cons.>
CJ.4.32.27pr.: Imperator Justinianus
De usuris, quarum modum iam statuimus, pravam quorundam interpretationem penitus removentes iubemus etiam eos, qui ante eandem sanctionem ampliores quam statutae sunt usuras stipulati sunt, ad modum eadem sanctione taxatum ex tempore lationis eius suas moderari actiones, illius scilicet temporis, quod ante eandem fluxit legem, pro tenore stipulationis usuras exacturos. * iust. a. menae pp. * <a 529 d. k. april. constantinopoli decio vc. cons.>
CJ.4.32.27.1: Imperator Justinianus
Cursum insuper usurarum ultra duplum minime procedere concedimus, nec si pignora quaedam pro debito creditori data sint, quorum occasione quaedam veteres leges et ultra duplum usuras exigi permittebant. <a 529 d. k. april. constantinopoli decio vc. cons.>
CJ.4.32.27.2: Imperator Justinianus
Quod et in bonae fidei iudiciis ceterisque omnibus in quibus usurae exiguntur servari censemus. <a 529 d. k. april. constantinopoli decio vc. cons.>
CJ.4.32.28pr.: Imperator Justinianus
Ut nullo modo usurae usurarum a debitoribus exigantur, et veteribus quidem legibus constitutum fuerat, sed non perfectissime cautum. si enim usuras in sortem redigere fuerat concessum et totius summae usuras stipulari, quae differentia erat debitoribus, qui re vera usurarum usuras exigebantur? hoc certe erat non rebus sed verbis tantummodo leges ponere. * iust. a. demostheni pp. * <a 529 pp. k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.4.32.28.1: Imperator Justinianus
Quapropter hac apertissima lege definimus nullo modo licere cuidam usuras praeteriti vel futuri temporis in sortem redigere et earum iterum usuras stipulari, sed, si hoc fuerit subsecutum, usuras quidem semper usuras manere et nullum aliarum usurarum incrementum sentire, sorti autem antiquae tantummodo incrementum usurarum accedere. <a 529 pp. k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.4.33.0. De nautico fenore.
CJ.4.33.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Traiecticiam pecuniam, quae periculo creditoris datur, tamdiu liberam esse ab observatione communium usurarum, quamdiu navis ad portum appulerit, manifestum est. * diocl. et maxim. aa. scribonio honorato. * <a 286 pp. iiii id. mart. maximo ii et aquilino conss.>
CJ.4.33.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum dicas pecuniam te ea lege dedisse, ut in sacra urbe tibi restitueretur, nec incertum periculum, quod ex navigatione maris metui solet, ad te pertinuisse profitearis, non dubium est pecuniae creditae ultra licitum te usuras exigere non posse. * diocl. et maxim. aa. aureliae cosmianae. * <a 286 pp. prid. id. mart. maximo ii et aquilino conss.>
CJ.4.33.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum proponas te nauticum fenus ea condicione dedisse, ut post navigium, quod in africam dirigi debitor adseverabat, in salonitanorum portum nave delata fenebris pecunia tibi redderetur, ita ut navigii dumtaxat quod in africam destinabatur periculum susceperis, perque vitium debitoris, nec loco quidem navigii servato, illicitis comparatis mercibus quae navis continebat fiscum occupasse: amissarum mercium detrimentum, quod non ex marinae tempestatis discrimine, sed ex praecipiti avaritia et incivili debitoris audacia accidisse adseveratur, adscribi tibi iuris publici ratio non permittit. * diocl. et maxim. aa. aureliae iulianae. * <>
CJ.4.33.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Traiecticiae quidem pecuniae, quae periculo creditoris mutuo datur, casus, antequam, ad destinatum locum navis perveniat, ad debitorem non pertinet, sine huiusmodi vero conventione infortunio naufragii non liberabitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. pullio iuliano eucharisto. * <a 294 d. viii id. oct. retiariae cc. conss.>
CJ.4.34.0. Depositi.
CJ.4.34.1: Imperator Alexander Severus
Si incursu latronum vel alio fortuito casu ornamenta deposita apud interfectum perierunt, detrimentum ad heredem eius qui depositum accepit, qui dolum solum et latam culpam, si non aliud specialiter convenit, praestare debuit, non pertinet. quod si praetextu latrocinii commissi vel alterius fortuiti casus res, quae in potestate heredis sunt vel quas dolo desiit possidere, non restituuntur, tam depositi quam ad exhibendum actio, sed etiam in rem vindicatio competit. * alex. a. mestrio mil. * <a 234 pp. iiii id. iul. maximo ii et urbano conss.>
CJ.4.34.2: Imperator Gordianus
Usurae in depositi actione sicut in ceteris bonae fidei iudiciis ex mora venire solent. * gord. a. celsino mil. * <a 238 d. k. nov. pio et pontiano conss.>
CJ.4.34.3: Imperator Gordianus
Si depositi experiris, non immerito etiam usuras tibi restitui flagitabis, cum tibi debeat gratulari, quod furti eum actione non facias obnoxium, si quidem qui rem depositam invito domino sciens prudensque in usus suos converterit, etiam furti delicto succedit. * gord. a. austronio mil. * <a 239 d. id. iul. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.4.34.4: Imperator Gordianus
Si deposita pecunia is qui eam suscepit usus est, non dubium est etiam usuras debere praestare. sed si, cum depositi actione expertus es, tantummodo sortis facta condemnatio est, ultra non potes propter usuras experiri: non enim duae sunt actiones alia sortis alia usurarum, sed una, ex qua condemnatione facta iterata actio rei iudicatae exceptione repellitur. * gord. a. timocrati mil. * <>
CJ.4.34.5: Imperatores valer., gallien.
Propter instrumenta quidem, quae te deposuisse cum adversario tuo dicis, ut residua pecunia quae ex conductione debebatur dissoluta ea reciperes, si id quod placuerat implesti, sequestrem potes convenire. quamvis autem haec reddita non fuerint, tamen adversus eum a quo fundum conduxeras, si omne quod ex hoc contractu debebatur reddidisti, ipsis solutionibus tutus es. * valer. et gallien. aa. et valer. c. claudio. * <a 259 d. id. iul. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.34.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Is, penes quem utrasque partes transactiones vel alia instrumenta commendasse dicis, legem qua haec suscepit servare necesse habet. * diocl. et maxim. aa. et cc. antonio alexandro et ulpiano antipatri.* <a 293 >
CJ.4.34.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Desiderium tuum cum rationibus iuris non congruit. nam si custodiam pecuniae suscepisti, quam aliis a te datam instrumentum, quo hanc tibi reddi conscriptum profiteris, arguit, solutionem eius competentem improbe recusas. * diocl. et maxim. aa. et cc. antiocho attico calpurniano democrati. * <>
CJ.4.34.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si is, qui depositam a te pecuniam accepit, eam suo nomine vel cuiuslibet alterius mutuo dedit, tam ipsum de implenda suscepta fide quam eius successores teneri tibi certissimum est. adversus eum autem qui accepit nulla actio tibi competit, nisi nummi extant: tunc enim contra possidentem uti vindicatione potes. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio alexandro. * <a 293 d. iiii k. mart. sirmi aa. conss.>
CJ.4.34.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum hereditas personam dominae sustineat, ab hereditario servo, priusquam patri vestro successeritis, res commendatas secundum bonam fidem ab eius qui susceperat successoribus apud rectorem provinciae petere potestis. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio menophilo et ceteris. * <a 293 pp. vii id. nov. sirmi aa. conss.>
CJ.4.34.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Qui depositum non restituit, suo nomine conventus et condemnatus ad eius restitutionem cum infamiae periculo urguetur. * diocl. et maxim. aa. et cc. septimiae quadratillae. * <a 294 subscripta pridie idus decembres nicomedia cc. conss.>
CJ.4.34.11pr.: Imperator Justinianus
Si quis vel pecunias vel res quasdam per depositionis accepit titulum, eas volenti ei qui deposuerit reddere ilico modis omnibus compellatur nullamque compensationem vel deductionem vel doli exceptionem opponat, quasi et ipse quasdam contra eum qui deposuit actiones personales vel in rem vel hypothecarias praetendens, cum non sub hoc modo depositum accepit, ut non concessa ei retentio generetur, et contractus qui ex bona fide oritur ad perfidiam retrahatur. * iust. a. demostheni pp. * <a 529 recitata septimo miliario in novo consistorio palatii iustiniani d. iii k. nov. decio cons.>
CJ.4.34.11.1: Imperator Justinianus
Sed et si ex utraque parte aliquid fuerit depositum, nec in hoc casu compensationis praepeditio oriatur, sed depositae quidem res vel pecuniae ab utraque parte quam celerrime sine aliquo obstaculo restituantur, ei videlicet primum, qui primus hoc voluerit, et postea legitimae actiones integrae ei reserventur. <a 529 recitata septimo miliario in novo consistorio palatii iustiniani d. iii k. nov. decio cons.>
CJ.4.34.11.2: Imperator Justinianus
Quod obtinere sicut iam dictum est oportet et si ex una parte depositio celebrata est, ex altera autem compensatio fuerit opposita, ut integra omni legitima ratione servata depositae res vel pecuniae prima fronte restituantur. <a 529 recitata septimo miliario in novo consistorio palatii iustiniani d. iii k. nov. decio cons.>
CJ.4.34.11.3: Imperator Justinianus
Quod si in scriptis attestatio non per dolum vel fraudem fuerit ei qui depositum suscepit ab alio transmissa, ut minime depositum restituat, hocque per iusiurandum adfirmaverit, liceat ei qui deposuit sub defensionis cautela idonea praestita res depositas quantocius recuperare. <a 529 recitata septimo miliario in novo consistorio palatii iustiniani d. iii k. nov. decio cons.>
CJ.4.34.12: Imperator Justinianus
Supervacuam veterum differentiam e medio tollentes, si quis certum pondus auri vel confecti vel in massa constituti deposuerit et plures scripsit heredes et unus ex his contingentem sibi portionem a depositario accepit, alter supersederit vel alias fortuito casu impeditus hoc facere non potuerit, et postea depositarius in adversam inciderit fortunam vel sine dolo depositum perdiderit, sancimus non esse coheredi eius licentiam venire contra coheredem suum et ex eius parte avellere, quod ipse ex sua parte consequi minime potuerit, quasi eo quod coheres accepit communi constituto, cum, ubi certae pecuniae depositae fuerant et suam partem unus ex heredibus accepit, nemini veniret in dubium bene eum accepisse partem suam et non debere aliam partem attingere. nobis etenim non videtur esse homo obnoxius neque in massa neque in specie neque in pecunia numerata qui suam partem suscepit, ne industria poenas desidiae solvat. si enim et alius heres tempora opportuna quemadmodum coheres eius observasset, et suum uterque recipiebat et sequentibus altercationibus minime locus relinquebatur. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 - 532 >
CJ.4.35.0. Mandati.
CJ.4.35.1: Imperatores Severus, Antoninus
Adversus eum, cuius negotia gesta sunt, de pecunia, quam de propriis opibus vel ab aliis mutuo acceptam erogasti, mandati actione pro sorte et usuris potes experiri: de salario quod promisit a praeside provinciae cognitio praebebitur. * sev. et ant. aa. leonidae. * <>
CJ.4.35.2: Imperator Antoninus
Cum ex causa fideiussionis pecuniam patrem tuum exsolvisse proponas, habes mandati actionem, qua non solum pecuniam, sed etiam pignora in obligationem eam deducta potes consequi. * ant. a. statio Marcellino. * <pp. viii >
CJ.4.35.3: Imperator Antoninus
Si pater tuus tibi sui iuris constituto actionem adversus debitores suos mandavit, potuit ipse praesens adversus eos re integra experiri. si quid itaque ab eo apud iudicem actum est, rescindi nulla ratio patitur. * ant. a. germano. * <a 216 pp. vi k. nov. sabino ii et anullino conss.>
CJ.4.35.4: Imperator Alexander Severus
Etiamsi contrariam sententiam reportaverunt, qui te ad exercendas causas appellationis procuratorem constituerunt, si tamen nihil culpa tua factum est, sumptus , quos in lite probabili ratione feceras, contraria mandati actione petere potes. * alex. a. aurelio vulnerato. * <as viii id. ian.>
CJ.4.35.5: Imperator Alexander Severus
Si maritus sororis tuae tibi procurans petere bonorum possessionem noluit, cum ipso tibi congrediendum est. quam querellam ita cum effectu habes, si mandasse te, ut peteretur bonorum possessio, eumque neglexisse arguas. * alex. a. iuliano. * <>
CJ.4.35.6: Imperator Gordianus
Si fideiussor pro reo patiente fidem suam adstrinxit, mandati cum eo post exsolutam pecuniam vel factam condemnationem potest exercere actionem. * gord. a. aelio sosibio mil. * <a 238 pp. iii non. sept. pio et pontiano conss.>
CJ.4.35.7: Imperator Gordianus
Si litteras eius secutus, qui pecuniae auctor fuerat, ei qui tibi litteras tradidit pecunias credidisti, tam adversus eum, qui a te mutuam sumpsit, quam adversus eum, cuius mandatum secutus es, mandati actio tibi competit. * gord. a. aureliano mil. * <>
CJ.4.35.8: Imperatores valer., gallien.
Si tibi pupillorum pater, ut pecuniam in rem suam servis eius crederes, mandavit et in hanc rem aeque ipso praecipiente pignora sunt obligata, et mandati actione pupillos post mortem patris convenire et exsequi ius obligationis pignorum poteris, si in solutione cessabitur. * valer. et gallien. aa. et valer. nob. c. aurelio lucio. * <a 259 d. iiii k. ian. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.35.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum per procuratorem causam tuam laesam esse dicas, mandati actio adversus eum tibi competit. * diocl. et maxim. aa. Marcello. * <>
CJ.4.35.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si pro ea contra quam supplicas fideiussor seu mandator intercessisti et neque condemnatus es neque bona eam dilapidare postea coepisse comprobare possis, ut iustam metuendi causam praebeat, neque ab initio ita te obligationem suscepisse, ut eam possis et ante solutionem convenire, nulla iuris ratione, antequam satis creditori pro ea feceris, eam ad solutionem urgueri certum est. fideiussorem vero seu mandatorem exceptione munitum et iniuria iudicis damnatum et appellatione contra bonam fidem minime usum non posse mandati agere manifestum est. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio papio. * <a 293 >
CJ.4.35.11: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Procuratorem non tantum pro his quae gessit, sed etiam pro his quae gerenda suscepit, et tam propter exactam ex mandato pecuniam quam non exactam, tam dolum quam culpam, sumptuum ratione bona fide habita, praestare necesse est. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio gaio. * <a 293 d.... k. iun. sirmi aa. conss.>
CJ.4.35.12: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum mandati negotii contractum certam accepisse legem adseveres, eam integram secundum bonam fidem custodiri convenit. unde si contra mandati tenorem procurator tuus ad te pertinentem fundum vendidit nec venditionem postea ratam habuisti, dominium tibi auferre non potuit. * diocl. et maxim. aa. et cc. firmo. * <a 293 pp. xvii k. iun. sirmi aa. conss.>
CJ.4.35.13: Imperatores Diocletianus, Maximianus
A procuratore dolum et omnem culpam, non etiam improvisum casum praestandum esse iuris auctoritate manifeste declaratur. * diocl. et maxim. aa. et cc. zosimo. * <a 294 d. k. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.4.35.14: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si secundum mandatum tryphonis ac felicis equos tua pecunia comparatos vel in solutum a proprio debitore tibi traditos uni de his utriusque voluntate dedisti, ad parendum placitis eos mandati iudicio conventos bona fides urguet. * diocl. et maxim. aa. et cc. hermiano. * <a 294 d. vi k. april. sirmi cc. conss.>
CJ.4.35.15: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Mandatum re integra domini morte finitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio precario athenaeo. * <a 294 d. xvii k. mai. cc. conss.>
CJ.4.35.16: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ad comparandas merces data pecunia, qui mandatum suscepit, fide rupta quanti interest mandatoris tenetur. * diocl. et maxim. aa. et cc. uzando. * <a 294? iii k. oct.>
CJ.4.35.17: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Salarium incertae pollicitationis peti non potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio gorgonio. * <a 294? >
CJ.4.35.18: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Post solutionem a se factam, qui dari mutuo mandavit, ab eo, pro quo intercessit , vel successoribus eius quod solutum est etiam cum usuris post moram recte reddi postulat. * diocl. et maxim. aa. et cc. tusciano. * <a 294? d. vii k. oct. sirmi... conss.>
CJ.4.35.19: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Pretii rerum distractarum, quas venales mandato praecedente acceperas, ultra licitum usuras ex stipulatione vel mora praestare, licet pignora data probentur, compelli non potes. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio eugenio. * <a 294? s. xiiii k. nov. sirmi ... conss.>
CJ.4.35.20pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si contra licitum litis incertum redemisti, interdictae conventionis tibi fidem impleri frustra petis. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio epagatho. * <>
CJ.4.35.20.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quod si gratuitum mandatum suscepisti, secundum bonam fidem sumptus recte postulas. <>
CJ.4.35.21: Imperator Constantinus
In re mandata non pecuniae solum, cuius est certissimum mandati iudicium, verum etiam existimationis periculum est. nam suae quidem quisque rei moderator atque arbiter non omnia negotia, sed pleraque ex proprio animo facit: aliena vero negotia exacto officio geruntur nec quicquam in eorum administratione neglectum ac declinatum culpa vacuum est. * const. a. volusiano pp. * <a 313 - 315? >
CJ.4.35.22pr.: Imperator Anastasius
Per diversas interpellationes ad nos factas comperimus quosdam alienis rebus fortunisque inhiantes cessiones aliis competentium actionum in semet exponi properare hocque modo diversas personas litigiorum, vexationibus adficere, cum certum sit pro indubitatis obligationibus eos magis, quibus antea suppetebant, sua vindicare quam ad alios ea transferre velle. * anastas. a. eustathio pp. * <a 506 d. x k. aug. areovinda et messala conss.>
CJ.4.35.22.1: Imperator Anastasius
Per hanc itaque legem iubemus in posterum huiusmodi conamen inhiberi ( nec enim dubium est redemptores litium alienarum videri eos esse, qui tales cessiones in se confici cupiunt), ita tamen, ut, si quis datis pecuniis huiusmodi subierit cessionem, usque ad ipsam tantummodo solutarum pecuniarum quantitatem et usurarum eius actiones exercere permittatur, licet instrumento cessionis venditionis nomen insertum sit: <a 506 d. x k. aug. areovinda et messala conss.>
CJ.4.35.22.2: Imperator Anastasius
Exceptis scilicet cessionibus, quas inter coheredes pro actionibus hereditariis fieri contingit, et his, quascumque vel creditor vel is qui res aliquas possidet pro debito seu rerum apud se constitutarum munimine ac tuitione acceperit, nec non his, quas in legatarios seu fideicommissarios, quibus debita vel actiones seu res aliae relictae sunt, pro his fieri necesse sit: nulla etenim tali ratione intercedente redemptor, sicuti superius declaratum est, magis existit, qui alienas pecuniis praestitis subiit actiones. <a 506 d. x k. aug. areovinda et messala conss.>
CJ.4.35.22.3: Imperator Anastasius
Sin autem per donationem cessio facta est, sciant omnes huiusmodi legi locum non esse, sed antiqua iura esse servanda, ut cessiones tam pro exceptis et specialiter enumeratis quam aliis causis factae seu faciendae secundum actionum, quaecumque cessae sunt vel fuerint, tenorem sine quadam imminutione obtineant. <a 506 d. x k. aug. areovinda et messala conss.>
CJ.4.35.23pr.: Imperator Justinianus
Anastasio divae memoriae principi iustissima constitutio conscripta est tam humanitatis quam benivolentiae plena, ut ne quis alienum subeat debitum cessione in eum facta et amplius consequatur a debitore his, quae praestavit cessionis auctori, exceptis quibusdam casibus, qui specialiter illi sanctioni continentur. sed cum hi, qui circa lites morantur, eandem piam dispositionem in sua natura remanere minime concesserunt, invenientes machinationem, ut partem quidem debiti venditionis titulo transferant in alium creditores, reliquam autem partem per coloratam cedant donationem, generaliter anastasiane constitutioni subvenientes sancimus nulli licere partem quidem debiti cedere pecuniis acceptis et venditione actionum habita, partem autem donationis titulo videri transferre, sed, si voluerit, pure totum debitum donare et per donationem actiones transferre, non o cculte nec per artes clandestinas pecunias suscipere, publice autem simulatam donationem celebrare, sed undique puram et non dissimulatam facere donationem: huiusmodi enim cessionibus non adversamur. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 - 532 >
CJ.4.35.23.1: Imperator Justinianus
Si quis autem occulte aliud quidem agere conatur et pecunias pro parte accepit et vendidit particulatim actiones, partem autem donare simulat vel ipsi, qui emptionem actionis subiit, vel forsitan alii per suppositam personam ( quia et hoc saepius perpetratum esse didicimus), huiusmodi machinationem penitus amputamus, ut nihil amplius accipiat, quam ipse vero contractu re ipsa persolvit: sed omne , quod superfluum est et per figuratam donationem translatum, inutile esse ex utraque parte censemus, ut neque ei qui cedit actiones neque ei qui eas suscipere curavit aliquid lucri vel fieri vel remanere vel aliquam contra debitorem vel res ad eum pertinentes esse utrique eorum actionem. <a 531 - 532 >
CJ.4.35.23.2: Imperator Justinianus
Sed et si quis donationem quidem omnis debiti facere adsimulaverit, ut videatur esse tota donatio, aliquid autem occulte susceperit, et in hoc casu hoc tantummodo exactionem sortiri, quod datum esse comprobetur, et si hoc a debitore persolvatur, nulla contra eum vel substantiam eius ex dissimulata donatione oriatur molestia. <a 531 - 532 >
CJ.4.35.32.3: Imperator Justinianus
Et iustum quidem fuerat hoc remedium debitoribus ab anastasianis temporibus impertiri, ex quibus etiam lex lata est, quam homines astute lacerandam esse existimaverunt. sed ne videamur in tanta temporum nostrorum benivolentia aliquid acerbius admittere, in futuris post praesentem legem casibus haec observari censemus, ut omne, quod contra legem anastasianam excogitatum est, hoc in posterum nostro perfruatur remedio.
CJ.4.36.0. Si servus se emi mandaverit.
CJ.4.36.1pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si extero servus se mandaverit emendum, quamvis nec ex persona servi ( quia hoc liber mandare non potest) nec ex domini ( quoniam qui mandat , ut a se res comparetur, inutiliter mandat) consistere credebatur actio, tamen optima ratione, quia non id agitur, ut ex ipso mandato, sed propter mandatum ex alio contractu nascatur actio, domino quaeri placuit obligationem. * diocl. et maxim. aa. et cc. aureliae dionysiae. * <a 293 subdita k. oct. sirmi ipsis aa. conss.>
CJ.4.36.1.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si itaque domino ignorante emi te mandasti ac te nummos subministrante peculiares soluti sunt, emptori minime liberatio per huiusmodi factum potuit pervenire. nec tamen si tradita nec manumissa es, etiam mandati de ancilla et empti de pretio consequendo tam contrarias actiones ei exercere concedi placuit. <a 293 subdita k. oct. sirmi ipsis aa. conss.>
CJ.4.36.1.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Sane in illius arbitrio relictum est, utrumne mancipium an pretium consequi velit, cum ex peculio quod eius fuit solutio celebrata obligationis vinculo emptorem liberare non potuit. <a 293 subdita k. oct. sirmi ipsis aa. conss.>
CJ.4.37.0. Pro socio.
CJ.4.37.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Societatem uno pecuniam conferente alio operam posse contrahi magis obtinuit. * diocl. et maxim. aa. et cc aurelio. * <a 293 d. iii non. mai. aa. conss.>
CJ.4.37.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum proponas te praedium coniuncto dominio cum patruo tuo comparasse in possessionemque tam te quam ipsum inductum, iuris ratio efficit, ut dominium fundi ad utrumque pertineat. sane quia pretium a te solo numeratum et sollemnibus pensitationibus cessante socio satisfactum esse dicis, iudicio societatis id quod eo nomine praestari oportuerit consequeris. * diocl. et maxim. aa. et cc. pannonio. * <>
CJ.4.37.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum in societatis contractibus fides exuberet conveniatque aequitatis rationibus etiam compendia aequaliter inter socios dividi, praeses provinciae, si patrem tuum salinarum societatem participasse et non recepta communis compendii portione rebus humanis exemptum esse reppererit, commodum societatis, quod deberi iuxta fidem veri constiterit, restitui tibi praecipiet. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio victorino mil. * <pp. vi k. sept..... conss.>
CJ.4.37.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si societatis iure vel transactioni stipulatione subdita bonorum omnium aequis partibus inter te et fabiam divisionem recte fieri placuit, quo minus haec rata serventur, nihil interest, utrumne testatus, qui fuerit obligatus, an intestatus rebus sit humanis exemptus. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio celeri. * <>
CJ.4.37.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Tamdiu societas durat, quamdiu consensus partium integer perseverat. proinde si iam tibi pro socio nata est actio, eam inferre apud eum, cuius super ea re notio est, non prohiberis. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio theodoro. * <a 294 d. xii k. ian. nicomediae cc conss.>
CJ.4.37.6: Imperator Justinianus
De societate apud veteres dubitatum est, si sub condicione contrahi potest: puta " si ille consul fuerit" societatem esse contractam. sed ne simili modo apud posteritatem sicut apud antiquitatem huiusmodi causa ventiletur, sancimus societatem contrahi posse non solum pure, sed etiam sub condicione: voluntates etenim legitime contrahentium omnimodo conservandae sunt. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 d. prid.>
CJ.4.37.7: Imperator Justinianus
Sancimus veterum dubitatione semota licentiam habere furiosi curatorem dissolvere, si maluerit, societatem furiosi, et sociis licere ei renuntiare . et quemadmodum in omnibus aliis contractibus legitimam auctoritatem ei dedimus, ita et in hac parte eum permittimus competenter commodis furiosi providere. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 d....... constantinopoli post consulatum lampadii et orestis >
CJ.4.38.0. De contrahenda emptione.
CJ.4.38.1: Imperatores valer., gallien.
Venditiones, etsi in alio loco quam in quo possessiones constitutae sunt fiant, non ideo irritae esse creduntur. * valer. et gallien. aa. aurelio paulo. * <d. xii k. mai.>
CJ.4.38.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Emptionem et venditionem consensum desiderare nec furiosi ullum esse consensum manifestum est. intermissionis autem tempore furiosos maiores viginti quinque annis venditiones et alios quoslibet contractus posse facere non ambigitur. * diocl. et maxim. aa. aurelio avito. * <a 286 d. viii id. mai. maximo ii et aquilino conss.>
CJ.4.38.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si donationis causa venditionis simulatus contractus est, emptio sui deficit substantia. sane si in possessionem rei sub specie venditionis causa donationis, ut te aleret, induxisti, sicut donatio perfecta facile rescindi non potest, ita legi, quam tuis rebus donans dixisti, parere convenit. * diocl. et maxim. aa. et cc. valeriae viacrae. * <>
CJ.4.38.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum res tibi donatas ab herede donatricis distractas esse proponas, intellegere debueras duplicari tibi titulum possessionis non potuisse, sed ex donatione et traditione dominum factum frustra emisse, cum rei propriae emptio non possit consistere, ac tunc demum tibi profuit, si ex donatione te non fuisse dominum demonstretur. sane quoniam omnia bona tibi ab ea donata et tradita dicis, ad hoc a filio facta venditio rerum maternarum adferre perfecta etiam donatione poterit defensionem, ne vel exemplo inofficiosi testamenti possit haec avocare. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio luciano. * <a 293 pp. iiii k. iun. aa. conss.>
CJ.4.38.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum ipse tutor nihil ex bonis pupilli quae distrahi possunt comparare palam et bona fide prohibetur, multo magis uxor eius hoc facere potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. umbigae gratiae. * <a 293 d. viii k. dec. aa. conss.>
CJ.4.38.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si gaudentius in matrem tuam titulo venditionis sine quadam fraude dominium mancipii transtulit, non idcirco, quod post inter eos matrimonium et divortium secutum dicitur, iuri eius quicquam derogatum est: quod vindicare, te matri tuae successisse probans, minime prohiberis. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio lucretio. * <>
CJ.4.38.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si ancillam ex emptione sibi quaesitam mater tua donatione a secundo marito postea se simulavit accepisse, tituli falsi figmentum dominium ei duplicare vel auferre non potuit. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio isioni. * <a 294 s. non. mart. sirmi cc. conss.>
CJ.4.38.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si non donationis causa, sed vere vineas distraxisti nec pretium numeratum est, actio tibi pretii, non eorum quae dedisti repetitio competit. * diocl. et maxim. aa. et cc. herodi et diogeni. * <a 294 d. xvii k. april. cc. conss.>
CJ.4.38.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Empti fides ac venditi sine quantitate nulla est. placito autem pretio non numerato, sed solum tradita possessione istiusmodi contractus non habetur irritus, nec idcirco is qui comparavit minus recte possidet, quod soluta summa quam dari convenerat negatur. sed et donationis gratia praedii facta venditione si traditio sequatur, actione pretii nulla competente perficitur donatio. * diocl. et maxim. aa. et cc. severo mil. * <a 294 d. viii k. april. sirmi cc. conss.>
CJ.4.38.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si mater tua velut ex bonis patris praedium suum comparavit, cum rei propriae non consistat emptio et hanc simulatam proponas, huiusmodi placitum mutare substantiam veritatis et ei nocere non potuit. * diocl. et maxim. aa. et cc. aureliae gordianae. * <a 294 d. vii id. april. cc. conss.>
CJ.4.38.11: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Invitum comparare vel distrahere postulantis causam iustam non continet desiderium. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio paterno. * <a 294 pp. iii non. dec. cc. conss.>
CJ.4.38.12pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Non idcirco minus emptio perfecta est, quod emptor fideiussorem non accepit vel instrumentum testationis vacuae possessionis omissum est: nam secundum consensum auctoris in possessionem ingressus recte possidet. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio paciano. * <>
CJ.4.38.12.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Pretium sane, si eo nomine satisfactum non probetur, peti potest: nec enim licet in continenti facta paenitentiae contestatio consensu finita rescindit. <>
CJ.4.38.13: Imperatores Diocletianus, Maximianus
In vendentis vel ementis voluntatem collata condicione comparandi, quia non adstringit necessitate contrahentes, obligatio nulla est. idcirco dominus invitus ex huiusmodi conventione rem propriam vel quilibet alius distrahere non compellitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio decio lolliano. * <>
CJ.4.38.14: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Dudum proximis consortibusque concessum erat, ut extraneos ab emptione removerent neque homines suo arbitratu vendenda distraherent. sed quia gravis haec videtur iniuria, quae inani honestatis colore velatur, ut homines de rebus suis facere aliquid cogantur inviti, superiore lege cassata unusquisque suo arbitratu quaerere vel probare possit emptorem, nisi lex specialiter quasdam personas hoc facere prohibuerit. * grat. valentin. et theodos. aaa. flaviano pp. illyrici. * <a 391 d. vi k. iun. vincentiae tatiano et symmacho conss.>
CJ.4.38.15pr.: Imperator Justinianus
Super rebus venumdandis, si quis ita rem comparavit, ut res vendita esset, quanti titius aestimaverit, magna dubitatio exorta est multis antiquae prudentiae cultoribus. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. k. aug. lampadio et oreste conss.>
CJ.4.38.15.1: Imperator Justinianus
Quam decidentes censemus, cum huiusmodi conventio super venditione procedat " quanti ille aestimaverit", sub hac condicione stare venditionem, ut, si quidem ipse qui nominatus est pretium definierit, omnimodo secundum eius aestimationem et pretia persolvi et venditionem ad effectum pervenire, sive in scriptis sive sine scriptis contractus celebretur, scilicet si huiusmodi pactum, cum in scriptis fuerit redactum, secundum nostrae legis definitionem per omnia completum et absolutum sit. <a 530 d. k. aug. lampadio et oreste conss.>
CJ.4.38.15.2: Imperator Justinianus
Sin autem ille vel noluerit vel non potuerit pretium definire, tunc pro nihilo esse venditionem quasi nullo pretio statuto: nulla coniectura, immo magis divinatione in posterum servanda, utrum in personam certam an in viri boni arbitrium respicientes contrahentes ad haec pacta venerunt, quia hoc penitus impossibile esse credentes per huiusmodi sanctionem expellimus. <a 530 d. k. aug. lampadio et oreste conss.>
CJ.4.38.15.3: Imperator Justinianus
Quod et in huiusmodi locatione locum habere censemus. <a 530 d. k. aug. lampadio et oreste conss.>
CJ.4.39.0. De hereditate vel actione vendita.
CJ.4.39.1: Imperatores Severus, Antoninus
Aes alienum hereditate nomine fisci vendita ad onus emptoris bonorum pertinere nec fiscum creditoribus hereditariis respondere certum et absolutum est. * sev. et ant. aa. geminio. * <d. iii non. nov.>
CJ.4.39.2: Imperator Antoninus
Ratio iuris postulat, ut creditoribus hereditariis et legatariis seu fideicommissariis te convenire volentibus tu respondeas et cum eo, cui hereditatem venumdedisti, tu experiaris suo ordine. nam ut satis tibi detur, sero desideras, quoniam eo tempore, quo venumdabatur hereditas, hoc non est comprehensum. quamvis enim ea lege emerit, ut creditoribus hereditariis satisfaciat, excipere actiones hereditarias invitus cogi non potest. * ant. a. titio floriano. * <>
CJ.4.39.3: Imperator Alexander Severus
Nominis venditio et ignorante vel invito eo, adversus quem actiones mandantur, contrahi solet. * alex. a. quintiano et timotheo. * <a 223 d. viii id. febr. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.39.4: Imperator Alexander Severus
Qui nondum certus de quantitate hereditatis, persuadente emptore quasi exiguam quantitatem, eam vendidit, bonae fidei iudicio conveniri, ut res tradat vel actiones mandet, non compellitur suoque iure eorum persecutionem habet. * alex. a. aurelio diogeni mil. * <a 223 d. xvii k. oct. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.39.5: Imperator Alexander Severus
Emptor hereditatis actionibus mandatis eo iure uti debet, quo is cuius persona fungitur, quamvis utiles etiam adversus debitores hereditarios actiones emptori tribui placuerit. * alex. a. nonario onesimo. * <a 224 pp. k. mart. iuliano et crispino conss.>
CJ.4.39.6: Imperator Alexander Severus
Qui tibi hereditatem vendidit, antequam res hereditarias traderet, dominus earum perseveravit et ideo vendendo eas aliis dominium transferre potuit. sed quoniam contractus fidem fregit, ex empto actione conventus quod tua interest praestare cogitur. * alex. a. pomponio mil. * <a a. 230 pp. viii k. iul. agricola et clemente conss.>
CJ.4.39.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Postquam eo decursum est, ut cautiones quoque debitorum pignori darentur, ordinarium visum est, ut post nominis venditionem utiles emptori, sic ( ut responsum est) vel ipsi creditori postulanti dandas actiones. * diocl. et maxim. aa. manaseae. * <>
CJ.4.39.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ex nominis emptione dominium rerum obligatarum ad emptorem non transit, sed vel in rem suam procuratori facto vel utilis secundum ea, quae pridem constituta sunt, exemplo creditoris persecutio tribuitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. vigiliano. * <as xv.>
CJ.4.39.9: Imperator Justinianus
Certi et indubitati iuris est ad similitudinem eius, qui personalem redemerit actionem et utiliter eam movere suo nomine conceditur, et eum, qui in rem actionem comparaverit, eadem uti posse facultate. cum enim actionis nomen generale est omnium sive in rem siue( !) in personam actionum et apud omnes veteres iuris conditores hoc nomen in omnibus pateat, nihil est tale, quod differentiam in huiusmodi utilibus actionibus possit introducere. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 d. k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.4.40.0. Quae res venire non possunt et qui vendere vel emere vetantur.
CJ.4.40.1: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Fucandae atque distrahendae purpurae vel in serico vel in lana, quae blatta vel oxyblatta atque hyacinthina dicitur, facultatem nullus possit habere privatus. sin autem aliquis supra dicti muricis vellus vendiderit, fortunarum se suarum et capitis sciat subiturum esse discrimen. * valentin. theodos. et arcad. aaa. fausto com. sacr. larg. * <>
CJ.4.40.2: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Comparandi serici a barbaris facultatem omnibus, sicut iam praeceptum est, praeter comitem commerciorum etiamnunc iubemus auferri. * valentin. theodos. et arcad. aaa. cariobaudi duci mesopotamiae. * <>
CJ.4.40.3: Imperatores Arcadius, Honorius
Quia nonnunquam in diversis litoribus distrahi publici canonis frumenta dicuntur , vendentes et ementes sciant capitali poenae se esse subdendos et in fraudem publicam commercia contracta damnari. * arcad. et honor. aa. ad senatum et pop. * <a 397 d. xvii k. mart. caesario et attico conss.>
CJ.4.40.4: Imperatores Honorius, Theodosius
Ne frumentum, quod devotissimo exercitui mittitur, in praedam lucrumque vertatur , hac sanctione decernimus, ut, quicumque hoc fuerint forte mercati, honestiores quidem stilum proscriptionis incurrant, inferiores autem vilioresque personae capitali supplicio subiaceant. * honor. et theodos. aa. faustino pp. * <a 410 vel 413 ? >
CJ.4.41.0. Quae res exportari non debeant.
CJ.4.41.1: Imperatores Valentinianus, Valens, Gratianus
Ad barbaricum transferendi vini et olei et liquaminis nullam quisquam habeat facultatem ne gustus quidem causa aut usus commerciorum. * valentin. valens et grat. aaa. ad theodotum mag. mil. * <a 370 - 375 >
CJ.4.41.2pr.: Imperator Marcianus
Nemo alienigenis barbaris cuiuscumque gentis ad hanc urbem sacratissimam sub legationis specie vel sub quocumque alio colore venientibus aut in diversis aliis civitatibus vel locis loricas et scuta et arcus sagittas et spathas et gladios vel alterius cuiuscumque generis arma audeat venumdare, nulla prorsus isdem tela , nihil penitus ferri vel facti iam vel adhuc infecti ab aliquo distrahatur. perniciosum namque romano imperio et proditioni proximum est barbaros, quos indigere convenit, telis eos, ut validiores reddantur, instruere. * marcian. a. constantino pp. * <a 455 - 457 >
CJ.4.41.2.1: Imperator Marcianus
Si quis autem aliquid armorum genus quarumcumque nationum barbaris alienigenis contra pietatis nostrae interdicta ubicumque vendiderit, bona eius universa proscribi protinus ac fisco addici, ipsum quoque capitalem poenam subire decernimus. <a 455 - 457 >
CJ.4.42.0. De eunuchis.
CJ.4.42.1: Imperator Constantinus
Si quis post hanc sanctionem in orbe romano eunuchos fecerit, capite puniatur: mancipio tali nec non etiam loco, ubi hoc commissum fuerit domino sciente et dissimulante, confiscando. * const. a. ursino duci mesopotamiae. * <d. vi k. mart.>
CJ.4.42.2pr.: Imperator Leo
Romanae gentis homines sive in barbaro sive in romano solo eunuchos factos nullatenus quolibet modo ad dominium cuiusdam transferri iubemus: poena gravissima statuenda adversus eos, qui hoc perpetrare ausi fuerint, tabellione videlicet, qui huiusmodi emptionis sive cuiuslibet alterius alienationis instrumenta conscripserit, et eo, qui octavam vel aliquod vectigalis causa pro his susceperit, eidem poenae subiciendo. * leo a. viviano pp. * <a 457 - 465 >
CJ.4.42.2.1: Imperator Leo
Barbarae autem gentis eunuchos extra loca nostro imperio subiecta factos cunctis negotiatoribus vel quibuscumque aliis emendi in commerciis et vendendi ubi voluerint tribuimus facultatem. <a 457 - 465 >
CJ.4.43.0. De patribus qui filios distraxerunt.
CJ.4.43.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Liberos a parentibus neque venditionis neque donationis titulo neque pignoris iure aut quolibet alio modo, nec sub praetextu ignorantiae accipientis in alium transferri posse manifesti iuris est. * diocl. et maxim. aa. et cc. aureliae papinianae. * <a 294 d. xvi k. dec. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.43.2pr.: Imperator Constantinus
Si quis propter nimiam paupertatem egestatemque victus causa filium filiamve sanguinolentos vendiderit, venditione in hoc tantummodo casu valente emptor obtinendi eius servitii habeat facultatem. * const. a. provincialibus suis. * <a 329 d. xv k. sept. serdicae constantino a. viii et constantino c. iiii conss.>
CJ.4.43.2.1: Imperator Constantinus
Liceat autem ipsi qui vendidit vel qui alienatus est aut cuilibet alii ad ingenuitatem propriam eum repetere, modo si aut pretium offerat quod potest valere, aut mancipium pro huiusmodi praestet. <a 329 d. xv k. sept. serdicae constantino a. viii et constantino c. iiii conss.>
CJ.4.44.0. De rescindenda venditione.
CJ.4.44.1: Imperator Alexander Severus
Si pater tuus per vim coactus domum vendidit, ratum non habebitur, quod non bona fide gestum est: mala fide enim emptio irrita est. aditus itaque nomine tuo praeses provinciae auctoritatem suam interponet, maxime cum paratum te proponas id quod pretii nomine illatum est emptori refundere. * alex. a. aurelio maroni mil. * <a 222 d. xi k. mart. antonino et alexandro conss.>
CJ.4.44.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Rem maioris pretii si tu vel pater tuus minoris pretii, distraxit, humanum est, ut vel pretium te restituente emptoribus fundum venditum recipias auctoritate intercedente iudicis, vel, si emptor elegerit, quod deest iusto pretio recipies. minus autem pretium esse videtur, si nec dimidia pars veri pretii soluta sit. * diocl. et maxim. aa. aurelio lupo. * <a 285 pp. v k. nov. diocletiano a. ii et aristobulo conss.>
CJ.4.44.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
De contractu venditionis et emptionis iure perfecto alterutro invito nullo recedi tempore bona fides patitur, nec ex rescripto nostro. quo iure fiscum nostrum uti saepe constitutum est. * diocl. et maxim. aa. et cc. titiae et marcianae. * <a 293 d. viii id. febr. aa. conss.>
CJ.4.44.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ad rescindendam venditionem et malae fidei probationem hoc solum non sufficit, quod magno pretio fundum comparatum minoris distractum esse commemoras. * diocl. et maxim. aa. et cc. sempronio eudoxio. * <a 293 d. non. april. byzantio aa. conss.>
CJ.4.44.5pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si dolo adversarii deceptum venditionem praedii te fecisse praeses provinciae aditus animadvertit, sciens contrarium esse dolum bonae fidei, quae in huiusmodi maxime contractibus exigitur, rescindi venditionem iubebit. * diocl. et maxim. aa. et cc. claudio rufo. * <a 293 d. xv k. nov. sirmi aa. conss.>
CJ.4.44.5.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quod si iure perfecta venditio est a maiore viginti quinque annis, intellegere debes consensu mutuo perfectam venditionem resolvi non posse. <a 293 d. xv k. nov. sirmi aa. conss.>
CJ.4.44.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Non est probabilis causa, propter quam rescindi consensu factam venditionem desideras. quamvis enim duplum offeras pretium emptori, tamen invitus ad rescindendam venditionem urgueri non debet. * diocl. et maxim. aa. et cc. novisio gaiano veterano. * <a 293 >
CJ.4.44.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ratas manere semper perfectas iure venditiones vestra etiam interest. nam si oblato pretio rescindere venditionem facile permittatur, eveniet, ut et si quid vos laboribus vestris a fisco nostro vel a privato comparaveritis, eadem lege conveniamini, quam vobis tribui postulatis. * diocl. et maxim. aa. et cc. mucatraulo mil. * <a 293 >
CJ.4.44.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si voluntate tua fundum tuum filius tuus venumdedit, dolus ex calliditate atque insidiis emptoris argui debet vel metus mortis vel cruciatus corporis imminens detegi, ne habeatur rata venditio. hoc enim solum, quod paulo minori pretio fundum venumdatum significas, ad rescindendam emptionem invalidum est. quod videlicet si contractus emptionis atque venditionis cogitasses substantiam et quod emptor viliori comparandi, venditor cariori distrahendi votum gerentes ad hunc contractum accedant vixque post multas contentiones, paulatim venditore de eo quod petierat detrahente, emptore autem huic quod obtulerat addente, ad certum consentiant pretium, profecto perspiceres neque bonam fidem, quae emptionis atque v enditionis conventionem tuetur, pati neque ullam rationem concedere rescindi propter hoc consensu finitum contractum vel statim vel post pretii quantitatis disceptationem: nisi minus dimidia iusti pretii, quod fuerat tempore venditionis, datum est, electione iam emptori praestita servanda. * diocl. et maxim. aa. et cc. aureliae euodiae. * <a 293 d. k. dec. aa. conss.>
CJ.4.44.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Pretii causa non pecunia numerata, sed pro eo pecoribus in solutum consentienti datis contractus non constituitur irritus. * diocl. et maxim. aa. et cc. domitio civalensi. * <a 293 d. xv k. ian. sirmi aa. conss.>
CJ.4.44.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Dolus emptoris qualitate facti, non quantitate pretii aestimatur. quem si fuerit intercessisse probatum, non adversus eum, in quem emptor dominium transtulit, rei vindicatio venditori, sed contra illum cum quo contraxerat in integrum restitutio competit. * diocl. et maxim. aa. et cc. aemilio severo. * <>
CJ.4.44.11pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Venditor factum emptoris, quod eum tempore contractus latuit, post arguendo, non qui eo tempore scierit, quo id ageretur, et consensit, de dolo queri potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. aureliae magnae. * <>
CJ.4.44.11.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Igitur cum patrem tuum, ut maius comprehenderetur instrumento pretium, quam rei quae distrahebatur esse convenerat, consensisse profitearis, propter hoc solum de circumscriptione frustra queritur. <>
CJ.4.44.11.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Sane si placitum pretium non probetur solutum vel in quantitatem debiti per errorem facti compensari cautum fuit, hoc reddi recte postulatur. <>
CJ.4.44.12: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Non idcirco minus venditio fundi, quod hunc ad munus sumptibus necessariis urguentibus non vilioris pretii vel urguente debito te distraxisse contendis, rata manere debet. illicitis itaque petitionibus abstinendo ac pretium, si non integrum solutum est, petendo facies consultius. * diocl. et maxim. aa. et cc. antiocho. * <>
CJ.4.44.13: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si maior annis viginti quinque fundum distraxisti, propter hoc solum, quod ementi, ne compararet, socer tuus denuntiavit, emptionem a te rescindi bona fides non patitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio nicae decaria. * <>
CJ.4.44.14: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ea condicione distractis praediis, ut quod rei publicae debebatur qui comparavit restitueret, venditor a se celebrata solutione quanti interest experiri potest, non ex eo, quod emptor non satis conventioni fecit, contractus irritus constituitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio basilidae mil. * <a 294 s. xv k. ian. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.44.15: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Quisquis maior aetate praedia etiam procul posita distraxerit, paulo vilioris pretii nomine repetitionis rei venditae copiam minime consequatur. neque inanibus immorari sinatur obiectis, ut vires sibimet locorum causetur incognitas, qui familiaris rei scire vires vel merita atque emolumenta debuerat. * grat. valentin. et theodos. aaa. ad hypatium pp. * <a 383 d. vi non. mai. mediolani merobaude ii et saturnino conss.>
CJ.4.44.16pr.: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Si quos debitorum mole depressos necessitas publicae rationis adstringat proprias distrahere facultates, rei qualitas et redituum quantitas aestimetur nec sub nomine subhastationis publicae locus fraudibus relinquatur et possessionibus viliore distractis plus exactor ex gratia quam debitor ex pretio consequatur. * valentin. theodos. et arcad. aaa. ad magnillum vic. africae.* <a 392 d. xiii k. iul. aquileiae. acc. id. ian. hadrumeti post consulatum tatiani et symmachi vv. cc.>
CJ.4.44.16.1: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius
Hi postremo sub empti titulo perpetuo dominii iure potiantur, qui tantum adnumeraverint fisco, quantum exegerit utilitas privatorum. etenim periniquum est, ut alienis bonis sub gratiosa auctione distractis parum accedat publico nomini, cum totum pereat debitori. <a 392 d. xiii k. iul. aquileiae. acc. id. ian. hadrumeti post consulatum tatiani et symmachi vv. cc.>
CJ.4.44.17: Imperatores Arcadius, Honorius
Hi, qui imposita munera civitatum fuga destituunt et ineundos furtim existimant esse contractus, intellegant sibi nihil haec profutura esse commenta et pretio emptorem fugae conscium multandum esse, quod dederit. * arcad. et honor. aa. messalae pp. * <a 399 d. xii k. sept. theodoro cons.>
CJ.4.44.18: Imperatores Arcadius, Honorius, Theodosius
Vestium et argenti seu mancipiorum coemendorum, si quando a privatis nostris ea contigerit venumdari, palatini sciant sibi copiam denegatam: poena in eos amissionis pretii exercenda. * arcad. honor. et theodos. aaa. nestorio com. rer. privat. * <a a. 402 vel 406 d. iii k. ian. r. arcadio.... >
CJ.4.45.0. Quando liceat ab emptione discedere .
CJ.4.45.1: Imperator Gordianus
Re quidem integra ab emptione et venditione utriusque partis consensu recedi potest: etenim quod consensu contractum est, contrariae voluntatis adminiculo dissolvitur. at enim post traditionem interpositam nuda voluntas non resolvit emptionem, si non actus quoque priori similis retro agens venditionem intercesserit. * gord. a. licinio rufino. * <>
CJ.4.45.2pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Perfectam emptionem atque venditionem re integra tantum pacto et consensu posse dissolvi constat. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio felici. * <a 293 d. non. april. byzantii aa. conss.>
CJ.4.45.2.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ergo si quidem arrae nomine aurum datum sit, potes hoc solum secundum fidem pacti recuperare. <a 293 d. non. april. byzantii aa. conss.>
CJ.4.45.2.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si vero partem pretii persolvisti, ad ea, quae venditorem oportet ex venditione praestare, magis actionem quam ad pretii quantitatem, quam te dedisse significas , habes. <a 293 d. non. april. byzantii aa. conss.>
CJ.4.46.0. Si propter publicas pensitationes venditio fuerit celebrata.
CJ.4.46.1: Imperator Antoninus
Venditionem ob tributorum cessationem factam revocari non oportet neque priore domino pretium offerente neque creditore eius iure hypothecae sive pignoris. potior est enim causa tributorum, quibus priore loco omnia cessantis obligata sunt. * ant. a. geminio materno. * <>
CJ.4.46.2pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si deserta praedia ob cessationem collationum vel reliqua tributorum ex permissu praesidis ab his, quibus periculum exactionis tributorum imminet, distracta sincera fide iusto pretio sollemniter comparasti, venditio ob sollemnes praestationes necessitate facta convelli non debet. * diocl. et maxim. aa. atiniae plotianae. * <>
CJ.4.46.2.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Sin autem venditio nulla iusta auctoritate praesidis praecedente facta est, hanc ratam haberi iura non concedunt, idque quod frustra gestum est revocari oportet , ita ut indemnitati tributorum omnibus modis consulatur. <>
CJ.4.46.2.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quae omnia tractari convenit praesente eo, quem emptorem extitisse proponis. <>
CJ.4.46.3: Imperator Constantinus
Si quis fundum vel mancipia aliamve rem ob cessationem tributorum vel etiam ob vestium auri argentique debitum, quae annua exactione solvuntur, occupata convento debitore et apud iudicem interpellatione celebrata, cum solutio cessaverit, sub hasta distracta comparaverit, perpetuam emptionis accipiat firmitatem. sin autem minoris forte persona fuerit inserta, necesse sit legitimae defensionis adesse venditioni personam, nihilque intersit, utrumne officium summae rei procuratoris an certe rectoris provinciae id quod debitum fuerit proposuerit. * constant. a. ad egnatium faustinum praes. baeticae. * <a 337 d. prid. id. dec. feliciano et titiano conss.>
CJ.4.47.0. Sine censu vel reliquis fundum comparari non posse.
CJ.4.47.1: Imperator Alexander Severus
Ex conventione quidem, qua pactam novercam tuam cum patre tuo dicis, cum fundum in dotem daret, ut tributa ipsa agnosceret, actio tibi adversus eam competere non potest, et si pactum in stipulationem deductum probetur. sed et si fundus aestimatus ita, ut pars instrumenti significat, in dotem datus est, ex vendito actio, ut placitis stetur, non competit. * alex. a. capitoni. * <a 229 pp. non. dec. ipso a. iii et dione ii conss.>
CJ.4.47.2pr.: Imperator Constantinus
Rei annonariae emolumenta tractantes cognovimus hanc esse causam maxime reliquorum, quod nonnulli captantes aliquorum momentarias necessitates sub hac condicione fundos comparant, ut nec reliqua eorum fisco inferant et immunes eos possideant. * const. a. ad antonium Marcellinum praes. * <a 319 d. k. iul. agrippinae constantino a. v et licinio c. conss.>
CJ.4.47.2.1: Imperator Constantinus
Ideoque placuit, ut, si quem constiterit huiusmodi habuisse contractum atque hac lege possessionem esse mercatum, tam pro solidis censibus fundi comparati quam pro reliquis universis eiusdem possessionis obnoxius teneatur, cum necesse sit eum qui comparat censum rei comparatae agnoscere, nec licere cuidam rem sine censu comparare vel vendere. <a 319 d. k. iul. agrippinae constantino a. v et licinio c. conss.>
CJ.4.47.3: Imperator Julianus
Omnes pro his agris quos possident publicas pensitationes agnoscant nec pactionibus contrariis adiuventur, si venditor aut donator apud se collationis sarcinam pactione illicita voluerit retinere, etsi necdum translata sit professio censualis, sed apud priorem fundi dominum forte permaneat, dissimulantibus ipsis, ut non possidentes pro possidentibus exigantur. * iul. a. ad secundum pp. * <a 363 d. xiiii k. mart. antiochiae iuliano a. iiii et sallustio conss.>
CJ.4.48.0. De periculo et commodo rei venditae.
CJ.4.48.1: Imperator Alexander Severus
Post perfectam venditionem omne commodum et incommodum, quod rei venditae contingit, ad emptorem pertinet. auctor enim ex his tantum causis suo ordine tenetur, quae ex praecedente tempore causam evictionis parant, et ita, si ei denuntiatum est, ut causae agendae adesset, et non absente emptore contra eum pronuntiatum est. * alex. a. iuliae secundinae. * <a 223 d. k. sept. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.48.2pr.: Imperator Alexander Severus
Cum convenit, ut singulae amphorae vini certo pretio veneant, antequam tradantur , imperfecta etiam tunc venditione periculum vini mutati emptoris, qui moram mensurae faciendae non interposuit, non fuit. * alex. a. gargilio iuliano. * <a 223 pp. v k. april. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.48.2.1: Imperator Alexander Severus
Cum autem universum quod in horreis erat postea venisse sine mensura et claves emptoribus traditas adlegas, perfecta venditione quod vino mutato damnum accidit , ad emptorem pertinet. <a 223 pp. v k. april. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.48.2.2: Imperator Alexander Severus
Haec omnia locum habent non solum si vinum, sed etiam si oleum vel frumentum vel his similia venierint et ea aut deteriora aut penitus corrupta fuerint. <a 223 pp. v k. april. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.48.3: Imperator Alexander Severus
Dolum auctoris bona fide emptori non nocere certi iuris est. * alex. a. daphenae. * <a 223 pp. iiii k. oct. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.48.4: Imperator Gordianus
Cum inter emptorem et venditorem contractu sine scriptis inito de pretio convenit moraque venditoris in traditione non intercessit, periculo emptoris rem distractam esse in dubium non venit. * gord. a. silvestro mil. * <a 239 pp. xv k. ian. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.4.48.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum speciem venditam per violentiam ignis absumptam dicas, si venditionem nulla condicio suspenderat, amissae rei periculum te non adstringit. * diocl. et maxim. aa. aurelio leontio. * <a 285 pp. iii non. nov. atubino diocletiano a. ii et aristobulo conss.>
CJ.4.48.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Mortis casus ancillae distractae etiam ante traditionem sine mora venditoris dilatam non ad venditorem, sed ad emptorem pertinet, et hac non ex praeterito vitio rebus humanis exempta solutionem emptor pretii non recte recusat. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio cyrillo. * <a 294 s. xv k. ian. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.49.0. De actionibus empti et venditi.
CJ.4.49.1: Imperator Antoninus
Adversus eum, cui agrum vendidisti, venditi iudicio consiste: nec enim tibi in rem actio cum emptore, qui personaliter tibi sit obligatus, competit. * ant. a. aelianae. * <a 215 pp. iiii id. iun. laeto iterum et cereale conss.>
CJ.4.49.2pr.: Imperatores valer., gallien.
Venditi actionem ad recipiendum residuum pretium intendere adversario tuo poteris. * valer. et gallien. aa. et valer. c. flavio domitiano. * <a 259 pp. id. mart. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.49.2.1: Imperatores valer., gallien.
Nec quod in compensationem venerit, quasi et tu invicem deberes, id obesse tibi poterit, si in bonae fidei contractu, in quo maiores etiam viginti quinque annis officio iudicis in iis quae dolo commissa sunt adiuvantur, iusto errore te ductum vel fraude adversarii captum, quasi debitum id esset, quod re vera non debebatur, pepigisse monstraveris. <a 259 pp. id. mart. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.49.2.2: Imperatores valer., gallien.
Fructus quoque perceptos ante venditionem contractam, quos, cum venditioni non accessissent, eundem emptorem invasisse proponis, eodem iudicio reposces. <a 259 pp. id. mart. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.49.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ex arrali pacto personalis dumtaxat paciscentibus actio praeparatur. * diocl. et maxim. aa. serapodoro. * <a 290 pp. iiii id. iul. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.4.49.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si traditio rei venditae iuxta emptionis contractum procacia venditoris non fiat , quanti interesse compleri emptionem fuerit arbitratus praeses provinciae, tantum in condemnationis taxationem deducere curabit. * diocl. et maxim. aa. muciano. * <a 290 pp. viii id. sept. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.4.49.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Curabit praeses provinciae compellere emptorem, qui nactus possessionem fructus percepit, partem pretii quam penes se habet cum usuris restituere, quas et perceptorum fructuum ratio et minoris aetatis favor, licet nulla mora intercesserit, generavit. * diocl. et maxim. aa. et cc. decimo caplusio. * <a 290 pp. xii k. oct. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.4.49.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Venditi actio, si non ab initio aliud convenit, non facile ad rescindendam perfectam venditionem, sed ad pretium exigendum competit. * diocl. et maxim. aa. et cc. neratio. * <a 293 s. vi id. april. byzantii aa. conss.>
CJ.4.49.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si servos distraxisti ac pretium de peculio eorum, quod ad te pertinebat, nesciens unde solveretur accepisti, consequens est integram te pretii actionem habere , cum proprii venditoris nummi soluti non praestant emptori liberationem. * diocl. et maxim. aa. et cc. diodoro. * <a 293 s. xvii k. mai. melanthiade aa. conss.>
CJ.4.49.8pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si pater tuus venum portionem suam dedit nec induxit in vacuam possessionem praedii, ius omne penes se eum retinuisse certum est. neque enim velut traditionis factae vectigal exsolutum, si simulatum factum intercessit, veritatem mutare potuit. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio eusebio. * <a 293 s. v k. mai. aa. conss.>
CJ.4.49.8.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quapropter aditus praeses provinciae, si animadverterit in vacuam possessionem neque patrem tuum neque successores eius emptorem vel heredes ipsius quocumque loco factos induxisse, non dubitabit nihil esse translatum pronuntiare. et si te ex empto ad inducendum in vacuam possessionem perspexerit conveniri, aestimabit , an pretium sit exsolutum: ac si reppererit non esse satis pretio factum, hoc restitui tibi providebit. <a 293 s. v k. mai. aa. conss.>
CJ.4.49.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si minor a venditore sive sciente sive ignorante dicebatur capitatio praedii venditi et maior inventa sit, in tantum convenitur, quanto, si scisset emptor ab initio, minus daret pretii. sin vero huiusmodi onus et gravamen functionis cognovisset, nullam adversus venditorem habet actionem. * diocl. et maxim. aa. et cc. aureliae zaniae antipatrae. * <a 293 s. xv k. iun. philippopoli aa. conss.>
CJ.4.49.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum venditorem carnis fide conventionis rupta tempore placito hanc non exhibuisse proponas, empti actione eum quanti interest tua tunc tibi praestitam fuisse apud praesidem provinciae convenire potes. * diocl. et maxim. aa. et cc. titio attalo. * <a 293 s. xvii k. ian. aa. conss.>
CJ.4.49.11: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si ancillam tibi ex causa venditionis traditam venditor manumisit, libertatem alienae factae praestare non potuit. quod si post venditionem ante traditionem manumisit, pleno iure dominus constitutus civem romanam facere non prohibebatur: tibi personali propter ruptam fidem contra venditorem actione competente. * diocl. et maxim. aa. et cc. flaviae eucarpiae. * <a 293 s. x k. ian. aa. conss.>
CJ.4.49.12: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Sicut periculum vini mutati, quod certum fuerat comparatum, ad emptorem, ita commodum aucti pretii pertinet. utque hoc verum est, sic certae qualitatis ac mensurae distracto vino fidem placitis servandam convenit: quo non restituto non pretii quantitatis, sed quanti interest empti competit actio. * diocl. et maxim. aa. et cc. egi crispino.* <a 294 s. prid. non. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.4.49.13: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Fructus post perfectum iure contractum emptoris spectare personam convenit, ad quem et functionum gravamen pertinet: venditorque pretium tantum ac, si moram intercessisse probetur, usuras officio iudicis exigere potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. flavio alexandro. * <a 294 s. iiii non. dec. cc. conss.>
CJ.4.49.14: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Emptor servorum recte de his tradendis et de eorum fuga itemque sanitate erronesque non esse aut noxa solutus repromitti sibi recte postulat. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio rusoni. * <a 294 s. v k. dec. cc. conss.>
CJ.4.49.15: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ultra modum tritici distracti citra pactum in solutione mora non facta nihil emptor exigere potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio antonino aeliano. * <a 294 s. xv k. ian. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.49.16: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Post perfectam venditionem fetus quidem pecorum emptori, venditori vero sumptus, si quos bona fide fecerit, restitui debere notissimum est. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio cyrillo. * <a 294 s. viii k. ian. cc. conss.>
CJ.4.49.17: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Expulsos vos de fundo per violentiam a nerone, quem habere ius in eo negatis, profitentes nullam vobis adversus eum, ex cuius venditione fundum possidetis, actionem competere probatis. igitur ad instar interdicti seu actionis promissae experiendum esse perspicitis. * diocl. et maxim. aa. et cc. hermiano et hermippo. * <>
CJ.4.50.0. Si quis alteri vel sibi sub alterius nomine vel aliena pecunia emerit.
CJ.4.50.1: Imperator Antoninus
Si pecunia patris fundus mancipiaque comparata sunt, tamen cum emptiones matris tuae nomine factas esse proponis, ignorare non debes traditione matrem tuam dominam fuisse constitutam. plane si pecuniae petitionem competere tibi propter numerationem pretii existimas, civiliter consiste. * ant. a. mercatori secundo. * <a 213 pp. iii k. aug. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.4.50.2: Imperator Alexander Severus
Si emancipatis vobis fundos, quos nomine vestro, cum in potestate ageretis, pater emerat, tradidit vel in possessione eorum voluntate patris fuistis, dominium adquisistis. * alex. a. septimiae. * <a 222 d. xiii k. april. antonino et alexandro conss.>
CJ.4.50.3: Imperator Alexander Severus
Mancipia quorum meministi si, ut proponis, nomine tuo itemque fratris tui cui successisti empta vobis tradita sunt, licet instrumento emptionis matrem tuam pecuniam numerasse contineatur, persequi ea more iudiciorum non prohiberis. * alex. a. fabio paterno. * <a 228 d. xv k. iul. modesto et probo conss.>
CJ.4.50.4: Imperatores valer., gallien.
Quamvis instrumento emptionis socrus nomen inscripseris, tamen si possessionem tenes, dominus effectus es. ob eam rem frustra calumniam mulieris, quamvis ipsa contractus tabulas habeat, formidas. * valer. et gallien. aa. et valer. c. aurelio cyrillo. * <d. iii non. mai.>
CJ.4.50.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum propria pecunia tua te comparante possessionem quondam uxoris tuae nomen tantummodo accommodasse dicas eandemque occasione custodiae suae commissorum instrumentorum contra bonam fidem proprietatem eiusdem fundi usurpasse, rector provinciae, pro sua exercitatione cognitum habens donationem a non domina uxore tua in filiam suam collatam nullum praeiudicium dominio tuo attulisse, docenti tibi veritatem precibus tuis adsistere restituere eandem possessionem habita etiam fructuum taxatione curabit. * diocl. et maxim. aa. vero. * <a 290 d. prid. id. sept. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.4.50.6pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Multum interest, utrumne uxore tua comparante pecuniam numerasti eique possessio tradita est, an contractu emptionis a te nomine tuo habito tantum uxoris nomen post instrumentis scribi feceris. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio dionysio. * <a 293 d. xiiii k. sept. viminacio aa. conss.>
CJ.4.50.6.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Nam si quidem uxor tua nomine suo emit eique res traditae sunt nec in te quicquam de his processit, non nisi de pretio adversus eam, in quantum tu pauperior et illa locupletior facta est, habes actionem. <a 293 d. xiiii k. sept. viminacio aa. conss.>
CJ.4.50.6.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quod si emisti quidem tu et tibi tradita possessio est, tantum autem nomen instrumento uxoris quondam tuae scriptum est, res gesta potior quam scriptura habetur. <a 293 d. xiiii k. sept. viminacio aa. conss.>
CJ.4.50.6.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Sin vero ab initio negotium uxoris gerens comparasti nomine ipsius, empti actionem nec illi nec tibi adquisisti, dum tibi non vis nec illi potes: quare in dominii quaestione ille potior habetur, cui possessio tradita est. <a 293 d. xiiii k. sept. viminacio aa. conss.>
CJ.4.50.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum per eos qui negotia tua gerebant olei materiam te comparasse contractusque fidem pretio suscepto rupisse venditorem proponas, si quidem ex empto his qui iuri tuo subiecti fuerint contrahentibus tibi quaesita est actio, per te vel cui mandaveris, si vero sui iuris constituti secundum mandatum tuum hunc contractum habuerunt ac sibi empti quaesierunt actionem, per eos vel quibus illi dederint mandatum adi competentem iudicem, qui secundum bonam fidem, quae in huiusmodi contractibus observari solet, satisfieri providebit. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio gerontio. * <a 293 s. xiiii k. sept. aa. conss.>
CJ.4.50.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Qui aliena pecunia comparat, non ei cuius nummi fuerunt, sed sibi tam actionem empti quam dominium, si tamen ei fuerit tradita possessio, quaerit. cum itaque de rebus communibus fratrem patruelem tuum quaedam comparasse contendas, de tua pecunia hunc conveniendo facies consultius: nam in rem de rebus ab eo comparatis tibi contra eum petitio non competit. * diocl. et maxim. aa. et cc. maximae valentinae. * <a 294 d. prid. non. febr. sirmi cc. conss.>
CJ.4.50.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Nihil prohibet altero pecuniam numerante in alium vel utriusque contrahentis consensu vel certe venditore tantummodo volente dominium transferri: eo etiam manifeste constituto, ut inter absentes per mediam personam vel per nuntium vel per epistulam talis contractus perfici possit. * diocl. et maxim. aa. et cc. eminio rufiniano. * <a 294 d. v non..... sirmi cc. conss.>
CJ.4.51.0. De rebus alienis non alienandis et de prohibita rerum alienatione vel hypotheca.
CJ.4.51.1: Imperator Alexander Severus
Si praesidi provinciae probatum fuerit iulianum nullo iure munitum servos tuos scientibus vendidisse, restituere tibi emptores servos iubebit. quod si ignoraverint et eorum facti sunt, pretium horum tibi solvere iulianum iubebit. * alex. a. cattiano mil. * <a 224 d. viiii id. iul. iuliano et crispino conss.>
CJ.4.51.2: Imperator Gordianus
Distrahente marito rem iuris tui, si consensum non accommodasti, licet sigillo tuo venditionis instrumentum fraude conquisita signaveris, eiusmodi tamen commentum emptori usucapione non subsecuta vel longi temporis praescriptione non munito nullam praestitisse potest securitatem. * gord. a. grattiae aeliae. * <>
CJ.4.51.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Venditrici succedenti hereditario iure perfectam recte venditionem rescindere ac dominium revocare non licet: sed et si hoc ex persona sua vindicet, vel exceptione te doli mali, si hanc viam elegeris, tueri vel evicta re, etsi defensione monstrata nolueris uti, quanti tua interest poteris experiri. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio valeriano. * <a 293 s. xvi k. nov. sirmi aa. conss.>
CJ.4.51.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Mancipia patris, qui fundum a philippo conduxerat, successione tibi quaesita domino fundi pro debitis in solutum mater tua dando nihil tibi auferre potuit. et ideo si tu maior viginti quinque annis effectus ab ea negotium gestum non fecisti ratum, oblato debito, si non haec locator iure pignoris obligata sibi vendidit, petere poteris. * diocl. et maxim. aa. et cc. domitio aphobio. * <a 294 d. iii id. febr. cc. conss.>
CJ.4.51.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si fundum tuum pater post emancipationem te non consentiente venumdedit neque ei successisti neque possidens longi temporis praescriptione munitus est, eum tibi agenti rector provinciae reddi efficiet. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio aegro. * <a 294 viii id. m. sirmi cc. conss.>
CJ.4.51.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Nemo res ad te pertinentes non obligatas sibi nec ex officio vendendi potestatem habens distrahendo quicquam tibi nocere potuit. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio rufo. * <d. k. nov.>
CJ.4.51.7: Imperator Justinianus
Sancimus, sive lex alienationem inhibuerit sive testator hoc fecerit sive pactio contrahentium hoc admiserit, non solum dominii alienationem vel mancipiorum manumissionem esse prohibendam, sed etiam usus fructus dationem vel hypothecam vel pignoris nexum penitus prohiberi: similique modo et servitutes minime imponi nec emphyteuseos contractum, nisi in his tantummodo casibus, in quibus constitutionum auctoritas vel testatoris voluntas vel pactionum tenor qui alienationem interdixit aliquid tale fieri permiserit. * iust. a. iohanni pp. * <d. k. nov. constantinopoli.>
CJ.4.52.0. De communium rerum alienatione.
CJ.4.52.1: Imperator Gordianus
Si nulla usucapionis praerogativa vel diuturni silentii praescriptio emptorem possessionis, quam a coheredibus patrui tui distractam suggeris, pro portione tua munit, in rem actio incolumis perseverat: aut si receptum ius securitatem emptori praestitit, est arbitrium tibi liberum conveniendi eos, qui pro portione satis illicitam venditionem celebraverunt. * gord. a. apollodoro evocato. * <>
CJ.4.52.2: Imperator Gordianus
Multum interest, utrum coheredes tui possessionem communem distraxerunt, an vero fiscus, cum partis dominus esset, soliditatem iuxta proprium privilegium vendidit. etenim si a fisco facta est venditio, fidem eius infringi minime rationis est. si vero coheredes soliditatem vendiderunt, licet emptor ab his delegatus partem pretii fisco solverit alteramque in cautionem deduxit, tamen portioni tuae ea venditio non potest obsistere. * gord. a. herenniano mil. * <>
CJ.4.52.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Falso tibi persuasum est communis praedii portionem pro indiviso, antequam communi dividundo iudicium dictetur, tantum socio, non etiam extraneo posse distrahi. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio eusebio. * <pp. id. febr..... conss.>
CJ.4.52.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Portionem quidem tuam militantis alienare frater tuus non potuit. eius autem partem pretio soluto tibi restitui postulare nec militari gravitati convenit. * diocl. et maxim. aa. et cc. ulpiano mil. * <>
CJ.4.52.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si maior annis viginti quinque velut propria nesciens communia cum fratribus tuis praedia distraxisti, licet nullum instrumentum intercesserit nec quicquam specialiter convenit, alienae portionis evictione secuta quanti interest emptoris solves. * diocl. et maxim. aa. et cc. olympiano. * <>
CJ.4.53.0. Rem alienam gerentibus non interdici rerum suarum alienatione.
CJ.4.53.1: Imperatores Severus, Antoninus
Non est interdictum tutoribus vel curatoribus, etsi ex eo titulo iudicati debitores sunt constituti, cum sua causa res suas alienare. potuit ergo curator tuus fundum suum cum suo onere obligare fisco nostro: nam et privato potuisset. * sev. et ant. aa. publiciae capriolae. * <a a. 205 d. non. iun. antonino et geta conss.>
CJ.4.54.0. De pactis inter emptorem et venditorem compositis.
CJ.4.54.1: Imperator Antoninus
Si ea lege praedium vendidisti, ut, nisi intra certum tempus pretium fuisset exsolutum, emptrix arras perderet et dominium ad te pertineret, fides contractus servanda est. * ant. a. claudiae diotinae. * <a 216 d. v id.... sabino ii et anullino conss.>
CJ.4.54.2: Imperator Alexander Severus
Si fundum parentes tui ea lege vendiderunt, ut, sive ipsi sive heredes eorum emptori pretium quandoque vel intra certa tempora obtulissent, restitueretur, teque parato satisfacere condicioni dictae heres emptoris non paret, ut contractus fides servetur, actio praescriptis verbis vel ex vendito tibi dabitur, habita ratione eorum, quae post oblatam ex pacto quantitatem ex eo fundo ad adversarium pervenerunt. * alex. a. charisio mil. * <a 222 d. k. sept. alexandro a. cons.>
CJ.4.54.3: Imperator Alexander Severus
Qui ea lege praedium vendidit, ut, nisi reliquum pretium intra certum tempus restitutum esset, ad se reverteretur, si non precariam possessionem tradidit, rei vindicationem non habet, sed actionem ex venditio. * alex. a. felici mil. * <d. iii id. iul.>
CJ.4.54.4: Imperator Alexander Severus
Commissoriae venditionis legem exercere non potest, qui post praestitutum pretii solvendi diem non vindicationem rei eligere, sed usurarum pretii petitionem sequi maluit. * alex. a. claudio iuliano et proculiano. * <>
CJ.4.54.5: Imperator Gordianus
Initio venditionis si pactus es, ut is cui vendidisti possessionem pretii tardius exsoluti tibi usuras pensitaret, non immerito existimas etiam eas tibi adito praeside ab emptore praestari debere. nam si initio contractus non es pactus, si coeperis experiri, ex mora dumtaxat usuras tam ab ipso debitore quam ab eo, qui in omnem causam empti suam fidem adstrinxit, de iure postulabis. * gord. a. aurelio longino evocato. * <>
CJ.4.54.6: Imperatores carus, carinus, numer.
Cum te fundum tuum certae rei contemplatione inter vos habita exiguo pretio in alium transtulisse commemoras, poterit ea res tibi non esse fraudi, quando non impleta promissi fide dominii tui ius in suam causam reverti conveniat. et ideo aditus competens iudex fundum cuius mentionem facis restitui tibi cum fructibus suis sine ulla ludificatione sua autoritate perficiet, praecipue cum diversa pars receptis nummis suis nullam passa videri possit iniuriam. * carus carinus et numer. aaa. olybrio romulo. * <>
CJ.4.54.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si a te comparavit is cuius meministi et convenit, ut, si intra certum tempus soluta fuerit data quantitas, sit res inempta, remitti hanc conventionem rescripto nostro non iure petis. sed si se subtrahat, ut iure dominii eandem rem retineat, denuntiationis et obsignationis depositionisque remedio contra fraudem potes iuri tuo consulere. * diocl. et maxim. aa. et cc. fabiano musco. * <>
CJ.4.54.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Tempore contractus inter emptorem et venditorem habitam conventionem integram servari, si ab ea posteriore non recedatur pacto, certum est. * diocl. et maxim. aa. et cc. auxanoni. * <>
CJ.4.54.9pr.: Imperator Justinianus
Si quis ita paciscatur in venditionis vel alienationis contractu, ut novo domino nullo modo liceat in loco vendito vel alio modo sibi concesso monumentum extruere vel alio modo humani iuris eum eximere, sancimus, licet hoc apud veteres dubitabatur, tale pactum ex nostra lege esse fovendum et immutilatum permanere. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 d. xv k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.4.54.9.1: Imperator Justinianus
Forsitan enim multum eius intererat, ne ei vicinus non solum quem nollet adgregetur, sed et pro quo specialiter interdictum est. cum etenim venditor vel aliter alienator non alia lege suum ius transferre passus est nisi tali fretus conventione, quomodo ferendum est aliquam captionem ex varia pati eum interpretatione? <a 531 d. xv k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>
CJ.4.55.0. Si servus exportandus veneat.
CJ.4.55.1pr.: Imperatores Severus, Antoninus
Lege venditionis exportata mancipia sub denuntiatione manus iniciendae libertatem ab emptore, vel qui successit in locum eius, antequam fides rumpatur, accipere possunt. * sev. et ant. aa. petroniae flavillae. * <a 200 pp. xv k. oct. severo a. ii et victorino conss.>
CJ.4.55.1.1: Imperatores Severus, Antoninus
Quae tamen fisco post manumissionem vindicantur et in perpetuam servitutem eadem lege veneunt, cum in his civitatibus conversantur, quas contrahentes exceperant. <a 200 pp. xv k. oct. severo a. ii et victorino conss.>
CJ.4.55.1.2: Imperatores Severus, Antoninus
Ante manumissionem iniciendae manus facultas non denegatur atque ideo non petuntur in publicum. <a 200 pp. xv k. oct. severo a. ii et victorino conss.>
CJ.4.55.2: Imperatores Severus, Antoninus
Si, ut manus iniectionem haberes, cavisti tibi, iure tuo uti potes. quod si hoc omisisti et poenam stipulatus es, homo quidem fisco commissus est, tu vero nactus ex stipulatu actionem. in omnibus tamen quaeritur, an domini voluntate in locum prohibitum venerit. * sev. et ant. aa. sezo nedymo. * <a 200 pp. vii k. nov. severo a. ii et victorino conss.>
CJ.4.55.3: Imperator Alexander Severus
Ancilla, quae exportanda venit nec exportata est, sed ab emptore in eadem civitate morante empta et manumissa est, adversus legem venditionis libera fieri non potuit: et ideo aditus a te procurator meus partibus suis fungetur. * alex. a. novio liberto. * <a 223 pp. iiii id. mart. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.55.4pr.: Imperator Alexander Severus
Moveor, quod te a servis tuis dominum eorum venisse adfirmas sub ea lege, ne in patria moreris, et ab eo, cui te prior emptor vendiderat, manumissum esse dicis. * alex. a. aureliopapiae. * <a 224 pp. xi k. iul. iuliano et crispino conss.>
CJ.4.55.4.1: Imperator Alexander Severus
Quare competens iudex adversus eum, quem praesentem esse dicis, cognitionem suam praebebit et, si veritas accusationi aderit, exsecrabile delictum in exemplum capitali poena vindicabit. <a 224 pp. xi k. iul. iuliano et crispino conss.>
CJ.4.55.4.2: Imperator Alexander Severus
Sed quoad usque probaveris quae intendis, status tuus esse videtur, qui in te post manumissionem deprehenditur. <a 224 pp. xi k. iul. iuliano et crispino conss.>
CJ.4.55.5: Imperator Alexander Severus
Qui exportandus a domino de civitate sua venit, nec in urbe roma morari debet: qui autem de provincia certa, nec in italia. si itaque contra legem constitutam factum probare potes, utere iure, quod propterea tibi competit. * alex. a. sextiano serapioni. * <a 225 pp. vii k. febr. fusco ii et dextro conss.>
CJ.4.56.0. Si mancipium ita venierit, ne prostituatur.
CJ.4.56.1: Imperator Alexander Severus
Praefectus urbis amicus noster eam, quae ita venit, ut, si prostituta fuisset, abducendi potestas esset ei, cui secundum constitutionem divi hadriani id competit, abducendi faciet facultatem : quod si eum patientiam accommodasse contra legem quam ipse dixerat, ut in turpi quaestu mulier haberetur, animadverterit, libertate competente secundum interpretationem eiusdem principis perduci eam ad praetorem, cuius de liberali causa iurisdictio est, ut lis ordinetur, iubebit. nec enim tenor legis, quam semel comprehendit, intermittitur, quod dominium per plures emptorum personas ad primum qui prostituit sine lege simili pervenit. * alex. a. socrati. * <a 223 pp. iii k. nov. maximo ii etaeliano conss.>
CJ.4.56.2: Imperator Alexander Severus
Mulierem, quam ita venisse adlegas, ne prostitueretur aut, si prostituta fuerit, libera esset, per officium militare exhiberi apud tribunale oportet, ut, si controversia referatur pacto ( quod tamen si verum est, libertas mulieri existente condicione competit), agatur causa apud eum cuius de ea re notio est. haec autem lex et nisi in tabulas venditionis inserta sit, quamvis epistula vel sine scriptis facta ostenditur, valet. * alex. a. severo. * <a 223 pp. k. dec. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.56.3: Imperator Alexander Severus
Eam, quae ita venit, ne corpore quaestum faceret, nec in caupona sub specie ministrandi prostitui, ne fraus legi dictae fiat, oportet. * alex. a. aurelio aelio. * <a 225 pp. id. ian. fusco ii et dextro conss.>
CJ.4.57.0. Si mancipium ita fuerit alienatum, ut manumittatur vel contra.
CJ.4.57.1: Imperator Alexander Severus
Si patroclius, posteaquam te hermiae donationis causa dedit lege dicta, ut, si quindecim annis continuis servisses, ad libertatem perducereris ita, ut civis romanus esses, tempore peracto, si modo patroclius non contrariae voluntatis fuerit aut si iam decesserit, ad libertatem pervenisti, quoniam placuit non solum ad venditos, sed etiam ad donatos eam legem, ut manumitterentur, pertinere, nec te potuit semel translato dominio in hermiam postea alii patroclius vendere : et ideo non de praestanda tibi libertate, quam ex constitutione iam fueras adeptus , litigare debuisti, sed libertatem quam obtinueras defendere. * alex. a. patri censi. * <a 222 pp. vi id. nov. alexandro a. cons.>
CJ.4.57.2: Imperator Alexander Severus
Si ea lege chreste servum, sed naturalem filium venumdedit, ut emptor eum manumitteret, quamvis non est manumissus, ex constitutione divorum marci et commodi ad aufidium victorinum liber est. * alex. a. eutychiano. * <a 222 pp. non. dec. alexandro a. cons.>
CJ.4.57.3pr.: Imperator Alexander Severus
Si iusta saturnino puellam nomine firmam agentem tunc annos septem hac lege vendiderit, ut, cum haberet annos viginti quinque, libera esset, quamvis factum ab emptore praestandae libertatis pacto non sit insertum, sed ut libera esset expressum, tamen constitutioni divorum marci et commodi locus est. * alex. a. fulcinio maximo. * <a 224 pp. x k. febr. iuliano et crispino conss.>
CJ.4.57.3.1: Imperator Alexander Severus
Ideoque impleto vicensimo quinto anno firma libera facta est nec obest ei, quod vicensimo septimo anno manumissa est, quae iam ex constitutione libera erat : et is, quem post vicensimum quintum annum ex te conceptum enixa est, ingenuus est. <a 224 pp. x k. febr. iuliano et crispino conss.>
CJ.4.57.4: Imperator Gordianus
Si is, qui pretium pro te acceperat, ut statuto tempore te libertate donaret, moram repromissae libertati praestitit, ex eo te liberam esse factam manifestum est, ex quo, cum posset dari libertas, non est praestita. et ideo ex te natos ingenuos videri procreatos non est incertae opinionis. * gord. a. corneliae iucundae. * <a 240 pp. vi k. mai. sabino et venusto conss.>
CJ.4.57.5pr.: Imperator Gordianus
Ea quidem mancipia, quorum venditio eam legem accepit, ne ad libertatem perducantur, etiamsi manumittantur, nancisci libertatem non possunt. neque enim condicio, quae personae eius cohaesit, immutari facto eius qui ea lege comparavit potest. * gord. a. aurelio marino. * <a 240 pp. xvi k. sept. sabino et venusto conss.>
CJ.4.57.5.1: Imperator Gordianus
Nec tamen, poenae exactio si qua addita est condicioni non servatae, iustam exigendi tribuit causam. <a 240 pp. xvi k. sept. sabino et venusto conss.>
CJ.4.57.5.2: Imperator Gordianus
Qua igitur ratione te poterit vocare ad officium procuratoris, qui eam legem venditioni dedit, perspici non potest, cum nec in privatorum contractibus fiscus se interponere debeat et litterae ad te missae personae factum, si non ipse manumiseris, non contineant. <a 240 pp. xvi k. sept. sabino et venusto conss.>
CJ.4.57.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si puellam ea lege vendidisti, ut manumitteretur et, si manumissa non esset, centum aurei praestarentur, non servata fide nihilo minus eam raptam e vestigio servitutis ad libertatem, quae praestari potuit, constitit, nec pecunia quasi rupta fide suscepta recte petetur, cum non mutata venditoris voluntate condicionis potestate post manumittentis factum repraesentari optima ratione placuit. * diocl. et maxim. aa. et cc. helvidiae rufinae. * <a 293 s. xvi k. iun. ipsis aa. conss.>
CJ.4.58.0. De aediliciis actionibus.
CJ.4.58.1: Imperator Antoninus
Si non simpliciter, sed consilio fraudis servum tibi nescienti fugitivum vel alio modo vitiosum quis vendidit isque fugitivus abest, non solum in pretium servi venditorem conveniri, sed etiam damnum quod per eum tibi accidit competens iudex, ut iam pridem placuit, praestari iubebit. * ant. a. decentio veromilio. * <a 214 pp. iiii k. iun. messala et sabino conss.>
CJ.4.58.2: Imperator Gordianus
Cum proponas servum, quem pridem comparasti, post anni tempus fugisse, qua ratione eo nomine cum venditore eiusdem congredi quaeras, non possum animadvertere : etenim redhibitoriam actionem sex mensum temporibus vel quanto minoris anno concludi manifesti iuris est. * gord. a. petilio maximo. * <a 239 pp. k. dec. gordiano a. et aviola conss.>
CJ.4.58.3pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si apud priorem dominum fugisse mancipium non doceatur, fuga post venditionem interveniens ad damnum emptoris pertinet. * diocl. et maxim. aa. aurelio muciano. * <a 286 pp. xv k. mai. maximo ii et aquilino conss.>
CJ.4.58.3.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Sin autem venditor non vitiosum etiam in posterum fieri servum temere promiserit , quamvis hoc impossibile esse videtur, secundum fidem tamen antecedentis vel in continenti secuti pacti experiri posse non ambigitur : posteriores enim casus non venditoris, sed emptoris periculum spectant. <a 286 pp. xv k. mai. maximo ii et aquilino conss.>
CJ.4.58.3.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Verum cum servum quem comparaveras ad eum qui distraxerat redisse contendis, iudex competens perspectis omnibus pro repertae rei qualitate proferre curabit sententiam. <a 286 pp. xv k. mai. maximo ii et aquilino conss.>
CJ.4.58.4pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si praedium quis sub ea lege comparaverit, ut, si displicuerit, inemptum erit, id utpote sub condicione venditum resolvi et redhibitoriam adversus venditorem competere palam est. * diocl. et maxim. aa. * <a . k. mart.>
CJ.4.58.4.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Idem observatur et si pestibilis fundus, id est pestibulas vel herbas letiferas habens, ignorante emptore distractus sit : nam in hoc etiam casu per eandem actionem eum quoque redhibendum esse. <a . k. mart.>
CJ.4.58.5: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Habito semel bonae fidei contractu mancipioque suscepto et pretio soluto ita demum repetendi pretii potestas est ei qui mancipium comparaverit largienda, si illud quod dixerit fugitivum, poterit exhibere. hoc enim non solum in barbaris, sed etiam in provincialibus servis iure praescriptum est. * grat. valentin. et theodos. aaa. nebridio pu. * <a 386 d. iii k. iul. constantinopoli honorio np. et euodio conss.>
CJ.4.59.0. De monopoliis et de conventu negotiatorum illicito vel artificum ergolaborumque nec non balneatorum prohibitis illicitisque pactionibus.
CJ.4.59.2pr.: Imperator Zeno
Iubemus, ne quis cuiuscumque vestis aut piscis vel pectinum forte aut echini vel cuiuslibet alterius ad uictum vel ad quemcumque usum pertinentis speciei vel cuiuslibet materiae pro sua auctoritate, vel sacro iam elicito aut in posterum eliciendo rescripto aut pragmatica sanctione vel sacra nostrae pietatis adnotatione, monopolium audeat exercere, neve quis illicitis habitis conventionibus coniuraret aut pacisceretur, ut species diversorum corporum negotiationis non minoris, quam inter se statuerint, venumdentur. * zeno a. constantino pu. * <a 483 d. xvii k. ian. post consulatum trocondae.>
CJ.4.59.2.1: Imperator Zeno
Aedificiorum quoque artifices vel ergolabi aliorumque diversorum operum professores et balneatores penitus arceantur pacta inter se componere, ut ne quis quod alteri commissum sit opus impleat aut iniunctam alteri sollicitudinem alter intercapiat : data licentia unicuique ab altero inchoatum et derelictum opus per alterum sine aliquo timore dispendii implere omnique huiusmodi facinora denuntiandi sine ulla formidine et sine iudiciariis sumptibus. <a 483 d. xvii k. ian. post consulatum trocondae.>
CJ.4.59.2.2: Imperator Zeno
Si quis autem monopolium ausus fuerit exercere, bonis propriis spoliatus perpetuitate damnetur exilii. <a 483 d. xvii k. ian. post consulatum trocondae.>
CJ.4.59.2.3: Imperator Zeno
Ceterarum praeterea professionum primates si in posterum aut super taxandis rerum pretiis aut super quibuslibet illicitis placitis ausi fuerint convenientes huiusmodi sese pactis constringere, quinquaginta librarum auri solutione percelli decernimus : officio tuae sedis quadraginta librarum auri condemnatione multando, si in prohibitis monopoliis et interdictis corporum pactionibus commissas forte, si hoc evenerit, saluberrimae nostrae dispositionis condemnationes venalitate interdum aut dissimulatione vel quolibet vitio minus fuerit exsecutum. <a 483 d. xvii k. ian. post consulatum trocondae.>
CJ.4.60.0. De nundinis.
CJ.4.60.1: Imperatores Valentinianus, Valens
Qui exercendorum mercatuum aut nundinarum licentiam vel veterum indulto vel nostra auctoritate meruerunt, ita beneficio rescripti potiantur, ut nullum in mercatibus atque nundinis ex negotiatorum mercibus conveniant, vel in venaliciis aut locorum temporali quaestu et commodo privata exactione sectentur, vel sub praetextu privati debiti aliquam ibidem concurrentibus molestiam possint inferre. * valentin. et valens aa. ad probum pp. * <>
CJ.4.61.0. De vectigalibus et commissis.
CJ.4.61.1: Imperatores Severus, Antoninus
Si iure manumissus es ante quaestionem commissi motam, statum tuum vectigalis nomine convelli non est aequum. * sev. et ant. aa. victorino. * <>
CJ.4.61.2: Imperatores Severus, Antoninus
Neque commissum, quod ante quinquennium factum dicitur, si lis anticipata non est, vindicari potest, neque pro re, quae in commissi causam cecidit, si ipsa non extat nec dolo supprimatur, pretium peti potest. * sev. et ant. aa. iunio. * <>
CJ.4.61.3: Imperatores Severus, Antoninus
Omnibus militibus nostris prospeximus, ne ob omissas professiones poena commissi tenerentur. proinde deposito hoc metu, si qua portoria debere te apparuerit, exsolve. * sev. et ant. aa. ingenuo mil. * <>
CJ.4.61.4: Imperator Constantinus
Penes illum vectigalia manere oportet, qui superior in licitatione extiterit, ita ut non minus quam triennii fine locatio concludatur nec ullo modo interrumpatur tempus exigendis vectigalibus praestitutum. quo peracto tempore licitationum iura conductionumque recreari oportet ac simili modo aliis collocari. * const. a. ad iunium rufum. * <a 321 d. k. iul. crispo c. ii et constantino c. ii conss.>
CJ.4.61.5: Imperator Constantinus
Universi provinciales pro his rebus, quas ad usum proprium vel ad fiscum inferunt vel exercendi ruris gratia revehunt, nullum vectigal a stationariis exigantur. ea vero, quae extra praedictas causas vel negotiationis gratia portantur, solitae praestationi subiugamus: capitali poena proposita stationariis et urbanis militibus et ceteris personis, quorum avaritia id temptari firmatur. * const. a. menandro. * <a 321 d. iii id. iul. crispo ii et constantino ii conss.>
CJ.4.61.6pr.: Imperatores Valentinianus, Valens
Omnium rerum ac personarum, quae privatam degunt vitam, in publicis functionibus aequa debet esse inspectio. * valentinianus et valens aa. ad florentium com. sacr. larg. * <a 365 d. x k. mart. mediolani valentiniano et valente aa. conss.>
CJ.4.61.6.1: Imperatores Valentinianus, Valens
Hoc ideo dicimus, quia nonnulli privatorum elicitas suffragio proferunt sanctiones, quibus vectigalia vel cetera eiusmodi, quae inferri fisco moris est, sibi adserant esse concessa. <a 365 d. x k. mart. mediolani valentiniano et valente aa. conss.>
CJ.4.61.6.2: Imperatores Valentinianus, Valens
Si quis ergo privatorum eiusmodi rescriptione nitatur, cassa eadem sit. vectigalium enim non parva functio est, quae debet ab omnibus, qui negotiationis seu transferendarum mercium habent curam, aequa ratione dependi: exceptis naviculariis, cum sibi rem gerere probabuntur. <a 365 d. x k. mart. mediolani valentiniano et valente aa. conss.>
CJ.4.61.7: Imperatores Valentinianus, Valens, Gratianus
Ex praestatione vectigalium nullius omnino nomine quicquam minuatur, quin octavas more solito constitutas omne hominum genus, quod commerciis voluerit interesse, dependat, nulla super hoc militarium personarum exceptione facienda. * valentin. valens et grat. aaa. ad archelaum com. orientis. * <a 366 ? pp. beryto iiii k. febr. post consulatum valentiniani et valentis aa.>
CJ.4.61.8: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
A legatis gentium devotarum ex his tantum speciebus, quas de locis propriis, unde conveniunt, huc deportant, octavarii vectigal accipiant : quas vero ex romano solo, quae sunt tamen lege concessae, ad propria deferunt, has habeant a praestatione immunes ac liberas. * grat. valentin. et theodos. aaa. palladio com. sacr. larg. * <a 381 d. prid. non. iul. constantinopoli. acc. xii k. aug. syagrio et eucherio conss.>
CJ.4.61.9: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius
Usurpationem totius licentiae submovemus circa vectigal alabarchiae per aegyptum atque augustamnicam constitutum, nihilque super transductione animalium, quae sine praebitione solita minime permittenda est, temeritate per licentiam vindicari concedimus. * grat. valentin. et theodos. aaa. palladio com. sacr. larg. * <>
CJ.4.61.10: Imperatores Arcadius, Honorius
Vectigalia, quaecumque quaelibet civitates sibi ac suis curiis ad angustiarum suarum solacia quaesierunt, sive illa functionibus curialium ordinum profutura sunt seu quibuscumque aliis earundem civitatum usibus designantur, firma his atque ad habendum perpetua manere praecipimus neque ullam contrariam supplicantium super his molestiam formidari. * arcad. et honor. aa. anthemio pp. * <>
CJ.4.61.11: Imperatores Arcadius, Honorius
Si quis sine persona mancipum, id est salinarum conductorum, sales emerit vendereve temptaverit, sive propria audacia sive nostro munitus oraculo, sales ipsi una cum eorum pretio mancipibus addicantur. * arcad. et honor. aa. lampadio pp. * <>
CJ.4.61.12: Imperatores Honorius, Theodosius
Quidquid contra vectigales largitionalium titulorum vel pragmaticis sacris vel adnotationibus fuerit elicitum, effectu et viribus carere censemus. * honor. et theodos. aa. gaisoni com. sacr. larg. * <a 408-412 d. viiii k. oct. ravennae.>
CJ.4.61.13pr.: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Exceptis his vectigalibus, quae ad sacrum patrimonium nostrum quocumque tempore pervenerunt, cetera rei publicae civitatum atque ordinum aestimatis dispendiis, quae pro publicis necessitatibus tolerare non desinunt, reserventur, cum duas portione aerario nostro conferri prisca institutio disposuerat : atque hanc tertiam iubemus adeo in dicione urbium municipumque consistere, ut proprii compendii curam non in alieno potius quam in suo arbitrio noverint constitutam. * theodos. et valentin. aa. flaviano pp. * <>
CJ.4.61.13.1: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Designatae igitur consortium portionis eatenus iuri ordinum civitatumque obnoxium maneat, ut etiam locandi quanti sua interest licentiam sibi noverint contributam. <>
CJ.4.62.0. Vectigalia nova instituti non posse.
CJ.4.62.1: Imperatores Severus, Antoninus
Non quidem temere permittenda est novorum vectigalium exactio : sed si adeo tenuis est patria tua, ut extraordinario auxilio iuvari debeat, adlega praesidi proviciae quae in libellum contulisti : qui re diligenter inspecta utilitatem communem intuitus scribet nobis quae compererit, et an habenda sit ratio vestri et quatenus, aestimabimus. * sev. et ant. aa. gavio victorino. * <pp. xii k. aug.>
CJ.4.62.2: Imperatores Severus, Antoninus
Vectigalia nova nec decreto civitatum institui possunt. * sev. et ant. aa. ventilio callistiano. * <>
CJ.4.62.3: Imperatores valer., gallien.
Non solent nova vectigalia inconsultis princibus institui. ergo et exigi aliquid , quod illicite poscatur, competens iudex vetabit et id quod exactum videtur, si contra rationem iuris extortum est, restitui iubebit. * valer. et gallien. aa. aurelio tusco et aliis. * <>
CJ.4.62.4: Imperator Constantinus
Si provincialium nostrorum querella de conductorum aviditate extiterit et probatum fuerit ultra vetustam consuetudinem et nostrae terminos iussionis aliquid eos profligasse, rei tanti criminis perpetuo exilio puniantur. sub conspectibus autem tuis vel eorum, qui tuae gravitati succedunt, licitationis cura servetur. * const. a. ad felicem pp. * <a 333-336 pp. vii id. mart. carthagine.>
CJ.4.63.0. De commerciis et mercatoribus.
CJ.4.63.1: Imperatores Valentinianus, Valens
Negotiatores, si qui ad domum nostram pertinent, potiorum quoque homines necessitatem debitam pensionum, ut honestas postulat, agnoscere moneantur, ut per cunctos, qui emolumenta negotiationibus captant, tolerabiles fiant agnoscendae devotionis effectus. * valentin. et valens aa. ad iulianum com. orientis. * <a 364 d. xv k. mai. constantinopoli divo ioviano et varroniano conss.>
CJ.4.63.2: Imperatores Valentinianus, Valens
Non solum aurum barbaris minime praebeatur, sed etiam si apud eos inventum fuerit, subtili auferatur ingenio. si ulterius aurum pro mancipiis vel quibuscumque speciebus ad barbaricum fuerit translatum a mercatoribus, non iam damnis, sed suppliciis subiugentur, et si id iudex repertum non vindicat, tegere ut conscius criminosa festinat. * valentin. et valens aa. et grat. a. tatiano com. sacr. larg. * <a 374 ? >
CJ.4.63.3: Imperatores Honorius, Theodosius
Nobiliores natalibus et honorum luce conspicuos et patrimonio ditiores perniciosum urbibus mercimonium exercere prohibemus, ut inter plebeium et negotiatorem facilius sit emendi vendendique commercium. d. * honor. et theodos. aa. theodoro pp. * <a 408 vel 409 >
CJ.4.63.4pr.: Imperatores Honorius, Theodosius
Mercatores tam imperio nostro quam persarum regi subiectos ultra ea loca, in quibus foederis tempore cum memorata natione nobis convenit, nundinas exercere minime oportet, ne alieni regni, quod non convenit, scrutentur arcana. * honor. et theodos. aa. anthemio pp. * <a 408 vel 409 >
CJ.4.63.4.1: Imperatores Honorius, Theodosius
Nullus igitur posthac imperio nostro subiectus ultra nisibin callinicum et artaxata emendi sive vendendi species causa proficisci audeat nec praeter memoratas civitates cum persa merces existimet commutandas: sciente utroque qui contrahit et species, quae praeter haec loca fuerint venumdatae vel comparatae, sacro aerario nostro vindicandas et praeter earum ac pretii amissionem, quod fuerit numeratum vel commutatum, exilii se poenae sempiternae subdendum. <a 408 vel 409 >
CJ.4.63.4.2: Imperatores Honorius, Theodosius
Non defutura contra iudices eorumque apparitiones per singulos contractus, qui extra memorata loca fuerint agitati, triginta librarum auri condemnatione, per quorum limitem ad inhibita loca mercandi gratia romanus vel persa commeaverit. <a 408 vel 409 >
CJ.4.63.4.3: Imperatores Honorius, Theodosius
Exceptis videlicet his, qui legatorum persarum quolibet tempore ad nostram clementiam mittendorum iter comitati merces duxerint commutandas, quibus humanitatis et legationis intuitu extra praefinita etiam loca mercandi copiam non negamus, nisi sub specie legationis diutius in qualibet provincia residentes nec legati reditum ad propria comitentur. hos enim mercaturae insistentes non immerito una cum his, cum quibus contraxerint, cum resederint, poena huius sanctionis persequetur. <a 408 vel 409 >
CJ.4.63.5: Imperatores Honorius, Theodosius
Cessante omni ambitione, omni licentia quingentorum sexaginta trium collegiatorum numerus maneat nullique his addendi mutandive vel in defuncti locum substituendi pateat copia, ita ut iudicio tuae sedis sub ipsorum praesentia corporatorum in eorum locum, quos humani subtraxerint casus, ex eodem quo illi fuerant corpore subrogentur: nulli alii corporatorum praeter praedictum numerum per patrocinia immunitate concessa. * honor. et theodos. aa. aetio pu. * <a 409 d. xii k. sept. eudoxiopoli honorio viii et theodosio iii aa. conss.>
CJ.4.63.6pr.: Imperatores Honorius, Theodosius
Si qui inditas nominatim vetustis legibus civitates transgredientes ipsi vel peregrinos negotiatores sine comite commerciorum suscipientes fuerint deprehensi, nec proscriptionem bonorum nec poenam perennis exilii ulterius evadent. * honor. et theodos. aa. maximino com. sacr. larg. * <>
CJ.4.63.6.1: Imperatores Honorius, Theodosius
Ergo omnes pariter, sive privati seu cuiuspiam dignitatis sive in militia constituti, sciant sibi aut ab huiusmodi temeritate penitus abstinendum aut supra dicta supplicia subeunda. <>
CJ.4.64.0. De rerum permutatione et de praescriptis verbis actione.
CJ.4.64.1: Imperator Gordianus
Si, cum patruus tuus venalem possessionem haberet, pater tuus pretii nomine, licet non taxata quantitate, aliam possessionem dedit, idque quod comparavit non iniuria iudicis nec patris tui culpa evictum est, ad exemplum ex empto actionis non immerito id quod tua interest, si in patris iura successisti, consequi desideras. at enim si, cum venalis possessio non esset, permutatio facta est idque, quod ab adversario praestitum est, evictum est, quod datum est ( si hoc elegeris) cum ratione restitui postulabis. * gord. a. thraseae mil. * <a 238 d. viii id. nov. pio et pontiano conss.>
CJ.4.64.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Permutationem re ipsa utpote bonae fidei constitutam, sicut commemoras, vicem emptionis obtinere non incogniti iuris est. * diocl. et maxim. aa. primitivae. * <>
CJ.4.64.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ex placito permutationis re nulla secuta constat nemini actionem competere, nisi stipulatio subiecta ex verborum obligatione quaesierit partibus actionem. * diocl. et maxim. aa. et cc. barcio leontio. * <>
CJ.4.64.4pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum precibus tuis expresseris placitum inter te et alium permutationis intercessisse eumque fundum a te datum vendidisse, contra emptorem quidem te nullam habere actionem perspicis, cum ab eo susceperit dominium, cui te tradidisse titulo permutationis non negasti. * diocl. et maxim. aa. et cc. leontio. * <>
CJ.4.64.4.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Secundum fidem autem placiti, si stipulatio subsecuta est, successores eius, cum quo contractum habuisti, convenire non prohiberis: si vero nulla stipulatio intercessit, praescriptis verbis actione, ut vel fides placiti servetur tibi vel, quod alterius accipiendi fundi gratia dedisti, causa non secuta restituatur. <>
CJ.4.64.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Quoniam adseris patrem tuum ei contra quem preces fundis ea condictione dedisse fundum, ut invicem domum certam acciperet, aditus praeses provinciae placitis eum parere vel, si causam, propter quam fundus datus est, sequi non perspexerit, condictionis ratione datum restituere, sicut postulas, iubebit. * diocl. et maxim. aa. et cc. theodolanae. * <>
CJ.4.64.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Rebus certa lege traditis, si huic non pareatur, praescriptis verbis incertam civilem dandam actionem iuris auctoritas demonstrat. * diocl. et maxim. aa. et cc. protogeni. * <>
CJ.4.64.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Emptionem rebus fieri non posse pridem placuit. igitur cum frumenti certam modiationem callimacho et acamato te dedisse, ut tibi repraesentent olei designatum pondus adseveres, si placitis citra stipulationis sollemnitatem non exhibeant fidem, quantum dedisti, causa non secuta condicere pro desiderio tuo potes. * diocl. et maxim. aa. et cc. timotheo. * <a 294 s. xiii k. nov. cc. conss.>
CJ.4.64.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ea lege rebus donatis candido, ut quod placuerat menstruum seu annuum tibi praestaret, cum huiusmodi conventio non nudi pacti nomine censeatur, sed rebus propriis dictae legis substantia muniatur, ad implendum placitum, sicut postulas, praescriptis verbis tibi competit actio. * diocl. et maxim. aa. et cc. paulinae. * <a 294 s. non. dec. nicomediae cc. conss.>
CJ.4.65.0. De locato et conducto.
CJ.4.65.1: Imperator Antoninus
Dominus horreorum periculum vis maioris vel effracturam latronum conductori praestare non cogitur. his cessantibus si quid extrinsecus ex depositis rebus inlaesis horreis perierit, damnum depositarum rerum sarciri debet. * ant. a. iulio agrippino. * <a 213 pp. prid. non. ian. antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.4.65.2: Imperator Antoninus
Adversus eos, a quibus extruenda aedificia conduxisti, ex conducto actione consistens eo iudicio quod est bonae fidei debitum cum usuris solitis consequeris. * ant. a. epidio epicteto. * <a 213 pp. k. iul. romae antonino a. iiii et balbino conss.>
CJ.4.65.3: Imperator Antoninus
Diaetae, quam te conductam habere dicis, si pensionem domino insulae solvis, invitum te expelli non oportet, nisi propriis usibus dominus esse necessariam eam probaverit aut corrigere domum maluerit aut tu male in re locata versatus es. * ant. a. flavio callimorpho. * <a 214 pp. viii id. ian. messala et sabino conss.>
CJ.4.65.4pr.: Imperator Alexander Severus
Et divi pii et antonini litteris certa forma est, ut domini horreorum effractorum eiusmodi querellas deferentibus custodes exhibere necesse habeant nec ultra periculo subiecti sint. * alex. a. arrio sabino. * <a 222 pp. k. dec. alexandro a. cons.>
CJ.4.65.4.1: Imperator Alexander Severus
Quod vos quoque adito praeside provinciae impetrabitis. qui si maiorem animadversionem exigere rem deprehenderit, ad domitium ulpianum praefectum praetorio et parentem meum reos remittere curabit. <a 222 pp. k. dec. alexandro a. cons.>
CJ.4.65.4.2: Imperator Alexander Severus
Sed qui domini horreorum nominatim etiam custodiam repromiserunt, fidem exhibere debent. <a 222 pp. k. dec. alexandro a. cons.>
CJ.4.65.5: Imperator Alexander Severus
Certi iuris est ea, quae voluntate dominorum coloni in fundum conductum induxerint, pignoris iure dominis praediorum teneri. quando autem domus locatur, non est necessaria in rebus inductis vel illatis scientia domini: nam ea quoque pignoris iure tenentur. * alex. a. aurelio petronio. * <a 223 pp. k. mart. maximo ii et aeliano conss.>
CJ.4.65.6: Imperator Alexander Severus
Nemo prohibetur rem quam conduxit fruendam alii locare, si nihil aliud convenit. * alex. a. lucilio victorino. * <a 224 pp. v k. mart. iuliano et crispino conss.>
CJ.4.65.7: Imperator Alexander Severus
Si, cum hermes vectigal octavarum in quinquennium conduceret, fidem tuam obligasti posteaque spatio eius temporis expleto, cum idem hermes in conductionem ut idoneus detinerentur, non consensisti, sed cautionem tibi reddi postulasti, non oportere te posterioris temporis periculo adstringi competens iudex non ignorabit. * alex. a. septimio terentiano mil. * <a 227 pp. v id. ian. albino et maximo conss.>
CJ.4.65.8: Imperator Alexander Severus
Licet certis annuis quantitatibus fundum conduxeris, si tamen expressum non est in locatione aut mos regionis postulat, ut, si qua labe tempestatis vel alio caeli vitio damna accidissent, ad onus tuum pertinerent, et quae evenerunt sterilitates ubertate aliorum annorum repensatae non probabuntur, rationem tui iuxta bonam fidem haberi recte postulabis, eamque formam qui ex appellatione cognoscet sequetur. * alex. a. sabiniano hygino. * <a 231 pp. k. aug. pompeiano et peligno conss.>
CJ.4.65.9: Imperator Alexander Severus
Emptori quidem fundi necesse non est stare colonum, cui prior dominus locavit, nisi ea lege emit. verum si probetur aliquo pacto consensisse, ut in eadem conductione maneat, quamvis sine scripto, bonae fidei iudicio ei quod placuit parere cogitur. * alex. a. aurelio fusco mil. * <a 234 pp. vii id. sept. maximo ii et urbano conss.>
CJ.4.65.10: Imperator Gordianus
Viam veritatis ignoras in conductionibus non succedere heredes conductoris existimans, cum, sive perpetua conductio est, etiam ad heredes transmittatur, sive temporalis, intra tempora locationis heredi quoque onus contractus incumbat. * gord. a. pomponio sabino. * <a 239 d. viii k. mart. gordiano et aviola conss.>
CJ.4.65.11: Imperator Philippus
Invitos conductores seu heredes eorum post tempora locationis impleta non esse retinendos saepe rescriptum est. * philipp. a. aurelio theodoro. * <a 244 pp. vi id. aug. peregrino et aemiliano conss.>
CJ.4.65.12: Imperator Philippus
Damnum, quod per adgressuram latronum in possessionibus locatis rei tuae illatum esse proponis, a domina earundem possessionum, quam nullius criminis ream facere te dicis, sarciri nulla ratione desideras. * philipp. a. et philipp. c. aurelio nicae. * <a 245 pp. iiii k. nov. philippo a. et titiano conss.>
CJ.4.65.13pr.: Imperatores valer., gallien.
Si divisa conductio fuit et in singulis pro partibus facta, alieno nomine conveniri vos non oportet. si autem omnes qui conducebant in solidum locatori sunt obligati, ius ei competens conveniendi quem velit non debeat auferri. * valer. et gallien. aa. et valer. c. aurelio heraclidae. * <a 259 pp. viii id. mart. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.65.13.1: Imperatores valer., gallien.
Habetis sane vos facultatem locatori offerendi debitum et, ut transferantur in vos ea, quae ob hanc conductionem ab his quorum nomine inquietamini obligata sunt, postulandi. <a 259 pp. viii id. mart. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.65.14: Imperatores valer., gallien.
Si hi, qui a vobis redemerant frumentum et hordeum annonae inferendum, accepta pecunia fidem fefellerunt, ex locato agere cum his potestis. * valer. et gallien. aa. et c. aurelio iulio. * <a 259 pp. viii k. ian. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.65.15: Imperatores valer., gallien.
Si fundo a locatore expulsa es, agere ex conducto potes poenamque, quam praestari rupta conventionis fide placuit, exigere ac retinere potes. * valer. et gallien. aa. et c. aureliae euphrosynae. * <a 259 pp. id. aug. aemiliano et basso conss.>
CJ.4.65.16: Imperatores valer., gallien.
Legem quidem conductionis servari oportet nec pensionum nomine amplius quam convenit reposci. sin autem tempus, in quo locatus fundus fuerat, sit exactum et in eadem locatione conductor permanserit, tacito consensu eandem locationem una cum vinculo pignoris renovare videtur. * valer. et gallien. aa. et c. aurelio timotheo. * <a 260 pp. iiii k. aug. saeculare ii et donato conss.>
CJ.4.65.17: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Praeses provinciae ea quae ex locatione debentur exsolvi sine mora curabit, non ignarus ex locato et conducto actionem, cum sit bonae fidei, post moram usuras legitimas admittere. * diocl. et maxim. aa. hostilio hectario. * <a 290 pp. xv k. april. diocletiano iiii et maximiano iii aa. conss.>
CJ.4.65.18: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Excepto tempore, quo edaci lucustarum pernicie sterilitatis vitium incessit, sequentis temporis fructus, quos tibi iuxta praeteritam consuetudinem deberi constiterit, reddi tibi praeses provinciae iubebit. * diocl. et maxim. aa. annio ursino. * <a 290 pp. xi k. oct. ipsis iiii et iii aa. conss.>
CJ.4.65.19: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Circa locationes atque conductiones maxime fides contractus servanda est, si nihil specialiter exprimatur contra consuetudinem regionis. quod si alii remiserunt contra legem contractus atque regionis consuetudinem pensiones, hoc aliis praeiudicium non possit adferre. * diocl. et maxim. aa. et cc. iulio valentino. * <a 293 s. v k. mai. heracleae aa. conss. >
CJ.4.65.20: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Qui rem propriam conduxit existimans alienam, dominium non transfert, sed inefficacem conductionis contractum facit. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio carpophoro. * <a 293 s. iii k. mart. heracleae aa. conss.>
CJ.4.65.21: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si olei certa ponderatione fructus anni locasti, de contractu bonae fidei habito propter hoc solum, quod alter maiorem obtulit ponderationem, recedi non oportet. * diocl. et maxim. aa. et cc. antoniae. * <a 293 d. viii id. oct. sirmi aa. conss.>
CJ.4.65.22: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si hi, contra quos supplicas, facta locatione temporis certi suas tibi locaverint operas, quatenus bona fides patitur, causa cognita competens iudex conventionem servari iubebit. * diocl. et maxim. aa. et cc. papiniano. * <a 293 >
CJ.4.65.23: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Ad probationem rei propriae sive defensionem non sufficit locatio ei facta, qui post de dominio coeperit contendere, cum nescientia dominii proprii et errantis nullum habeat consensum : sed ex eventu, si victus fuerit, contractus locationis non constitisse magis declaratur. nemo enim sibi iure possessionem mutare potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio prisco. * <a 293 >
CJ.4.65.24: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Contractus locationis conductionisque non intervenientibus etiam instrumentis ratus habeatur : secundum quod heredes conductoris, etsi non intervenerint instrumenta, non uxorem convenire debes. sane de posteriore tempore, quo conductricem ipsam proponis fuisse, adesse fidem precibus tuis probans pensiones integras ab ea pete. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio antonino. * <a 293 pp. viii k. ian aa. conss.>
CJ.4.65.25: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si quis conductionis titulo agrum vel aliam quamcumque rem accepit ; possessionem debet prius restituere et tunc de proprietate litigare. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio epagatho. * <a 293 iii k. ian. sirmi aa. conss.>
CJ.4.65.26: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si conductionis implestis fidem, eius rei gratia factum instrumentum evanuit. quod si quid vestrum in fundo fuit vel vi direptum est, hoc restitui vobis praeses provinciae iubebit. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio opilioni et hermio. * <a 294 d. iii k. mai. cc. conss.>
CJ.4.65.27: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Si tibi quae pro colonis conducti praedii prorogasti dominus fundi stipulanti dare spopondit, competens iudex reddi tibi iubebit. nam si conventio placiti fine stetit, ex nudo pacto perspicis actionem iure nostro nasci non potuisse. * diocl. et maxim. aa. et cc. maximiano agopodi. * <a 294 >
CJ.4.65.28: Imperatores Diocletianus, Maximianus
In iudicio tam locati quam conducti dolum et custodiam, non etiam casum, cui resisti non potest, venire constat. * diocl. et maxim. aa. et cc. tusciano neoni. * <a 294 d. xv k. oct. cc. conss.>
CJ.4.65.29: Imperatores Diocletianus, Maximianus
Cum conductorem aedificia, quae suscepit integra, destruxisse proponas, haec heredes etiam eius praeses provinciae instaurare aedificiorum inter vos habita ratione iubebit. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio iuliano. * <>
CJ.4.65.30: Imperatores Theodosius, Valentinianus
Curialis neque procurator neque conductor alienarum rerum nec fideiussor aut mandator conductoris existat. alioquin nullam obligationem neque locatori neque conductori ex huiusmodi contractu competere sancimus. * theodos. et valentin. aa. florentio pp. * <a 439 d. vii id. april. constantinopoli theodosio a. xvii et festo conss.>
CJ.4.65.31: Imperator Leo
Milites nostros alienarum rerum conductores seu procuratores aut fideiussores vel mandatores conductorum fieri prohibemus, ne omisso armorum usu ad opus rurestre se conferant et vicinis graves praesumptione cinguli militaris existant. armis autem, non privatis negotiis occupentur, ut numeris et signis suis iugiter inhaerentes rem publicam, a qua aluntur, ab omni bellorum necessitate defendant. * leo a. aspari mag. mil. * <a 458 d. prid. non. iul. constantinopoli leone a. cons.>
CJ.4.65.32pr.: Imperator Zeno
Ne cui liceat, qui aliquam domum alienam vel locum aut ergasterium nomine conductionis accepit, alteri, qui post eum domini voluntate ad eandem conductionem accessit, litem inferre, quasi rem illicitam aut agenti damnosam temptaverit, sed patere facultatem dominis domos suas vel ergasteria vel loca cui voluerint locandi, ipsis nihilo minus qui conduxerint ab omni super hoc molestia liberis conservandis : nisi forte pacta per scripturam specialiter inita cum dominis vel cum his qui postea conduxerunt, legibus videlicet cognita, agentis intentionibus suffragantur. * zeno a. adamantio pu. * <>
CJ.4.65.32.1: Imperator Zeno
Quod si quis huiusmodi controversiam sacris iussionibus interdictam crediderit commovendam, si privatus est, acriter caesus exilii subeat poenam, si militat, decem librarum auri dispendio feriatur. <>
CJ.4.65.33: Imperator Zeno
Conductores rerum alienarum seu alienam cuiuslibet rei possessionem precario detinentes seu heredes eorum, si non eam dominis recuperare volentibus restituerint, sed litem usque ad definitivam sententiam expectaverint, non solum rem locatam, sed etiam aestimationem eius victrici parti ad similitudinem invasoris alienae possessionis praebere compellantur. * zeno a. sebastiano pp. * <a 484 d. v k. april. constantinopoli theoderico cons.>
CJ.4.65.35pr.: Imperator Justinianus
Licet retro principes multa de militibus, qui alienas possessiones vel domus conductionis titulo procurandas suscipiunt, sanxisse manifestum est, tamen quia res sic est contempta, ut neque interminationis sacratissimae constitutionis milites memores ad huiusmodi sordida audeant venire ministeria et relictis studiis publicis signisque victricibus ad conductiones alienarum rerum prosilire et armorum atrocitatem non in hostes ostendere, sed contra vicinos et forsitan adversus ipsos miseros colonos, quos procurandos susceperunt, convertere, necessarium duximus ad hanc sacratissimam venire constitutionem altius et plenius huiusmodi causam corrigentes. * iust. a. ad senatum. * <>
CJ.4.65.35.1: Imperator Justinianus
Iubemus itaque omnes omnino, qui sub armis militant, sive maiores sive minores ( milites autem appellamus eos, qui tam sub excelsis magistris militum tolerare noscuntur militiam quam in undecim devotissimis scholis taxati sunt, nec non eos , qui sub diversis optionibus foederatorum nomine sunt decorati) saltem in posterum ab omni conductione alienarum rerum temperare scituros, quod ex ipso contractus initio sine aliquo facto vel aliqua sententia cadant militia et non sit regressus eis ad pristinum gradum neque a beneficio imperiali neque a consensu vel permissu iudicis, sub quo tolerandam sortiti sunt militiam : ne, dum alienas res conductionis titulo esse gubernandas existimant, suas militias suamque opinionem amittant, ex militibus pagani, ex decoratis infames constituti: et quod p ost huiusmodi conductionem, quam penitus interdiximus, a publico susceperint, et hoc sine aliqua mora vel procrastinatione reddere compellantur. <>
CJ.4.65.35.2: Imperator Justinianus
Scituris et ipsis, qui suas facultates post hanc legem eis ad conductionem permiserint nostra lege eorum conamine violata, quod nulla eis exactio contra eos concedatur, ut, qui alieni appetens constitutos militem procuratorem elegerit, et suis cadat reditibus. <>
CJ.4.65.35.3: Imperator Justinianus
Pateat autem omnibus huiusmodi copia apud competentes iudices accusationis, ut, qui in hac causa delator existat, laudandus magis quam vituperandus intellegatur : poena, quam contra milites nostrorum praeceptorum contemptores et ipsos, qui eis conductionem rerum ad se pertinentium permiserint, statuimus, in futuris causis obtinente. <>
CJ.4.66.0. De emphyteutico iure.
CJ.4.66.1: Imperator Zeno
Ius emphyteuticarium neque conductionis neque alienationis esse titulis addicendum, sed hoc ius tertium sit constitutum ab utriusque memoratorum contractuum societate seu similitudine separatum, conceptionem definitionemque habere propriam et iustum esse validumque contractum, in quo cuncta, quae inter utrasque contrahentium partes super omnibus vel etiam fortuitis casibus pactionibus scriptura interveniente habitis placuerint, firma illibataque perpetua stabilitate modis omnibus debeant custodiri : ita ut, si interdum ea, quae fortuitis casibus sicut eveniunt, pactorum non fuerint conventione concepta, si quidem tanta emerserit clades, quae prorsus ipsius etiam rei quae per emphyteusin data est facit interitum, hoc non emphyteuticario, cui nihil reliquum mansit, sed rei domino, qui, quod fatalitate ingruebat, etiam nullo intercedente contractu habiturus fuerat, imputetur : sin vero particulare vel aliud leve damnum contigerit, ex quo non ipsa rei penitus laedatur substantia, hoc emphyteuticarius suis partibus non dubitet adscribendum. * zeno a. sebastiano pp. * <a 476 - 484 >
CJ.4.66.2pr.: Imperator Justinianus
In emphyteuticariis contractibus sancimus, si quidem aliae pactiones in emphyteuticis instrumentis fuerint conscriptae, easdem et in aliis omnibus capitulis observari et de reiectione eius, qui emphyteusin suscepit, si solitam pensionem vel publicarum functionum apochas non praestiterit. * iust. a. demostheni pp. * <a 529 d. xv k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.4.66.2.1: Imperator Justinianus
Sin autem nihil super hoc capitulo fuerit pactum, sed per totum triennium neque pecunias solverit neque apochas domino tributorum reddiderit, volenti ei licere eum a praediis emphyteuticariis repellere : nulla ei adlegatione nomine meliorationis vel eorum quae emponemata dicuntur vel poenae opponenda, sed omnimodo eo, si dominus voluerit, repellendo neque praetendente, quod non est super hac causa inquietatus, cum neminem oportet conventionem vel admonitionem expectare, sed ultro sese offerre et debitum spontanea voluntate persolvere, secundum quod et anteriore lege nostri numinis generaliter cautum est. <a 529 d. xv k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.4.66.2.2: Imperator Justinianus
Ne autem ex hac causa dominis facultas oriatur emphyteutas suos repellere et reditum minime velle suscipere, ut ex huiusmodi machinatione triennio elapso suo iure is qui emphyteusin suscepit cadat, licentiam ei concedimus attestatione praemissa pecunias offere hisque obsignatis et secundum legem depositis minime deiectionis timere periculum. <a 529 d. xv k. oct. chalcedone decio vc. cons.>
CJ.4.66.3pr.: Imperator Justinianus
Cum dubitabatur, utrum emphyteuta debeat cum domini voluntate suas meliorationes , quae graeco vocabulo emponemata dicuntur, alienare vel ius emphyteuticum in alium transferre, an eius expectare consensum, sancimus, si quidem emphyteuticum instrumentum super hoc casu aliquas pactiones habeat, eas observari : sin autem nullo modo huiusmodi pactio posita est vel forte instrumentum emphyteuseos perditum est, minime licere emphyteutae sine consensu domini suas meliorationes aliis vendere vel ius emphyteuticum transferre. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.4.66.3.1: Imperator Justinianus
Sed ne hac occasione accepta domini minime concedant emphyteutas suos accipere pretia meliorationum quae invenerint, sed eos deludant et ex hoc commodum emphyteutae depereat, disponimus attestationem domino transmitti et praedicere, quantum pretium ab alio re vera accipit. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.4.66.3.2: Imperator Justinianus
Et si quidem dominus hoc dare maluerit et tantam praestare quantitatem, quantam ipsa veritate emphyteuta ab alio accipere potest, ipsum dominum omnimodo haec comparare : <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.4.66.3.3: Imperator Justinianus
Sin autem duorum mensuum spatium fuerit emensum et dominus hoc facere noluerit, licentia emphyteutae detur, ubi voluerit, et sine consensu domini suas meliorationes vendere, his tamen personis, quae non solent in emphyteuticis contractibus vetari ad huiusmodi venire emptionem : necessitatem autem habere dominos, si aliis melioratio secundum praefatum modum vendita sit, accipere emphyteutam vel, ius emphyteuticum ad personas non prohibitas sed concessas et idoneas ad solvendum emphyteuticum canonem transponere si emphyteuta maluerit, non contradicere, sed novum emphyteutam in possessionem suscipere, non per conductorem nec per procuratorem, sed ipsos dominos per se vel per litteras suas vel, si hoc non potu erint vel noluerint, per depositionem in hac quidem civitate apud virum clarissimum magistrum censuum vel praesentibus tabulariis per attestationem, in provinciis autem per praesides vel defensores celebrandam. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.4.66.3.4: Imperator Justinianus
Et ne avaritia tenti domini magnam molem pecuniarum propter hoc efflagitent, quod usque ad praesens tempus perpetrari cognovimus, non amplius eis liceat pro subscriptione vel depositione nisi quinquagesimam partem pretii vel aestimationis loci, qui ad aliam personam transfertur, accipere. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.4.66.3.5: Imperator Justinianus
Sin autem novum emphyteutam vel emptorem meliorationis suscipere minime dominus maluerit et attestatione facta intra duos menses hoc facere supersederit, licere emphyteutae et non consentientibus dominis ad alios ius suum vel emponemata transferre. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>
CJ.4.66.3.6: Imperator Justinianus
Sin autem aliter fuerit versatus, quam nostra constitutio disposuit, iure emphyteutico cadat. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>